장음표시 사용
201쪽
mores a febre acuuntur , major ex elio sequitur. Nam quaecumque excretis nes cum inflammationibus, futat ac febribus , non solum vix curari possunt , sed nec in eadem magnitudine perdurare , majores enim sunt ac maligniores 2 Sic locus reponendus qui a Leoniceno male conversus. Didium es quitim ante verbum εμ ισθαι i . in aphorism. 37: tibi T. non sumi pro πτυεσχνου h), ut quidam voluerunt: quia , ut ait Galenus in comment. in hunc locum , omnis excretio e pulmonibus se uinis es επικινδυνος I) : tamen miror quomodo Galenus inon legerit aphorismum in Coacis, qui illimus aphorismo es 3T. allegato , ubi Hippocrates utitur verbo πιυεΘM. Hujus verba sunt: Samguinem spuentibus confert si1 sine febre tussiant ac doleant leuiter,&: ut sputum fiat ad dies bis septem tenue : Febrire vero & tussire , ac dolere pertinaciter, & recentem sanguinem semper spuere , malum est.
In Pso quaeritur , cur multi valde valetudinari, vivant , aliuintegre fani , alii in statu neutris. .
Corpus nostrum aegrum est , aut sanum , aut neutrUm. Fgro cor - pori ars quaesita in quae morbos . praesentes arceat ac profliget ; si,no , quae conservet; neutri , quae, in alterutrius officio ambigue versetur Par enim j ratio aliquando videtur de curationis, & conservationis , ali
quando dispar ac dissimilis. Inter eos qui vivunt, . quidam integra perfectaque valetudine utuntur : alii lubrica admodum , de quibus minimis momentis de sanitatis praesidio decedendum est : tertii adversa valetudine conflictanturi Ac primis quidem viscera, partesque solidae, robustae, integraeque sunt, quarum in virtute ac legitima symmetria sanitatis ipsius.
thesaurus reconditur ac consistit. Secundis partium nativa est infirmitas , ut quae foris . occursantibus caesis morbificis, aut internis in nobis nostrisique visceribus genitis minime ressistant contraque facillime cedant. Tertios autem morbus sere occupat, quod inter partes quarum potentia codipus sustinetur ac administratur, una sit aut altera quae in vitio sit, ut quum aut proprio pulmonis vitio phthisici decumbunt , aut qUUm catam
rhosi ob innatum cerebro vitium , aut alia atque alia ratione afficiuntur. .
Inter morbosos quidam ita sunt assecti , ut peculiari: vitio partis principis, aut cerebri , aut hepatis , aut ventriculi , aut lienis , aut mesenterii latius enim patet nomen principis pariis, quam a quoquam Veterum dictum sit ) . facile in morbum etiam gravem incidant; alii. iii febres facile , quod notandum. Vitio partis quidem ut quum obfructionibus o noxius lien est, aut quum primae Venae facile impediuntur, ut de melanchalicis hypochondriacis patet, statim de veluti in procinctu morbus adest
202쪽
ttacto in sympathiam ventriculo. Et cur non praecipuae cujusdam partis, mesenterium ipsum , per se quidem abjectum vile, si praesertim conseratur cum aliis partibus, quisrum nobiliora praestantioraque sunt munia, cum impedito obstructoque mesaraeo , tam cito occurrant morbi λ Ita enim quibus primae venae cremori Ventriculi excipiendo destinatae obturantur , obstruunturque , vomituriunt sepe , male coquunt , teipothymiis prelie duntur ; an non magni est momenti λ In singularum partium vitiis e quirendis immorandum non censeo: satis fuit indicasse morbosos valetudinariosque quosdam exsistere peculiari vitio partis: alios valetudinarios vocamus, ut qui promtisume a febribus communibus humanae naturae hostibus prehendantur : nam sive ludant, sive irascantur, sive paullo liberalius genio indulserint, ecce in insidiis stat febris quae in eos quam primum grassetur atque involet. Contra vero alios minime omnium valet
dinarios vocamus , qui febri non ita pateant. Eorum autem qui febribus
tamquam communissimo omnium morbo utpote in omnem aetatem omneque tempus incidente, corripiuntur , alii facile eo morbo defunguntur , alii non. Sed quum tape in febrem incidant, laeduntur tandem plurimum ;nam & calor febrilis varias in corpus mutationes invehit , & morbus tamcipe recurrens cum actionum laesione non potest non partes offendere, penuria alimenti, & ossicii intermissione. . Quae causa autem sit cur aliqui in febrem non incidant, aut raro , aut in eam perbrevem , quum tamen inter morbos febris omnium facillime occurrat, breviter strictimque aperiundum. Ex generibus sebrium , quaedam putredinem agnoscunt parentem, unde putres febres, quaedam L plicem intemperiem. Illis continentur Quotidianae , Tertianae , Quartanae. His synochi imputres , hecticae , diariae. His aus illis obnoxia sunt corpora, aut non. Natis quidem ab intemperie , squalida , hirsutaque, & biliosa corpora obvia sunt. Putribus autem, ea quae obstructionibus plena sunt, calida, humida , praesertim si perspiratione careant, aut aere frigido degant. Obstructionibus autem pervia corpora sunt, aut conformationis vitio , ut quum coacta angustaque sunt vasa, & viae mes areae mesenterium enim maxime fons , seminarium , & scaturigo putridarum febrium& morborum a putredine a nobis constitui solet ) aut diaetae vitio. Qui itaque in neutro peccant, id est nec in moderato victu cultuque vitam degunt , nec a natura ipsa obstructionis facilitatem ac proclivitatem haus runt, non ita iacile a putridis febribus impetuntur ac occupantur: comtra autem quae contrario modo affecta cernuntur. Itaque mirum non est
si ex mortalibus quidam quadragies febribus putridis corripiantur, alii ne semel quidem, tametsi ex iis quidam satis pituitoso corpore sint , quidam vero non ita pituitoso : immo sunt qui nisi quotannis ter quaterve repurgentur , putridis febribus corripiantur : alii nec purgmtur , nec corripiuntur tamen , immo quadraginta annos paene sani exigunt. Reperti sunt quibus contra normam & naturam febrium putridarum decimoqui to die contingeret: quod annotavit Rhases. Antipater Sidonius Poeta apud Plinium, singulis annis uno die tantum natali nimirum febri corripieo
vir. Dominus de Masseparauit, supplicum libellorum in Regia Magister,
203쪽
Iihi affirmavit magna cum celebrium Medicorum admiratione certo quodam die singulis annis graviter se laborare ac si hectica febre prehenderetur. Et ego ipse dum haec scribo , commentorque , illius quod nobis
quotannis accidit facile ac lubenter meminero. Quater in anno in magnis quatuor temporum anni mutationibus febricula tamquam diaria prehendor , cum totius corporis gravitate, Happetentia maX a. Videmus qui numquam se febre manifesta prehensos afleverent: alii nisi quater in amno repurgentur , minima occasione in febrem praecipites ruunt: - sive quod propter consuetudinem purgationis id contingat, seu potius ob intempe- Lib. de eonis rantem Visnus rationem. Scribit enim Galenus melius esse multo si de ci-Deiad. bis detrahant, si sese exerceant : non enim ratione consuetudinis contingit ut illis evacuatio prosit: sed quoniam ex depravato cietu multos humores crudos ac pravos collegere.
Quae hactenus dicta sunt in eum mmime finem spectant ut paretur m niaturque via ad historiam cujusdam Nobilis Iuvenis qui in gravissimum morbum incidit, quum numquam laboravisset. Ecce dum in suis muniis, solitoque versatur ossicio, febre prehenditur: primo quoque tempore vires labuntur , urina supprimitur, sandi impotens fere redditur , tamquam stipes inanis in nullam partem versatilis jacet: denique hic potius de sepulcro
quam de remedio cogitatur. Idem filio Praesidis Boherii contigit: nam undevicesimo aetatis anno in febrem incidit, primum languidam ac sepultam: nihil excrementi redditur : honnisi post a . horas urinam faciebat: animo facile deficiebat: ne minimum quidem sudorem ferre poterat, tamen vehementes purgationes satis alacriter tulit. Febris sine typo, postea tertianam referebat. Primis diebus sine perfrigeratione , sequentibus aliquando rigor prehendit, secies non concideiat: alvus nonnisi sollicitata reddebat. Quaerat aliquis, qui fieri possit ut qui olim tamdiu integra sanitate fruitus est , nunc ita morbum lapsus tam graviter laboret λ Cur primae vires hactenus morbo non affictae non apparent λ Qui diuturnis morbis sunt as-flicti ac impliciti, si forte recidant, tape etiamnum novos morbos eXperiuntur ac sustinent , cur non alacrius ferant ii qui nihil de viribus amis runt, qui semei morbo tentati sunt λ Alia longe ratio est : nam qui in
morbum relabuntur ac recidunt, non longe quidem a priore morbo a
sunt; & si fractis jam viribus impetuntur ; quo fit ut ferendo non sint
sed aut graviter aegrotent, aut fere moriantur. Sed qui saepe morbis implicantur , si fere robustiores exsistunt tamquam in ea re eXercitati, levi de causa in morbum incidentes. a Contra qui toto aetatis suae cursu aut numquam , aut semel, bisve aegrotaverunt, idque leviter, gravissime maximam partem laborent, tum propter inexperientiam de insolentiam morbi, ut sic dicam : Nam qui labores ferre consueverunt, etsi imbecilli, aut senes, iis qui non consueverint, vel etiamsi juvenes fuerint, multo sunt robustiores. Item quia quum diutissime integra sanitato sieti sint sives ob partium integritatem, sive ob laudabilem temperatamque vitae rationem , sive ob utrumque , de sitae sanitatis gradu nonnisi magna de causa deciderint. Oportuit enim causam validam esse quae corpus hoc tam sanum
de primo tatu dejecerit ac depulerit: sive quia idem contigetit quod habitu,
204쪽
hitui athletico evenire solet. Corpus enim quantumvis incolume ac sanum, tandem ad summum bonitatis provehitur, ut necessie sit illud in deterius decidere. Unde narrant quidam scriptum esse ab Hippocrate sed locum non legi 3 umquam quosdam aetatis annum summa cum sanitate exigore & attingere; sed propter quasdam quae in aetatibus contingere solent mutationes, eos fere mori. Quod si scriptum est ab Hippocrate, nota dum m ime, & quidem experientia observatur Sed ad institutum redeundum est. Qui diu sani fuerunt, quatenus tamdiu integra freti sunt sanitate, satis indicant firmitatem ac robur partium ,
accedente proba diaeta, quae etiam corruptam naturam conservare & instaurare potest : quamquam accidit nonnullos intemperanter, omnique cum luxu vivere ; tamen sanos aetatem suam degere : 4 ac si tanto fr-miores stabilioresque partes redderentur , quanto depravatior deteriorque vitae ratio eYsistat. Ut contra, plerique quum moderato victu cultuque suos annos egigant in summa imbecillitate versantur, immo si eorum s
nitati conservandae quidam Asclepiades praeficiatur. Quod cur contingat , hujus quidem loci est ac instituti, sed non hujus temporis quum pleni
re in ea re temporis usura uti debeamus. Nunc autem uno verbo eXpli,cemus , cur qui diu sani sunt, semel in morbum lapsi tam graviter l, borent, immo vita periclitentur, id praeter rationes paullo superius amductas non alia ex occasione nasci videtur, quam quia temporis diuturni late per congestionem quamdam in corpore accumulantur humores qui non statim putrescunt, nec protervivat, sed levi de causa irritati & moti serociunt ac turgent. Atque quum copia multi sint, natura aggravatur , & quum ejusmodi motum ac putredinem numquam senserit, illius rei insolens, pugnam detrediat, ac succumbit hinc morbi saevities, prinsertim ob magnam virium jacturam. Illud abunde aperuit histolia illius juvenis, cujus nomi ne suscepta est haec disputatio : qui quum numquam , aut leviter admodum laboravisset
oborto morbo non ita vehementi concidit quasi fractus & conssernatus In totum naturales evacuationes substiterunt. Et quum inter ceteras urbna tres jam dies fuisset suppressa, frustra curatus est tamquam ischuria Tamen ut saepe multa ab imperitis temere & contra artis praecepta sunt, quorum non est omnino sinister eventus : ita in hoc aegro temerarium s elum prospero eventu sese auspicato prodidit. Datus est illi potus m et rebinthina destillata , syrupo de althaea, succo limonum : eodem die urbna large profluxit: paullo post aliquantum relevata natura , sed postea concidit. Itaque remedia quae natura fatiscente praescripta fuerint, dc quae eadem paullum erecta hic adscribemus. V.. Mutridatii optimi, uno. j: conservae bugsi si , viola um , ara, I . emplastrum pro corde. Eafurae eboris, scr. j: unicornis, gr. λ: co nu cervi sin j: brupi gradi,
olei rosati, uno. θ: aceti, dri θ: pro ventre. Erat aestus ingens V. De lati resaurativi, Iib. j: origi violarum s de limoniis , sima , uri ..d 82 passetur cum A. j. cinnamomi, utatur sisse.
205쪽
erevi, B. j: fiat potus pro ij do,ibus. Injetitus obster blandus.
.. Rasurae eboris, cornu cervi, margaritarum electarum, unicornis, ana,
gr. V: Ompi de nymphaea, B. w: destillati resaurativi, uno. ijsi: sat potus. Item 2 . Aquae cardui, lib. j: ad usum. V. Syrupi de cichorio composti ne rheo, ovsacchari simplicis, ana, urio. cum decoctio Iraminis, passularum , glycyrrhidae fiat julepus. Item sat julepus ex Brupo de granatis ct de limonibus.
V. Mithridatii, unc. q. theriaces , unc.j: conservaei rosarum , bu Ust, visi rum, borraginis, ana, unc. iij: decocti unius capi alterati cum fugio sto O bor- rarine, lib. is: carnem unius capi, aquae cardui, unc. ivm sat desillatio in balneo Mariae, ut a tur aduendo I rupi violati partem sextam. Item repurgatus rhabarbaro infuso in destillato restaurativo: bis, terve
Ρrimis diebus pro desperato relictus est. Et in hanc historiam attentos nos esse oportet, ut discamus non temere negligendos relinquendosque morbos qui primo quidem obtutu tamquam immedicabiles sese nobis osserunt :nec praeterea de morbis praecipitanter esse pronuntiandum. Suspendi enim oportet judicium in prognosti praestituenda, nisi certo con stet praesertim quum hoc tempore propter ingluviem morbi pullulent, Veteribus num quam cogniti, & contra quam factitatum sit a Veteribus, nulla di rum criticorum habita ratione, subinde ac identidem, variis remediis aegros
oneremus , ut omne naturae studium ac ordo pervertatur ac pereat : &magna cum nominis sui calumnia multi etiam ex primariis Medicis , aut eos morituros falso praesenserunt ac praedixerunt , qui non tamen non ita Ionge post a male lata sententia tamquam provocarent, superfuerunt,& contra multos victuros pronuntiarunt, quos non ita longe post mors secuta est.
1 Caput hoc scriptum es ut quaeratur ratio cur multi matri valetudia Marii visant, alii integre sint, alii in satu neutro. Et quibusdam prae-sο semper sunt Medici O remedia, tamen non valent: Maliis contra ,
ct integre sivunt. Item cur multis quinquagies secta es vena , procluvia alvi, ct aliae excretionaes contigerunt, adiis nil tale, quum Giam non integra sanitate fruantur. Turidem ii qui ob nato animo licet agri noluaerunt sibi O na- aperiri, . aeque diu vivant. suomodo detractio mi illa sanguinis in mi Liis . aut non detrimentum attulit, aut quibus nudia facta V periculum non contigit aa rasus rei demon rationem petes acci ratam ex cap. q. lib. a. de prae sago
206쪽
sam ex pias ubi Grimus deo comparatione intermisionis pulsus in juvenibus , t in senilus θ' pueris agit- ' . 3 Locum illam tamdem legi litis. I- de Diaeta, dum lapsitur de iis qui in
optimo halitu sarii diu vivunt. sui autem morbi a quadragesimo amis A morbo aliquo correpti fuerint , numquam fere evadunt. Sed quoniam in locus obseure ab Hippocrate scriptus est ideo longiore es; tempore ct otio majore imdiget , horum explicationem in alium locum rejicientes , nodum qualiscumque siti diis emus. Cessus forte hujus rei causam 'explicavit : dum enim cavet ne nimium assuescamus uti Medicamensis, ita scribit: Purgationes ut interdum sunt necessariis ita frequentes periculum asserunt. Assaescit enim non ali compus, & ob hoc infirmum erit , quum omnibus morbis obnoxia sit, maxime
infirmitas. cap. 3. lib. I. . z ὲ ἴ
s Notan m hoc θmploma : naM alias ut D toma curari debet, alias ut morbus : summum vero adhibeat ju dicium Medicus f an in f nre urina supprimatur per se, an per acci s ; quoniam' faso recurrunt quidam ad calcimium, aut ad alias causas falsas ρ ct oponet diligenter, incumbere in coctionem humoris , O molasionem io naturae lim excitare , te a non frusra catheserem immitteret metu majoris massit; id enim j accidit Frim fDottim corpus crudioriabus humoribus refertum es. Confuit amem ex ipso a ervata multitudo in v
scam , quae amplius distenta es desitam, ad ac tiones: suas insicax sit, O p riculum suppresae urinae inducit.
I Uper in ludo litterario puelli colludebant, alius pera, aliust calama rio, & ut quisque hac aut illa re erat instruesus , ita tamquam do.
neo instrumento utebatur: sorte in perae fundo gladius acutissimus latebat, cujus mucro pertuderatifundum : is sensum ob acutiem fugiebat :J peram capiti apprei sit joco, hinc vulnus incisa cute inflictum 2 sinuosum erat , adacta cuspide acutissima funditus & punctim os laesiam. Neglectum id
quicquid fuit ob vulneris eXiguitatem : male tum , quoniam nil negligere dum in sauciato vulnefatoque capite et quo magis sensum fugit , eo majori curae esse debet. Dilatata plaga apparuit os laesilmesse, sed an utraseque tabula perforata esset, an media diploe ictus restitisset, controveri hatur. Si illud esset, necessario modiolum adhiberi debere conficiebamus et si hoc, id est, alteri tantum tabulae adactus esset mucro, a terebra temperandum erat. Hoc perpleXUm obscurumque fuit admodum: nam te mere ad terebram accedere periculi plenum erat; ita rebus non bene sub ductis, eam praetermittere, & Vituperationis , & periculi metum affer hal. Unum tamquam univocum signum parebat nempe systole ac Aia
tale , α nutatio seu inundatio quaedam qua ictus inflictus erat, ut propter
207쪽
1οο CONSILIORUΜ Μ EDICINALIUM,
,ea laetam esse pertusamque utramque. tabulam conjiceretur , ac sc modiolum usu-venire. Sed hac inundatione deceptos sese esse, delusosque Chirurgi asserebant, quod hanc nutationem saepe praeseserant arteriae exiguae quae diploen perreptant. Itaque quum dubitaretur quo pertineret ille motus & agitatio, an ad cerebrum vi ictus detectum, an ad arteriolas in diploe intertextas, anceps magis ac dubium consilium ac ratio e sistebat : ut in. utramque partem paria aequaliaque rationum momenta starent. Si noxa utrique tabulae illata seret, ajunt, sese id signis quibusdam detexisset: at nil plane ante Iq. diem apparuit: & illud quantulum fuit, procatarcticae cuidam causae assignabatur. Si laesum os utrumque, stillasset sanguis : altillicidio aliquid incommodi cerebro accidisset. Praeterea
vomitio es nullae contigeram, stupor nullus, nilque eκ iis quae laesa uir que tabula evenire solent, & ad terebram ideo consilium. convertunt ac dirigum. Nos contra conjectas has petitiones eludebamus. Vomitiones,& id genus alia quae utriusque tabulae laesionem, ac piae memingis ossem sam significant, non in punctim factis vulneribus ita apparent, ut in aliistromaton ditarentiis' ut quum csncussio, facta est, aut magna plaga ill ta, aut lapsus fuit, aut quum, estinctior est cranii. Accedit quod rimulae angustia in caesim facto vulnere , praesertim tam acuto gladiolo, impediat quominus in memingem stillet sanguis; aut si quid tale contigerit, pigrogrestu id fit , & adeo erigua quantitate, ut nil, aut parum inde argumemti capi desumique possit. Rebus ita agitatis, ac dubiis ob obscuritatem , & multa rationum ii
volucrae relictis tandem--fortuna-- ac casu Depe . ad bene medendum ,
feliciter scopum contingendum, nonnihil facient , ad modiolum concu
sum est: laesum os detractam. Incredibjle hoc fuit, ω cujus gratia hunc commentariolum de illo ictu conscripsimus de industxia, nulla apparens
erat diploe : os cranii un m erat, una tantum tabula , quod terebranti multum attulit metus ac suspicionis, ne quicquam peccaret. Ita enim repanum δαπτις ον m) hibent, supra c jus mucronem circulus quidam sarumclatus exstaps ά circumcurrita prohibet enim ne dum terebra agitur, altius, destendat , α subjectas parteS Violet: ita enim ipsius terebrae ci 'cumactus , & appressio faciliu fertur a & quum jam totum os perforatum aerat, opinione diploes ductMS, rurIum apprimebat terebram, quum cere
- Atque propterea frustra ad arteriolas percurrentes diploen motus pulsi, lorius, ille de quo mentio factat est relatus fuit. itaque nisi rationibus sistis quidem firmis, fortuna , N caeptis fiducia Praecurrisset, magnum saucio
puello 1periculum creatum fuisset. RationeS quidem .quibus contra niteban tur ine temere modiolus adhiberetur , Verae ac probabiles erant, sed earum
falsitatem solus eventus detexit. Quis enim credidisset naturam in plurimis sapientem ita in illo puello fiat oblitam adeo , ut os, quod diploe in omnibus fere divisum distinctumque miro artificio, ac profectu: incredibili,
208쪽
Ree dicta voluimus, ut intelligant qui artem Medicam , Qtirurgi
ei administram subaudio, CXercent, multa tape fortuito experiunda este contra quam ratio ipsa nobis dictare soleat. Etsi enim magna consiliiciique vis est, apprime ad feliciter medendum conferens, & ad gloriam consequendam plurimum compendii afferens: tamen operientia quaedam , sertunaque quaedam caeca ac bruta aliquando pluris faciunda. Saepe enim axiomaton nostrorum praetextus speciosus , ac mordicus facta observatio , in praecipitia quaedam pericula aegros magno damno conjecit: cujus rei fidem facit praesens illati vulneris historia. Si enim praevaluissent rationes nostrae magno artificio confictae cuidam ausui temerario, laudando tamen, siderationis periculum, ac deinde interitus - creavissemus. II Ta.
Iactis asinini praesantia ct dotibus.
CIbus in aegris loco & tempore non praescriptus variis incommodis corpus afficit : quemadmodum enim dum Vatiemus robur addit, ubresque conservat: ita dum de sanitatis praesidio atque statione dejecti su mus, idem cibus vires labefacit atque frangit: ita enim memoriae prodidit divus Hippocrates. Quo fit ut natura quaedam cogitaverit quae in medicamentorum & alimentorum genere ambigerent: haec alimenta medicamentosa appellari solent. In horum genere est lac asininum, quod iis, dis conferre dicetur : sed hanc cautionem adhibere necessum est: nam fimagna subsit putredo , aut febris adsit, impune dari non potest: aut
enim acorem, aut nidorem contracturum est; hinc detrimentum corpori ineretur. Lubet tamen nonnulla hic atteXere, ut temere lacte non inte
dicatur, agrique iis commodis quae inde apportari possunt, priventur. Aliud est loqui de lacte simpliciter, aliud de laete asinino: nam quum in Aphoro . cavet Hippocrates ne quid in utendo lacte peccetur, hoc vult ne febrientibus lac offeratur, nec tabidis valde multum febrientibus squamquam Galenus in comm. dictionem valde) suppossititiam esse scribit nee capite dolentibus, de lacte in genere loquitur. Sed quum in generibus lactis magna sit latitudo, indistincte non est accipienda Hippocratis sententia. Audiatur primum Galenus libro de viilimentis 3. de Jacte in genere loquutus : Lac omne mile es thoraci, capiti autem nisi quis illud habeat firmum, nocet: ιιt neque hypochondriis quae levi dae causa infantur : nam plurimis in ventriculo in satum τertitur. Si autem cum alio coquatur quod crinsucci es, deponit satus sed jecur Ob ruit. Lac autem optimum censeri δε-bet O boni succi, ct multi alimenti, quod contrainiis ct subsant iis c facisi, tibus consat 'bducendi ct Asendi, ob uendi ac tenuandi.
Nec illud omitti debet, omne lac facile alterari, immo, quod notandum , in sanis etiam dum coquitur, probos humores generaturum , & cxput ferit, & hypochondria attollit ait Galenus. Quod si in sanis sit, Ballonii Oper. Tom. II. C c multo
209쪽
multo magis in aegris.alteratio continget. Alteratio autem in utrumque apparet , Sc in nidorem , & acorem. I amen duo loci plane contrarii occurrunt apud Galenum q. de jimpc medicam. Dc. Priore ait : Lac tametsi gusu
dulce es , ex se tamen numsi'am amarum, incitur ; nam in eo evincitur a
frigiditate caliditas, ac proinde repositium acescit. Paullo post tamen amarorem lacsti contingere asseverat. Ne quis putet nomen τοῦ πα- n) G lenum velle usurpare tamquam cum so) confundatur, intelligit am rorem illum cum nidore conjungere , qui nidor a calido est. Verba Galeni haec stini: L ac ubi cruditatem in ventre patitur , in frigidiori acescit, in calidiori amarum nidorosumque est citur. Itaque amarorem laeti contingere posse asserit: nisi forte dicamus istam periodon ita eκplicari posse : Lac osse numquam amarum essicitur, ait Galenus, hoc debet intelligi per OOm- milhdadjρὲ cum melle , illa enim mens est Galent: nam mel per se ama- ., lib. i. A rum essicitur , id est a suo calore per diuturnitatem temporis: quia enim euι. multa in eo summa est dulcitudo , huic quum nil addi possit, necesse est ut calore in allam qualitatem desciscat: lac autem ex se non ita amarum M'citur , quia nata ita dulce ut mel est : immo ait Galenus eo loci : si lac gustaretur ubi in ventre est, per venas coctum , ipso melle dulcius inveniretur: nam quod foris & ex se mes obtinet, id dum coquitur lacaccipit. Immo, ait, Durn admodum ingens calor est , tantam lac acquirit dulcedinem , quantam mel amittit. Quod si verum est, nec lac dubce est, alioquia calore mutaretur. Nec Verum erit quod ait Galenus, Comm. in Aphor. 6q. lib. s. Aphor. Hac omne facile alterari, aut in acorem verti quum pauco calori applicatur, aut in funarum nidoremque si plus castlori addatur. Et haec magni . momenti sunt. Quia ex illo loco ex Comm.
in Aphoris. duci possumus a Traescriptione lactis , ubi intemperies aiqua est, ut apparet in iis quibus vulgo lac praescribimus : ex alio vero, loco facile adduci possumus ad lactis usum; quia, quum , alti GalenUs , . calor etiam ingens est, tantam acquirit lac dulcedinem , quantam mel
Itaque nec tam religiosos esse oportet in lacte praescribendo , nec in eodem interdicendo dissiciles: nam est ubi revera facile alteretur , ut si insigne incendium est ubis non item, ut si febris magna non fuerit. Si tamen Hippocrati assentiendum, magna cautio est adhibenda: nam sitientibus negat eaehibendum , quibus bilios, sunt dejectiones : quod utrumque impedimento esse non debere verisimile. est: in Aextu latino legitur : tam autem: ct lac, ct quibus in febribus acutis bilisse stim δε-jessiones. Haec lectio aliena in a mente Hippocrati et legendus locus perhdistinctionem , ut legendum censet Galenus, in eo sensu Malum lac in acutis febribus , & quibus biliota fiant dejectiones , ut omni illi corpoti interdici, debere laetis usu doceat, in quo citor praeter modum insit. Quod
si accuratius capiatur, non est dubium quin multis lac asinae propinetur , quibus nec jure , nec loco nec tempori a concedatur. Quocirca quum
210쪽
Hippocrates quibus interdici lacte debeat, explicavit multos autem adducit ovibus a lacte temperandum consulit ) adjundi, si nihil dicta sunt
assauerit, quod Galenus ab aphoristica disciplina alienum esse comminiscitur , de veluti per pleonaisum additum. Acute tamen postea hujusmodi superfluae repetitionis rationem reddit Hippocrates ait Galenus ) bis terve eadem repetere non Ueretur , si magnum aliquod periculum imminet, quum quod dicitur, Veretur ne negligentius audiatur. Ac si dicat Hippocrates Μagnae sunt laetis opportunitates, nil est in rerum natura aequeps aestans ac lac ipsum, ita nil aeque facile corrumpitur, si quibus propinari non debet, exhibeatur et inter enim euchyma habetur, id est, interea quae optimum sanguinem generant: sed si in sanis , ut ait Galenus , tam facile malam qualitatem acquirit, quid de aegris judicandum λTamen ut non exacte omnia aestimari debent, ne sorte simus nimis religiosi, ut Hippocrates in sua ptisana explicanda accuratus admodum est: ita in lacte. Quod utrumque quum inter esculenta primas teneat, ita non nisi apposite dari debent. Et subjiciuntur tamquam eXempla rerum ceterarum. Si lac de cremor ptisanae, quae praestantissima sunt eduΙia, jure& loco non eghibita, tantis assiciunt incommodis, quid debet exspectari
ab iis quae & commoditate de praestantia sunt inferiora λ Non est itaque quod timidi simus in usu i diis Hippocratis territi doctrina. Saepe enim
praeceptisnum ac theorematon artis nostrae nimis religiosa observatio magnis nos assicit incommodis , quod multa audere M tentare sit religio , quae alioqui essent profutura et in quo iape circumforaneis , & humanae vitae periclitatoribus victoriae palma decidatur, nobis vero eripiatur. Lac quodvis usurpare non confert, sed ad id deveniendum quod commendat Galenus , quod nimirum contrariis substantiis de facultatibus comssat, subducendi scilicet ac sistendi, obstruendi ac tenuandi. Optimum autem lac asininum eas facultates habere dicendum. Et observavi, quod af firmare ausim, in fluoribus pessimis alvi asininum lac praescribi; repressa humorum malignitate, lactis bonitate alvus magno commodo substitit. Aliis quibus alvus adstricta, leve profluVium usu lactis contigit, & profuit. Nec terreri initio debet si obsit, non prosit: nam perseverandum eXperientia docet. Fit enim ut quidam ex Veteribus annotavit) ut assiduitate tandem lac sua bonitate temperet, ac refrenet cacoethiam & pravitatem humorum in Corpore turgentium. Itaque Galenus 3. de alivetentis. ait rLac innae raro in ventriculo cogitur : quod HI O mel addatur , non fieri potes ut ipsum in ventriculo coaguletur. 2 Si Galenus Comm. in Aphor. illum Lac dare , multis serum laetis sale & melle conditum exhibuit , quibus distenta essent hypochondria , eos autem a lacte arcet Hippocrates) cur lac asininum proxime ad serum accedens , & praeterea lacultate alendi praeditum non praescribetur λ Nam & sistendi parte caseosia , & butyrosa, serosaque laxandi vim habet. Sic nec lactis usus rejiciendus , nec iis temere assentiendum , qui quibusque in assectibus, & quovis tempore lac