장음표시 사용
41쪽
ALBERTI PIGHIIIminatis enim punitu X, caput Arietis nonae arcum E L X,per utrius p eclipticae polos incedere. Ex angulo
ital D. noto,inquis,m numeriS gra. d. m. .. fere,si vero latitudo capitis illius anni est gra. i. in. 9.vt anonimus suppurat,est angulus D. gra. 2. 8c circiter. m. i. Intellecto itam tris angulo A B D,illius angul'A, tabulis Ioanis est gra. 23. G. 36. At D ,ex nunc illato notus, ta noto latere B D. inferrent ex Gebmqtitate arcus AB notam,iuuante quintades cima sexti,quam reperies attingere & non ultra,gra. s. m. s.
Ideo mihi loqueris) si tua scientia sphaericoru infert arcum A B,alterius utitatis a praedicta ,scis qua veritatem,falsita tem vel cotineat. Hactenus demonstratione tua tuis verbis recensuimusr In qua i negligam sermonis ineptias,prodigiosam & confusissima balbutie,quae tibi nusq no est pecus liarissima,cogor vehemetissime admirari mathematicsi hoc tuu acumen,& ista nim2 satis praedicata a te sphaericorum tuam scientiam. Nam,prster quod viantersa quae supponis repugnat e diametro Alphosing & nostri positioni, ad qua tamen,tanta pum vernalis a capite Arietis primi distantiacosequi nos docere voluim,veluti,qualitas arcus DB,quq multo est alia q a te accipiatur, quantitas etiam anguli D, Iem anno PKdicto. .gradus non attigisse, his quς porea demoninabuntur erit euidentissimum Ni inquam dos nemus omnia ista qualia tu imaginaris, Non tamen ex his ipsis habebis eam quantitatem arcus A D. quam tu concluesti. Quod, audi, quo pacto aliter u tu, tibi demonstrabis
EData est per te latitudo pum T ab ecliptica primi,gra. t.
M. i . fere,supposita latitudine capis stis Arietis estius, gra. I.mss9- qta tuc erat haud dubie,Tata quas Vtio,respondebat residuo monis aco:
cessionis eius anni. Datu eri putiet g ctum X,locus eius in ecliptica pris 'mi,gra. II .m. 9. Atietis, Data igitur D A F
42쪽
declinatio eiusde,quae per si problema Ioannis, in tabulas primi mobilis,inueriti gra. 6. m. zo .posita declinatioe eclipsticae fixς gra. v .si. quata a te supeonitur,Arc' igitur T A.
arcus A F. residuu de Quadrante datus est, videlicet gra.73m. ς . Est prςterea E X,quadra circuli ex positione,Igitur B F,quadrante minor. Habes itassi triangulu sphsricu A BF. cuius nultu latus quadrate circuli attingit,quare ex theore. Gebri,quae est proportio, anguli A B F,ad angulum Feadem est arcus A F. Oppolitus angulo primo,ad arcu A Boppositsi angulo se do, Sed uteri angulora apud te datus est,& inuentus arcus A F. Quare arcus A B non ignorabis tur beneficio is sexti Eucli. Unde si sinu arcus A F ducas
in sinu anguli F. N partiaris productu per sinu anguli ABF , per i 6. sexti Eucli. s pe dicta: habebis in quotiente sinu
arcus, A uso 2o.parcisi,qualiu est sinus totus.6 oo. Cus: ius arcus per tabula sinus recti inueniriu gra.Φ.m. Φs. non excedere,due tu mirabili demonstratione tua,in tuo sphaerico triagulo inuenisti gra. s. m. s. Et quid mirus quu in tuo illo triggulo A B D,utrum lateru A D, D B: quadrante circuli loge ponatur mcedere,iae 3 vlla attuleris demostratiosne,tametsi Gebru crepites,per qua ex collatione duoru an om D N B A D, Mnotu latus B D,cGcluderes lateris AB, qtitate,Quis ita p no admiret,no adoret phoenice huc mathematicorusauis no fateatur ista opera tot anns in mathematices studiu pulchre collocatas N siquid novides,utinis tibi verbis loquar,qua veritate falsitateve contineat tua ista splisticoruscientia,qua tanto acta longo studio tibi coparasti,qua ita gloriatis serio, Ita nos pri te contemnis. Annon videtur tibi, tuomet quasi sorex indicio periisti,pγpriam inscitiam prodens dum insectaris alienams Vbi nue Encomta ubi ouationes s ubi tam decora tibi & seni & se acerdoti & monacho illa multatio , qua ita plaudentem res hi induxisti Fredericum, Vales omnino, vales in sphaericis
hone Marces Sienim adhuc nondum vidisti quantum vas
43쪽
leas, Paula post videbis luce clarius. Quid hic tergiuersas
heris fauo obteges pacto ignominia tuams Non eri gradis ignorantiae culpa,quam nec ipse velim deprecari. Sed hanc in eo qui se aliorum censore constituit,quis feret auis autem,in eoipso loco in quo ignoratiam aliena insectatur tam contumeliose,iam despicatim, sitam scientiam iactitat tam arroganter,iam superbe Miror profecto,si te nondum purdeat impudentiae tuae,plusq immodicae.
astruit abacum Alphonsinarum tabularum numerare distantias stellarum a puncto vernalis aequinoctii necliptica octauae sphqrae. Ostq euicimus ea quae prςcipua erant controuerri'siae nostrae,abacum viaelicet Alphonsinaru tabularum referri ad eclipticam immobilem,non ad eclipticam octauae sphaerς,8c numerare in illa distantias stellarum a capite Arietis primi,non autem in ista a puncto vernalis squinoctij,Et prςterea,vema; te aequinoctium tempestate nostra circiter quin y dies Praescedere introitum Solis in caput Arietis Alphoiasinam tabularu ,Et ab eodem distare vernale intersemone plus quin gradibus: tempus est,ut rationes tuas refellam',quibus putas demsistratu,caput Arietis in tabulis Alpi sinis,es e puctum vernalis aequinoctij,Ita enim perspicuum faciemus si eas recte intellexerimus,quod desperas fore ob nostra,qua dicis,matheseos ignorantiam. Quauis auton nullo ordine sed sparsim &confusissime eas explicaueris,sspe redies
interuallo & veluti postliminio, ad ea quae semel ait iterudeserta erant,Plurima veluti emblemata intermiscens in dialogis illis tuis,quae net caelum,quod aiunt,ne ν terra attingui. Conabor tame quanta possum 8c fide & breuitate referre,quae passim a te di tur,qualitercum ad re facietia,Qua in re, non paulo minus operae mihi insumendum fuit, q in
istisipsis rationibus di luendis, Prodigiosam attamen, &
44쪽
confusissimam verborum tuorum seriem subscribere, non tulit meus stomachuS. i χEPrimum iram probas,Alpho sinas tabulas non altiade, Ratio prima q a puncto vernali facere sepputationis initium. Quoniam radices,ut dicis,motuum,quas descripserunt Ptolem us &Hipareus,sumunt initium a puncto vernalis aequinoctii : igitur & radices ab Alphonso descriptae,ab eodem plicto inistium sumunt,Quare M omnis tabularum eius supputatio. EEx obseruatione idem astruis hoc pacto, pora etar natiosa quae accipiatur ex tabulis,concordat adamullim cu temporinus obseritatis per instrumeta, Ergo certi sunt,inquis, tabulatores de loco utriusi luminaris in ecliptica octauaemhaerae, CG in relatione ad illam fiant eclipses. Item, Si pus tau vernale ess et tempestate nostra cu. xs,gra. Piscium qui in tabulis. eclipsis erso lunaris quae fuit anno. I I9. Die. s. Nouembris auisset tacta non in. is,gra. Tauri,sed citra vel 'Vltra,in. 2. .vel. 14 .gradu eiusdem: quod operientiae pus tas aduersari. Praeterea, Obseruatioe tua,omnem dirimi vis . Cotrouersia nostram,vis enim & quinta 8c decima die Maristit meridianam Solis obseruari altitudinem,ut cuius copleramentum,concordaverit cum latitudine loci obseruationis,
aut cum eleuatione poli,is sit dies verni aequino iij, ait eo pacto te putas quod voluisti obtinuisse,adeo ut Fredericum inducas dicentem tibi ,.si complementum meridianae esstitudinis diei quintae Martis, aequum inueniatur latitudini loci obseruationis, non solu te ciconia pinget, veru & pres
tia redima,&tii restituere cogeris, Sed miror ego ,si h cm5stra effutisset Fredericus, Noua hic audioporteta,Nocorsuos poetas ta poetridas picas, sed pictores ciconias,Quin redis Apelles ad superos,ut inauditos istos, immo Pdigi ses videas artis tu prose res Deinde,Redimere pretiu, pro eo quod est mercede repetere,q latine, q noua dictu elegatias' O ce re lingus latins,q nos docuit no neutro genere dici diametru, Sed obiter ista: Nelhqc pretierire potuimuS.
45쪽
Ratio quarta ALBERTI PIGHIIETertio loco idem demonstras authoritate Ioanis Regios montani : destructitie primum, deinde constructiue, nouos videlicet locos dialecticos nobis effingens, Ioannes de mo. Re. diligens alioqui Astrondmus,M artis huius instaurastor,nullam docuit resartionem facere Alphonsinae supput tinni pro cognoscendis stellarum locis in ecliptica octauae aerar. Est ergo supputatio Alphosina in ecliptica octauar inhaerae,initium sumens a pucto vernalis aequinoctii, Qua iu, iniquis, non pluris fecillet hunc errorem, Q illum quem
impronat tam accurate,Girardi Cremonesis, Praeterea, Cuper vera, inquis, loca syderum habentium latitudinem ab ecliptica declinante maxime partibus. 2 3. 36. declinationes eorundem timetur, Certum est Ioannem supponere loca syderum N eorum latitudines examinata in ecliptica octauar, non in ecliptica non aut decimae. Postremo,frustra intorquens Purbachianas definitiones, tam medii motus augium & stellarum fixarum,u Miratios nis motus octauae sphiarae, Ex quibus est manifestissimum, intellexisse illu,sicut ad unu omnes,Numerari ab Alphomise distatias stellaru a capite Arietis primi mobilis in eclipstica fixa,Adducis tande sphaerica una demostratione,qira fecisti,nisi deus aliquis succurrat,metitu Purbachiu, Di te,aequatione mot' octaue sphaerae,esse arcu eclipticae nonae aut decimae nihil enim noc refert; inter centrum parui circuli, 8c circulu magnum a polis eclipticae siXς, per caput Arietis ommetranseuntem,interceptum. Et Vis aequatio nem illam, in octaua sphaera numerari debere, ut cum Alaphonsino abaco conueniat, & esse arcum eclipticae octauae,
qui inter circulum ductu per polos eclipticae fixae super centra circelloru,& circulu aliu qui per eoide polos supra capita Arietis & Librq omuae sph ne incedit,intercipitur, Sed demostratione illa paulo poli subiiciem', & examinabimus
latius. Hςc fere summa est rationu marsi,auibus putas prosbe cofectu tibi,numerari in tabulisAlpholinis diuatias stela laru a pucto vernalis aequinomi,in ecliptica octauesph ore.
46쪽
o CDISSOLUTIO praemissarum rationimi.
o Ed antea his tuis argumentis respondea ,hoc unu te volo Solutio Ra ad memoriam reliocare,quod di ante mihi dictum est i Non Piimae quid nos sentiremus de aequinoctiorum selititio rup temet
poribus, De stellaru locis in caelesti signifero,aut quid esset reuera,sed quid Alphonsina diceret Astronomia,nos expIicuisse,Quatum vero illa, aut cum Veritate,aut cu vetusti rum conueniret obseruationibus,nihil nos laborasse. Quin, immo, Si cogar omnino meam de ea proferre sentetiam, asssima , iterum ait iterum. positionem istam nullis vetus stiorum obseruationibus consentaneam esse. Manifestumital,l prima ratio tua nihil cotradicat assertioibus nostris. Vt quae noc sesum agit,si inchoarit Alphonius radices suas a capite Arietis primi mobilis,non conuenire illi cum Pisalemaeo 8c Hyparco, inchoantibus suas radices a puncto vernalis aequinolitis quos ego neutiquam in concordiam reduxero. Euidentillime autem a nobis demonstratum est, non
posse Alphonsinas tabulas aliude intelligi inchoare suppustationes suas, q a capite Arietis primi mobilis, i si priores aliunde suas supputationes inchoaverunt, nihil ad me perstinet,Ipse pro se Alphosus re indeat,aut si qui velint possitionem eius a vetustiora ob ationibus non dissentire, Nos supra ostedimus, quavis 8c Alphonius 8c Albatenus,
Ptolemaeus, &Hyparchus,supputationes motuum a se descriptorum,inchoarent omneS a puncto Vernalis aequino. Etii nihilo minus dissentire positione Alphotana ab alioruobseruationibus. 8c praeterea multa secu pugnantia includes re, Melidere seipsam infinitis modis, Ut aute intelligamus Alphosina sit utatione a cepite Arietis primi initiu facer re,no couenerit fortassis o Ptolemaeo &Hyparco,seipsam me neutiqua expugnabit,sta secu consentiet per omnia. Quinis posset,lamen probabiliter magis il vere,dicere, De Distate qui vellet mc in re Alphonsum nihil dissentire a veteribus, Etiam Ptolemaeum cqnsi erasse solaris anni quantitatem, ex reditu Solis in caput Atietis primi mobilis,non in m Gii.
47쪽
ALBERTI PIGHII hilem intersectione eclipticae octauae Narquatoris,Ιd p non ut improbabilibus argumetis, Primu , ex ipsis Ptolemaei Vera '- bis,quibus describit tertio copos mag. qualitate solaris Di, dicens ,esse tempus motus solis ab aliquo pustoru fixo,im mobili,orbis decliuis,secundu continuitate signoru,donec
redeat ad ide puctu, Ex qua definitioneyala sequitur, quastitate anni n5 esse lepus motus solis a pucto vernalis aequi noctii,donec redeat ad ipsum, Primo Quonianon est idem hoc punctu in principio anni εἰ in fine,non est ergo lepus motus solis ab aliquo pucto orbis decliuis,donec redeat ad idem punctu. Deinde,Quia punctu vernalis aequinocti j,no est puncta fixum 8c immobile,sed variatur assiduo n.hoo. annis Per quςlibet puncta arcus fere. Φ,gra. pertransiens, At dicit Ptolemaeus,annum esse tempus motus solis ab alis quo punctorum fixo N immobili orbis decliuis,Videtur erago sequi manifeste, Φ ex reditu solis in caput Arietis fixi, non in mobilem sectionem eclipticae octauae 8c aequatoris, solatis anni quantitatem idem Ptolemqus acceperit.Quod N ex alio apparet.Nam apud Ptolemaeum est quantitas amani solaris,dies. 36s.cu quadrante, nus trecentesima parte unius,hoc est, Dies. 363'. horq. s. n. s. secvn. I L. In quo tempore vult solem unum exacte circuitum facere . & reuerti
partiliter ad idem quodlibet siti circuli punctum unde disicesserat, in si a reditu solis ad fixaru aliqua,qualitate anni
considerare voluerimus,dicit,ab Hyparco eam obseruatam dies.-8 plus quarta,Et quonia ponit stellas fixas moueari parte una in. ioo .anis,Meo si c&esima parte diei hoc est.
m. I Φ.secu. 2Φ. addas ad annu Ptolemaicu excedet reditus' solis ad fixarum aliquam dies. 36s. 8c quarta,m. 9. secv. Sed multovelocius mutat in lo intersectio vernalis eclipraticae octauae N aequatoris si aliquod fixoru sydenim, si vera' . t sit Alphonsina positio, Nam anno .isi'. demonstrata est intersectio ista plus quini gradus distare a capite Arietis primi mobilis,Anno autem. i766.erit eadem partiliter sub eode capite Arietis primi,tunc enim superficies eclipticaru
48쪽
coniugetur, Quare intermedio tepore, scilicet. 2 T. annis, PluS. .gra. mutabitur in Caelo, Quo tempore,stellae fixae talecutidum Ptolemaei u Alphonsi positionem,aliquato plus
2 .gra. variabunt sedes suas in ecliptica fixa, Eapropter , si is a reditu Solis in vernalem intersectionem, Ptole. qtitatem anni Solaris obseruauerit,debuisset multo maiorem fecisse quantitatem anni sui, q anni obseruati a reditu Solis ad fluxarum aliqua, Sed reditus Solis ad fixarum aliquam ,exc
dit dies. 63'.&quartam.m. s. secvn. 36. secundu Ptolemaeu,
ut collegimus paulo ante.& Ptolemaicus annus deficit a diebus. 36s. 8c cu quarta,parte trecentesima. Apparet ergo euidenter, Ptolemaeu non ex reditu Solis immobile intersesctionem vernalis aequinocti j ,sed in idem,stabile, & inuariae: tu aliquod punctu qualia sunt carita Arietis,Librae Carracri & Capricorni primi mobilis solaris anni quatitatem titii esse. Quod si ita,& mediu motu Solis supputauit neclcestario in ecliptica fixa,a capite Arietis primi mobilis, no aut in ecliptica mobili a pucto venaesis squinoctii , Eapr pter,& uniuersam supputatione eius ad immobile ecliptica referri,& a capite Arietis fixi initium sumere necesse erit, Hqc,aut alia sortassis multo probabiliora,quis posset dic re,qui vellet Ptolemaeu Alpian similiter numerasse mosius stellaru in ecliptica fixa, a capite Arietis stabili & inuarriato, Quae quantum concludant veri aut colarinis Almosinae positioni ,ex his quae mox dicentur manifestum erit. Qualitercunt itaq; de Ptolemaeo dicatur,ut qui credidit eclipticam octauae sphaerae immobilem habitudinem ad aes quatorem & mundi cardines pcaretuo obseruare Neque enim pugnabit secum si dixerit solaris anni quantitatem a reditu Solis in puncta squalitatum aut solstitialia numerari, ut quς perpetuo eade & immota permanere imaginabatur ) h6n non
Certum tamen est Alphonsum nec niunerasse, nec potus isse numerare, quantitatem anni solaris a reditu solis in pun anni a reditu in vernalis aequinoctii. Quod enim non numerauerit ita, ex iam demonstrato manistatu est, Na deberet annus acces noctii. 'C. iij.
49쪽
rus a reditu solis in vernalem sectione teporibus Alphonsi
nostris,multo excedere annu acceptu a reditu solis ad raru stellaru aliqua,videmostrauim'paulo ante,Sed reditu selis ad aliqua fixaru excedere dies. 36s. 8c quarta, .9.se. 36.secundu Ptolemeti sententia,ia probatu est,Annus ergo Alphonsinus multo magis deberet excedere dies. 36s.cum quadrate,a quibus tame deficit. 13Φ. parte diei fere, Quod etia non potuisset ita numerare qualitate anni,pro regulari aliquamensura motuu,quantacunt poneretur,est euidens ex motu di mi 8c irregularissimo puniti vernalis in caelo, Variatur enim secundu Alphonsilia positione, modo Paru& insensibiliter in plurimis annis, modo multum in exiguo numero annom, Mo enim caput Arietis octauq est prospe puncta maximaru latitudinu parui illius circuli que mos tu accessionis describit,multis annis insensibilis est vinatio vernalis interstationis in caelo,Quando aute caput Arietis
octius est prope pucta sui circelli in quibus intersecat eclipticam fixa, exiguo numero annoru fit ingens variatio, Navi demonstrauimus supra,interest hac tempestate interpuaetium vernale N caput Arietis primi,arcus gra. .m .P. etiaposito seciindu tuam fictionem capite Arietis nonae in gra. 2s.m. 3. Piscium, Per cuius uniueria pineta pertrasibit hunc ad annu. 1766,in s tio videlicet annom. 2. T :Tunc enim Partiliter erit punctiun vernale sub capite Arietis primi, Minaequali numero annorum aroc est,tΦT. tantudem Progredietur vltra caput Arietis primi versus oriente, QVare in.. 9φ. annis sequentibus proxime, Pertransibit arcii gra. io. m. i . Quae fere est quarta pars totius arcus in quo moue: tur,ta que describit in. 3soo .anis,Ita 3 in. . 9Φ. annis istis, tantum variabitur hoc punitium vernale in caelo, quatum in Io oo. annis reliquis,quavis residuum eius arcus Per aequa tempora distribueretur. EUt autem magis fiat manifesta irregularitas motus vernalis puniti in caelo, Ponamus causa exempli,suisse contium;
istione capitis Arietisnonae sphaerae di capitis Arietis primi.
50쪽
tepore virginei partus,quemadmodumsuit AI onsus,"quot Astronomiae eius fuerat sectatores,velliti post a nobis demonstrabitur euideter,Nihil tamen refert ad praessens ita fuerit,nec ne, Sed satis est,hoc non repugnare Alamonsiliet positioni,ne pugnemus ubi nihil est opus, Quare eph tantu gratia petiuimus illud, Fuit aute anno a partu virgineo. i5. caput Arietis octauae in puncto maxime latit dinis septentrionalis sui parui circilli, uo anno,caput AG rietis nonae fuit in m. T. Arietis primi mobilis, sit 3 ita 3 in figura qualis ante des , scripta est,X. caput Arietis nonae sphaere,H. caput Arietis octauae,&quia A.datus est. m. T. Arietis prismi,& latitudo puncti H. gra. 9. Data erit declinatio eiusdem pum H, Quae per. 3 1 .Problema Ioanis in tabulas primi mobilis, insuenitur,gra. s. S. i s. fere,s ecIiptica fixa declinat,gra. 23. si . ut tu millimas,quod etsi fallam esse demostrabimus postea,
hic tame non est opus ea mouere controuersa, Nam actis piemus interim,dalaa te,donec demostrauerimus alia,Aracus itam HA.datus est,fere,gra. 2i .ut docet tabulae Ptoles mari, Quare &AF. residuude quadrante,gra. 69. Marcus
BF.M.7.minor quadrate,In triangulo ital sphqrali ABF. Quae Pportio anguli ABF,ad angulu F :eade est arc=AF. ad arcu AB,per theor. Gebri. Sed angulus ABF, datus est
AF. in sinu anguli F. M productu partiare per sinu aguli ABF: habebis in quotiete sinum arcus AB. 216TI . partium, qualium est simis totus. 6o oo6.per quem inuenitur arcara AB. anno. I 6. a partu virgineo,gra. 2 I. m. I o. circiter, Distaratia videlicet puncti vernalis a capite Arietis primi mobilis. Numeremus ab anno illo,ducetos quadraginta septe, quantum est ab anno. Isi 9.ad annum. 1766. quo unitae erunt sucPerficies eclipticassi,& habebimus annu a Christi natiuitac. iiii.