Thaumalemma cherubicum catholicum vniuersalia et particularia : continens instrumenta ad omnes arcus [et] horas Italicas, Bohemicas & Gallicas diurnas atque nocturnas dignoscendas [et] ad componenda per vniuersum orbem earum multiformia horologia pra

발행: 1598년

분량: 359페이지

출처: archive.org

분류: 천문학

221쪽

De vari js Multis r. horolog.

11 361. nempe inuentum primum. Quo du i in totum sinum, & diuiso producto per et i; S. snus complementi altitudinis , mergunt in numero sectionis. 9983 o. quorum arcus in graduus f. minutorum uel. istantia nimirum optata, ut, patet in hac sor

mula.

Haec autem distantia deputari, flebeta semidiametro E. uersus B.

citi uim inuentum quartum metho

di capitis quinti huius quod est

Aistantia horaria a linea styli) p gressum si ultra ipsam lineam atque eius altitudo sit maior altitudine circuli uerticalis. Hora uero 16. huiusce superficiei, quamuis contingat sub diametro B. D, quum sit quoque maioris altitudinis quam stitudo circuli vertica)is i tamen supputatur in quadrante E D. Beliquae uero huiusce tropici horae quum non accedant ad ipsam altitudine, ideo insuperiori peripheriae parte sedem habere debent. 8 Pro distantiis autem hor rum aequinqctialis supputandis accipies smiliter sinum inueniati quarti capitis quinti huius,& eum duces in sinum totum ,& productum diuide per sinum com p lemenii altitudinix eius:atque illico in numero diuisonis aggenerabitur sinus, cuius arcus di stantiam optatam indicabit Exempli formula horae 1 s. ad declinationem orti uam gra3. 1 s. sole in To.

Compl. altitud. Soli

Methodus re lucendi horarum distantias a linea per pendiculari . .

QVum autem huiustem odi uerticales distantia in superficie erecta uideanturancipites, eo quo3 modo superius,modo inserius a syli linea incipiant,& utrinque per quadrant f pro cedant propterea quod sinuum rectorum operationςs so. graduum numerum non ex cedati0 ideo placuit mihi hasce distantias in linea quidem ipsa exordiendas sed in parte inserio ri ct sursum sinistrorsum ascendendo, & per integrum circulum perseuerando usque in g 5 .gradus,idque in hunc modum . Si distantia horaria suerit in quadrante E B, hoe est ultra lineam styli, & minoris altitudinis circulo verticali, nihil addas: nam ipsa per se erit distantia a linea syli praedicta, Se 3 si fuerit in palle CB. vltra smiliter ipsi in lineam, di minoris altitudinis circulo uerticali, deme eam semicirculo,' proueniet similithi' ipsa distantia. Si uero fuerit in quarta C D.tunc enim est ci- . a ,. tra lineam styli, 'cu minoris altitudinis circulo uerticali) adde eam ad i8o. gradus. Tan , dem a suerit in quadrante D E.minue eam a toto circulo,& sic distantia optata relinquetur ab ipsa linea computata. Et quoniam adhuc huiuscemodi computationes nondum sussciunt, quo αδ singulas a linea perpendiculari non reducas: id quod sacile ossicies s supputationes capitis quinti huius prout iussus es)seruauctis sedulo. igitur si declinatio muralis fuerit a3 ortum, addes singulis diastiues praedictis distantiam linear styli, nempe inuentum secundum e si uero ad occasum , rei. nue singillatim ipsum inuentum secundum a prauliciis clistaqtiis. . . . idem effetes in superficie pendula, & obliqua habente altitudinem soli supra verticem: sed si fuerit pra hortiontem eleuatus polus, facies e contra. Sic nanque distantiae horariae a li. nea perpen3iculari prodibunt. Hac igitur via, nulli parcendo Jabori tabulas holologiorum se Bricandorum condidimus, atque ad optatum snem, Deo opitulante, protraximus. Quantas autem, di mentis & corporis perturbationes diu noctuque insu iando in his rationibus per vadis c tam luculenter traditis, pertulerimus,liis qui nostros hos labores perpenderint reliq-quimus iudicandum. Id eo amice lectoris ge gratias omnipotenti Deo qui tibi per me huiuscemosi arcana patesccit. Appen-

222쪽

Lineamentis. Lib. VIII

s Altitu ines horarum in su perficie declinante adortum grad.3 3. pro

, Voniam in sermandis tabulis omnis conatus consistit inuenire propria horarum loea .c tropici stylo vicinioris. nam quum distantiae ipsae numerentur utrinque a linea styli qua diameter c s.repraesentat; ideo in qua quarta circuli etio tum sumat quandoque ut alias dictum est) dubit tur. Cupienti igitur huiuscemodi doctrinam tam facilem omni ambiguitate prosigata) tradere, vi quilibet pro voto suo ea uti valeat placuit mihi hanc exemplarem methodum singulas operationes in unam summam collectas continente subiungere,idque pro tropico duntaxat Capricorni in superscie erecta, qui stylo vicinior contingit. nam de alio tropaeo, ac de diquinofficili indagandis nulla est ambiguitas. Offertur mihi igitur superscies muralis de qua item superius facta est mentio) declinans ad ortum gradibus sue. ad quam cupio supputare horarum distantia, sub latitudine 4s. grad. In primis igitur per caput s. huius supputo altitudines singularum horarum incipiendo a termino et r. horae,' retrocedendo Ut sto usque in tertiamdecimam. Has itaque altitudines scribo seorsum , ut patet in hac tabella. 2 His eupeditis recurro a caputia. huius,' quanta sit altitudo solis in circulo verticali ad illam superficiem per. pendo quam comperio existere grad. 's. minutorum 24. Sole similiter tropicum Capricorni possidente, &eam quoque scribo in calce huius tabellae ut hic. 3 His praeparatis, me transfero ad methodum capitisprmcedentis,& per eam distantias singularum horarum a linea ier a 1 r. hora, ordine inuerso ut prius , quemadmodum inaueri poteris in hac tabella. 4 Et quoniam huiuscemodi distantis computantur quidem a linea styli incipiendo sursum aut deorsum per quatuor quadrantes s o. grad. singulos continentes, S illae qua sunt citra lineam styli quam diameter CE reptiesentat)veniunt in medietate circuli dextra nepe C D E inscribe/ae; vide eadefig. reliquae vero, in altera.Voles igitur eas reducere ad integrum circulu 36o. graduum incipiendo in ins riori parte ipsius & snistrorsum ascendendo,s ago. Confero earum altitudines cum altitudine circuli verticalis, quae graduum 79. minutorum 14.31 comperio altituclines horarum 2 2.2 I. a G. 49. 18, & I . non accedere ad ipsam altitudianem, quamobrem pronuncio earum sedes lare in quadrante C D. inscribenda . Addo igitur singulis is . gradus,& pro-Deniunt distantiar qu igem a linea syli, sed perseuerantes per integrum circulum 36o. graduum, ut patet in hac tabella .

o sti

cli supputo, incipiendo simili

Distantiae horariae.

223쪽

De varijs Multi r. horolon

Hora vero is. quum si maioris altitudinis quam altitudo circuli verticalis,reponenda erit sub diametro BD, &supputanda in quadrante DE. Igitur minuo ipsam distantiam nem- pc gradus 87. minuta 14. a toto circulo, di te nan ni gradus 1 a. minuta 45. & descriptae sunt distantis horarum occidentalium.Pro reliquis vero accipe sequens exemplum. Horae igitur quae contingunt ultra lineam syli &sint maioris altitudinis quam altitu-d circuli verticalis, in quadrante BE veniunt inscribendae , quemadmodum fit cum hora rue. cuius distantiae nihil addo , ses reponoeam iu&ta primam supputationem , quae cligraduum 86. minutorum 32. Reliquarum altitudinci, quum non transcendant gra us 9. minuta 'a . altitudinis circuli verticalis. Veniunt supputandae in quadrante CB. De traho igitur eas a semicirculo , mox distanaliae a memorata lineastylicorsurgunt,yt patet in hac tabellia. Eis itaque distantiis adgo sngillatim inuentum secundum nempe grad. 9. min. 19. eo quod declinatio si ad ortum & coaceruantur tandem distantiae horariae a linea perpen dieulari iustius incipiendo , 2 sinistrorsum proceden)o astensii e per integrum circulum 3 o. graduum, di ita sunt ultimae supputatio nes, quibus solaria horologia fabricantur, ut patet in hac tabella. Tandem unicuique rabule subijcere poteria distantias poli,quserunt inuenta priina in umbras redacta, Distantiae a linea

styli per integrueirculum.

Distantiae horaruorientalium a li nca syli per inte grum circulum

Distantia a linea perpendiculari.

' Agim ulli hoc est, distantiam Solis verticalem ad supersciem orientalem praecise , seu occidentalcm facile deter minare,. Cap. XIIII.

Pllo distantia uero uerticali in pariete ortum , seu occasum praecise aspiciente inuestiganda, hoc modo procedes. Duc sinum complementi distantiae horariae per motum diurnum) a meridiano in suum complementi declinationis eius: &productum diuide per totum sinum . & proueniet inuentum primum Hoc autem inuentum tibi propone una cum sinu conlplementi altitudinis Sol4s; horum minorem duc in totum sinum,&productum diui e in maiorem mox arcus numeri portitionis monstrabit tibi distantiam optaram . Sed ne hic desideres es emplum, en tibi assumam horam a1. ab occasu in superficie occidua sub latitudine η ue. graduum, sole principium Cancri popidente. Distantia igitur horaria cst graduum 8 3. minutorum 46. complementum eius est graduum . minutorum 14. cuius sinus est 381. liniis complementi declinationis est si c6. Duco igitur alterum in altero, di pro duinum diuido per totum si-

224쪽

Sinus Arcus 10m4diu

Distantia horae a a.

1 uentum primum

Lineamentis. Lib. VIII. io 3

num 5 emergunt in numero diuisionis 5 69. pro inuento primo. Hoc autem inuentum , quum si minus ., duco in intum, & productum diuido per o εο . sinus completiacuti altitudinis

Solis; ac tandem ex arcu numeri partitionis proue. niunt g adus 9. minuta 34 distantia niivirum 22. horae ciccassialis optata, vi patet in hac formula, di sucum reliquis ages.

F peditis itaque huiusce supputationibus, vide diligenter in qua circuli.

quarta contingant, &eas ad integrum circulum reduces hoc modo. ia, Si ipse dist antiae contingant in mediate circuli seperiore,&sint citra lineam styli, acca dunt in quadrante C D &superficies sit Oricntalis,&snt initio Capricorni, ut sunt horta 19.18.17. ι 6. 13.14. adde singulis dimidium circulum si ultra ipsam lineam hoc est in quadr tite C A visunt i a 12. ii .ro. 9. deme ipsarum distantias a linea syli is o. gradibus, ' incipe a puncto E, & stirsum ascendendo uersus B. per integrum circulum proe des usque in 3 oo. gradus. Idem ages cum tropico Caneri, sed hoc in medietate inferiori eontingit propterea quod si ipsa distantiae a D. uersus E, ut sunt. 13.14. Ig. Ia .ri. deme ipsarum distantias ex ario. gradibus, ultra uero ipsam lineam , hoc est in quarta B C, ut sunt ro. 9. g. . 6. . nihil eis addas,

aut minuas.

Idem ages pro superscie occidentali nam si tropici Capricorni contingant citra lineam styli nempe in quadrante CD, ut sunt 3 i. 3 o. a .rg. et . & 26. a des eis graduq tgo. si ultra hoc est in quarta C B, ut sunt a 3. 24 2 3. a r. ai.& ao. minue ipsas a 18 o. gradibus. Pro tropico vero Cancri sub diametro BD incidente, si distantiae fuerint citra ipsam lineam, nempe inqua. arante DF, ut sunt 17. 26. Σ3.24.23. deme ipsas estoto circulo, si ultra ut sunt 12.2i ao. I p. 18.17. quae ueniunt in quadrantes B E, nihil addas,aut minuas. Hac igitur uia habebis distantias singularum horarum a linea styli praedicta, incipiendo in puncto E, ct sursum astendendovcrsus B, di per integrum circulum procedendo ut supra. Nullum hic dabo exemplum, sed assumam tantummodo horam 1 a. superius descriptam tropici Cancri,in superficie occidua, quae quum sit ultra lineam styli repono eam prout est primum supputata: distat enim a puncto F, versus B, gradibus 9.minuta 3 8.&sic ago cum reliquis iuesta ordinem praedictum. Et quoniam adhuc pon suffciunt huiuscemodi distributiones quoad non re/atae sint ad lineam perpendicularem. Iccirco si lingulis adieceris altitudinem aequatoris, nempe pro vostra hac regione) ue. gradus, s superficies fuerit orientalis,aut eandem sempseris a singulis, si occi dentalis: mox distantiae a linea perpendiculari tandem prodibiit, quae e orsium sumunt in puncto E,&sursum ascendendo uersus B, per integrum circulum, ut prius, distributae.Et sic paratae erunt tabulae pro horologiis orientialthus.& occidentalibus.

Amplitusinem cuiuslibet puncti ecliptice vel eriam stellis, cuius nota sit declinatio, in quacunque poli eleuatione,

perscrutari. Cap. 13.

SCiendum est in primis quod amplitudo ortus, est arcus horigontis inter ortum aequatoris,&punctum ubi Sol,sue stella oritur, interceptus. Amplitudo occasus, est similiter arcus inter occasum aequatoris, & punctum horti ontis, ubi occidit Sol siue stella, quae nul)a est quando Sol

225쪽

Devari s Multison horolog.

e, ina,quinoctiali. Quicquid autem ab ipso aequinoctialis ortu numeratur versus meridiem in hori onte per gradus & minuta sique ad punctum ortus Solis aut stellae, amplitudo seu lati ludo ortus meridionalis dicitur. si uero uersus septentrionem fiat, septentrionalis amplitudo nuncupabitur Quum autem in ecliptica snt semper quatuor puncta eandem habentia declinationem:ideo sufficit unicae tantummodo quartam psus eclipticae ortivas supputare amplitudines, 'easdem caeteris quartis suo orὰine accommodare. et Amplitudinem igitur inuscunque ea st) exploraturus propone tibi gnum eomplementi altitudinis poli in tua regione,& sinum declinationis solis aut stellae horum minorem duc in to tum snum &produci si diuide in maiore mox arcus numeri sectionis ostendet tibi amplitudinem quam quaerebas, meridionalem quidem, si punctus datus ab aequatore uersu meridiem declinet: septentrionalem uero, si ad septentrionem vergat, Huius operationis exemplum da himua nullum praeter tabulam sequentem quam ad singulos ecliptice si adus pro latitudine4 s graduum supputauimus eius autem usus talis est. 3 Cum signo oblato ingredere ipsam tabulam, sumendo eius gradum in Iama descendente

columna, s fgnum suerit in eius summitate:aut in dextro latere ascendendo, si in calce occurre-rthmox in angulo communi sub fgno oblato aut supra ipsum amplitudo optata in gradibus diminutis prodibit. Q aod sprater graduq solis aliqua occurrerint minuta, fac partem proportionalem, ducendo illa minuta inminuta disterentve &productum tuidendo per clo.&prOtinus consurget pars proportionalis addenda, M etiam iuxta ordinem numerorum detrahenda

ab alij; amplitudinis minutili.

226쪽

Lineamentis. Lib. VIII.

dinum ad latitu3inem s. graduum sup

putata .

Deseriptio & usus Amplitudi narij Cherubici Catholici. Cap. XVI.

4 Uod si absque ulla Arithmetica sup

putatione &labore sub quacunque poli eleuatione amplitudinem hac notam tibi esse uolueris per pulcherrimum, ac facillimum Amplitudinarii nostri instrumentum, facito in hunc modum. Describe Periphstiam B C DF. circa datum centrum R. duabus sectam diametris B D. orientem& oecidentem, &CF. Austrum & ieptentrionem repraesentantibus, quam diuides in 36o. gradibus, uidelicet in quaterso. quorum diuisionis alterius generis initium haheat a C. finem uero in B, ct in Dialterius,ero initium suae ala B, Da D. sniat autem in s. Deinle hine inde a B, & a D. e gradi bus et g. min. 3 o. puta ab T ad I &a G. adH. trahe lineam eclipticam Fl. & G H, & ab F. ad Η, ' a G. afl l. trahe duas parallelas FH. SCI. duos tropicos repraesentantes. Quo facto e tense regulum ab Rad G. &abΗ. ad I. x ubi id tersecat diamettum B D. fac notas Κ, & L. ubi posito pede circini,&altero nago expanso ad unum praedici rum punctorum , puta p, uel G, uel H. uel I. deseribe duos semicirculos Fm G, & H N I. quorum singulum diuides in seu Iodiaci domos & gradus earum,&posito regulo super correlativis semicirculorum gradibus de quinque in quinque trahe si iacas parallelas pro reliquorum signorum initiis,&prci denis & quinis gradibus . 1gitur B AD. erit Hori 1on rectus. & Aequi noctialis nempe initia V, & . Parallela .e ro eius F H. tropico, qui per D: G l. a tem ei, qui per Mi reliqhae uero paralleis reliquorum signorum initiis , decenis , & quinis gradibus eorum destinentur. Parallelae igitur crassores, quω spnum a signo dissiguunt stant septem ; quae uero singulum quintum a singulo decimo gradu cuiusque domus sunt quinque, omnes vero simul sunt 3 o. Cuique ergo paralleis crassori, initium signi repraesentanti, tribuatur proprium characterem illius .sgni uel domus iuxta inceptum ordinem . quem ad maiorem Acacorum intelligentiam repetam. parallelae F H. ad criberes: sequenti crassiori u e . & τ tertiae item crassori κ, & - , Aequioctiali B D. V & quint, & 373 i sextae ut dii Septimae tandem U. Diametralis item C A E. denotet ci culum uerticalem, qui transens per meridiem & per septentrionem , ad polum aleiiciana Q & ad antareticum E. pertingat. Deinde transfere oportet omnes 36O. gradus Peri phariae B C D f. super diametrum B A D, di inde suber dioptram, quae mobilis Hori hon-t4. Iun

3 1s

34 17r 3 is

i Virgo.

Leo. Cancer.

pisces. Aqua. Capric

227쪽

tis sungetur ossicio quoὰ sat hoc modo . pone regulum super singulo quinto, & decimosbi correbi hici gradu de quarta B C. a3 quartam B D. di sic procedes introrsum uersus C A E & tibi regulus iniersecat ipsam B A D. notabis interscctiunculas, quintos & decimos graiadus repissentaviosi singulares uero gragus absque sensibili errore praelice notare potoris, uel ossicio reguli more quinorum di decanorum. Quo facto super una tantummodo scivi diametro. puta B A. eadem a s alteram cissicio circini transeras semidiametrum B D. poteris etiam , si placuerit, huic nostro superaddere Instrumento duodecim Coeli domos per regulam trium punctorum, quarendo uidesicet centra super linea B AD. hinc inde ab A. protracia in longum quantum striciat, 'expanso cireini altero pede thago ad singulum i s. gradum prauli. ciae BAD,& semper ad C &ad E. quod cum pes circini recte possederit tria puncta hoeci describri H. arcus tam ex hac quam ex altera parte lineae CAE. vcrsux B,& D. quibus arcu bus adseribes numeros horarum a moidie, & a media nocte, ac 12. caracteres signorum zodiaci uersus Polos, peractis itaque super linea B A D. graduum diuisionibus, notabis, &numeros graduum per singulos deccm gradus incipiendo quid tu a B. uersus A. usq. ad D. a quo iterum reverrendo ad A. & iterum in B a quo prius disces sti reuertaris, ubi describes gradus a fio. Et omnes isti gradus huius lineae B A D. transferri hebent super dioptram. hoc est, super Idorirontem mobilem, ad similitudinem dioptri fabrefactum, Horum diti nrum hoc sume raemplar.

228쪽

Lineamentis. Lib. Vi II.

DE AMPLITUDINARII CHERUBICI

delectabili usu.

Vsu, tandem Amplitudinarij nostri hic est. Volo uidereamplitudinem, hoe est. distantiam horizontalem horae a 4. is,& o.&reliquorum s)gnorum ab Aequinoctiorum punctis sub eleuatione poliarefici graduum 43. pro descriptione Rethhorach de quo supra in Cap. as. libri I.). Reduco Dioptram, hoc est, Horietontem mobilem B AB. ad s. gradum quar CB. a C. uersus B. numeratum in C, ct uideo tropicum F H. idest γα intersecare Horigontem mobilem O P. in S. hoe est,in gradu s3. min. o. aso. uersus A. quod est a B. uersus A.) numerato. Tropi, cum autem G I. idest u . cerno intersecare C p. in T. hoc est in gra/u 11 q. min. 1 o. ab O. & A. uersu; T. quod est ab A. uersus D.) numerato. Amplitu/o uero test,&- . est graduum 5O. min. 5: est graduum iis . min. a . sequentium autem,hoc est , κ, & -. amplitudo est grad. 73. naim; . Item l . est graduum sol . min. 23. signorum tandem m& est graduum ρ o. quemadmodum uidere licet in distantiarum Retishoraris tabula sub cap.:ue .libri sep- timi. Has igitur a 4. horarum tam D. quam G. amplitudines nos adiecimus singulis tabulis Paduaiiij pro horologii, Italicis fabricandis,quas posuimus sub cap. 2 p. lib.septim qum qui eamplitudines deseruiunt Retishorario nostro, ut si quis Reteliorarium ad diuersas potares eIe-uationes describere placuerit; pro istas amplitudinibus pius lector minime laboret,quas quidem super ipsas Paduanii tabulas hoc notauimus artificio duκimus mobilem horizontem ut unico utar exemplo) puta super gradum 3 o. eleuationis poli a C. uersus B. sicut de polari eleuatio ne gra suum 4s fecimus ),& inuenimus amplitudinem horaret . να, esse graduum 5a minut. 3o: o . vero esse graduum 1 i . min. 3o.& sc pro reaiquis sequentibus tabulis laetendum esse intelligas. reducendo scilicet di iram super gradum 31. deinde super 3 a. 3 3. a . &c. quartae B C. & se poteris habere amplitudines etiam pro reliquis signis, quas Paduanius in tabulis non posuit, neque nobis visum suit apponere , maxime cum Amplitudinarij nostri offeto eas quam facillime per te ipsum esplorare, & singulares omnium signorum amplitudinum tabulas summo animo oblectamento & facilitate praelice conficere poteris. ordo uero graduum, qui incipit a B,& a D, &desinit in h. deseruit ad sumen iam altitudines&profunditates cuiuscunque rei.

Alia Zodiaci AMPLITUDINAB II descriptio. Cap. XVII.

s QEd si rodiaei huius F GHI. inseriptionis methodus nimis longa aliquando uideretur, O placuit aliam tibi beneuoleae candide lector espeditiorem ostendere descriptionem . quae talis est, Reducas mobilem horaetontem, hoc est, Dioptram B A D. in aso. gradibus diuisam, ut supra iam diximus) super grad. 23. min. 3 o. a B. vel a D. uersus C. vel E. Dum e latos , puta in s. uel C. vel H. vel a. & ibi firmiter retenta, transferas super aram tabulae omnes gradus iplius Diopi uel tantum modo de quinque in quinque, sicut hic secimus nos: & pertingulos trigesimos graAus ducas parallelas ci ci cunserentia FAG. ad circunserentiam H DI. pro domorti m inirijs, deinde per singulos denos, S quinos trahe similiter totidem parallelas denos, ct quinos gradus repraesentantes domorum,di habebis optatum. , Hoc insuper Amplitudinario nostro facillime esplorare poteris singulas cuiusuis gradus eclipticae declinationes hoc uidelicet ad modum delectabili artificio. geducito mobile Horidion, tem super lineam diametralem CA E. &Videbis ubi lines domorum θ gra tuum rodiaci FGH l. ab ipsa dioptra intersecentur, quas quippe decusationes ad debitam numerorum dispositionem in formam tabella redigere curabis,quam tibi etiam artihmetice supputatam apponere placuit ad subleuandum tibi huiuscemodi licet minime tediosum ) laborem.

Horas

229쪽

De variis Multifor. horolog.

Horas ab ortu solis computatas in superscie tam horigon tali, quam murali expedire, . Cap. XVIII.

VIdebitur sertas superuacaneum hic de horis ab ortu solis facere mentionem, quum se perius de hac re plerisque in locis,praecipue capite primo huius tabellis ipsis suppeditantibus, tractatum sit. Verum imperitis morem gerere cupiens, in pra sentia opereprecium duat haec pauca de huiusccmodi negocio subiungere. Igitur si minisci io earundem tabellatum horbrontale horologium, quod horas ab ortu Solis contineat, in aliquo plano figurare desideres, scoperare. Duc in primis lineam meridianam. &super eam accommoda periphetiam in 36o. gradus discibutam sumpto qui/em esci di sippi tandi inferius, sed destrorsum procedendo) in cuius centro figatur ,olubilis regula in pluies partes inuicem aquales dissecta. DeindeaAucca tabellam tuae latitudini opportunam, di per eam operare prout capite primo huius dictum est, quum huiuscemodi negocium nihil aliud sit, quam horologij occasualis inuersio ; prout etiam indicant horarum numeri in lateribus sinistris tabellarum descriptis.1dem quoque in superficie erecta intelligendum est, dum tamen tahulam illi deelinationi opportunam consulam, atque numerorum graduum ordinem invertas. Nam et a. hora ab Oecasuessicitur prima ab ortu. 2 i. secunda, &sic deinceps.

Horas inaequales in superscie plana per arcus horietontales, Si umbrarum longitu Aines evpedire. Cap. XIX.

Expeditis horarum omnium aequalium testulis: nunc non ab re uidetur,temporalium,qua vulgo inaequales uocant horas, lineamenta tradere. 5e in primis sciendum cst, quod hora torporalis est duodecima pars giet artificialis similiter &noetis.Temporales autem horae a Solis curii tu sumunt initium noctis uere, a Solis occubitu . Hinc patet quod linea meridiana semper est sesta hora inaequalis. Et quandiu Sol est in aequinoctiali quod bis in anno contigit horae inaequales aequalibus di quantur uniunturque. Et ob is in horologiis quibuscunque intersecant semper sese in linea squinoctialis. His igitur sondamentis praemissis, horas inaequales per tabellam sequentem doctrina capitis 1 8. libri septimi suppeditante in a liqua superficie horiLO- tali delineare non erit difficile. Sed animaduertendum est. quod initium supputandi gradus in periphaeria ineipit inseriti; quidem in linea meridiana,sed utrinque ascendEdo tam dextrorsum, quam snistrorsam procedunt, & in yo.finiendo

Tabula horarum inaequalium ad latitudinem ue .graduum pro horologijs horizontalibus supputata.

is is .

lii '1o infinita.

oitisinita.

infinita. II

3 8s dio a suess

M is

230쪽

Lineamentis. Lib. VIII. 1 os

Horas inaequales horario scio therico aliter quam dictum est

accommodar . Cap. XX.

o 3 si sorte iuuet horas inaequales aliter quam dictum est clelineare,ages in huiacmodum. Per caput 3 o. lib. . describe interstitia horarum occasualium cum si is tropicis,&a quino. ctiali. Deinde per caput . huius para tabellam horarum inaequalium ad latitudinem tuae re gionis addendo uidelicet ortui solis portionem horariam pro prima hora diei, de iladeinces ut patet in hac tabella, Sole tropicos possidente ad latitudinem 43. graduum supputata. His diligenter praeparatis, supputa in tropico Cancri in tuo horologio delineati,horas 9. minuta ues. & ibi is punctum. Idem sacin tropico Capricorni supputando horastis. minuta s. di ibi simili ter punctum procreando. Postaque regula super gemina puncta utriusque tropici, duc lineam itanseuntem per i 3.horam aequinoctialis,&habebis horam primam inaequalem. Rursus supputa in praedicto tropico Cancri tabula indicanteo horas i t. cum minutis s. ' ibi procrea punctum; similiter sae super tropicum Capricorni supputando horas 16. minuta ue a. & ibi puncto impreph, per adiectionem. r gulae gemina copulabis illa puncta mu tuo iespondentia a tr pico in tropicum per lineam rectantiquam per i . horam squinoctialis tran sire necessum erit, & illico secunda horarum inaequalium emerget Consequenter ages cum reliquis,lineas ducendo transeuntes perco. munes lectiones aequinoctialis, quousque omnes horarum lineas ta ante, quam post meridiem absolueris. Eandem quoque legem insuperficie verticali tropicis tamen commutatis) obseruabis.

Horas etiamnum inaequales horis a meridie exotiis accommodare. Cap. XXI.

E Adem quoque lege, qua capite praece enti docuimus temporales horas lineis horarum a meridie, ct a media nocte inchoantium innectere poteris,si prius particulareis rabulam pie . paraueris. Igitur per caput i 6. uel ue s. huius describe horologium horas a meridie continens cum suis tropicis 'aequinoctiali, Dein fle per caput . huius supputa tabellam horarum inae qualium ad latitudinem tus regionis pro υtroque tropico, ut hic uides , quam ad eleuationem potarem que . graduum fabrica.

Quibus paratis, supputa in tropico Capricorni tui horologij minuta a. utrinque a linea hora i a. meridianae, & ibi gemina procrea puncta tam a dexteris, quam a sinistris. Idem factiopico Caneri qui semper esse debet in infimo parietis horologij muralis, supputando Vtrinque ab ipsa linea horae 1a .meridianae, ho. ram unam cum minutis i . R ibi similiter procrea gemina plinacta. Positaque regula super consimilia illa puncta mutuo respo- dentia,duc duas lineas a tropico in tropicum, alterum trans imistem per undecimam aequinoctialis antemeridianam: alteram ve ro per primam pomeridianam eluciem aequinoctialis, sic nan que quintae inaequalis terminum, atque septimae habebis. Con sequenter ages cum reliquis citra, ultraue lineam hore 12. me- Tabula horarum inaequa lium horis a meridie re- spondentibus ad latitudine I. graduum.

i a fila

1 si a

2 ro

r sits s

3 3 os

et o

ridianae,

Tabula horarum inaequalium pro tropicis ad latitudinem sis graduum

ilici se

1 122

SEARCH

MENU NAVIGATION