장음표시 사용
221쪽
fUL DY IMBEci LLITATI pus oculis obveifari. QuaerunUunde haec mihi insederit notio , quae sunt uni alicui aequalia, inter se esse aequalia: ex frequenti nimirum observatione rerum quae adieamdem mensuram exactae inter se fuerimi aequales : & ex animi quoque mei essicientia, qui mensuram aliquam imaginariam duabusi rebus adhibere se fingens, aequale eas videtur deprehendere. Unde vaga illa generalis, &. nullis rebus, addicta permansit in animos meo' opinio , quotiescumque duas revium mensura aliqua communi co griaerent, sore aequales. Quaerunt unde habeam adeam Dei, & rerum'
corpore carentium : egregie re-
Thom, quorum hon sunt phantasmata, co- 84 .s nobis per comparationem ad .atat.I. de 3. ornrs sensibilia , quorum sunt Ihantasmata, scut veritatem inteΠnimus ex consideratione reiicirca quam veritatem spesulamur. Addit, praeterea juxta .Dion7sii senten tiam, Deum cognosci ut caussam, - per excessum 9 remotionem 3 resque caeteras corpore carentes L. . ' nobis
222쪽
diu mortalr hoc corpore attinemur, ns per remotionem vel alia. quam comparationem ad corporalia,
quod ut si at necesse habere nos
converri ad phantasmata corporum ,
Iidet ipsorum non sint phantasmata. Sed haec nimis: quamquam capitale istud erat: sunt enim qui ex illo innatarum idearum figmento, quo nihil est inanius , speciosa miracula depromant. Sed cursum teneamus, inquit ille, me compellans : nisi ad haec fortasse vis aliquid. Nihil nunc quidem, inquam, ad id quod defendis, nempe quidquid intelligimus, id nos prius
vel totum summatim vel particulatim sensisse : opinionem enim tuam' quaerimus; nostram in praesentia proponere nihil attinet. Perge ergo eXplicare se reliqua. Hic
ille Constet igitur , inquit, nos verum liquido non posse percipere; ac propterea quantalibet 1 nobis adhibeatur in rebus cousiderandis diligentia & attentio, quantalibet etiam in iis a nobis deprehendatur similitudo veri & Urspicuitas, neu-
223쪽
sentiendum , sed habendas eas' semper pro dubiis. Hinc quoque
e itur ludere operam quicumque verum illud liquidum atque con stans , nulla dubitatione infuscatum quaerere se prostentur, quod' humanae menti inexplicabile est. Memineris porro eosum quae initio sermonis hujus dicta sunt a me de variis certitudinis gradibus at . que modis. Supremam illam &persectam certitudinem nunc quaerimus , cui nihili ad summam ab-sblutionem desit, quam nobis neque Ratio neque Sensus, praestare possunt, cujusque usuram non ante. possumus consequi , quam Deo ipsi, qui sons est veritatis, in caelo
conjuncti simus. Alioquin non. negamus humanam mentem, dum mortali illigata est corpori., attingere posse himmam' certitudinem i) humanam , quae etsi l i) tenebris Aug- peccatorum vallata es M ae 2Eihi humanitatis opacata , ut ait
Cathol. Augustinus, sua tamen Valet acie;. . s. a. Obtutusque , si 'non irretortos
alacres tamen in veritate potest d figere.
224쪽
quere. Ut quamvis ex Lil7Deoi naves Carthaginensi portu ibiventes cernere & numerare non sum, eas tamen eX propinquo ce
nere pissium: & quamvis Solem intueri, non possum , nihilominus Lunam atque stellas intueri pos-mm . Mens autem animi nostri oculus est ; Sol veritas ipsit , cujus radios, si non rectos, at reflexos& refractos, velisque.temperatos
pati possumus. Non ergo extinguimus lumen omne animi, non errore perpetuo menS nostra vagatur ; non stipites
facti selo haeremus, omnium ignari, expertes consilii, sublata omni ratione vivendi, nec satis quidem scientes standumne sit an sedendum: quod male seriati & imperiti homines nobis objiciunt. Nam
etsi media nocte non ambulamus, in Sole; at ambul us ad vicariam, Iucem Lunae r de quamvis certam
veri persiaicientiam non habemus, nobis tamen fiunt quaedam similia
225쪽
r DE I uager LL1TAt EVeri: quae cum dico nobis videri Vera, non proinde assirmo osse vera. Aliud enim longe est nobis videri ac esset Iino ne quidem asfirmo nobis videri vera, tantum id quoque nobis videri dico nam ut
incertum esse dico quod verisimile est , Ita visum quoque verisimilis
incertum esse dico. Adeo ut cum rem verisimilem mihi videri dico , hoc enuntiatinn egi quoque incer
ii subjaceat. Haec cum tauta ci recumspecitione tamque accurata consideratione dissereret acutus illeVir, quam mira mihi accideret hominis cautio timiditas , ex vestro ipsorum judicio existimate. Cum ita pergebat . Porro haec verisinii
lia & probabilia in communi ustivitae sequamur pro veris ; sive cum nos quapiam trahit naturalis animi sensumnque propensio ; sive cum urgemur. affectionibus & cupiditatibus corporis velut fame aut siti; sive cum consuetudinibus vulgo receptis legibus' ς est obtemperandum; sive cum artes ad vitam necessariae tractandae sunt. . Contra
resipuamus pro falsis disimilia, veri
226쪽
ME NTrs HUN AN R. I y7& improbabilia , ne inertes simus,& cessatores , .imo ne ' Vacerrae , caudices trunci atque fixa. Hino parata est responsio , cum quaeritur liceatne .per nos opinari 'PU gari jubemus istam vocem': Tam
si opinari dicas, rebus dubiis assentiri in- PhiloQphicis meditationibus & disceptationibus, & incerta
pro .certis assirmare , numquam
opinari decet Sapientem , ut locum habeat istud Theognidis:
Opinio quidem hominibus' magnum malum , experienita Cero optima: Suprema enim lex est, cum de Vero agitur, Cavendam esse assentiendi inconsiderantiam & assi mandi temeritatem. Sin velis o
pinari, idem esse quod probabilial equi in agenda vita opinari ussasque est. Similis quoque adhibenda distinetio est vocabulo assenatiendi; . id si ' seceris, magnas siIstuleris lites quae Academicos
veteres exercuerunt.. Quam ergo
227쪽
x DE IMBaeITLITATE curam re diligentiam in inquisitio, ne veri ponendam alii censent, eamdem nos probabilibus internoscendis tribuemus ; & ut alii ad exquae vera esse putant, sic nos ad ea quae veri videbuntur esse similia , mores Vitam' ue exigemus :atque eatenus erimus Zetetici hoc est, si verbum interpretari velis, Quaesitores& Exploratoros ut probabilita reperiamus.
Quemadmodum autem Dogmatici ad verum a. falso discernendum adhibent Criterium , vel sensum vel intellectium , Vel utrumque sic nos ad probabilia dijudicand ab improbabilibus . Criterib Me mur, quod ex iis quae dicta, sunt etiam me silente , facile intelligis esse duplex , proximum & rem tum , dc proximum quidem nihil aliud esse quam posituram, de seriptionem & collocationem fi-hrarum cerebrii ; ac *eciem
formam vestigiorum , quae ' sive nervi sive sphitus, a rebus ex
228쪽
, MEx Tis HuΜλNAE. Ita ternis sensuum ope excitati in cerebro reliquetunt, ideasque inde ortas u Has enim ideas, haec vestigia recognoscens animus ex eorum specie , de caussa ortu &1 gnificatione arbitrium facit 3 altaque hinc existimat species rerum ex quibus pendet verisimilitudo :remotum. Vero. esse sensus, qui a rebus externis commoti, vestigia quaedam per nervos & spiritus designant in cerebro ;. quae relegenω animus de rebus extrivsecus po
Proposito Criterio , quo disci psina nostra regitur, ejusdem quo. 'que sinis explicandus est. Finem dico id ad quod reseruntur partes omnes disciplinae,& quod omnium
quae per eam assequi volumus postremum est. Nus autem duplex. itidem est finis: proximus & remotus. Proximus est erroris, perti-l naciae & arrogantiae vitatio: remo,
, tus, praeparatio animi ad susceptio. nem Fidei. Cum enim simus ad
229쪽
id procreati a Deo, ut ipsium,
dum vita fruimur, amando & CΟ-lendo , beatitatem aeternam post mortem adipiscamur, opportUna
nobis ad id praebet subsidia. Nam
magnum nobis ingeneravit beat, tudinis desiderium: nemo quippe est qui non beatus este velit. duc- ri iam autem cognitio veri pars est beatitudinis, adeo ut finem bonorum in scientire adeptione collocarint non contemnendi quidam Phial phi ; propterea verum cognoscere Vehementer avemus, trahi murque omnes ad ejus investiga tionem. At quandoquidem beatitudinis capax non est mortalis haec vita, ita nec scientiae: tantum ingenita nobis est veri videndi cupiaditas, qua tamquam stimido excitamur ad beatitudinem, in qua inest persecta veri cognitio, perser quendam. Beatitudo quippe posita est in visione Dei qui aeternus &immensus fons est veritatis. . Caeterum is ad acuendam, hanc stientiae cupiditatem, quam mortali homini ingenuit , scintilla s. 'Uasdam & stricturas ejus animo addi- .
230쪽
'dit velut so mitem : & 1iabobscu-Yam ac dubiam cognitionem reuium , ad veritatem clarissime firmissimeque percipiendam parum; ad vitam regendam & tuendam' satis: & per quam imbecillitatis Minscitiae tuae admonitus homo ra-- tioni suae dissideret, vitaret erro, . rem , assentiendi fugeret imprudentiam, ac omnem pertinaciam deponeret , parumque, in Ratione hac ad inveniendum verum opis esse intelligens , ad aliud quaerendum subsidium invitaretur. Atqui hac subsidium Fides est, per quam homo aliquam Dei divinarumque' rerum notitiam assequitur, dum in vivis est , ac beatitatem demum post mortem adeptus , mrsecti Veri cognitione,fruitur. Ex pam
re si ) enim cognoscimus, inquit
Apostolus δ' cum autem Usnerit quod
perfectum es i. evacuabitur quod ex parte est ' Videmus nune per specu tum in aenigmate , runc autem facie ad faciem. At Fides caeleste donum es quam iis , largiri amat
Deus, qui neque nimium naturae, suae. Virious, neque nimis arrpgam