Pet. Dan. Huetii ... De imbecillitate mentis humanae. Libri tres

발행: 1738년

분량: 306페이지

출처: archive.org

분류: 철학

251쪽

, LIBER TERTIUS.

ponuntur argumenta. adversario rum , c, refelluntar.

Ic AInime autem existimetis. , IV. boni viri, me dedisse illico

manus captiosis scientiae, veramque Philolphiam inerti silentio prodidisse. imo vero strenue cau- iam egi Dogmaticorum ; sed rem uti adia inter nos est, narrare per- gam. ' Nam cum disputationem, hanc penitus 1 se profligatam, mo' vero . plane convictum putaret L.i- gur noster, sic eam concludebat. Habes sermonem hominis non satis verecundi, qui te audiente in ter dissentientes tot insignes Philosephos non arbiter modo honorarius, sed emendator ac consbr sedere ausias sim: verum mos gerendus fuit voluntati tuae, leviusque peccatum visum est res attreetare perplexas & dissiciles, quam amisissimi hominis i voluntatem Conritemnere.

252쪽

temnere. Mihi vero , inquam ego, rem fecisti longe pratissimam: nam ea disputata sunt a te quae &

mihi jucundum fuit perdiscere, &

olim recognoscere erat suavissimum. - At nemunc quidem te hac

opera quam mihi locasti defunctum credas : jam 'enim tibi praeliandum est cum catervis, Dogmaticorum, quod contumax est & intractabile Philosephorum genus; ac Vereor ut eorum impetus sustineas. Nam primum te hoc telo petent, quod jam a te praevisum est nec ratis tamen vitatum 3 Philosephiain hanc ψuam sequeris, cum & sensus eripiat & mentem lumine orbet, &falsia confundat cum, veris , , hominemque privet a probatione &judicio, totum vitae satum evertera , licet enim adhibere verba Tertulliani, omnem naturae ordinemi nullamque actionem sudiperesse , nec habere quemquam quo se vertat , iquo se comm

253쪽

π- Moribus, inquishus, legibus cuciarim , rapimur motu reliquorum hominum , ne penitus simus stimes Qto amxi: at amittitis certe scientiam, Hari mum animi lumen, nec ullam Telinquitis scintillam ad perspicie dum Verum : atque hanc potissimum ob rem jamdudum apud Ethnicos vel diuturnitate exta- buit, vel explosa est Meta Pyrrhoniorum : recepta quippe ea j Cere necesse erat reliquas distiplinas. Itaque perpaucos admodum ac prope nullos aliqua erudutionis commendatione insignes exstitisse videas ex umbraculis Sce'ticorum aut etiam novitiorum , cademisorum quos meros fuisse scepticos plane tibi assentior. - III .

Nihilo satius est quod dicitis ,

verisimilia vos sequi pro veris :nam si speciem aliquam & notam veri r

254쪽

veri quam sequamini , in rebus

exstare conceditis , fateamini necesse est habere vos regulam aliquam internoscendi veri & falsi :quid enim aliud est species seu no- ta veri , quam id quo verum di-- stinguitur falso' quod si normam esse aliquam dijudicandi veri &falsi vicero , jam patet aditus ad Verum. Ex his porro vide quid

sequatur: cum in re aliqua deprehenditis speciem veri, ex qua rem

illam verisimilem & probabilem esse dicitis , hoc ipsum certe pei cipitis, rem scilicet illam tesse . risimilem ; ac quod perceptum a vobis est deinde assirmatis, & iii usu quoque vitae sequimini, ac ei proinde assentitis. Cum autem dicitis similia quidem esie nonnulla

veri, at nihil verum , omnia incerta ; hCc ipsum tamquam Verum pronuntiatis : nam si tamquam falsum ; hoc accipimus , ' nec alia 1 nobis adhibenda 8 responsio. est.

Quid ergo jactatis percipi nihil

posse t cum assirmari quicquam Vetatis , qui & liquido percipitis & palam assirmatis 8 Ergo discus-

255쪽

DE IMa EcILLITAT Ris sunt tenebrae dubitationis, consant fundamenta scientiae, Concidunt argutiae Academicorum RScepticorum. IV. Magna quoque haec est doctrinae vestrae labes , quod grassat rum more caeteras invadens & perimens; nullo ipsa constans loco,

nullis haerens principiis , caeca, Vaga , incerta , titubans; haudquaquam nomine disciplinae dignam : nam quae esset impudentia , quem aliis invidet titulum, eum ubi immerenti adscribere'

Praeterea' qui aliis pedicas ten dere Metis, imprudentes ipsi incurritis in casses inexplicabiles unde nulla 'os solertia expedire queat: nam tam dicitis nihil esse Verum neque falsum in rebus quod percipi possit; id si verum . est, est igitur aliquid verum; ac proin

de fallimini, cum dicitis nihil esse

di Verum h

256쪽

sum est , fallimini quoque , dum

falsum profertis. Similiter irretitus teneris cum ais nullam esse demonstrationem : Sic enim appellemus quam Graeci ἀπίδειξιν) nam quae ad id probandum affers, vel probant id quod vis, Vel non probant. Si probant , cum probare 'argumentis id sit demonstrare , , si non probant , cum demonstratio- , nem non esse frustra probare itistitueris, erit demonstratio.. Deinde hoc quoque validissimum adversum vos telum cudi- .

tur, Si ita a Deo comparatus . esset homo , .ut semper salleretur etiam in rebus perspicuis , quod a ' . Cartesio pr 'ositum ' usurpasti , Deum fore fallacem et quod a ne . mine sano & pio nedum a te dici i. Putem: est enim sic plenus verita- ,ris: es via , .veritas est vita : h Ioban. I Iilluminat omnem hominem venien-ς .

rem in hunc mundum ; nedum ita et i . ' fingit, ut semper fallatur.

257쪽

Postremo ratio haec dubitamsi , haesitandi, numquam assentiendi, quam ad susceptionem fidei utilem. esse ais, mihi contra animos ab . - longe videtur abducere . 'Nam

quid alienius a suscipienda Fide , quam ne clarissimis quidem rebus fidem tribuere Θ quis in hac vestra adversus sensuum Rationisque 'imperpetuo luctandi exercitatione confirmatus animus, Fidei μγsteriis, obscuris sponte sua , & nubda subnixis Rationis sensuum Vetestificatione se submittet e SD Y pienter I) Tertullianus :Academiae 'ocacissim .p t -ς satmm mertis r omnem naturae ordinem turbas, ipsus Dei providentiam excaecas , qui cunctis operibus suis intelligendis , incolen-

dis , dispens dis, fruendisqueDμ

Iaces O mendaces dominos pnae' ' eerit sensus. Et deinde: Non δε-cet nobis in dubium vocare sensus istos , ne S in C sto de sis eo- .rum delibereturns forte vicatur ,

258쪽

MENTIs HUMANAE. 17 quod falso Satanam prospectarit de caelo praecipitatum , aut falso vocem Patris audierit de ipso resti catam. Sapienter & Augustinus :

rollitur e quia snerassensone Augustii creditur. Et alibi de Academicis

disserens, quibus incerta sint om-tem e. nia: Omnino, inquit , civitas Dei αo. R de talem dubitationem tamquam iste-Ci ix.Dei mentiam detesatur , habens de re

sus quas mente atque ratione com

prehendit, etiam parvam, propter corpus quod aggraῬat animam, quoniam scut dixit Apostolus, ex parte scimus , tamen certissimam mentiam e creditque sensibus in reic usque eoidentia, quibus per com pus animus utitur e quoniam mi

rabilius fallitur, qui numqugni putat eis esse credendum. Et merito sane Rationis patrocinium suscipiunt plerique Ecclesiae Patres ad- versus Academicos: nam si Rationem non audimus, labefiet hoc

fundamentum , quod Teligioni Christianae prosternit Ratio: Deus , est : incerta fient & prima illa principia lumine naturali cognita, , H is eX

259쪽

ex quibus pendet fides , Res eadem non potest simul esse & non esse : Res eadem non potest esse hoc & aliud : Idem effatum non potest esse verum & falsum, simul credi & non credi : incertae item

erunt conclusiones omnes Theologicae, nisi propositiones ambae ex quibus eductae fuerint, certae sint certitudine divina : nam si alter certa fuerit certitudine hu-na , & lumine tantum naturali cognita, conclusio item quae sequitur debiliorem partem , juxta: receptam in Scholis doctrinam, Certa tantum erit certitudine humana iputa conclusio haec : Christus est animal rationale , utpote quae oriatur ex duabus his propositionibus: Omnis homo est animal rationale : Christus est homo ; quarum prima certa est certitudine tantum humana; altera certa est certitudine divina r Vana item erunt motiva credibilitatis , quae mysteria Fidei proponunt ut credibilia: nam si certo & evidenter credibilia non videntur animo , sed tantum

probabiliter , voluntas seretur in

260쪽

Mguetis HUMANR. incognitum, animus imprudenter

credet; & cum adjuncta erroris formidine. Sic porro labefaetata Fide glistit etiam corruptela --τum : nam qui nihil verum eta putat aut falsum,. nihil itidem bonum esse aut malum putat: quod putare non puduit Scephos. Hoc

autem errore devinci is animus quo tamdem fraeno ruentem cohibebit libidinem l atque altera

haec caussa est ac sortasse prae cipua cur a Christianis repudiata sit factio Pyrrhoniorum , nempe quod Fidem moresque labefactaret; di cur magnus ille veritatis pietatis assertor Augustinus, quem mox citavi in testimonium, Academicos quibus Ethnicus ad haeserat, Christianus oppugnaV

.rit. Vide jam quo pacto ex his te

.laqueis expedias, quos equidem disibisi non posse puto, VIII. At ego puto, inquit noster U-. gur, .& res fidem faciet, ad quam antequam aggredior , monendus

SEARCH

MENU NAVIGATION