장음표시 사용
31쪽
prorsus in hoc mundo operari ac sacere , sed solum eum cognoscere & contemplari: secundi assentiuntur mundum a Deo creatum fuisse , sed negant opus habere actione Dei conservantis ut perstet,
aut concurrentis, ut corpora & animae suas motus & cogitationis
subeant mutationes: tertii tandem concedunt tum creationem tum ipsius conservationem , non vero concursum cum rerum creata.
rum actionibus, atque idcirco volunt Deum nec essicere nec ordiis nare actiones mutationesque rerum mundi, earum praesertim quae ad homines pertinent. Contra quos omnes Deistas ex iis, quae de
tribus hisce praecipuis Theologiae capitibus in antecessum ostendimus, evidenter elicimus Deum perpetua substantiarum & virium
conservatione rerum omnium earumque mutationum curam & administrationem habere . Sed totus sum in diluendis contrariis rationibus , in quibus Badius tantum ponit moinenti, ut assirmare non dubitarit eas perspicuitate & robore non cedere iis, quibus exstare Deum emcitur. Qua in re quod pertinet ad mala moralia, in quibus maxime Baeliust vim facit, adversus communem rein sponsionem, quod dedecet quidem Deum ut si eorum auctor, non vero ut libera hominis voluntas sit eorumdem caussa, Deo solum permittente , sc citatus auctor exoritur . Qui facile potest impedire omne malum & non impedit, peccat; Deus autem facile potest impedire omne malum, & non impeὸit. Ergo peccat. Quia vero nonnulli in minori explicanda uti possunt istinctione inter potentiam absolutam, interque ordinariam, adverto hac distinctione non satisfieri Baelianae dissicultati, quia potest Deus, servata prorsus indemni humana libertate, tale auxilium &in talibus circumstantiis praebere ut semper eligant bonum verum , numquam apparens e quo in eventu & nullum foret peccatum , & sartatecta maneret libertas, & finis quem in illa hominibus danda sibi proposuit, ut homines non prorsus gratuitam , sed suis debitam meritis aeternam selicitatem acquirerent, & hoc pacto perfecte cumulateque selices evaderent: quod dictum sit adversus supra significatam sententiam Gorini , qui ad hunc finem consequendum necessariam esse vult malorum permissionem. Quare hoc misso responso , majorem distinguo : qui facile potest impedire omne malum dando auxilium quod dare debet, Sc non impedir, peccat co. dando auxilium quoὸ dare non debet ne. & contendo a Baetio ut antequam hanc dissicultatem insolubilem vocet, clare doceat Deum obligatione teneri dandi voluntati creatae non solum auxilium quod sumiens fit, ut bene operari queat, & Verum. appetere bonum ,
32쪽
verum etiam hujusmodi , quo praevideat eam se ad bonum verum inclinaturam. Huc te volebam, subjungit Baetius, quia quam legem Deus in hominum mentibus insculpsit impediendi maliquod facile possunt, praebendo auxilium quo praevident iri impeditum, eam ipse prius servare debet . Concederem, si par foret ratio de Deo deque hominibus, non vero si valde diversa. Nam distinctis duobus honoribus, altero infinito 3c essentiali Deo, qui in eo positus est , ut seipsum amet & diligat, & summo honore dignissimum putet, altero finito & aceidentali, qui in eo positus est , ut substantiae intelligentes creatae eadem Deo praestent , aio Deum qui sibi tribuit primum , in quo omnes externi honores meliori modo quam ipsi sint in se ipsis, continentur, non teneri
aliquem ex secundis, aut tantae persectionis sibi procurare : at cum homines non possint internum & infinitum , sed solum externum& finitum Deo, qui est ipsorum auctor & summum bonum , deferre, mirum non est, si teneantur ad maximum praestandum quem possunt, & in aliis etiam, si facile possunt, ea procurare quae hinnorem externum augent, & illa impedire quae minuunt. Quam quam autem inter Deum & intelligentes substantias creatas sit tam insigne discrimen , urget tamen Baetius, Deum non esse futurum optimum Patrem, si mala non impediret, quia cum melius si non permittere malum, quam permittere, Pater qui ea impedirer, esset melior eo, qui non impediret ; ut Pater qui praevideret filium in talibus circumstantiis praecipitem se daturum & praecave ret, esset melior eo, qui ruinam non impediret sed permitteret . Verum ex doctrina luperius tradita, ex qua colligitur ratione quidem habita rei creatae melius esse exsistere, quam non exsistere; exsistere cum majori perfectione , quam cum minori, at ratione habita Dei esse perinde , sive res exsistant, sive secus, sive cum majori, sive cum minori exsistant persectione, similiter constat actionem illam, qua Deus malum impedit tribuendo majorem voluntati creatae in verum bonum lassicientem rationem, ex qua prae videt ipsam in verum bonum se inclinaturam , ratione habita ipsius voluntatis creatae esse meliorem actione, qua tribuit minorem , ex qua praevidet nihilominus consecuturum esse appetitum in honum apparens , sive in malum verum , tametsi voluntas illo Dei auxilio bene uti possit, & in bonum verum se inflectere;
sed habita ratione Dei alteram altera meliorem non esse ob ali tam rationem, quae adminiculo discriminis inter homines & Deum modo allati exemplum Patris terreni ad Ccelestem transferri non
33쪽
respectu Dei melius esse nullum exstare peccatum, quamvis ipse autior ejusdem non fit, si ex permisso peccato sequitur quidpiam a diuina justitia dissentaneum. Nam evidentissimum est justitiae
refragari, ut conscios atque participes , eos puniri, qui tempore quo crimen ab Adamo fuit admisium, nondum exstabant, quemadmodum ex permisso Adami peccato consequens fuit in ipsius filiis atque nepotibus, qui etsi tum temporis non exstabant, tam euob culpam Protoparentis multis miseriis atque calamitatibus etiam
insantes obnoxii facti sunt . Ad id refutandum explico quid ex Adae peccato in filios redundarit: primum gratiae sanctificantis sub tractio tamquam minime debita , quam Adae & posteris negare poterat, etiamsi nulla culpa se obstrinxissent ; deinde in corpus concupiscentia & pravi , invita voluntate , motus traducti sunt,
tamquam poena quae ex vitiato corpore Adae naturaliter consequeretur, & propter commercii inter animam & corpus legem, quam ob ipsius peccatum interrumpere non debebat, animam quoque
ipsam vitiaret. Ex quibus colligo nullius injultitiae Deum ab impiis accusari posse, si quod nepotibus dare non debuit, ob Adae peccatum subtraxerit, & vitia corporis Adae ob peccatum a se admissum contracta non resecuerit ita, ut in corporibus filiorum naturaliter non consequerentur : praesert i m cum ex eadem christiana Religione, quae originale peccatum & mala inde prosecta no- his manifesta secit, liquido constet Deum singularia providisse remedia , quibus humana natura cumulatissime restauraretur. Hanc ego puto genuinam esse rationem diluendi Baelianam difficultatem. Nolim enim hic afferri exempla Regis , qui non solum perduellionis reos, verum etiam uxorem & filios puniunt, ut iacit Theologus quidam apud Stapserum proptereaquod qui ad superiora Baelii exempla Patris & Regis responderunt rationem de Deo non esse similiter, ac de hominibus, concludendam , secum nequaqaam mihi constare videntur, si paulo post exemplis eorum, quae inter homines usu veniunt, adversus eumdem & in eadem prorsus disputatione abutantur. Ultimum idemque firmi ssimum Eaelii telum, quod infantes sine baptismo discedentes in altera vita in aeternum addicuntur poenae damni & poenae sensus, tametsi hae poenae ex Ρarentis peccato nMuraliter non consequantur , ex ipsius manibus eripimus, defendendo sententiam Clari Theologi Eminentissimi Gotti, qui haec scribit, posteris tamen eius aequum quidem est , ur sub trabanruν dona Adae Iubtracta , nempe gratia gloria, non tam Diuit tred by GOrale
34쪽
quod supplicior poenali addicantur , quia si ii e pa non fuit per
operationem eorum , ita nee poena per eorum passionem esse deber j
sed solum per defectum illius quod gratuito fueraν concessum additque eoidem infantes nullis assici ob amittam beatitudinem moerore ac tristitia, quam aut non cognoscunt , aut istum confuse Robscure atque huic doctrinae sere omnes subscribere in Thomae discipulos . Quibus consti rutis sic cum Baelio congredior. Homini eoncedimus infantes hujusmodi privari beatitudine in poenam Origine contracti peccati, quae tamen poena nos i Ilos assiciat aliquo ob amissam beatitudinem moerore, sed quae solam complectatur u
gationem beatitudinis quae aliunde ipsis debita non est. Quo po filo videat Baetius an evidentissimum si v non posse Deum, salva j stitia, in poenam peecati ab alio patrati eos qui ab ipse ducum originem, sine propria ipsbrum culpa privare gratia & gloria, quas etiam, nulla antegressa in parente culpa, poterat 3c parenti, &ipsius filiis atque nepotibus non elargiri .. Quod si gratia & gloria Adae filii x debita: fuissent, ultro darem a justitiae legibus ab
horrere ob Patris culpam filios qui tu uc non eranr privare donis, quae, nulla posira culpa, ipsis dare debuisset . Cum vero nul la justitiae lege ad ea concedenda teneatur , ego certe non video
quil in iis etiam in poenam peccari Patris Adami negandis iustitiae legibus adversetur; nisi Baelius velis justitiae leges nigrare Regem, qui obscuro, sed sortis viro, dignitates atque divitias ad irtius filioς & nepoteς transmittendas promittat, si strenue bellum gesserit, mortem A exilium, fi ignaviter; eo vero in i psum Regem arma vertente, ob tantum Patris crimea easdem filiis atque
nepotibus dare abnuat .. Quibus arbitror & Baelii dissicultatibus saxisfactum fuisse , 3c in boaa luce positum obscurissimum originis mali moralis & poenarum inde proficiscentium locum, qui cla Hysimorum Virorum, qua veteri y qua recenti memoria, torsit ingenia, & aliquos etiam a vera & ceteroquin evidentibus consectae rationibus lententia deterruir. Atque haec est mea ad Raelianas diseficultates respondendi ratio,. quam in scholio sequenti magis declaro, doceoque consentire cum iis , quae de stata naturae purae, deque rebelli concupiscentia in Psychologia constitui, A veriorem esse prae ratione: Gorini, Alphon si Turretini, Leibnitii, Wolphii, Stapseri aliorumque Leibnitianorum, quae quantum infirma sir ω quam parum veritati consentanea, pancis demonstratur. Cum Uero quod pertinet ad rationes, quibus divina Providentia & Sapientia in rerum gubernatione suadentur , aliae multae at Philosophi ς.
35쪽
adversus Dei stas & Atheos eliciantur ex huius aspem bilis mundi contemplatione , & ex infinitis omni admiratione dignis phaenomenis quae is repraesentat, ego quem tam latum excurrere caminpum in quo exultet oratio, non sinit prauentis operis scopus, ne hunc locum prorsus intactum relinquam, in fine scholii rem oculis subjicio uno eoque accommodatissimo exemplo illarum in distantia attractricium aut expultricium virium , quas Deus in singulis hujus mundi corporibus gignit & creat, rationem sequentium compotitam ex directa ac simplici massarum, & ex inversa ac duplicata distantiarum , quaeque vires non sunt nisi motrices, quas Deus, ut vera effectrix caussa, creat sumta a corporibus Occasione,&ex hac una lege sua veluti sponte consequi ostendo praecipua naturae phaenomena & leges motuum, quibus hanc universi molem Deus moderatur & regit.
Cum autem divina Providentia quam maxime reluceat in lege naturali , quam substantiis ratione & libertate utentibus , quales sunt homines, observandam proposuit atque praescripsit, caput se tum destino gravissimae disputationi de Deo , quatenus est auctor legis naturalis , deque differentia inter actiones bonas 3c malas. Qua in re primum definio legem tamquam normam, sive propositionem prasticam, secundum quam creatura rationalis suas actiones iberas determinare debet, ut parentes sunt diligendi, sive divinam Voluntatem creaturae rationali manifestatam, aliquam actionem fieri priecipientem aut vetantem, secundum quam eadem suas actiones liberas dirigere debet, & ab illo aliquorum objesto, quod haec definitio convenit legi divinae, non legi universe , Vindico ea ratione de qua in posterum enucleatius, quae docet leges omnes in
eo convenire ut a divina voluntate vel proxime, vel remote pro ficiscantur, eoquod creaturae rationales non debent Obedire nrsi Deo,
R iis aliis creatis intelligentibus substantii , quibus Deus illas subjicere voluit. Tum explico discrimen non solum inter legem diu, nam, quam volo osse proximam Dei voluntatem aliquid fieri praecipientem aut vetantem , interque humanam quam aru esse similem voluntatem illius hominis, cui Deus vult ut alii obtemperent, sed etiam inter divinam naturalem , quae fieri praecipit aut Vetat ea quae sunt bona aut mala ex natura sua sine ulla ratione a libera Dei voluntate , ut Deus est ab hominibus amandus , Deus non est ab hominibus odio habendus , quorum alterum adeo bonum est i p.
iam in se , alterum adeo malum, ut nec Deus illorum naturam mutare possit; interque divista in positivam quae fieri praecipit aut ve
36쪽
P RAE F Α T l o. XXXVIIrat ea , quae ex sua natura non sunt absolute bona Sc mala, sed solum relate , quatenus ad bonum aut ad malum finem diriguntur ; cujusmodi fuit lex Adamo praescripta pomi arboris scientiae boni & mali non comedendi. Postea monstro dari legem divinam naturalem , haec quatuor conficiendo I. esse aliquas actiones liberas per se bonas & honestas ; aliquas per se malas & turpes,
quarum naturam nec Deus ipse immutare possit,& facere ut hinnestae in turpes, & turpes in honestas convertant ; 2. Deum vel
le primas ab hominibus patrari, secundas omitti, & quidem ex necessitate non absoluta, sed hypothetica ; 3. Deum ipsum per se hanc suam voluntatem hominibus declarasse, quia lex nisi denuntietur ei qui debet illam observare , non potest esse illa norma , ad quam homines suas liberas actiones determinare possint; tan dem hominem obligatione te ueri obediendi Deo, & secundum irsus voluntatem suas dirigendi liberas actiones, eoquod non soluina Deo creatur, & perpetuo conservatur, verum etiam vires agen
di recipit. Demum sic mihi videor solvere praecipua adversus naturalem legem, & naturalem atque immutabilem bonarum & malarum actionum differentiam argumenta , ut credam Philosopho, ratione utenti, nullum superesse dubitandi locum, mihique persuadeam monstravit se evidenter tantum abesse, ut quemadmodum im I ii rentur, honestas aliquarum actionum, δc aliarum turpitudo aiberis hominum conventionibus pendeant, ut aliquarum neque liberae Dei voluntati subjectae sint , aliarum vero ab ipsa met Dei Voluntate qui vult ut pactis homines stent, procul omni dubio sint petendae . Ad quod ultimum luculentius firmandum destino sequentem propositionem, in qua doceo voluntatem Dei praecipientis ea quae ab hominibus fieri debeant, aut prohibentis ea quae omitti, iisdena ope rationis, 3c ad suminum adminiculo primitivae traditionis significatam esse ipsam naturalam legem, adeouisne aliqua Dei eognitione nulla naturali lege ad aliquid committendum aut omittendum genus humanum teneretur. Nam cum
Atheus sine ulla Dei cognitione intelligere debeat se quod attinet ad substantiam , esse a se ; quod attinet vero ad conjunctionem ac dispositionem subItantialium partium, se pendere a neces sari is ipsarum viribus atque motibus , quibus fastum est ut tali pacto cohaeserint ; cognoscere non potest se aliquam voluntariam actionem , quae damnum afferat sibimet ipsi , praestare debere , aut aliquam omittere quae ipsi si utilis, in puram aliorum gratiam,
a quibus nullum saltem voluntarium beneficium accepi , sed id
37쪽
κxκsuli P R AE RATIO. unum intelliget ad quod ingenito seretur appetitu, ut suam vo luptatem , commodum atque utilitatem, sive bonum verum , sive apparens illud sit, totis viribus procuret,. & suos dolores, incommoda, ac damna similiter vitet. Quod si accidit, ut quae ipsi videntur bona. aut mala, hujusmodi etiam sint ratione habita aliorum, tunc percipiet ea sibi esse prosequenda aut fugienda non ingratiam societatis, sest sui metipsius; idi autem contrarium usuuenit , ut saepissime fit,. pariter noscet sui rationem , non aliorum in iis persequendis, aut vitandis se habere oportere.. Ex quibus colligo sine cognitione Dei nullam ei se posse in hominibus natu ratem legem. Quia vero ex hoc consequi. videtur explosa ab omnibus ac diris devota peccati philosophici doctrina , perniciosum hoc consequens. nequaquam oriri conficio distinctione cognitionis implicitae ab explicita offendendi divinam voluntatem ire transgrediendis legis naturalis praeceptis, quarum primam, quae in omnibus ratione utentibus reperitur, ad. contrahendam. culpam esse necessariam ostendo Succedit i gum scholion decimum . In hoc a numero x us que ad r3 expono pemiciosa Hobbeui, Spinosae, Dideroti in Encyclopaedia verbo Droit Natures, bc Helvetii systemata. A numero vero I 4 usque ad 21 confirmo , & latius explico ea quae insit perioribus constituta. sunt, . aliquaes Burlamachii, G tit,. Pussen-dorfit 8 aliorum sententias , cum communi etiam Protestantium doctrina circa principium directivum se sive regulam obiectivam
humanarum actionum resello , meum aliqua ex parte interponis iudicium circa celebrem controversiam de hac re duos. ante annoTVeronae excitatam,& ea numero I 6, litteris consigno, quibus mihi
uideor ad ipsia pervenisse veritatis cubilia ,. R dissentientium: Phi. Ibsophotum controversias summa facilitate diremisse , aliquid praestando simile ejus, quod praestiti in celebrii controversia de vacuodeque continuo. Nam ut ibi. ostendi singulas sectas aliqua ex par. in attingere verum, ex alia ab eodem aberrare atque hoc pacto finem litibuς imposuisse mihi sum visus, sic in hac quaestione me fero, .dum haec litteris consigno. Aliqui. volunt hanc regulam e
e naturam rationalem, δc alias actiones. eidem convenientes. esse
intrinsecus honestas ob id ipsum quod illii conveniunt, alias ab e dem dissentaneas esse turpes & inhone itas Obi eamdem rationem ,. ad eout etiamsi Deus non lare , aut non cognosceretur , . utraeque sorem hujusmodi , quin opus: esset ad externam regulam , sive ad legem divinam atque ad Dei voluntatem confugere . Alii vero
38쪽
P R AE FA T I o. xxx Ixut nos 3c Schawarzius, ob supra allatata rationes hane moralium actionum regulam in aeterna lege, sive in divina voluntate conis Bituunt . Sed quidam nimium progrediuntur , indeque colligunt
actiones humanas non esse intrinsecus honestas aut turpes, & earum honestatem aut turpitudinem extrinsecux esse petendam, atque hanc ob causam carpunt communem Scholasticorum sententiam, qui hanc internam actionum moralium honestatem ac turpitudinem agnoverunt. Verum nec primi, nec tertii in hujus loci re, conditiora satis penetrasse videntur. Nam pro certo & explorato tenendum est 3c Dei voluntatem este hanc moralium actionum regulam, adeout sine cognitione ejusdem nulla vera obligatio in hominibus esse queat , nec ideo ulla vera actio moralis; & actiones humanas esse intrinsecus & necessario aut honestas, aut tu pes, & alterum eum altero nequaquam pugnare. Primum constat ex iis, quae in superioribus disputata sunt, quorum summa in eo posita est, ut soli Deo tamquam vero Domino & Superiori obe dire teneamur , Sc nostras voluntarias actiones ad ipsius volunta tis normam exigere, si eam nobis fecerit manifestam . Secundum autem ex eo, quod altera ex parte liberae hominum voluntates non exsistunt nisi ex hypothesi, quod Deus illas exstare libere voluerit, R ex altera quamvis divina voluntas circa res creatas absolute libera sit, tamen ex hypothesi, quod homines tali cognitione talique libero arbitrio donatos creare voluerit , necessario velle debet, ut quasdam actiones, quarum aliquas in antecessum
commemoravimus, tamquam rationi consentaneas, exerceant; ab aliquibus autem tamquam a ratione dissentaneis abstineant. Quare voluntas Dei & libera est , quemadmodum est opus ad legem pro liberis hominum voluntatibus sanciendam, Jc necessaria,quem admodum necesse est ad eum finem, ut ea lex sit naturalis, non positiva, Sc actiones illi convenientes, sint natura sua δc intrins cus honestae & bonae, actiones ab illa dissentaneae sint similiter turpes 3c malae: libera absolute , quatenus Deus creare potuit tales homines Sc non creare , 3c ideo potuit absolute aut velle ut hanc legem observarent, aut ab hac voluntate abstinere ς necessaria hypothetice , quia si creare voluit, velle quoque debuit, ut ad alias actiones exercendas , ad alias vero omittendas sua libertate uterentur . Ex quibus fit ut in actionibus tum lege naturali praeceptis aut prohibitis, tum lege postiva, tota obligatio pendeat a divina libera voluntate , in qua utraque lex posita est , sed cum hoc diserimine , ut in lege naturali si quidem ea voluntas
39쪽
κL PRAEFAtlo absolute libera, non hypothetice ; in positiva autem utraque libertate praedita sit. Ex his etiam fit , ut actiones lege positiva prohibitae sint malae, quia divina voluntate prohibitae ; non prohibitae, quia malae , ut eius pomi in Adamo: actiones autem a lege naturali vetitae sint malae & turpes ob utramque rationem ,& quia dissentaneae a recta ratione, & quia vetitae a Deo . Sic exposita vera circa legem naturalem 3c differentiam inter actiones honas & malas sententia, facile est refutare falsa simul & impia circa res easdem in superioribus commemorata systemata, in quibus consutandis a numero a et usque ad finem scholii accurate
Restat caput septimum idemque ultimuin , cui duas subnectimus appendices. Cum in hoc considerem Deum tamquam status naturalis 3c supernaturalis auctorem , necessariam articulo primo praemitto quaestionem de necessitate & contingentia legum motus, in qua parspicue conficio has quatuor leges motus unius corporis in vacuo esse absolute necessarias, ut sit constans nempe velocitatis semper aequabilis, quam evidenter colligo ex principiis in Ont. statutis de necessaria connexione talis determinatae velocitatis cum tali determinata vi, adeout nec augeri vis, nec minui possit, quin tota vis prior corrumpatur & alia denuo major aut minor creetur g. 293. Ont.; et . ut sit per lineam rectam, quod non satis ab aliquo demonstratum nova conficio ratione late exposita
f. I 84. tom. III. Phys. Gen. & in eo posita , quod ex altera parte ex latere sinistro lineae rectae duo puncta conjungentis nulla potest inter ea puncta describi linea curva, quin ex latere dextro similis prorsus & aequalis , Sc prorsus similiter collocata linea curva duci queat, & ex altera in vi quae necessario operatur, non est
major ratio , cur determinet corpus per unam ex iis curvis, quam
per alteram aequalem, similem & similiter collocatam ; 3. ut sit continuus sine ullis vel exiguis moris, cujus evidentem rationem ex eo duco, quod vis semper movere corpus debet in vacuo, ubi nihil illi resistit ; 4 tandem ut sit perpetuus, quia vacuum est in finitum , in cujus necessitate explicanda in solutione objectorum adversus prima in & alteram partem adverto, hujus necessitatem esse solum in hypothesi quod Deus velit in aeternum conservare
vim corporis in vacuo collocati, a qua tamen conservanda cem
re libere potest , aliarum autem necessitatem esse absolutam saltem per aliquod exiguum tempus , quia vis saltem per aliquod exiguum tempus eadem δc invariabilis cum suis determinatis veloci Disiligod by Cooste
40쪽
P R AE p A T 1 6. XLIIocitate & directione ante permanere debet, quam Deus corporII
aut velocitatem sive augeat, sive imminuat, aut directionem variet . His de necessitate legum motus unius corporis una vi pulsi in vacuo constitutis , aio leges motus in corpore, quod aut aliis atque aliis viribus perpetuo pellitur, secundum eamdem directionem , adeout ipsius motus sit semper in linea recta, sed vel acceleratus vel retardatus, aut duabus ad angulum oppositis, adeout per lineam quamdam mediam tendat, esse contingentes, & a libera Dei voluntate pendere, quorum alterum conficio ex eo quod secundum principia in ostologia constituta non potest velocita augeri aut diminui, nisi Deus in nihilum redigat priorem vim ,& post aliquod tempus aliam creet aut majorem aut minorem f. 293. Ontol.; destructa vero priori vi potest Deus pro suo libi- totaliam creare quae sit directa versus eamdem plagam , aut versus alias quascumque ; quae sit, quantumcumque is vult, major aut minor antegressa , & ideo gignat velocitatem , quae ad velocitatem antegressae habeat rationem quamcumque, prout ipsi libuerit;
alterum autem ex eo conficio , quod in nostra sententia quam ostendimus f. 269. Ontol. , Deus non creat duas vires ex parte contrarias & ex parte congruentes, quae qua parte contrariae sunt, se vicissim perimant, qua parte congruunt, in unam Vim coale
stant , sed sumta ab iisdem quas creare deberet , occasione quae nullama absolutam necessitatem inducere potest, in Deo , ut creet talem potius cum tali celeritate & directione vim, quam aliam quamcumque, illam unam cuin sua respondenti velocitate & secundum aliquam mediam directionem e nihilo educit. Inde colligo similiter esse contingentes leges motuum in lineis curvis, ita quibus sunt semper novae vires ad angulum oppositae. Cum vero
corpora in motus communicatione sive per attractionem aut repulsionem f. 3o3. Ontol. , sive per collisionem f. 237. Ontol. non sint caussae essicientes, sed solum occasionem Deo praebeant in ulrO-que ex corporibus distantibus se attrahentibus generandi vires mintrices massis directe , & quadrato distantiae, reciproce proportionales, & in corpore alterum percutiente destruen/i partem celerita. tis proportionalem massae percussi, R in percusso generandi velo. citatem massae percutientis proportione respondentem; ex his eruo perspicuum esse has leges pendere a libera Dei voluntate, qui poterat easdem statuere , aut alias quascumque ab hisce diversas. Vulgari objecto quod inde sequeretur has motuum communicatio
nes esse futura miracula, oppono. vulgareiresponsum distinctionis R. f inter