장음표시 사용
231쪽
aegro intestinum male assectum sit, colligere possumus ex antecedentibus; nam aliquando dysenteria vera laboravit, & quum Medicorum judicio ea male curata esset , ab eo tempore superfuit, restititque illud quodammodo dysentericum profluVium. Quamquam ad messeraeon potest sepe longi fluoris occasio referri. Nos enim sex mensitum spatio fluorem patientes vidimus , qui non hepatica cephalicaque excernebant, sed mesenterica , ut sic Cap. uli. lib. loquebamur. Et stipe longorum latentiumque morborum sedes est messe-3-δεως με. . raeon , frustraqLae aut ad lienem , aut ad hepar mali prima labes & occasio refertur. Et ne cui mirum videatur si ad mesenterium recurrendum sit, quod non sit credibile ab uno hepate tam multam colluviem proVenire , habemus nobis suffragantem Galenum : ille agnoscit quasdam messent rii affectiones, a quibus qui aegrptarent, Meseraici appellarentur. Quidam veterum quum persecte cqnfectum in Ventriculo cremorem animas verterent , talem sere dejici, nec a meseraicis sudium devectumque, ut fieri solet, falso mali causam mesenterio attribuentes , sic laborantes mes raicos appellitabant , sed male & ideo hos Galenus redarguit: nam quum facultas attrae triX hepatis languet, nil per Venas mesaraicas attrahitur ab hepate : proptereaque non accusari debet mesenterium, sed hepar ipsum. Idem enim contingit quod iis quibus laesa spinalis medulla, & aut brachia , aut manus in iis suum officium non praestant: non aecusandae manus , sed ad spinam recurrendum. Item quum quis syncope prehensus non movet manum, an ei manus in vitio est Ηae rationes Galeni sunt. Contra tamen afferri hoc potest : quum chylus mitificatus eXcernitur, nec ad hepar devehitur , an ideo facultatis attractricis hepatis id vitio fit λ Numquid siepe fluorem alvi videmus obstructo mesaraeo facultatibus hepatis Culeris In- etiamnum integrisy Non sequitur ergo ideo convinci posse hepar laborare , sui. quum chylosa dejiciuntur. Verum quidern illud , quum facultas attrahendi hepatis aegra est , attractionem per me arescas tamquam per manUs os ficiales non fieri, non obstructae viae ratione, sed partis principis mesar*iministerio utentis vitio. Et veteres qui mesaraicos appellabant illos, non abs re fecerunt. Sic Sc Galenus, & illi veteres culpa non vacant; siquidem & chylosa dejici possunt solo vitio mes artes non deducentis : aliquando ipsius hepatis vitio , quum mesaraeon incolumis sit. Praeterea adversus Galenum hoc sare potest. Mesaraeon pars est naturalis : omni parti naturali suae adlionis vis est, per protopathiam laborat, non per consensum ut partes animales , quae aliquando quum per se incolumes sint , suae as-
,. fectionis causam in se non continent: hinc fieri potest ut etiam laborante
'μ' hepate mesaraeon suum ossicium faciat : & contra incolume potest esse hepar , laeso mesaraeo. Et nil affert Galenus quum est ridiculum esse affecta spina , manum, quia non maOVeatur, aCcusare IdemqUe Contingere in hepate de mesaraeo, siquidem si messeraeon non trah t , affectionis hujus causam non acceptam ferendo mesaraeo, sed ipsi hepati; quod a ratione alienum esse videtur, quum messeraro insit vis suae agionis, & της
ν γε- Nec est quod quis parum interesse dicat, sitne affectum
232쪽
mesaraeon, an hepar, quum infosse dejiciuntur; nam magna est partium nitas : ει unius affectio facile in aliud redundat. Nos autem contra sentimus ; siquidem si in mesenterio aut tumor de obstructio sit , cujus occasione chylus ad portas non devehatur , alia ratione curandum erit quam si hepatis sola attrae ricis infirmitas in causa sit. Et nos vidimus chylosas dejectiones non affect o hepate aliquo insigni vitio , sed sublatis multis quae mesaraeon occupabant obstructionibus, tandem cessavit chylosa dej ctio. Sic non sunt Galeni dicta pensiculatim & ad momi lucernam st manda : sed quum Galeno illo loco mens sit de hepaticis dicere, non est dubium quin hepatis facultate tractrice infirma messeraeon laboret, actioque ejus aut minuatur, aut deperdatur: nam messeraeon tamquam auYili
ris manus hepati subservit. Sed contra non sequitur , chylosa dejectio est, necessario itaque vitium hepatis convincitur. Sic in uno sensi vera opinio Galeni, in altero sensu veterum opinio eXcipienda. Dicendum vero messeraeon, quod est veluti venarum textura, ita affectim esse ad hepar quatenus pars est ossicialis , Ut vitium quod est in hepate facile communicetur ipsi mesaraeo. Et Galenus eodem loco ait, si phlegmone, aut aliquid simile mesaraeon obsideat, haec assectio proprie ejus esse dicitur. Si vero hepar ob imbecillitatem non possit per Venas suas alimentum trahere , non mesenterio, sed hepati providendum erit. Porro si velis dis. cernere an inflammatio & erysipelas messeraeon occupet, sciendum tunc non solum excerni talia qualia in hepatis imbecillitate quum ad se cibum non trahit, eκcernuntur, ψ sed praeter ea seniosum quid. Sic quum hepar non inflammatum est , . etsi cum chylosis excrementis saniosum quid excernitur ,
ad mesenterium hoc reserendum.
Ceterum incredibile dictu est qualia excernantur dum mesenterium per intestina congestam in se colluviem deponit : nec alienum ab instituto si differentias aliquot fluorum hepaticorum apposuerimus, dysenteriae species proposuerimus; quae accidentia incipiente fluore dysenteric & hepatico contingant; quae sedium distinctio, quae notae : deinde remediorum pedi brevis sylva praescribetur. Si enim omnes fluorum disserentias persequi institutum esset, ne hic liber quidem sufficeret. Quaecumque eXcretio per alvum sanguinis fit si haemorrhoidalem tac peris) dysenterim vulgo appellatur: idque praesertim quum dolor, vem trisque torsio aliqua percipitur : quae tamen cum ulcere est, proprie Dysenteria appellatur : hyparxisque ejus in ulcere posita est : ita elum eam proprie Dysenteriam nominari, & a Veteribus N a suis Galenus auctor
est. Aliae autem sunt eXcretiones cruentae, ut quum limus sanguinis e cernitur , aut velut sanguinis sex , aut quum sincerias plane, eaque eXcretio affectum hepar declarat eidem Galeno. Nam ut tenue & faniosum, &recens mactatarum carnium loturae simile evacuatur, id hepaticum est, id est declarat imbecillitatem jecinoris 1anguinem probum generare nequeum tis. Hanc excretionem Hippocrates vocat περιπλυσιν praerubram alvi proluviem interpretor: est enim vel rubentior, vel dilutior pro ratione permixtae tenuis substantiae. Quum autem taci similis excretio sanguinis fit quodammodo exassantis jecoris argumentum est, & vocatur hoc το δα-
233쪽
cadi. uli. lib. -υπρeρης Τμε- g Et notandum est illud quod scribit Galenua, s. Ioc asset & quod nos eXperientia tape deprehendimus, aliquando liquidam tenuem que sanguinis esse eXcretionem , quam melancholica postea, sarculenta, nigra, ex atra consequatur. An. atra, nigraque, Se adusta quodammodo intemperie frigida affecto hepate excernitur λ Nequaquam. Sed quum ali qui praeceisit frigida intemperies, temporis progressi putrescit in imbecillo hepate humor, a putredine sebris lenta oritur ; hinc adustio recocti que humoris: quod. annotandum : nam saepe haec febris negligitur; hinc dejeeta appetentia, proventus pravorum humorum. Et quum vident illi Medici dejediam appetentiam, non. moventur : quod male fit. Illud enim notum esse debet, ii perseveraret intemperies illa frigida quae initio fuit, non ita dejici appetentiam , immo cibi augeri desiderium: quia autem ita deperditur appetentia, calidioris intemperiei quae successerit, debet esse ar-Gal. uli. eap. gumentum. Nam calidas intemperies numquam comitatur ciborum appe-
lib. s. de loci titus , sed ingens cibi fastidium, febris , vitiosorum humorum Vomitus. It que non falsa debet esse opinio prioris intemperieti frigidae : sed signis est venanda aucupandaque cognitio 3Uccederitis aliae intemperiei. . Quoniam autem de inappetentia j quae imbecillitatis hepatis comes . est nonnulla dicta sunt , dc de fluoribus dysentericis ω hepaticis sermo est, Apian. 3. non abs re erit pauca annee tere eX Galeni mente, eaque ad Hippocratis sententiam accommodata. Hippocratis est illud , In longis .idissenteriis inedia ex fustidio, malum, O cum febre, pejus: Nomen τῆς -οσι ας non apte sis iis Leonicenus vertit , inediam ex fastidio, quum vel inappetentia , vel
aversito ciborum verti debeat proprie autem nomen α σιτία aversitonem ciborum significat , ut in comment. in 1. E dema explicat Galenus. Secthic Lτοῦσα ἁ-ιὰκ a) usurpatur: - τος atltem αποσιτος distinguuntur proprie loquendo T improprie autem sumitur hoc loco. Sic enim mi Con
mentario Galenus vult se b) sumi prose c). De nominibu*,
hactenuS. Dysenterim aut supprimuntur intempestive, aut diuturniores seni Tametsi enim dysenteria pessimus sit morbus, quia tamien stipe fluor est qubdam , ratione autem fluoris multa e corpore eVacuantur, multaque qualitate prava, nullum tamen negotium naturae quia quietem habent, imoque delitent corpore)j facessentia continuata serie ad motum incipantur, fidui si illa repente, commota jam tamen , supprimantur , corpori periculum 4: De mi. creent. Ita enim scripsit summus praeceptor, D senteria p/ae cessavit , aMacui. par. 8 fessum meI tuberculum' aliquod faciet, nisi vel in febres,. Oel in sudores δε- serit. Et in Coacis : D semeria: iste sive suppressa , abscessum in colis aut visceribus, aut articulis facit. Ut autem suppressa comites habet morbos, ita si longior, ei non desunt qui jus hereditatis. sibi dece nant. Quocirca Aphori semo illo lib. 6. bori sim. inappetentiam tamquam
malum longae dysenteriae ἐπιγνομον d) scribebat, de in alio loco ita scripsit, sui
234쪽
ut lienosi a di ultare intestistarum capiuntur, iis superveniente longa Θ-
'nteria, Disops, aut identeria supervenit, motriuntur. Ubi notanda verborum Hippocratis proprietas. Quid enim sibi hoc vult, Qui lienosi a dysenteria capiuntur, iis superveniente longa dysenteria λ nam non potes supervenire si jam adsit: debuitque dicere rotius : Quibus lienosis supervenit dysenteria, eaque produetior fit. Ita eXcusari potest Hippocrates, ut verbum e) non est hic proprie usurpatum a vel, quoniam iam datur dysenteria quae supervenit limoso si brevis sit, ut in Coacis animas vertit Hippocrates ; quum producitur, debitumque tempus praeteriit, non jam amplius dysenteria splenica vocanda est, sed per propriam intestinorum assectionem fit, humoribus cuniculos agentibus, & ultro progrediem tibus : proptereaque nova quodammodo dysenteria dici potest: sed haec nihil ad rem. Itaque inappetentia, trienteriaque longae dysenteriae succedunt. An utrumque assecto Ventriculo, & malo quodammodo ventriculi
oeconomiam cujus est appetere, & coquere cibos , ideoque trienteria propria est ventriculi passio) labefaciente contingit λ Non videtur , si Galeno credimus. Et ideo sui oblitus Galenus , mihi in eo errasse Videtur , quod sui. mox egplicabo. Nam quum de inappetentia dysenteriae longae succedente mentionem injecit, scribit; ulceribus in dysenteria) putritam sis ventri- Morriculus compatiens in coctilonis munere enisur: qua ossent ne magis ac magis ad superiora perveniente quum os ventriculi una asscitur, tum ἀποσιτοι f sunt. Itaque vult ad os superius Ventriculi malum pervenire. Et quomodo λ dicet aliquis. An ulceratio hypariun dyse teriae constituens ad os .sin
perius alvi pervenit λ Nequaquam. Quomodo id fit λ Quum autem de le-jenteria meminit, non ad ventriculi vitium recurrit, sed ad intestina sola. Verba hujus haec sunt: 6 Los intestinis a transitu vitiosorum tumorum vis Com. in Alueorum laboras, O temperies nativi caloris aboletur bino hydrops, O lde teria. Lojeuteria quidem ex sola intesinorum laesione: hydrops ob lepatis D pathiam, illo. An sola κάκωσι iid est, oblaesio sola intestinorum in longa ivss Haridysenteria lejenteriam facit λ Si in tali morbo inappetentia contingit quum
maluin ad os ventris attingit ut anis dictum est) cur non lejenteria potius a vitio ventriculi, quam solo intestinorum vitio 3 An solum intestino Tum vitium lejenteriam parit λ Galenus taxat veteres quod trienteriae tale Com.m hoc nomen indiderint τῆς τ--λειο-ος g), quum tamen Vitium non intestinorum sit, sed ventriculi, ut pote cujus vitio coctio laedatur , e demque incolumis sit integro ventriculo. Itaque illa erronea propositio
est, qua statuit 1bla intestinorum laesione lejenteriam contingere posse. Nam M in primo aphorismo lib. 6 & aliis locis , ad ventriculum male arietum lejenteria refertui: Quid ergo sibi vult Galenus tam sui dissimilis λ Bis riam responderi potest, & eκcusari Galenus: Quoniam institutum est GD . Ieria de dysenteria longa disputare , cui & hydrops & lejenteria superVenit, Galeat. quoniam dysenteria ad sola intestina refertur, a sola quoquae laesione inte-F f a stinorum
e) supervenire. Ab intestinorum Iaevitate
235쪽
stinorum lejenteria nascitur, ut unum & idem subjectum sit & dysenteriae& lejenteriae : dysenteriae quidem per conscriptionem ulcerationis quamdam in intestinis: lejenteriae, vitio communicato toti intestinorum convolutioni, & diuturnitate dysenteriae affecta temperie intestinorum. Vel di cemus aliud esse a sola laesione intestinorum nasci lejenteriam , aliud a laesione solorum intestinorum: nam si sola intestina diceret, eXcluderet verutriculum : at non est eXcludendus. Tertio dicemus κοιτα :ρης ικως h) nomen lejenteriae usurpatum : & quae hic lejenteria fit, non est vera, cujusmodi ea est quae per affectionem ventriculi contingit. Vel dicemus dc haec ultima ratio probabilior videtur) illud μονον i), & μ ονωυ κακω- h dictum esse per comparationem morborum duorum, nempe hydropis , Mirienteriae: nam quum hydrops longae dysenteriae succedit, tametsi intestiana male a priore morbo assicerentur, non tamen ob vitium selum intestinorum invehitur hydrops , sed per sympathiam hepatis, lienis , & totius generis nervosi, ut diserte scribit Galenus. Ac si diceret, quum comtingit hydrops in longa dysenteria , non est illius generatio ad intestina referenda : nullus enim hydrops nasti potest nisi aut hepate, aut liene affecto , aut genere venoso , ut apertius in Prognos. declaravit: Sed quum le-jenteria supervenit , a sola intestinorum laesione est , id est, non oportet aut hepar , aut lienem , aut genus Venosum compati, ut in generando hy-dero , sed per proprium, peculiare, M Vernaculum intestinorum, suis rugis de fibris alimentum, donec elaboretur aliquo modo, retinentium, vitium trienteria contingit: non quin ventriculi vitium adsit. In confesso enim omnibus esse debet lejenteriam non posse nasci nisi affesto ventricu lo : Et quum meminit - l ) intestinorum , non eXcludit etia ausim, m) : sed omnia per comparationem tuorum morborum intelligenda sunt At inappetentia ad solum superius orificium ventriculi spectat. Quod Galenus explicat, dum symptomata seculiatis vitalis emorientis ab Hippocrate recensita demonstratione illussret. Hermocrates ait perpetuo a cibo abhorrebat, loqui non valebat, lingua inaruit, non sitiebat , &c Haec omnia sunt n) : deinde sub
dit Galenus in Commensar. In petentia , Graece αποσιτία , melius ciborum mersis verteretur , id est , Ut est , , aut a ventriculi ore proficiscitur assecto aliqua humorum qualitate , aut ab ipsius facultatis exstinctione. 7 At que obiter annotandum est an ἀνορεξία, aut αποσιτία ad vitalem facultatem referatur , an non potius ad naturalem propterea pro Verbo ζωμο ) , legendum potius o p) : Conjeigura verisimilis esse videtur. Tamen, in dicam quod sentio , nomen q) melius &
m) Ventris pravitatem. r) Facultatem naturalem & animal .
236쪽
Redeamus ad institutum. Ex his symptomatis quae dysenteriae longae succedunt, sunt, inappetentia, lejenteria, livdrops. Dictum est quomodo haec fierent. Nunc autem ut aphorismiis libri 6. intelligatur , ne temere judicent Medici de inappetentia quae in dysenteriam incidit, eamque aut hono, aut malo esse pronuntient; ita cum diorismo res distinguetur In- appetentia quae in dysenteriam incidit, aut initio , aut aflecto jam morbo ;si initio , non ita in malis poni debet: nam fieri potest inappetentia primis morbi diebus ob ichoras confluentes ab hepate , male nomen humores vertit Leonicenus eg quibus qui ad intestina derivantur , eXuic rationem afferunt: qui in ore ventriculi fluitant, αποσιτιο s ) afferre solent. At quum inappetentia affecto jam morbo contingit, νὼρω ν, momtificationem interpretor, ventriculo advenisse lege sympathias declarat: Haec Galenus. Itaque ut judicium de inappetentia in dysenteriam incidem te seratur , hae distinctiones tenendae sunt. Missam iacimus variam acceptionem nominis dysenteriae, ne quoties samguis per inferiora educitur, dysenteriam adesse suspicemur nam & mutilis ob copiam sanguinis fit excretio per alvum, quae dysenterica improprie Vocatur: Vocant autem et u ραν t . Item quibus sanguis habet a Latistam bilem, aliquando aperit, roditque oscilla vasorum, unde fluit famguis : haec autem improprie quoque dysenteria Vocatur , nullumque nomen reperit, nisi sub ἡ-αιματηρὰ u . comprehendas quamquam
hoc nomen ad eam evacuationem , quae ob quanzitatem Contingit, accommodetur. Galenus autem indicare videtur & hanc & illam αιματηρα, appellari posse, hoc discriminis statuto, quod una dicatur αἰμιασηρὰ ob sanguinis copiam, altera ob qualitatem: Quod autem ea quae ob qualitatem; sit, αἱματηρα quoque dici possit, colligi potest ex Commentario in s. Aphori orum: nam dum Hippocrates narrat ea symptomata quae continguntiis quibus circum ulcera tumores sunt, & de repente eVanescunt, meminit dysenteriae non proprie dictae, sed quae Vocatur. Nam tacera aut partes possicas corporis , aut anticas occupant , tumoresque iis assudent, aut evanescunt. Si in posticis, convulsitones fiunt tumore disparenite , aut tetani: si in anticis, insania , dolor lateris acutus , suppuratum , dissicultas intestinorum. Horum haec demonstratio , quia posteriora nerUosa, anteriora Vero venosa ac arteriosa : ideoque alio loco dictum erat,
Mulieribus rigores ex lumbis magis ci ad dorsum , cto. Quod contingit M quia pars illa nervosa , & frigida , & facile compassionis, modo ad principium nervorum affectio fertur , & quia substanti e mollioris est, facile auterationem suscipit: At partes anteriores calidiorem habent temperaturam ait Galenus. Si itaque tumores, praesertim si ἔξ ἀρυθροι x sint, evanescant in partibus interioribus dolores lateris de dysenteria fiunt , id fit per , cujus maXime ratio habenda in morbis , an eam dysent xiam probabile est fieri a sanguinis tantum copia , an Vero a sanguine
237쪽
multo, sed jam mala qualitate praedito λ Si enim nondum contraxisset ma iam qualitatem , non tristia illa symptomata afferret , ergo credibile est illam dysenteriam a qualitate & quantitate sanguinis contigisse. Sic ex eo loco patet dysenteriam a qualitate sanguinis sed tam nullo in intestinis concepto ulcere, e ἱματηραν dici posse, non eam solam quae a quantitate sanguinis fit. Utitur enim Galenus nomine η - ). Praeterea hepatici siepe egcernunt sanguinem nullo intestinorum ulcer to , tamen non dysenteria propria , sed hepatica dicitur dysenteria : Mi. Prorrh. est de qua ante dictum est, quam Hippocrates Vocat περιπλυσιν ἐξερυ-pβη et) , ut Galenus Comment. in pari. 2. Prorrheticorum demonstravit. Quid ergo restat de dysenteria dicendum , paucis aperiri debet quo excretionis modo significetur obsideri intestinum superius aut inferius : quod& dejectiones , & doloris situs & species declarabunt: praeterea quid de dysenteria scripseric Hippocrates, praesertim in libris Prorrhetio. Harietas intestinorum es icit ut o tenemus, ct d enteria non facile sedem assectamc 1. lib. s. privatim Argis cent , ait Galenus. Item assinitas assectuum inicit quomia de loc. ossi nus minus facilla hepaticus fluxus a dysenterico distinguatur. Sunt quidem notae nonnullae, quibus distinguere possis: etenim in dysenteria paullatim& cum torminibus excretio fit, & stibinde desurgendi necessitas adest: quod in hepatico fluxu non contingit. Et mirum quod scribit Galenus eodem cap. dysenteriam hepaticam a dysenteria proprie dicta, quae in ubcere consistit, in eo distingui , quod dysenteria proprie dicta non repente& assatim fiat, sed sensim, quum ulcus sua habeat tempora, & quae dam rudimenta habeat: quod in dysenteria hepatica non vult contingere ; quassi vero hepatica dysenteria non habeat quoque sua tempora , & non imbecillitas illa , a qua nascitur ille assectus , inducatur ex longo tempore. Quod si verum est, nulla plane est Galeni distinctio de utroque affectu constituta : nec hunc locum plane intelligo , nisii de excretionis modo quam de generatione potius intelligatur et aut haec accipiuntur non ita stricte. Hujus rei iis judicium relinquo, quibus acuties ingenii major inest. Ergo
excretionis modus , & dolorum perceptio in Variis partibus, & varia contenta , varieque mixta morborum sedem satis indicant: ac primum in doloribus & situs, & species consideranda: situs quidem , si in partibus siseperioribus, aut inferioribus consistat dolor: nam prout partes superas , aut inferas tenet, ita aut tenuia , aut crassa intestina dicitur occupare. Sed qui in Anatome versati sunt , ajunt hanc situs considerationem pili esse factum dam: intestinum enim colon in cras rum intestinorum censu habetur, &tamen si quis in eo dolor sit, non dicetur deprehendi ex situ inseriore: in hominibus enim vicinum est colon ventriculo: unde in colicis dolor,bus stomachi subversiones , & vomitionis assiduitas. Quid ergo sibi vult ille situs superior , aut inferior λ Ρraeterea quod ad speciem doloris attinet, quaeri potest , an dolor in superioribus , tenuibusque intestinis sit aut major, aut minor, quini qui in crassioribus consedit 2 Primum ex Anatome
Dysenteriae sanguinolentae. α b Proluviem praerubra
238쪽
disti debet tenuium intestinorum tunidas rara ac tenui substantia constare,& intestina illa, quae membranosa sunt, exquisitioris esse sensus quam sint crassa; quippe quae carnosa sint magis. Si Gquisitior in illis quam in his sit 1ensus, dolor qui in tristi sensatione consistit, maWr erit, ac manife-mor in tenuibus quam crassis intestinis: ac propterea Galenus veheme tissimos dolores in tenuibus intestinis persentiri digit: contra tamen & rvtionem Anatomes , & communem sensiim, ω sententiam Galeni locus alius
stabit ab eodem Galeno scriptus , cujus haec verba : Ex doloribus ii qui ve- hementisimi sunt , haud abs re in crasis erunt intesistas. II Qui vero mitiores sunt, horum duorum alterum esse necesse est, aut quod a mansite-tiore minoreque causa sunt, aut quoa non in crassis , sed in tenuibus sunt intestinis. Hoc ex loco sole clarius apparet dolores graviores deterioresque C - - sib. icesse in crassis quam tenuibus intestinis , positis omnibus paribus : alioqui di, qstinctionis omne fundamentum mutaret. Sed locus ille plane falsus de e roneus est , nisi intelligaturo Institutum Galeni est de colicis doloribus amateria crassa frigida, laniaque disputare : quum enim cumulandae, craLsie crudaeque materiae locus sit opportunus, colon intestinum, ideo & r tione loci, qui amplus est , distenditur valde , & materiae quae in eo con geri solet, quum Vehementissimi sint dolores, conjicimus in colo esse; si mansuetiores, aut in tenuibus sunt , utpote in quibus non soleat ita p, tuita cumulari; aut in colo sunt, sest a minore causa. Sed dicet aliquis , si in tenui & crasta intestino eadem crassa materia ponatur , a qua dolor an nota crudelior dolor in tenui, quam in crassio 8 Verum quidem esse V, detur. Sed in tenuibus intestinis non illa congeritur materia: propterea accommodate admodum facit sententia Galeni in lib. de Lois assecl. Omnen, ait, O Medici, Et populares vehementit os dolores ad colon re runt, oesicos vocant. suod mihi utarismile videtur , ait Galenus. Nam non ut inureteribus lapides impacto lapide dolores excitantur, ita in tenuibus intesinis
frigidi spiritus es humores retenti graviis imos dolores excitant. Nam quum renuium intesinorum tunica si rara , diu hujusmodi causas , id es, crassos humores continere non possunt. Probabilius ergo eum crassum humorem in crassis intesino genitu- , egredi nequeuntem dolores hos movere : vehementes quidem ob intemperantiam, corporum crassorum tensonem: longos , quia disicultenvacuatur. II Hoc ex loco patet superiorem sententiam de gravitate doloris in crassis intestinis intelligi de materia frigida quae & generationem peculiariter hic habet, di mansionem. At tenuia intesina, quia a bile tamquam clystere naturali eluuntur; non generant; od si habeant, non diu
retinent; ut placet Galeno. Non enim negare oportet quin si acres modi tacesque humores in tenuibus intestinis retinerentur, aut crudeliores dolores, aut pares saltem excitarentur ac si eadem materia in crassis retineretur zsed peculiariter & crassae materiae crassa intestina si int promtuarium. Ideo, ut annotat Galenus, in tenuibus intestinis acerbissimi dolores sunt ut mileo) aut quum inflammatio est quae obstruit intestinum ut nil transeat aut resiccatum omnino stercus. Quamquam contra id quod dicti s , ita tenuibus intestinis non posse eam phlegmonem generari, quae intestini capacitatem illatenus impediat, afferri potest lacus in quo Galenus docem,
239쪽
Comm. in I. cyp. lib. de Ioc. assect. q.
131 CONSILIORUΜ MEDICINALI UΜ,
asperae arteriae phlegmonem posse quidem dissicultatem spirandi afferre , sed strangulationem non posse inducere , scribit: Impossibile es corporis multum tenuis inflammationem spatium satu dignum replere. Tenuia intestina , per eumdem Galenum 6. de Ac. assectis, tunicam habent raram admodum :ergo quamvis in ea concipiatur phlegmone, non potest viam obstruere.
His ita positis, ad reliqua pergendum est, ac de missionis modo dicendum. Galenus eXcretionis modum consideravit: item quae excernuntur: praeterea qualiter misceantur quae eXcernuntur. Haec autem vocat Galenus eo loco , ulceris notas admistas, aut non admistas , parum aut multum admissas. Si quae excernuntur membranosa magis sint, a tenuioribus intestinis excretio fit; si autem purulenta magis & carnosa ab intestinis crassioribus. Et quod ad tempus excretionis pertinet, si postquam dolor in partibus perceptus est, brevi post tempore desideat aeger, a partibus propinquis secretio fit: contra vero evenit si a longinquis partibus humores exiverint. Ρret terea notae ulceris, Vel sanguis, aut tota totis excrementis sunt miXta, aut per se , de veluti sola in sese coacta comprehensaque eXcernuntur : si pamtium omnium quasi minutim concisarum ac confractarum mixtio fiat, a libperioribus intestinis vacuatio fit: sin aut sanguis, aut pus secretum videatur, & per se solum exsistens, in seseque coactum, a propinquis partibus materia deraditur, hujusmodi excretionem dicimus fieri aut ἀθροωο a), aut non. Quost ut intelligamus, afferri potest sententia ex Aphorismis Hippocratis in urinis supereminet pingue aliquid , idque cΘ' - , id est consertum, totumque in Iesse, iis renes laborant dicitur αΘροα, aut pus, αθροου b) , quum non est divulsum, divisumque , sed compressum, coad tum, collectumque in sese. Galenus in Commentar. docet, quum a partibus corporis decedit aliquid j crassum una cum liquore, aut etiam sine eo, ob viae prolixitatem non potest suam cohaerentiam ac continuitatem retinere, sed refringitur, dividitur , divelliturque : Quum autem a propim quis partibus dimanat, coadunatur , coitque, ac in sese compingitur : hoc
autem dicitur ἀθροον Sc ἀθροως c) excerni quamquam in no bis definitionibus medicis άθροου d) longe alias differentias & significationes exposui
Ρleraque in nostris monimentis de differentiis alvi fluorum , sive sint universales, sive particulares, sive cruenti, sive cceliaci, sive hepatici: quae omnia hic meminisse non vacati Tantum huc afferemus sylvam aliquam remediorum nonrene judicio usurpandorum, sed cuique pro diverso tempore morbi, de varia corporis constituti e accommodandorum. Illa quoniam nos in usum contulimus , & ab aliis usurpata vidimus, relictis omnibuι diorisinis qui in dysentericis fluoribus curandis sunt considerandi, nudam remediorum tabulam proponemus. Et forte primo loco ponemus
quae a) Consertim. e Accumulatum & accumulate. b) Superficies diestae conferta, aut d Quod est collecti de accumulati.
240쪽
qui adstringant, non quod ita statim faciundum putemus in eorum erro- cap. 3. lib. ribus nos ipsos implicantes, quibus irretitos veteres Galenus scribit: illi dis enim omnem dysenteriam per sola adstrigentia, idque initio morbi cur, In C-.bant. Quod pessimum est, quum dysenteria intempestive suppressa sit c lamitosa Hippocrati. In fluκu hepatico. V. olei de a missis , unc. olei roseati, unc. j: santa Drum omnium D eritatorum B. β: asse odoratae scr. j: cum cera sat linimentum pro hepate. Carnis Itoniorum, mastiches, Peroti confortativi , ana, dr. Α: Iadari in vino soluti, dr. 6: operi, aloes lotae, gna, B. j: mauuentur otim oleo de a
sinthio G rosatori fiat massa emptuiri pro somacho. Item Pulpae postularum Damascenarum , B. jsi: carmis rotinaruis emblicarum per seiaceum transmissae , hepatis vulpis proeparati , ana , dr. id: r surae eboris, dr. j: sacchari rosati, unc. j: cum Drupo de cichorio composito jne rhe, sat optata : usus fit B. 6. Ad 6sentericos mores valent o seres in quibus sevum bircinum prius δε- tutum oleo rofato disebhatur. V. ' S rvi rosarum sccarum , uno. j: brupi de papavere , unc. si: cum d c cito papaveris mi potus. Item 2 . Rhei pulversati , dr. θ: dissolve in aqua rosarum, sat potus. Lacitis ustulati cum easeulis fluvialibus, lib. si: mucaginis seminis citrii, hordei est positi extras l. in aqua centinodiae , unc. θ: coaguli de quo casei sunt , loli Armenae, ana, B. jfi: vitellum ovi unum ; fat et r. Potus ex plantagine, althaea , seminibus calidis o frigidis vaesent.
Item hoc quod sequitur. V. Coriandri, unci si: anis, B. θ: rosarum rubrarum , corticis citrii, carnuvloniorum exsccatorum, ana, H. j: sacchari rosati, sumtum susscit. Rafurae unicornis , gr. Ῥ: cum desillato resaurativo fiat potus. Syrupi rosarum diccarum , unc. , diacodii cum addit. unc. 6: citim deo fio Ia tucae fas potunParetur hordeatum incoctis duobus capitibus papaveris Ur postis in nodulo. V. Confervue rosarum , Omphyli , nenupha is, ana, unc. si: pulveris tria
talon , diatragacanthi frigidi, Harrhodon Abbatis, ana , dr. j: trochisci de o Mabe dis odio , ana , dr. 6: pagstularum cum toto , B. θ: seminis papaveris albi, A. jn: aquae decodlionis duorum pullorum in aqua pluviali ferrata , alteratorum cum lactuca, portulaca , bugos se , borragine , foliis plantaginis , M. vid: pone in Hambico ctim mica Horum panum infusorum in lacte et sat infusio in balneo
Praedi tae desillationis, lib. si: sacchari roseti , unc. θ: vini grana torum ,
unc. g: cinnamomi , dr. 6 passetur per manicam Hippocratis: utatur omni hora. V. Confervae rosarum , tinc. si robalanorum citrinarum conditarum , dris: rasurae eboris , cornu cervi, corallii rubri , ara, scr. 6: sacchari roseti, quod Iusicit P fat conditum.
Item parata sunt hordeata cum lacte vaccino. . qua cytoniorum, unc. He capiat cochleari is ante pastus.