장음표시 사용
291쪽
Tabula altitudinis Solis ad singulas horas pro certi Anni diebus
3lii 3ol l l l Pars ante Meridiem . . sub lati
292쪽
sub latitudine η 1 grad. ad Annum Gregorianum reformata.
seu inaequalem per altitudinem Solis facile.
& eYtemplo perpendere . P ergon X. FAcilius autem, quam dictu
est in praecedenti parergon cle hori, communibus ' uulga ribus eqplorandis, horam diei temporalem, quam inaequalem 3 icini us,per altitudinem ibi is,&per tabulam sequentem, venaberis. Explorata enim altitu ine solis supra horigontem, ingredere tabulam praedictam hororumina qualium cum numero eiusdem altitudinis solis, qu an en loeundem numerum aut uiciniore
eregione gradus solis, seu quod idem erit) e iretio diei tui meis
oblati inbκ si numerus altitudinis pcixcise ibi repertus fuerit. ascendendo horam quaesitam copletam tamen,offenses, in numero quidem superioris ii tempus tuae operationis fuerit ante i ne-ridie aut in inferiori,si post meridiem . Hoc autem neminisse. cci uenit, s numelum altitudinis solis praecise in tabula osten se ris, tum horam ipsam dessu Vide ut dixi argumento est, ideo sequentem accipe. semper enim oportet, ut ipsa altitudo sit mi nor ante meridiem, post meridiem uer0,maior, quando hora eidem correspondens, sumitur: hic autetia de horae partibus nos
293쪽
Tabulatiorarum temporalium seu inaequalium diei artiscialis sub la titudine
4 .graduum ad Annum Gregorianum reformata,
294쪽
Tabula li orarum temporalium seu inaequalium noctis artificialis sub latitudi
ne 43. graduum ad Annum Gregorianum reformata
295쪽
De fabricandis tabulis si ea ictis ad certas eleuationes polares Idque per datam Alei horam eleuationem Solis supra ho
rizontem v bique locorum per tabulam sinuum supputare. Parergon XI.
P Rincipio hic horas ab occasu solis in horas ante, aut pomeridianas conuertere necessum erit hoc modo, Arcum diurnum, quouis modo repertum, in duas diquas portiones diui de & prosiliet arcus semidiurnus. Hunc arcum semidiurnum sit uis horis post occasum solis adiece is, mox hora post meridiana emerget,abiectis tamen et . horis, si talem numerum exple u rint. Vicissim autem si horas postmeridianas in horas post occasum solis reducere desideres, Arcum semidiurnum propositum ab horis post meridianis surripe accommodatis di horis si alia, surreptio fieri nequeat) illico tibi horae post Oeeasum solis eum suis partibus innote- scent,& has subinde per cap. 39. huius ad gra/us &min. Aequatoris reducendas curabis, &hahehis distantiam solis a meridiano. Haec itaque distantia siue ante,siue postmeridiem extiterit: aut erit quadrans ad unguem, cui debentur uo. gradus sevo horae aequales, aut ma
stic in sinum declinationis,& productum diuide in sinum totum nempe in iocoso, mox arcus numeri partitionis monstrabit altitudinem quaesitam.
rso gradibus minue.& residui huius sinum duc in stium eomplementi altitudinis poli, S diuide productum in sinum totum,& arcum numeri partitionis ex quadra circuli geme, di quod relinquitur dicetur inuentum primum. Sinum huius inuenti primi tibi propone una cum snu altitudinis poli horum minorem duc in totum,scilicet in iooooo,& productum diuide in maiorem: de arcu numeri partitionis subtrahe complementum declinationis, & remanebit inuentum secundum Tandem istic sinum inuenti primi in sinum inuenti secundi,& productum diuide in to, tum, mox arcus numeri partitionis optatam indicabit altitudinem.
dem distantiae in sini uti complementi altitudinis poli,& productum diuide per totum, cuius arcus a ς o. gradibus sublatus,erit inuentum primum.Sinum huius inuenti primi tibi propone una cum snu altitudinis poli, horum minorem duc in totum, & productum diuide in maiorem, arcum quotientis subtrahea so. gradibus ad reliduum adde declinationem Solis, si borealis suerit, aut a dicto complemento minue eius denia solis declinationem, si fuerit meridiana, uel tale complementum seorsum serua, si declinatione sol ipse careat quo/que aliquo horum trium modorum, uti res exigit offereturis non fuerit maius quadrante, aut residuum eius de sic micirculo nempe 18 .s quadrantem superauerit,inuentum secvnsum nuncupabitur. Huius sinum inuenii secundi due in suum inuenti primi,&productum diuide in totum,& mox arcus quotientis dabit altitu/inem quaesitam. 3 Animaduertenduin tamen, quod quan/o inuentum secundum so. praecise gradus complectitur,inuentum primum pro altitudine solis tenendum est. α Facilius autem multo propostum exequeris sole Aequinoctialem circulum possidenter multiplicabis enim sinu coplementi distantiae horariti a meridie, in sinum complementi altitudinis soli,& productu diuides in totu, mox arcu numeri partitionis pro altitudine quaesita accipies. 3 Hoc etiam meminisse iuvabit, quod primum inuentum ad unam ct eandem horam tam snte quam postmeridianam,non uariabitur, quamuis loca solis cliuersa, atque iccirco varias plerumque eius declinationes esse contingat. Similiter principium inuenti secundi ad eandem horam stabile permanebit.
modare licebit modo notae sint earum declinationes.
es arcu semid. q. in nosra hac regione sub lat. 1 .gr.est hor. . ni. 3.sole evissetet principio G. quib. debetur gr. I s. m. sdn peex ipsis gr. ii 1 .m. 3.relinquetur dissatiat meridiano, nepe graduum
296쪽
graduum loci min. s. protermino a a. horae. Eκ qua distantia s iterum abieceris i s. gradus imi horae aequali debitos relinquetur distantia Solis a meridiano gradus sciliceis s. min. 43. ad terminum horai Σ1. & ita de caueris usque ad finem horae i , quae habebit dissantiam gladiium Io minutorumque. occidentalem. Quarti ἡ istantiam ntinuo es tue .gradibus, ct relinquitur sitiantia a meridiano orientali ad finem 16. horae, nempe graduum 4. m4nutorum 13. Deinde per additionem continuam quindenorum graduum, procreantur lingulae distantiae a meri diano ad finem reliquarum horarum per ordinem. Idem ages cum reliquis Zodiaci gradibus . 6 Non aliter per subtractionem continuam quindenotum graduum habeo sistantias solis a meridie ad silem horarum ab ortu solari computandarum. Nam terminus et 3 horae ab occasu, est terminus primae ab ortu, quemadmodum terminus 2 a ab occasu, est a. ab ortu, &se deinceps.7 Nune de temporalthus aut inaequalibus horis sie procedo . Reassi amplum arcum semi- diurnum, quo antehac usus sum, in sex aequas scindo portiunculas, ut exeat quantitas horae temporalis, quς innofra hac regione, Sole existente in principio Cancri, est graduum 19. minuti 1. Hanc seruo pro distantia solis a meridiano ad horam s. Duplum autem dith distantis, idest gradus 38. min. a. pro hora 4. Triplum eius nempe gradus x min. 3.ad horam 3. Quadruplum, gradus 6. minut. vi ad horam r. Quintuplum autem, scilicet grad. s s. m. s. ad horam primam . Hae sunt horae antemeridianor, quarum quaevis cum sua compari postmeridiana, aequalem soli tribuit altitudinem.
Distantiam Solis aut cuiusuis stelloe a meridiano super gradus
Aequinoctialis per Tabulam ad hoc factam adamussim
eratio haec per tabulam 4, ut supra sub Parergon io. statam absoluitur, In hune mo
dum . Habita Solis altitudine supra horigontem per Parergono . huius, quaere etiam eam in prima numerorum serie illius paginae, in qua, gradus Solis in fronte eiusdem deseriptus fuerit, mox eregione destrorsum, sub ipsa die aut sub gradu Solis, distantiam praedictam offendes. Animaduertendum tamen, quod prior numerorum series cuiusuis columnulae indicat gradus & minuta Aequatoris distantiae prae/ictar posterior uero, horas cum suis fractionibus ante, aut post meridiem exprimit, sunt etenim gradus Aequatoris distantiae prsesi es , in horas ct minuta conuersi. Igitur, si Sol fuerit in parte occidentali, illae horae cum suis partibus erunt post meridia. Πρ nae: Si uero parte orientali, ipse demendae erunt ex et q. horis, ct prosiliet tempus post meridiem praecedentis diei. Rursus, si eandem distantiam horariam post meridianam priuς elici ptam, tempori meridiei in eiusdem columnulae calce repertum, adieceris, seu, si fuerit antemeridiana, ab eo detraxeris, mox tempus post occasum Solis, seu hora Italica prodibit. Haud secus cum stellis fixis&planetis, pro suis horis explorandis, agendum erit, modo di. stantis praedictae operatio, per columnam altitudini meridianae stellae deseruientem, absoluatur, sibi stella perquam operari intendis,sit subexarata: alioquin disce altitudinem meridianam sellae, & operaberis per columnulam, quq sitanis altitudinis, quanta suerit altitudo selis meridiana,prout ratio postulat. De Iabrb
297쪽
De fabricanda tabula predicta continente distantiam solis a meridiano . Hoc est horam diurnam ex altitudine solis supra horigontem in omni regione per tabulam sinum inuestigare. Parergon XIII.
HAbita altitu3ine solis supra horirontem, quaere etiam declinationem gradus solis,' si clinatio fuerit septentrionalis, adde eam complemento altitudinis poli uicissim subtrahe eam,siviseiun signo meridionali,& proueniet altitudo meridiana. Hoc facto,duc sinum altituas et ditiis huius meridianae in s num totum, di diuide produetum in sinum complementi altitudinis
νηπι , poli,& numerum partitionis dic inuentum primum. Postea dueetiam sinum altitudinis solis supra horizontem, tempore obseruationis, in sinum totum,& diuide productum in sinum complementi altitudinis poli,& numerus partitionis, erit inuentum secundum. Vtroque hoc inuento habito subtrahe secundum a priori semper enim illud est maius reliquum rursus duc in totum,&productum diuide in sinum complementi gradus declinationis solis, S quotiens uo eahitur inuentum tertium, quo3 si minus fuerit sinu toto subtrahe ipsum a toto sinu, & arcu res-dui, iterum de so. gradibus subducto, remanebit arcus distantiae solis st meridiano . Sed shoe inuentum tertium, maius fuerit toto sinu, subtrahe hinc sinum totum , & arcum Hs-dui huius adde ad ρ o. gradus: sicque habebis arcum ante ues post meri lianum: eum, si in horas ct suas fractiones conuerteris,m hora quaesita prodibit.Idem etiam in stellis agendum erit.
Sequitur Tabula maior expansa ad inueniendum distantaliam Solis, dic.