장음표시 사용
211쪽
P me ex Deo scire oportet etiam in f sienterteis fluxionibus pravis non esse
alienum , contra Hippocratis praeceptum, lac dare. Etsi enim concrescat , timen diuturnitate vincetur , domabitur corruptio humorum: ct id ex pri
scripto Hippoeratis fieri potes : pιamquam eos in quibus dejectiones sunt bilio . fae, vetat lac dari. Et experientia compertum es quosdam quibus, Osinteri-cιε-- me fientericae erant dejectiones diu fatigantes non aliena arte cessavisse, quam diuturno lactis usu. Et Hi nostrates lib. a. de morbis mulierum, in ore muliebri bili sio lac commendat; quia salt) sinus a lacte obtunditur :
quod idem de dejectionibus dici potes. Filio Erotolai T. Epid. circa initium libri , lac per os dat ire vehementi Osenteria. a Cessus cap. aa. lib. 3. in mihist , scus in omnibus longis, , diqficilibusium febribus, lac dare commodum es.
is quo explisatio continetur im illius sitiri 6. Aphori .. Qui gibbi ex asthmate fiunt, ante pubertatem
moriunturω. P Leraque apud ' Hippocratem praeclare' & exquisite scripta sent , quae tamen in pravis ducuntur, aut quod depravata in multis codicibus non. intelligantur, aut potius quod non sint eorum stomachi , qui perviis vulga tisque nescio quibus theorematis contenti magnum se pretium operae feciβse credunt, si aliquid in promtu habeant quod promere aut potius effutire possint. Ut autem ingenue fatear , quum in omnibus sere Hippoeratis liabris magna sit verborum obscuritas , ad . eam tamquam auctarii viee accedit multorum depravatio, quae multorum studia & legendi aucupandi que desiderium restinguat: autem obseuritate sola implicita sese nobis offerunt, ut in animos multorum sensim veluti infitium , & sui desiderium injiciunt; ita quae corrupta nauseam, etiam appetenti Inais hominibus pariunt: nisi forte aliqui sint quos quum laboris non pigeat, multae aspera ausint perVadere, multas rerum difficultates, devorare : horum in primis laudandum studium , laudandi M. conatus. . Simile aliquid in ple risque quum aggressi.simus , inta quibus operam non detrectavimus, tum in uno aphonismo Hippocratis eamdem operam majorem , vehementiusque multo ste idium ponere institutum est: ille tametsi primo quasi obtutu parum adjumenti intellectus, aut voluptatiis acute evaluius asscire videatur , . tamen si cui rem penitius paullo 4nspicere collubitum sit , nec legere pigeat, nec in hoc laborasse poeniteat : in evolvendis enim illis obscuris inon mous saepe cujusdam genii quam inaenii vis apparere. solet. ed M.
212쪽
extra cancellos currat oratio, ad rem institutam accedendum est, cujus explicationem lectoribus voluptatis simul ac utilitatis plurimum allaturam
Aphorismus Hippocratis hic est: sui gibbi ex ashmate sunt, aut tust,
ante pubertatem moriuntur : Tmtus hic Leoniceni: Teκtus Graecus Bassi liensis habet: οκό- ωοὶ ἄσθμιατος π ανο της , ἀπου - τὸυ : Verba graeca latinis; non quadrant, quum aliud sit dicere , morium tiar, simpliciter ; aliud V moriuntur ante pubertatem : hic enim in teXtu Leonicen, ordo immutatus, immutataeque periodi videntur. Scrupulus a
tem qui hic nobis injicitur, quique commentandi occasionem porrediit, est is ; quum dicat Hippocrates: cui gibbi ex ashmate auit tu si asthma contorsionis spinae causa esse possit, item & tussis, de quomodo fiat. Quis enim umquam scripsit a tussi de asthmate gibberum conting rαὶ eumque funestum , quum gi er illorum causa esse vulgo perspici tur Nec enim valere potest quod objiciat quis ob asthma & iustiendi assiduitatem vitiari posse spitiam ut quibusdam rectis , tamen male gradientibus , pedum figuram labefactari contingit, unde claudi vatiique fiunt: item decubitus forma spinam inflectere potest , ast Hippocrates 3. δε
articulis , his verbis : quilusdam Agurae, Vocantur , in quas quis cubare consuevit, aut hoc conducunt, id . est ad hoc vel illo modo inflectem dam spinam: Qui locus. adversum nos faceret, nisi Hippocrates in textu adjecisset, figurae cum morbo, id est cum phymatis, & tuberculis. Sic nec figura, nec tussiendi. conatus , nec si-νοια p quicquam ex sese ad conversionem spinae confert. Sed sit ita, videamus sit contextus Leoniceni Hippocrati quadret, an s dii gibbi in inlimate ante pubertatem moriantur. Dum gibbos ex asthmate dicimus, procatareticas gibbositatis causas cum Galmo meludimus. Secun do , num credibilius eri gibbositate δα anhelosos & tussiculosos reddi, quam tussim & amma gibbero occasione porreΣisse: rationi enim favet magis ut gibbositas tussim asthmaque invehat, quam: contra. Tertio, An tubercula& pani, qui . gibberum efficiunt , inlima & tussim prius inserant, quam gibbum : quam sententiam secutum fuisse Galenum ostendemus : & in hoc difficultatis cardo vertitur. Sic enim postquam tubercula tussim & asilii generarint primum, tempore gibberum . inserunt, ita auctiore respiram
dio difficultate perimunt. Nec enim diuiti Hippocrates , Qui gibbi ex imberculis fiunt, quod dici,debuit sed qui gibbi asthmate, id est, quibus gibbositas audiarii vice contigit panos , quum afllima ab iisdem panis in spina obortis praecessisset : quamquam idem sensus, ac si dixisset: Qui gi hi ex tuberculis, . . nam i &2 spirandi difficultas. uberculorum comes: si asthma est , suspidio esse debec tubercula adesse. z.In libro de Articulis,
213쪽
Sent. 6. lib. f. pocrates pluribus Ostendit. Quarto quaeri potest, an non cyphosis a casu deariiς. lapsuque mortem intentet, ut & quae a tuberculis committitur. Hippocratos autem lib. de articulis 3. duo distincta capita de cyphosi a phymatis,& causis externis nata conscripsit. Verborum autem series eo semper peditinere videtur , ut aphorismus hic de ea tantum. cyphosi intelligatur quam internae causae indugexunt: ideoque iHippocrgies non absolute scripsit, Qui gibbi ante pubertatem fiunt, imoriuntur et quamquam in libro coino. iis adjecti0ue scripsit: Oibus , dum adhuc pueri sunt, priusquam corpus,ais. 19. lib. adoleverit , spina in gibberum incurvatur x ea parte spina non nutritur 6' auge. q. de artio. tur. Sed Galenus alio loco scripsit, illam sententiam, sicut alias quae illi annexae sunt, de contorsione a causa: interna intelligi. Atque ut res apertias explicemur ; teStus Basiliensis duobus in loeis de pravatus est: uno , quia paralaulae alia Ἀαρὰ τῆς - u amn est reserendad postremam panem contextus, . ad Verbum nimirum απολλυωτώ x) , sed ad priorem, ut legatur οκογοι υβρὶ 'πι- ταν της ηβης : altero , quod omissa vox illa- et ), quae ad Verbum ἀπολλε τα adjungi debet. Ita Fuelisius in scholiis in illum locum annotavit, non suo ipsius judicio, sed Galeni duetus auct6ritate in commentario in amorismum praedictum. Ηm jus rei fidem facit contextus Haleni, ναυ της κgης ματι- βηχι , --φ- a ). Nam quum hic aphorismus ad prognosin pertineat ,- nil Hippocratis ingenio dignum , nisi dicat gibbos exasthi nate ante pubertatem factos, aut cito , aut tarde mori, & vi asthm iis, & inflexionis. Qui enim casu incurvantur, ob laesionem non integre crescente spina , iis mors celerior est, quam aliter affectis , sed ob incertitudinem de iis nil quicquam praedixit Hippocrates, quum fieri possit ut arte restituatur quoad ejus fieri potest : nec enim Iegitime reponi potest Part. 19.lis.s luXata Vertebra a casu ,, lapsuque, ait Hippocrates, quod vertebrae inter sedeariis. aptae sint , id est, cardinatim , ut ait Galenus in commentari Itaque omisia male est in textu Hippocratis VOX ταχέως Ο , qua circumscribitur tempus quodammodo quo gibba facta spina a tuberculis cum dyspnoea junctis; extremus fati dies non ita post sequitur: necessario enim adjungi debuit, alioqui indefinita absolutaque Hippocratis enuntiatio nil habet miri, nil habet digni. I Nisi quis forte dicat Hippocratis laconasmum non ferre ut oratio aptio ristica suis compleatur circumstantiis , ut sic dicere liceat. Et tametsi1 Ga lenus in enarrando paullo copiosior adje Urit, id illi ex more est, ut imminuta deficientiaque rerficiat, multaque saepe clarioris doctrinae causa subjungat. Praeterea ille textus Galeni c), deci
rat aperte vocem hanc, aΠte puberes annos , referri debere ad verbum
a Nunc quod qui fiunt gibbi ex asth
mate, vel tussi , velociter corrumpantur.
3 Quicunque gibia fiunt ante puber
214쪽
ἱ-- d), aut nomen υβο ), non autem ad verbum ἀπολλυνται . f): quod annotatione dignum est, & ad hujus rei de qua primo loco quaes, tum est, explicationem primum necessarium. Dicendum itaque : cui ob-bi ex ashmate , mi tu si ante piiberes annos sunt: quam lactionem praeterquam quod confirmat Miratio , & contextus Galeni in comm. depravate latinus fastus a Leoniceno, ut qui in primis sordibus latere velit, plurimum roboris ac nervorumaasseret alius Hippocratis contextus libro a art.
ait, adhuc pueris , aut pTiusic Nam corpui adoleverit, Dina in gibbum con trahistir , iis corpus ad spinam augeri non solet eo Item in teXtu comrrientarii caleni paullo ante adducti, alia periddus est apprime faciens ad interpretationem 1 particularum , ex asthmate , aut tussi ; illud enim quaesiitum prius, secundo & tertio locis , an legendum. esset, gibbi ex ashmate et nam si ita fieret lecti6 , Asthma causa gibberi efficiens videretur, quod rationi non consonat. At probabilius est a tu herculis primum nasci dyspnoeam de tussim, illaeso pex se pulmone, deinde gibbam fieri spinam ' vi panorum seu phymaton et M illud est quod Hippocrates Vocat ἐξ ασθματος --l g).- Textus alla est periodus, ναυ- της μ). Jam vides formam loquendi immutario: nec enim dixit ἄσθματοι si ) , . sed ἐπὶ ΑΘ μιμι h). At dicere idem esse, αματος de επὶ δεθματι graecam linguam ignorare est et enim βη , est insecurvari in asthmate & tussi , id est , quum jam adest tussis, aut anhelosum quid, ob phyma spinae adnatum succedit gibbositas, non vi tussis quamquam potest paullum juvare sed vi phymatoni tussim & dissicultatem re spirationis praemittentium : quam sententiam secutum esse Galenum postea
Quamquam illud ἰπναι Θματι , si reseratur ad verbum διὸ Φθύρεσθαι l non autem ad υβωθειαι m), alium habebit plane diversum sensum, sed Hippocrati non contrarium : ἐπὶ ασθμιατι , id est, gibbi ante pubertatem facti, intereunt in asthmate & tussi, vel ab asstimate & ussi Melius autem, iii asthmate & tussi, ad est, fasti gibbi a tuberculis tussiculosi aut anhelosi moriuntur. Sic utraque interpretatio fieri potest. Θt propterea quidam eX Veterum codicum collatione ita textum Hippocratis restitui debere scribit , οκοωι υβοὶ γοντα , ἐξ παχεως απιλλ-του n ). Quod clarius in sequentibus fiet. Quoniam autem inter demonstrandum digimus verisimile esse a tuberculis gibbositatem fieri, praeeunte tamen alioua dissicultate orandi , aut tussi d ) Inflecti & incurvari.
f Pereunt & moriuntur. g Ex asthmate gibbum fieti. b Qui gibbi ex asthinate vel
fiunt, ex asthmate. vel tussi Velociter mox riuntur.
215쪽
tussi: proptereaque non tam vi aut tussis, aut asstimatis, quam gibbostatis mortem accelerari, horum quae dicta sunt ac postulata , demonstratio est requirenda : nimirum quomodo a tuberculis gibbositas fiat: & an illaeso
pulmone difficultas spirandi adsit: & cur per distinctionem dictum sit,
asthma, aut tussis. At multa alia quaerentur, quorum explicationem plinrimum conferre posse confidimus . . Spina quatuor modis afficitur, aut una pars tantum spinae , aut plures continuae afficiuntur , hinc κυφωσις o : si plures non continuae assiciuntur, p) si in latus, mιολίωσα q) : quum vertebrarum omnium tota compages concussa , σεισις nuncupatur. Omnes autem disserentiae lite alita causis internis, aut externis, concussu, lectu, lapsuque pendent. In internis causis numeratur tuberculum varias apud Hippocratem εο Galenum appellationes sortitum et Galeno vocatur ογκιος , tumor Hippocrati Φῖ καα- πτω e σά ρόν r . Eidem Galeno absolute φοῦμα s r 8d in enarrationem lib. οτε - αρθρων t , φυματα μεγαλα , - σκληρα u): Inte pres autem Felicianus male o , panum vertere videtur: quum apud
Latinum Interpretem Celsum panus id sit quod Graecis vocatur: est autem tumor quidam latus, sed non altus, in quo quiddam pustulae simile est: dolor & distensio vehemens , & major quam esse debeat pro magnitudine tumoris : & ita phlegmone quaedam est Fernelius vocat phlegmonem in Genum locis emergentem, minime in cervice& inguinibus; fit autem post febres, aut alicujus partis dolores. Hippocrates generali nomine Vocat, e αποστημιοπα x . Si itaque dolorificum sit tuberculum , & sanguineum, φοεθλον, panus, sive panis dici possit; sin doloris e era, εκ ος ψ quamquam si panus tumor non altus, sed superficiarius, & parum eminens distat, non videtur posse difficultatem illam spirandi afferre, quae a generatione tuberculorum in spiria nasci solet. Tamen si diligentius res inspiciatur, quoniam a tuberculo st, tim cyphosin nasci non oportet , illud φὼρ α της κυφωσεως occasio ciparens, panus dici Vertique potest: praesertim vero panus dici, quia cito generatur, de tarde in suppuratum abit; quae conditiones pano quadrant,&fex consequenti ei tuberculo quod temporis progressu gibbum afferre
selet : nec enim cito a generato tubere invertitur rachis. Porro ut res paullo apertius pateat , Φυμα του Φυγεδ λει et differt, quod φαα cito suppuret & prognastatur paullo tardius, minusque doloris asserat; phygethion autem aegrius iuppuratur, facilius nascitur, & dolorificum est: propter ea ad obli Nandam inVertendῆmVe compagem verticistorum accommodatum magis est. Itaque ut dictum es, Vertebrae Juκantur casu , lapsu, phym te nervosa corpora vertebris & spinali medullae insita extendente. Et mirum a
, 3 Apostemata. γ Tuberculum gibbositatis.
216쪽
rum , quum Galenus has disserentias explicans, tamquam παρεργον a) ad
jecerit , horum duo sunt genera aliud est partium quae secundum naturam se habent , aliud tumorum qHorumdam praeter naturam : qui locus est subobscurus, ac parum intelligibilis, nisi hujus ea sit explicatio. Omnino duobus modis spina vitiatur , aut quum ipsa secundum naturam est, de acausa externa inflectitur : sic nil apparet vitii in spina: aut quum non ita
affecta est, sed diligentius inspicienti tuberculi generatio in spina apparebit : alioqui illius loci sensum non calleo. Porro tuberculum aut superiores Verticillos, aut medios, aut inferiores occupat. Si illos , anginoses facit, Galeno interprete. Scribit enim in constitutione pestilenti, quam Hippocrates descripsit, eos κυναγχικως b) vocasse , quibus ad cervicis spondylos tuberculum aliquod adnatum fuerat, quod tuberculum quum ad suppuratum tenderet, tussiculosos reddebat ;quum sua mole ac circumscriptione crudus maneret, spirandi difficultate eos exercebat. Non dissicultas autem illa spirandi quicquam pulmonem l horare significabat. Cur autem, dicat quis, non gibbos emcit λ mors longe antevertit, & gibbositas non illa parte contingit nisi una cum morte re pentina. Quo enim tuberculum primis verticulis est propinquius, eo finestius. Accedit quod posito pari vitio in superioribus vertebris & infe rioribus, in superioribus excipio praesentiam periculi) magis elucescit pro hibitione incrementi, quam infero loco locatis; valet enim illud theorema Galeni, quanto spina superius juxta originem suam heditur , tanto mimis au ge sit , eo φιοd a superiori parte ct exortum 6' incrementum accipit. Ex textu autem de anginosis elicere oportet quod ad Aphorismi nostri explicationem
attinet : nimirum tuberculum superioribus cervicis vertebris adnatum modo tussiculosos, modo anhelosos magis reddere, prout hoc aut illo modo
Si tuberculum medias costas occupat, aliquam eg tribus disserentiis contorsitonis spinae producit, quae omneS ad nerVosum genus, non autem ad spinae ossa proprie pertinent. Nam quum nervus vertebram muniens asicitur a morbo, postea trahitur Vertebra, ac contorquetur. Sic Galenus reprehendit veteres qui diligentius verba Hippocratis observantes, put rent a tuberculis contorqueri costas , quod adeo phymata indurescerent, ut ad mutum suum traherent ossa ac contorquerent. At nequit fieri ut tantum duritiei phymata acquirant, ut costas gravent. Sic ossa per se non subvertuntur , tametsi proprietas verborum Hippocratis illud indicare ub
assectio haec est corporum spondylos colligantium. Patet Itaque tubercula non obssidere pulmonem ut inde asthma fiat: sed phymata ipsa primo, per se , situ , circumscriptione , mole , laedunt genus nervosum spinae, propterea gibbum fit: non autem ab asthmate, aut tussi fit ; ut verba Hippocratis iis Aphorismo notasse videntur. Et idem conti
217쪽
git a tuberculo,. quod a casu , lapsuque : ut dicat quis Aphorismum & de caussis internis & externis intelligi posse. Nam quibus a casu laesa spina
quoniam numquam eo modo se habet, quo prius , ut notat Hippocrates, videtur ob vitium non posse bene nutriri, ac augeri. Sed longe alia r tio est. Nam quibus a casu vitiata spina , ea sui vitii signum edit, dema, nu, artificioque , si non omnino, at ratione aliqua vitio occurri potest: At non idem judicium de vitiata spina a tuberculo ; nam quum intorta spina est , jam in summo vigore malum est, & latenter, sensimque obibquatur. Praeterea quum a casu invertitur, non est tussis , & tanta difficultas ducendi emittendique spiritus nisi qua parte maxime dimovetur puumo. At quum tuberculum est praesertim eminens, ut ογκος d) potius dia
catur , quam e) ut ante diSimus ) tussis est; quum humidius
est phyma , dc difficultas spirandi quum durius; ut ante demonstratum ex hiistoria a. Epidemior. quum Hippocrates meminit eorum qui angina laborarent Et quum tussis est, ct dyspnoea , . deinde vi tumoris cyphosis succedit, non est dubium quin vitae nostrae filum statim praecidatur: quolnon contingit in iis speciebus contorsionis: spinae , quas causa. externa invehit: aut si in aliis contingit a casu , lapsuque,. nec tam subito , nec ita manifeste ut quum az tuberculis Demonstrationem autem assert Galenus loquens de iis quil dicuntur ἀυτο ματωρ υβωθέντες f) : a borax non vult , ait, ob ostium cum adiis, id est cum corde de pulmone, augeri, , propter ea angulta siesuitur partium reinuationi dicatarum. Itaque 1 ota addustaque in dubium fuit dubitatio , an tubercula illa prumum reddam gibbosos, de quum ante pubertatem: hoc contingit, moriuntur ab . asstimate de tussi , vel potius in asthmate & tussi,. quod si perius docuimus ex Galeno επὶ g . interpretantes : an potius , tu hercula in pueris difficultatem pariunt de tussim: mox cyphosis sequitur vlude mors at propinquius rationi posterius est. Porro illa tubercula, ut dictum est, occupant mediam: costam , aut cervicis spondylos , aut lumborum : item . vel senioribus , id est adultis quod Hippocrates Vocat ηυξημένους , vel pueris contingunt item alia cruda sunt de dura , alia non item , sed eκ se aliquidi tenue eXspirant: praeterea vel sunt suppurantia, vel non. Atque ut haec vel illa sunt , ita variis modis assiciunt , aliis signis sese eXhibent , atque aliis diversas cri-ses habent, diversam p gnosin constituunt , . uti sigillatim omnia dici per
tractarique necessum est. Si dura ac magna, difficilem quamprimum asserundi respirationem nuulo in , pulmone vitio exsistente nam tubercula haec Hippocrates vocat
proprie inlimatici fiunt: sed quod eps tuberculo in spina praeditos , asti,
218쪽
maticos nuncupet, το ἀσθmmmν h generaliter usurpat , - Galeno. Si illa comm. Intubercula non ita dura, sed cito suppurabilia , tussiculosos reddunt per Aphor. 66. resudatibnem, ut ante de Uginosis explicatum est: sic & tussis de asilima,& cyphosis tuberculorum sunt soboles; & σο ε ποενομιε-. D. dyspnoeam asserunt, de dura: manent, longius vitam protrahunt: si suppurent, moriuntur , ait GalenuS M. comment. quod tamen dubio non caret.
Nam majus periculum creare videtur dissicultas spirandi a duro tuberculo, cui succedit gibbosum , quam quum promovetur suppuratum ; nam suppurato tollitur saltem dissicultas respirationis , duritie autem tuberculi a cedente ad cyphosin, augetur et eaque prQpter quae suppurant , & tussim faciunt, & quae intulerunt gibbum minus in periculum praecipitare putanda sunt: nam & tussis occasio tollitur, -& cyphoseos forte, & anginsitae thoracis. Nisi quis dicat pus illud & proxime tabem inferre , & pulmones plane labefactare: unde non evadunt: nam diuturnitate putredo ac uiritur , quae non potest non esse molesta pulmonibus. Quo fit ut a curate scripserit Hippocrates a suibus contingit gibbum adultis jam corpore ,
lis manifese Ur liquido gibbψitas morbi praesentis crifim , id es 1'lutionem differt. Ac si dicat: Si cyphosis a tuberculo nascatur, ει ii quibus conti git jam grandiores sin , non perniciosa est cyphosis, sed praesentis modibi solutionem affert , id est, indicat luppuratum factum : es ab eo sim
perstitem esse aegrum; quo rit ut non amplius periclitetur , quamquam breviorem vitam sit habiturus. Hunc locum Vertiorem reddemus paullo
Si ergo tubercula dura , protrahunt vit- ; si suppurent , abbreviant e propterea particula forte non ad Mi debet siquidem mortio celeritas non de omnibus intelligi debet, sed per comparationem de iis
quibus suppuratum contingit. Galenus itaque in Commem. videtur ipsa tubercula etiam per se , nondum contorta spina, pessima asserere: Nam, inquit, si nondum gibbos. late superveniente ob solos tumores dissicilis respiratio est , quid eveniet quum tumores tempore erunt auctiores λ Et quid quum thorax angustior Ac si dicat: Tubercula per se ac primo dyspnoeam afferunt, licet nulla contorsio: si dura ac magna, graviorem et si humida, suppuratum & tus-sm , de ideo male de aegris merentur. Secundo gibbossitatem asserunt, quae quum contingit, prius cum aegris agitur : & id proprie est ex ammate & tussi gibbum fieri. 'Maxime autem ut de alia ratione cyphoseos dicam) id perniciosum quum pueris accidit hoc , & iis qui crescunt: nam non ita multo post fato defunguntur ratione gibbositatis, quae non tam per se , quam ratione tuberculorum a quibus nata, perniciem assert. Nam haec de tussim , MeXpectoratum'& dyspnoeam accersunt primo quoque tempore : quae si tanta mala asserunt , de vim promovendae cyphoseos habent , quum illam D d a accersi- Anhelare.
219쪽
accersiverunt, quae spes salutis λ nam strangulatur animal prohibito thorace incrementis, auctis pulmonibus & corde. Sic Galenus , quae tubercu la cum diffficili anhelitu fiunt, iis qui adhuc augentur sunt letalia: notam dum illud iis qui adhuc augentur. Unum restat, quandoquidem diximus Aphorisimuni intelligi de gibberositate contingente pueris, aut ante puberes annos contingente, ut eXplicemus , si gibber etiam a tuberculis post pubertatem contingat, an non idem contingat quod prioribus : quum tuberculum natum necessario aut tussis , aut difficultas respirandi in procinctu est; ata non idem & pueris & grandioribus contingit λ immo grandioribus magis , quod pectoris ossa ob duritiem non tam facile obsequantur λ Sed quum gibbositas ob dissicultatemh irandi brevi interficiat ante, pubertatem , cur non idem grandioribus periculum imminebit λ Non est necesse ; siquidem quum jam legitimum incrementum partes cepere, si accedat gibbum , proptereaque . spina non augescat, nil interest celerioris enim interitus occasionem inde collegi, mus , quod in pueris cor de pulmo augescant, affecta autem spina cre- mento . prohibeatur quod idem quum non usuveniat adultis, non est mirum si in iis longius yita protrahatur. Quo pertinent duo aphorismi Hippociatis cognitu digiar , ac in tellectu dissicillimi : Quibus jam corpore provectioribus gibber contigerit , aperte gibber ipse morbi qui ades m affert: per tempus tamen aliquod eadem quae H in aliis magis vel minus significat: minus tamen maligne ut plurimum talia se habent. Galenus imminutus est admodum in Conmmentario: nec enim explicat quid si quod Hippocrates
dicat κυφωσιας της ναυσου- σιν ποιώξι: gibber morbi praesentis crisim, facit. Morbi nomine quid intelligat, non dicit n ) nomine λ οὶ intelligit quidem , sed qua ratione id fiat, non explicat. Tamen quid de ea re sentio, ipse explicabo. Morbi praesentis nomine tuberculum subaudit, quod quidem quum invadit eos quibus aetas prou
etior ,& corpus robustius, ratione aetatis, nulla crementi est necessitas, ac proinde non ita opprimitur pulmo: quia corpus robustius , &ossa, tarmetsi incurvaytur. a tubere, tamen quia mors non praevenit, & pro omni accidente, nisi sorte aliqua dissicultas spirandi accesserit, cyphosis contingit, gibbositas morbi praesentis crisim, id est, solutionem facit, ist est, indicat
vietum a natura tuberculum, & serte remanere in aliqua mole & circum, scriptione, , unde gibbositas conservatur. Nam si solutio esset morbi , aut per suppuratum , aut alia ratione, cur non tollitur gibbositas λ ut prius. diximus varices tollere gibberum excreta per vehas varicosas materia λ At per suppuratum non potest solVi sine interitu , ut abunde supra ostendimus. Itaque nomen πλως sive λύσεως p alio in sensu accipi debet. Nisi fortu dicat quis de hoc subtilius est) cyphosis moxbi , id est tuberculi, solusetionem affert, hoc est, tuberculum nullum aliud accidens induxit praeter cyphosin, sic ut cyphosis tuberculo critice successisse dicatur de ejus sit
velut n ) Criseos, iudicationis. ο) Solationem. 1 Solutionis.
220쪽
velut crisis. Quomodo dicemus si cui post febrem dolor in brachio succedat & febris aut remittatur , aut cessiet, dolor ille dicetur afferre crisin febris: sed hoc totum καταχ ηςαον q) est. Remanet tuberculum, sed maior ejus pars cessit in occasionem contorsionis spinae, diffusa materia, aut aliter. Unde subjicit Hippocrates : Eadem quae in aliis vel magis vel minus : id est , dissicultates sunt spirandi, & angustiae aliquae magis vel minus, prout quis in Vitae r tione aut accuratus fuerit, aut deliquerit; um de plerique quum gibberum in summam senectutem tulerunt, praesertim quibus corpus quadratum magis, quod minus dolitent a gibbero, de quum frigidiores sint, praesertim pingues, minus egent respiratione. Item aliae sunt cris es quum occupantur partes aut aut illae spinae. Diximus autem supra in spondylis cervicis nato tuberculo- r)homines reddi, nomine τη, κυναγκης s) generalius sumto, ut vult G lenus; in medio dorso cyphosin, quiae si ad partes inseras pertineat , aliis assedi. signis sese exhibet, quam illia quae in media spina sedet. Nam sic Hippocrates: vitia circa sipinam sunt, id est tubercula, cum alias solvi m ni me posset, tum illa maxime pue supra septi connexionem , Galenus in Com pass. Omentario Vocat τα κατα τυί Θώρακα φυματα st). Nam quum suppurant, mortem afferunt, ut ante diximus, quum dubitaremus num melius esset
phymata suppurari quam dura manere. Ideo autem asserunt mortem , quod Terii up nulla mens sit in thorace quae pravos humores a tuberculis ruptis excipere pos pocr atinus D. Et quum venae uis rimque in thoracem dispergantur, A ex phymatis humor versus aliquis in eas transferti Ar , exinanisi non potes, O ut excipiatiis al- illis dissi
cile es. Accedit quod illa phymata gignunt humorei crassi, frigidisque sint. ιζ
Ηaec Galenus. de arti Sed quum tubercula in partibus inferioribus nascuntur, ea tape successu varicum in cruribus solvuntur; nam per lumbares Venas humor a faculi te in crurales rejicitur : hinc phymaton solutio. Aliquando tenasmus Moysenteria hujusmodi phymata selvit, translato ad intestina pure. Atque eorum symptomaton quae gibberum costas inferiores occupantem consequuntur, alia gibberi ipsius solutionem asserunt, alia non afferunt, sed juvata tantum. 3 Εκ eorum numero quae solutionem afferunt, sunt Varices & dy- si, pia senteria, de qua paullo ante dictum. EX horum aut censu quae non sol- Baiij vere dicuntur , sint quidam dolores renum & vesicae r item abscessus cim hoe Obserυ-
cum ilia , qui suppurant quidem, Sc sunt senatu difficiles & longi: hi enim morbi per sympathiam tantum sunt; quia quae sunt vicina, & quae
propinqua, ea primum maxime assici solent, ait Galenus in Commeim tu . eX sententia Hippocratis. Et quiae per sympathiam tantum sunt, ideo morbum non solvunt: ubi notanda propositio Galeni in eodem Commenta Comm. in
ποδων : Oicumque per consensum communicationemqHe sunt morbi, D d 3- . eorum Abusivumc. t) Tubercula sive phymata seeundum