Thaumalemma cherubicum catholicum vniuersalia et particularia : continens instrumenta ad omnes arcus [et] horas Italicas, Bohemicas & Gallicas diurnas atque nocturnas dignoscendas [et] ad componenda per vniuersum orbem earum multiformia horologia pra

발행: 1598년

분량: 359페이지

출처: archive.org

분류: 천문학

311쪽

De variis Multisor. horolon

pleurn Cancri post dente sub latitudine 4 s. graduum. Ascensio obliqua Na/ir solis, stoecst principii Capricorni est graduu 203.

minutorum 46. subtraheda a gra/ibus 45o.minutis 3 . adiecimus enim integram circulum) remanent gradus 15 minuta 31. Quibus tandem ad tempus resactis emergunt horae Io. minuta 39. post occasum solis. Concludo igitur ad horam et O. ab occasu numerandam cum minutis 3 ρ. sub latit usi

ne 4s. graduum ascendisse princi pium Leonis, sole tropicum Cancri possidente, ut patet in hac sormula. idem de quacunque alia ecliptice parte intelligendum est. α Structurus uero tabulam signa horoscopantia continentem in tuis horologiis figuram da prout patet ad caput a 3.huius sumes distantiam principij signi oblati a loco solis, minuendo ascensionem obliquam loco solis respondentem ab ascensione obliqua ipsius signi propositi &hane distantiam subtrahes ab arco semidi uino per caput tertium huius inuento, si ipsa suerit minor; at ab ipsa sitbtrahe ipsum arctim si mi diurnum, si fuerit maloi; & protinus relinqueri resistantia solis a meridia no quam quaerebas . E, empli gratia. Cupio scire distantiam solis ameridiano, quando principium Sastitiarii ab oriente emerstiti sole principium Cancri possidente sub latitu3ine graduum. Eoin id Ious' assus ε . minuta , . principii Cancri a gradibus rues minutis 23, principij sagittarii, remanent gradus iri. minutas. distantia ligni sagittarii a loco solis. Ab his demo

gradus iis . minuta 46. arcus semi/iurni. eo, quoa sit minor , & remanent gradus 9. minuta a 3. distantia nimia tum solis a meridiano occasum uersus

quando scilicet principium sagittarii ab orr uo cardine oritur . Cum hac igitur distantia a meridiano fabricabis tabulam iudita doctrinam capitis primi,teriij.aut quinti huius, prout superficiei despostulat rario sic enim compos voti ses subricando tabulam pro tua habitatione ' operando per docilinam memorati capitis et s. huius. 3 Econuerso aut ni si ad tempus tibi propositum ascendentcna graclum indagare nolucris, sic ages. Adde ipsum tempus in gradus & minuia aequatoris resolutum aes ascensionem obliqua Nudir loci solis; θ totius aggregati summam quaere per ipsam tabulam ascensonum obliquarum: nam ubicunque ipsa reperta fuerit illico signum in fronte, & gra3us eiusdem signi in late re snistro apparebit. Exempli gratia. Cupio icire die 11. 1 unij, sole principium Cancri possidente, ad ho. ram D. horologii nostri, quae pars diosiaci ascendat in finitore 43. graduum. Primum resoluo horas o. in

gradus, & sunt gradus is s. His addo .gradus a s s. minuta 4 6. principii Nadir Cancri, & sunt gradus 46o. minuta 46. & ab his Q traho gradus aso. remanet gradus io . minuta 46. aseelisionis obliquae ad tempus oblatum. Hanc tandem ascensionem obliquam quaero in tabula ipsarum ascensionum, depi x-hendo

h empli formula horae ii. Sole in cancro. C. M

EMmpli formuia esistantia is in a meri diano aseen lento,agi lici rio. Latitudo 43. graduum.

Arcus semidiurnus minuendus. Is ii ista ilia optata.

Euempli formula o in

Aseetisio obliqua Leonis.

Distantia ab occasu.

312쪽

Lineamentis. Lib. VIII. Iso

liendo eam sub principio signi Leonis. Concludo igitur ad horam i r. horologis nostri ascen disse principium Leonis,nempe in finitore 4 s. gradunm,ut patet in hac formula.idem cum reli quis temporis partibus escere poteris.

Declinationem solis, aut cuiustiis puncti eclipticiae ab aequinoctiali duplici uia in uestigare,dc econuerso. Cap. XLIII.

II eipio Arieti, , aut Librae, utrisque scilicet siue ante, siue post ipsum uid iis esse pro- 1. . . pinquius; &hunc duc in sunm maximae solis declinationis, nempe in 398 4. & productum individe in totum, stilicet in 1 ooooo. detractis ad destram quinque figuris. Continuo namque arcus numeri diuisonis indicabit tibi declinationem quam inuestigabas. Huius operationis tale dabimus exemplum. Osertur mihi locus solis nempe gradus as cancri eum minutis a . cuius distantia a sectione tineris autumnali est graduum 66. minutorum 36. eius sinus est si s. maxime Solis declinationis '

commodissime elicere poteris,cuius usus & hoc pro altero modo) talis cst. a Cum signo , & gradu solis lateraliter ingredere ipsim tabulam sequentem, ' sumeelsu gradum in liua descen/ente eolumna, si signit ad supremum tabula occurrerit: uel in destro ordine ascendente, si in calce. Hoc facto, quicquid in angulo communi sese osseret, id erit declinatio ipsius oblati eclipticae gradus ab equatore in gradibus , & minutis disributa. a Quod si gra/ui solis aliqua adli,stini minuta fac partem proportionalem in hunc modum.Numerum tuum excrescentem duc in totam differentiam:&pro tutium diuide per fio atq; illico in numero sectionis emergent minuta addenda aliis minutis declinationis, uel ab ipsis dotrahenda,prout numerorum lateralium ordo requirit. Sed ne hic exemplum, desdcres re assam a locum Solis superius enaratum nempe gradus 2 3. Cancri cum minutis a A. cuius declinationem per tabulam sequentem cupio investigare.Inuento igitur a 3. gradu Cancri in latere dextro su sum ascendente ch,quod signuin ipsum in parte inferiore notatum sit) comperio eidem respondere gradus et 1. minuta 3 a.de quoniam gradibus loci Solis adlinent ah .minuta, ideo duco ipsi in minutis differentiae nempe in io.& producuntur et O. quibus per 5o. diuisis,consantur qua tuor minuta detrahenda ab ipsis 3 1.min.& sic remanent et s. minuta.nam declinationis ordo decrescit. Pronuncio igitur declinationem Solis e graduum a i .min. 28. Sole ipso a 3.grad. Can cri cum min. 14.poisdent ut prius. idem in aliis is bulis similibus csscies quotiescunque numero tuorum graduum cum quo intras,aliqua adhaeserint minuta.

4 Econuerso autem s per declinationem Solis cognitam quod, & in meridie, &oriente sol secillime seri potes) punctum eclipticae, qua declinatio ista tangit, internoscere volueris. Duc sinum propostae huius declinationis in totum: & procluctum diuide in sinum maxime de clinationis, & mox arcus numeri sectionis monstrabit dissantiam dati puncti a proxima ecli pticae,& aequinoctialis intersectione,quam si ab ea,sue contra, siue iuxta successonem signorum computare coeperis chabita tamen ratione quartae anni) ubi talis numerus terminabitur, ibi erit uerus fuempli stimula seclinationis gradus

2 3. min. a . Cancri.

Sinus Disserentia a princ. Declinatio maxima.

Deelinatio optata. II 28

Duco igitur alterum in altero, &productum diuido in totum, & proueniunt in numero sectionis 363ς .

quorum arcus est graduum dii. minutorum 18. declinatio nimirum quam quaerebam, ut patet in hac sermula.

Hae itaque uia tabulam sequentem condidimus qua declinatio. nem sin stulorum eclipticae graduum

313쪽

De variis Multisor. horolog.

er;t serus locus Solis, quem inuestigabas. Exempli gratia . proponitur mihi declinationem Solis esse graduum a i. minutorum α8. eius sinus est 353 94. snus uero maxime declinatio nis est 3ς8 . A .

, --, Duco igitur minorem in totum, Fesempli formilla inueniendi locum Solis.

D productum diuido in maiorem: --- - .& proueniunt in numero sectionis '

si ue . quorum arcus est graduum Declinatio solis, et I 28i sues Ma se . . 66. minutorum 36. distantia nimi- Declinatio maxima. 23 olas8ν tum a sectione a quinoctialis, & hrcusso. min. 66 36 si ue quoniam sol est in quarta aestina. Loeli, o in Q a 3 14

ideo incipio numerare a principio ------

Libra ,o ine praepostero, dem edo ipsam aso. gradibus r&relinquuntur gradus 13. minuta et . sgno Cancri deputanda. Promuncio igitur locum solis vise in gradu a 3. Cancri,cum minutis et . ut prius,&ut patet in prinissa formula. s Haud secus negocium hoc per tabulam sequentem expedire poteris, nodo declinatio solis cum declinatione talitatae conueniati alioquin partem proportionalem facere opercpr cium erit, quam in hunc modum expedies. A Cum gradibus.& minutis declinationis solis ipsam ingredere tabulam,' lateralem gradum eidem propinquiorem respondentem elice,atque seorsum serua. Deinde numerum minutorum exuberantium utriuscunque si duc in 6o. di productum diuide per disserentiam. nam quicquid in numero sectionis proueniet, erunt minuta addenda numero prius seruato, uel ab ipso detrahenda. prout numerorum ordo exposcit. Verbi gratia Cisertur mihi gradus 21. cum minutis et 8. declinationis Solis, perquam scire cupio eius locum inrodiaei. Eam igitur quaeiaro in ipsa tabula sequenti, &inuenio numerum propinquiorem esse graduum ri. miniuorum g a. atque eidem tespondere 2 3. gradus Cancri, cis quod operatio naca sit in quarta aeuitia anni, quoniam declinatio in tabula descripta declinationem SoIis quatuor minutis escedit ideo dii co ι. in εο. & fiunt etho.quibus per io. isterentiae diuisis, emergunt in numero lectionis minuta et . ad3enda gradibus dia . prius seruatis. Concludo igitur locum solis esse in dis gradu Cancri cum minutis et . prout superius per plura alia exempla traditum est. Idem cum alijs consimiliabus tabulis in es trahenda patre proportionali agendum erit. Exempli formilla inueniendi locum Solis.

Arcusso. min.

sequitur Tal, la acclinationis.

314쪽

Lineamentis. Lib. VIII.

Tabula declinationis solis I

Oteris porro absque huius tabulae adminIcuso, solis decli L nationem quotidie ex eius altitudine meridiana perpem dere, si eam cum aequinoctialis sublimitate contuleris. Differentia virtusque proculdubio declinationem optatam exhibebit. prout in principio capitis sequentis recensibimus. Idem in sellis, &planetis.

315쪽

De variis Multisor. horolog.

solis locum in hodiaco per eius altitudinem meridianam qualibet die bifariam indagare. Cap. XLIIII.

AD huiuscemodi primum neg ocium esequen3um opus tibi erit altitudine Solis meridia na; altitudine aequinoctialis, quae erit coinplementum altitudinis poli , & tabula de

clinationis .

hanc altitudinem scribe cum altitudine aequinoctialis. Eti his duabiis altitudinibus subtrahe minorem de maiori, & mox declinatio Solis relinquetur, quae erit septentrionalis si altitudo Sollis fuerit maior altitudine tequinoctialis s aut meridionalis, si minor. Cum hac igitur declina tione quine locum solis,idque alicro cluni una modorum quibus dictum est superius 43. capitb praecedenti numero . & s. sic enim bifaria in compos sis voti. θ quoniam docti ina haec nullo indiget euere plo, ideo ad latitudinem regionis eYplorandam pertranseo.

Latitudinem regionis, climatis, oppidi locive plurifariam disqui- srer . Cap. XLV.

Quum locorum latitudines ad solaria. seu ad alia qnaecunque instrumenta astronomica sa-bricanda habere in promptu etiamnum necessarium si libuit mihi in eorum gratiam, qui huius doctrinae cupidi si nistra dcre quo pacto latitudo ipsa ubicunque locorum post inuestigati. idque varijs modis expedite istiendo nempe per sqtem,per stellas,& per tabulas. a Primo mo o tria sum necessiaria videlicet lociis stilis in st Aiaco dcclinatio elui ab aequinoctiali,& eius altitudo mer idiaua. Quum ,ol igitur cst in meridie,eius altitudinem supra ho- montem diligenter obserua:& ab ea deo .c cius declinationem , si Sol ipse suerit in sano Boreari, eiddim adde ipsam declinationem, si in abstrali estiterit: & prostior altitudo aequinoctialis. Hanc autem altitudinem si tandens subtraxeris: so. gra libus illico altitudo poli emerget.

poli cognoscere poteris idque ea lege, qua superius dicitum est, modo earum declinati nos sint notae . Quum enim stella aliqua tibi nota ad motidianum peruenerit, cape eius altitudinem , &ab ea deme eius declinationem si fuerit septentrion lis: aut ei adde ipsam declinationem, si au-sralis, v tunc aequin imalis sublimitas patebit. qua ea so. gradibus sublata, illico altitudo poli optata relinqvctur.

modum. Nocte hyberua , mastinam ct minimam eius meridianam altitudinem perpende, &ambarum simul compostarum summam bilariam diuide . nam Iauiuscemodi dimidium,altitudinem poli manifestabit.

Eia eius dimidium,altitudinem aquatoris proculdubio praebebis: qua ton lcm cx so. gradibus sublata illico altitudo poli remanebit. Rursus saltitudinem aequinoctialis es altitudine tropici Cancri aut quod idem erit) si altitudinem tropici Capricorni ex altitudine aquatoris dempseris , extemplo maxima solis declinatio cbnsurget. Qua c/gnita, reliqua iniiciatu non erunt dissicilia. ἰ

poteris, quam pro iuncio nostro atque obseruario tinctiliati.he multiplici quam ueriorem potuimus, cpicere conati sumus. Quaere itaque in ca ciuitatis nomen ad quam horarium sa bricare intendis qua inuenta,mox eius latitudinem,praeter eius longitudinem,in gradibus,& in inutis si h proprio titulo ossendes. Verum s ibi adscripta non fuerit: cam sume, quae illi si uicitinior. Sed quum haec prima inspectione adeo manifesta sese osten ant,iit de eis addere uerbum, superuacanemn sit, ideo ad ipsus rabulae descriptionem venio, cui etiam,ne aliquid deesse uideatur, longitudines addere libuit, tametsi horariorum fabricis minime conducant. sed prius cluae

loca signis subhciantur cflesibus per sequentem tabellam placuit os endere. Quae loca

316쪽

Lineamentis. Lib. VIII

Quae loca signis coelestibus subi j ciantur.

Anglia

Cracouia Patauia

Neapolis stolentia Fauentia Imosa

Polonia mai. Helvetia Rononia seneuistorium Verona Capua salernum

Anchona Phanum Xenogallia Taruisium Morimberga virlemberga Effodia Taurinum Vercellae Tridentum Regium Celena Viterbum Norbergia Holandia solandia Bietantium

Vicentia Meliolanum Lucca

pisse

praga vim a

Croton Mantua Cremona Rauenna Perusiae pars

ROMA

Siracusa oletum Parisius parentia Papia Mouaria Comum Aretium perraria

Cume Tarentum Beneuentum

Asculuin .

Munilius. Hesperiam sua Libra tenet, qua condita Roma Orbisti imperium retinet Aiscrimina Rerum.

κ Austria Aselauia Viena austrie Salis hurgum Augusta

Laudum Placentia Parma Pisaurum Gaieta suaessa Traiectum Italiaepara. Roma antiis Scotia valentia Aquilea Vrbs uetus Camerinum Ariminum Ceruia Genua Brixia Crema Padua Ferraria vetus

Buaa Hierusalem Auinio

Asti

Firmum Ensolstadium Forumliuij Ferrariae pars Mutina

Cortona Tortonariatum Urbinum Constantia Ingois adium Tridentum Pisaurum Aletiandria Rarisbona Colo. agrip. Venetiae pars Parentium

ComposteIlum sibilia

317쪽

De variis Multi r. horolog.

TABULA LONGITUDINUM AB OCCIDENTE

dc latitudinum ab Aequatore Regia oru m, D ucatu iam, R egio numJusularum, Ciuitatum, pidorum,d locorum in si torum totius terrarum orbis constitutorum,

Alphaheticum ordinem . A

Aetnamon, testis agana agata,vel Agatha. athnis ues Agathonis

Ath, vii ariae Albus Insula Asbia albinga Albi, fluuii Ossi,

Aleesandri qui & Aracii, distudi Alretium Asticu Rhetium sardiniat Almatia

Amberga Ambianis, qui di famarobriga. Ain Q , Ameti medium.

Ancona Andegauis Andegauum 5.Andreas An uersia Auscitet

Antiochia pis is,

Aprilis olim Cimiasciuitates 3δqu sextςδquensis Aquila Aquilastrum quileia Aquis granum. Aquitaniae Galliς, tractus Burgundit Arahis seserit medium Arahit sitieis Arabit petrost Aracia, iug& Alexandria Archipellagi Ar araiLongit.llIatit

ssis

3 Q3o Α341C31 aos 3 j3o 3 uela 217 a 3 Si'roia sis relatum Aselatum Aressana Atetiuis . Aereuthargentara, Argentina GermanisArpentina Rhetias Argentoratum Ario& Arianimedium Ariminum. Artemura Arragonit Regnum' A si Ciuitates in Regnassistim,sΕs APH. P. Asia

fhens Acthebatum Averni Ducatu Atihus a Rauricorum Ashussa vindelicorum Aupupa,idost Basilea Autiusso mutiauinio Auinio Atirascum aurea Chersonesii A utetia Aurelit Austis uel Auxitana Auctri ciuitates s xitan uel Auscus

161 1

318쪽

Lineamentis. Lib. VIII.

Aquis manum. Irelatum Aretium Aetititit argentina

Beneuentas

412 22

Discrepanti .

Baiona Barcinoua Basilea Bellovaeum

Beneuentum Bellinum Botici a

Cadomuiri Cadurcum

Cςsar Aususa Calabrie Regnum . Calatis sardini Calathac sexum Caligi spaniae Calleut Indit Calliopolis

Canthonata Cameracum Camerinum Campania Ciuitas i Campen

319쪽

De variis Multifor horolog.

Canaria

Candi, Insul.

Cane Cantuaria canusum Cappadoeiae Caprea capua caput s. Crueti caput viride Carcassona Carnutam carpentoratae

Chati,thii pii Mipatus, ciuitate 3 Carthago Africae Carthago Hispanie . Caruman ,olura Alexandria Casillim. Ca.liopolis Castellae Regnum Cathania stellis .cathalonis Cathalanum catti/erides medium Catiat litium cella Cenomanum Ciphallania. . caeshaludium stelligcheliathiae principatus Ciuitates 3. bolehi Chutaturi ; .citi eis i

Clarus moris.

Cleuiarumi Colourgum Colonia Agrippina Colonia, siue sortim Iulii complutum, Ascala de Henates Compo stella S.Iaeoti Comum Conaeum Condomum Consuentia cotis uentia, Comes enacon imbrica Conserana constantia conssant a consantiqConssantinopolis Corcyra,vulgo Cursolari Corduba cor sic medium Cos . patria Hippocratis medicorum plincipisco sentiaco sentia CalabritCra uia Craeonia poloni Cremona cretet aut Candiae medium Crisopitum

8 ab

sa s so

si u

373 as

4 143 s

Discrepantiae

Cronti il

Clauii sCaesar Augii sta Cantuaria. Capua Catania Deilii Colonia Agripp. Compo stella S.Iacobi Contaniti ob antinopulis Craco uia

Danieles hcaniae ciuitates . Danii seum: Dan usis Caput. Dardanic pallis Misae,Ciuitates 1

Delos Deorum Insulae suae Dertona,ves Toticina Didimae iDiς medium Dinia Diodoti Diomedoae Insulae Dioicoridi, Insul ,& Ciuit. Diui DolaDiangiant Draguiniana Drepanum

320쪽

Lineamentis, Lib. VIII.

Discrepantiae.

Ebora Eboracum Abredunum Ehroica Euelbergia . Edemburgunt Elem i

Eriordia . .

Faventu

Francibe Dii ii, , ues Franciae Otien- alis plancti Regnum. Francosordia ad Moenum praneosordia ad Oduram Priburgum

putidi

, Orontii' pernelii Calatia Gai 5.Galli Galliae meatae Ciuita es s. Gallia Regnum cum teliquis Terra

candalium c Orontii pernetis

3 ia

Hilarin solifl Misae. Halber auium Hallis de iis ruch. Humhqrgum. Heideli regum. Heliopolis aut Thel, Neiuditoromteae m. 'Heraclea penes Albanam

li Gi

SEARCH

MENU NAVIGATION