장음표시 사용
303쪽
Lineamentis, Lib. VIII. sqyAccensionem rectam cuiuslibet partis eclipticae facile supputare. Cap. XL
Viam omnibus, qui mathematicas profitentur disciplinas notissimum si ascensionem, se scensionemque esse portiorem aequatoris, quς cum signo, vel quouis eclipticς arcu da-eto supra horirontem eleuatur aut sub ipso deprimitur;hic sis cruacaneum existimans ea docere Mus nemo ignoret, e usu earum tantummodo dicare breuiter. Igitur si ascensionem cuiusuis puncti eclipticae indagare volueris,ages in hunc modum. Pro pones tibi sinum complementi Mystatis partis eclipticς ab Aries aut a quouis illorum quatuor punistorum rodiaci cardinalium computat quae sunt Aries, censibra,& Capricornus e propones etiam linum complementi declinati is eiusdem.pastis: minorem eoru vi duces in totasnum N productum diuides per maiorem S mox arcus numeri partitionis a so. gradibus sublatus, dabit tibi ascensionem quam seire cupiebas, si distantia ipsa fuerit inter Arietem, es Cancrum. Sed si si erit inter Cancrum di Libyam,addcs huic residito gradusso.& sinter Libram.&Capricornum, addes grad.18o si vero inter Caprico D Arietem addendi erunt a o. gradus, senanque ascensio optata prodibit. Ad euitandos autem tot supputationum liabores, en subiiciemus tibi sequentem lastitam assidensonum rectarum per totum terrarum orbem deserimentere, in cuius prima numerorum serie cuiusuis pagine sunt gradus eclipticae; deinde recta regione destrorsum procedendo, & sub dio diaci signis, gradus & minuta quatoris es aduerso respondent. a Quum igitur ascensionum rectam cuiusuis p uincti ecliptics per sequentem tabulam indagare uolueris,sume in prima numerorum serie gradum illius puncti. Dein se tandiu ὀextrorsum procedes,quoad peruenias suis igno tibi oblato. Dcindetan tu dextrorsum pr edes, quoad
peruenias sub signo tibi citilato,& a uicquid in angulo conire uni sese ossea et erit ascentio quisita per grasus,& minuta aequato L. Verum si gradui ecliptics aliqua adlis erit minuta pete cautela capitis 3 o. husus de parte proportiohali habenda, aut utere doctrina capitis 3 numero 3. ducendo illa minuta in tot si disserentiam S productum diuidendo per εα ut minuta aliis minu
tis ascensonum addenda, emergant . .
a Econuerso autem, si per ascense num partes punctum eclipticς sibi respondentem explorare cupias, qu re ipsas in area tabuis,mox in ipsius sumitate signitio,& in latere sinistro gradum eiusde signi apparebit,&' si fuerint aliqua minuta eYcrescentia, duc illa in fio.& productum diuide per disserentiam,& protinus onsurgent minuta adligrenda gradibus elliptics , prout superius de parte proportionali habenda ac infra capite. 3 . humero f. edoctus es.
Sequitur Tabula ascensionum rectarum.
304쪽
Residuum Tabulae Ascensionum Reciarum .
305쪽
Poteris porto ex pr missa tabula ascensonem rectam, ae deinceps partem eclipticae dimidium coelum secantem quocunque tempore dato cognoscere, si pomeridianum tempus in gradus, & minuta resolutum ad ascensionem solis rectam adieceris. quod quidem etiam in stellis,& planetis obseruabis quum prim iam ad meridianum peruenerint; si eorum ascensionem rectam, ac deinceps partem una cum ea ascendentem nancisci uolueris, id enim nimirum ad hahenda uera eorum loca plurimum proderit. Verbi gratia, fingo Canem maiorem esse in meridie hora tertia,adiunctis minutis 46. noctis prodiime sequentis diem octauum Februarii. Itemque locum solis in gradu dis . adiectis minutis ue a. Aquarii, cuius ascenso recta est graduum 33 i. minutorum 38. Hora nocturna in gradus & minuta resoluta, sit graduum ues. minutorum 3 1.& reliqua ut uides in proxime sequenti formula . Volens igitur scire eius locum 1 diaco ad meridianum prouenientem, a 3do gradus 68. miruta a 3. arcus semidiurni ad gradus I 6.minuta 3 s. temporis mea considerationis:& proueniunt integri gradus, a s. distantia nimirum Solis a meri diano. His addo gradus 3 3 i. minut. 38.ascensionis rectae Solis, & coaser uantur. grad. 3 6. minuta 38.ex quihus demo 36 o. gradus, eo quod totu
gradus 96. minuta 3 p. astenso nimirum medii csti & consequenter stella propositae. Hanc tandem ascensore quaero in tabula ascensonum rectaru, di facta parte proportionali, uideo ros pondere ei gradus 6.minuta 13. signi Cancri. Concludo igitur Canem maiorem mediate coelum cum gradu 6. minuto 13. Cancri ut patet in praemissa formula. Ecce igitur quam facis sinae depraehensionis locastellarum lint. Ortum uero &oeea sum stellarum si nancisci cupias, pete caput sequens inde enim tibi rei huius ueritas magis elucescet. Rursus si ascensioni reciae adieceris so. gradus,illieo ascensio obliqua emerget. Qua inuenta in tabula ascensonum obliquarum, gradus eclipticae coascendens non latebit. Exempli formula diei 8. Februari hora 3. minuta 5. noctis
Locus Solis in Aquario. Ascenso recta Solis.
Distantia ciosis a meriti. Ascensiorem Solis addenda.
Ascensionem obliquam cuiuslibet puncti eclipticae in omni regione dimetiri. Cap. 6 l.
1 Abita ascensone recta illius partis eclipticae tibi propostae, si detraxeris ab eam dise-I I rentiam ascensionalem per doctrinam capitis 3 . huius inuentam pro signis borealibus: aut si ei ipsam addideris, proaustralibus, mox ascensionem obliquam assequeris. Differentiam item ascensionalem habebis per tabulam arcus semidiurni, si ab arcu praedicto so. gradus dempseris pro sgnis horealibus, aut ipsuin arcum a Vo. detraxeris, proaustralibus. a Poteris autem unica istarum differentiarum, qua tuor etodiaci puncta ab aquatore aequi- distantia espedire, di tabulam ascensionum ad latitudinem tuae regionis fabricare. Verbi gratia, s detraham gradus 1 I .minuta ἡ .ii gradibus 1 .minutis sq. ascensonis rectae principii Tauri. relinquentur gradus 16. minuta io.ascensionis obliquae illius principij Tauri, idem erit ii totidEgradus & minuta semam a gradibus aue a. eo quod fgna haec snt borealio minutis o asces ,-nis tectae principii vilaginis,&relinquentur gradus i O. minutar a. pro memorata ascensione
306쪽
obliqua principii Virginis . similiter habebis astensiones obliquas principii Seorpis & Piscium, si ipsam disseretiam
addideris ad ascensiones rectas illarum, prout patet in praesenti tabella. Sed pro maiori tua dilucidationem sequentem tradidi tabulam ad latitudinem s. graduum supputatam , quam s recte animaduerteris,poteris es tua industria, alias ad quastuque poli eleuati esse. cile fabricare.
i Exempli formula ascensionum obliquarum sub latitudine 4s.l graduum. pro principiis & Μ, G MAscensio recta principii Tauri. Disserentia ascensonalis minuenda. 27 31 I g Ascensio obliqua principii Tauri.
Ascensio recia principh virginis.
Disserentia ascensionalis minuenda. Iuea ε
307쪽
Tabula Ascensionum obliquarum ad satitudinem 43.graduum .
308쪽
Residuum Tabulae Ascensionum obis quarum ad latitudinem graduum 43.
309쪽
a poteris proinde ex praemissa tabula ascensionum obliquarum uarias in astronomicis ne gotiis operationes expedire, praecipue ad ortus & occasus stellarum diuquiren las. Habita enim a seensione recta stellae per caput o. huius inuenta,s ab ea disserentiam ascensionalem per praecedentem appendicem inuentum detraxeris, s declinatio stellae borealis fuerit: aut eidem adieceris, si australis mos relinquetur, vel colligetur ascensio obliqua ad horigontem proposi tum. Qua obtenta,punctus eclipticae eidem respondens in tabula astensionum obliquarum non te latebit. Huius operationis gemina dabimus exempla , alterum Canis minoris declinatione septentrionalem habentis graduum 6. minutorum . Alterum uero Canis maioris declinantis ad austrum gradus is . minuta 30. Igitur ascensio recta prioris est graduum scio. minutorum 28. a qua de
mo gradus 6. minuta o. differentiae ascensonalis, & remanent gradus log. minuta is . asc sionis nimirum obliquar, quam scire cupiebam ad horigontem obliquum s. graduum. Hanc tandem ascensionem quaero in tabula ascensionum obliquarum , de video respondere illi secundum gradum Leonis eum minutis ut patet in hac formula. Ad alterum exemplum sic procedo. Habita ascensione recta stella nempe gradibus 96. minutis s8. addo eis gradus 16. minuta ας. disserentiae ascensionalis: &coaceruantur gradus ii 3. minuta 17.
pro ascensione obliqua in hac regio. ne que. graduum. Hanc tandem 6. militer quaero in praecedenti tabula, ct comperio respondere ei gradus ς.sgni Leonis. cum minutis 47. Cum
tali igitur rodiaci parte pronuncio ipsam steliam oriri in hori 1ontale latitudinis s. graduum , ut patet in hac formula secunda Canis maioris . 1 Pro descensione uero stelis habenda. huiuscemodi operatio venire penitus inuertenda Nam disserentia ascensonalis quae prius subtrahehatur ab ascens ne recta stelis declinatio . nem borealem habentis, nunc adiicitur: ct in declinatione australi subtrahitur deinde addi iur semper semieirculus; sc nanque ascensio ol,liqua puncti orientis , dum stella occidit, manifestatur punctus uero etodiaei oppositus, erit ille cum quo stella ipsa domergitur. Vcibi gratia, Cupio scire descensionem stellae praeenarratae quae dicitur Canis minor , cuius declinatio septentrionalis est graduum 6. minutorum I. atque eius ascensio recta in graduum Io9. mi
nutorum 28. posterioris exempsi Drmula Canis maiori, iublatitudine as. grad.
Digerentia ascensonalis afldenda.
oeclinatio uellae 'eptemtrio. 6 7 Alcvnuo retia stellae. ios 8Differentia astensionalem. i5 9 Astenso obliqua . plata. io 3 19Huic
310쪽
Huie Ig;tur addo differentiam ascensonalem nempe gradus 6. minuta s.& proueniunt gradustis. minuta 3 . His deinceps addo dimidium circulum nempe gradus 18o. & aggregantur gradus 293. minuta 3 . ascenso nimirum obliqua dum stella occidit. Cum hac autem ascensione ingredior tabulam ascensionum obliquarum, di comperio respondere ei gradus 29. cum minutis uer . Sagittarii pro pum hoecliptics coascendente. Punctusve ro oppositus. est gradus as . cum mi nutis 3 a. Geminorum. Cum tali igitur parte stellam ipsam occidere proniincio, idque sub horigonte cuius altitudo poli est 41. graduum, prout patet in superiori formula. Uerum si declinatio stellae fuerit ad austrum. tunc disserentia ascensionalis subtrahitur ab
eius ascensione rectar postea proce ditur ut prius. Verbi gratia. Osertur mihi Canis maior declinans ad austrum gradus is . minuta ue o. cuius descensionem inuestigare cupio. Minuo igitur gradus 16. minuta et . di serentiae ascensionalis a gradibus 59. minutis ueg. & remanent gradus 8o. minnia as. His addo semicirculum di proueniunt gradus aso. minuta
diu. ascenso nimirum obliqua dum stella occidit. Hanc deinceps quaero in tabula ascensionum obliquarum,& uideo respondere ei duntaxat minuta qu. Sagitarii pro parte rodiaci coascendente i cuius oppositus punct is est o. minutorum 49. Geminorum. Cum tali igitur Σodiaci parte stellam ipsam procumbere pronuncio,idque sub hori=onte cuius polus eleuatur 43. gradi bus. Poteris praeterea alio modo quam dictum est partem ecliptica cum qua stella occidit, in/agare. Si enim arcum diurnum sellae propositae per Appendicem capitis primi huius in uentum, adieceris ad eius aseensionem obliquam, mox prodibit ascensio obliqua puncti orientis dum stella occidit. Quo cognito, punctus diametraliter oppositus haudquaquam latebit cum quo stellam ipsam oporteat occidere, prout dictum est supra. sed quum res ipsa per se facilis sit,nullo exemplo opus ese reor,ideo pertranseo.
Zodiaci signa quo tempore a solis occasu ab hori onte emergant, concludere,&econuerso. Cap. XLII.
1 Viuscemodi negocium per tabulam premissam ascensionum obliquarum ad latitudi-I I nem tuae regionis supputatam eypedire poteris in hunc modum. subtrahe ascensionem obliquarum Nadir Solis ab asccnsione obliqua principii signi horoscopantis r &quod remanet, erit distantia ipsius a cardine occiduo per gradus aequatoris . Hanc tandem distantiam si per tabulam capitis quinti huius , in horas , ct suas fractiones conuertes : protinus tempus post occasum consurget , quo signum ipsum abortivo ca dine emergat . Huius operationis exemplum dabimus principii Leonis, Sole troia picum
posterioris exempli formula canis maioris.
Declinatione merid. is uec Ascenso recta. Digerentia ascensionis minuenda.