장음표시 사용
221쪽
Lib. dehisma eorum nullus eos morbos solvit giri praecesserunt. Praeterea quibus gibberrib. Pari. s. superior, iis gracilescunt brachia, quibus inserior coXae graciliores fiunt, lib. s. deart. pubes barbaque tardior ac imperfectior. Item & infecundiores iis quibus
gibber superior; nam his sua sunt signa propria, suspiria, angustia thor cis , dissicilior respiratio : quae duo principio quidem esse possunt antequam
gibbositas fit. Nam tuberculum prius afferre potest angustiam, tussim, Pari. q. lib.f. anhels sum quid , quam gibberum essiciat. Ideo scribebat Hippocrates lo- de artio. quens de supero gibbero : Panis O phymatis crudis obn ii ut plurimum ci ca pulmonem gibbi parte superiore sunm, nam gibber occasito ct contentio ple- risique ex talibus contorsionibus si , quarum vicini tumores participes sunt Pars prior contextus bifariam intelligi potest : Gibbi parte supera obnoxii sunt phymatis crudis, id est , quibus gibbositas est, ii obn ii sunt
phymatis, id est, ob gibbositatem tandem tubercula, in pulmone ne eUnte bene nutriri ob affectionem spinae, crescunt: hanc suspicionem auget, quod dicat, obnoxii phymatis circa pulmonem : & sic gibbositas per eum contextum causam esse phymaton, & dissicultatis spirandi. Sed non ea est mens Hippocratis: nam dictio sobnoxii) quae vim magnam habet, supponitur ab Interprete : & nisi supponeretur, prior ista interpretatio cohae-Verba Hippocratis sunt obscura, nam loquens de iis quibus super
de ariis. septum affecta spina, & qui propterea , id est , quibus guttur
protuberat, faeti sunt, ita scripsit, Φυλατια λ το πολυ, id id est , ita gibbis supex septum affecta spina factis, maximam parterntubercula sunt circum pulmonem: id est, in spina: nam in τά- u non idem est ac si dicat is τω πνευμνι x), ut licet colligere. Hunc autem syllogismum ita Galenus conscribit: Quibus gibber contigit ut pluri mum a phymatis est, ut eXcludantur cauis procatarcticae, casias, lapsus. Quod autem diκimus gibberum illum declarare generationem sui a tuberculis , non autem inducere tuberculum in pulmonem, ut aliquis male coibligat , satis sequens periodus demonstrat: nam gibberi occasio a talibus coimiorsionibus exsilit, id est, contorsiones spinae ob affectos tonos a phymatis sibberum indu re. Atque ut tandem dicendi commentandique finis fiat, quod instituti no-sri est tandem extremum persequamur. Quaecumque autem dicturi si mus, ea ex superioribus desumentur sparsa disseminataque, Ut per ανακε- quamdam res plane tutelligatur. Tolerari ergo potest lectio il-Ja: Qui gibbi ex asthmate, aut tussi fiunt ante pubertatem, illi moriuntur. Docuimus enim, particulam illam Cy ) non necesse esse asyci: quoniam non cito moriuntur, nisi quibus a tuberculo suppuratum contigit. Et quod Galenus in Commentario adscripserit particulam, cito, dum Verba Hippocratis recenset, illud potest dici clarioris dbctrinae causa adjectum esse : in plerisque enim est obscurus & mutilus Hippocrates: sed ejus scripta aut collatu locis sunt venanda , aut exacto gravique judi,
222쪽
eso test anda. Item si dicatur absolute , illi moriuntur , nec adjiciatur , Auando, an tarde, an cito , nihil Hippocrate dignum videtur. Itaque Leonicenus , DCujus interpretationem censuimus , si hic adesset, sorte sese probabili ratione defenderet, cur dixerit, Ante 'bertatem moriuntur : Sc significantius adjectum esse , ante pubertatem moriuntur , quam si digisset, Uui gibbi ante pubertatem fiunt. Nam quum contorsionis spinae incommoda & pericula facilius in primas aetatis partes quam in secundas tertiasve incidant, immo periculose iis qui crescunt spina vitietur , prognosin imstituere veluti de morte ante annos pubertatis. Si enim moriuntur ante
pubertatem, satis hoc indicat, necessario & tussim , & asthma , & gibberum in pueritiae annos incidere debuisse. Quum ergo dicitur , ante pubertatem moriuntur , praedicitur mors necessario, de happonitur necessario vitiatam fuisse in pueritia spinam. Si enim eκcedantur pubertatis anni M ab asstimate cyphon succedat, id periculi non imminet: Tamen innumeris locis Galeni & rationibus docuimus illud viso τως- α) priori Aphorismi parti attexi debere. De alliera autem parto qua quaerebatur si serretur lectio Aphorismi , sui gibbi ex a male , an gibbositatis causa esset asthma Z hoc bifariam , trifariamque potest explicari : quum dicimus gibbos ex asthmate, aut tum mori , sumitur effectus pro causa ; nam tuberculum inducit tussim si humidius, asthma si durius , & postea cyphosii: sic eκ asthmate aut tuu si, periphrasticos est, ex tuberculo. Sed quoniam occasio prioris affectionis & manifestioris, nempe asthmatis & tussis, est tuberculum, ideo assectionum loco cauta mentio injecta est Ac si dicat Hippocrates: Qui gib-ta ex asthmate, id est, a tuberculo causa asthmatis. Alio modo illud significat ἐπὶ, de ἐπὶ a) significat: illis enim modis egplicat Galenus. Gibbi ὰσθματος , id est, post asthma; nam tuber asthma efficit, quod facilius & promtius pulmo persentit tuber quam spina. Primo enim quoque tempore difficultas spirandi affertur , deinde successi illius- b ,
Et illud ἐξ pro io, sumsisse Galenum in Commentariis docet, dicens, αγο ασθματι c) , &c- Et alio loco ait , φυμα α γινονται αμα βουos , & μετα δυοπινοιας Ἀ) : ac si dicat, primum tuberis effectum esse tussim & ashma, secundum cyphosin. Particulam autem
significare , pose, apud Hippocratem quidam ingeniose admodum colligunt in illo Aphorismo , ατασμὰ ερ- e ) , nam melius Hippocrates dicit ἔξ, quam f), nam qui dicit , declarat co .
Vulsionem esse dum agit elleborus adhuc, ac haec convulsio non est cala mitosa : plerique enim etiam ab aliis catharticis convelliuntur medio aetio
nis medicamenti tempore Sed qui dicit convulsionem -- g, . illud, declarat absentem jam elleborum, & muneris funditionem et
et Ante pubertatem. ) Phymata fiunt simuit cum tussi,s a ) Simul. mst difficultatem respirationis. ') Gib sitag. J Convulsio e elleboro lethalis.
223쪽
z16 CONSILIORUM MEDICINALI UΜ,
itaque idem est ac si dicat, Post elleborum. Sed hoc subtilius. Atque ita Icρηιφrsis. sit ut protuberantia ' spinae a tuberculo post difficultatem spirandi , . aut tussim succedens, malo veluti malo cumulato tantam thoracis angustiamessiciat, ut brevi mors obrepat.
I Nam tametsi ob asthma aut diuturnam millim aliqua ratione in lecti psilis spina, ut inflexio illa longo tempore fit, ita nonnis pos longiissimum temporis sexum periculum ortis potes a ferre. a suod paretc. 8. lib. 3. de articulis docet Hippocrares loquens desuperiore spinae parte in exa , occasito ait) gobo statis a causa contorsionis, ides, ait
3 Huc pertinet locus praeclarus de pleuritide ex dorso , in qua fit excretis urime sanisse cruentae. suod facile pertinere potes ad hunc locum.
De renum calcula. ΡRimarium quemdam virum Vidimus nephritico dolore miro modo
cruciatum. Dolor erat acutus natura pote calculum e renis capacitate deturbare conanti. Ren tantum sinister obturatus erat, ut aperte se-eto corpore innotuit: quod plerisque nil tale expertis admirationem movit: nam suppressa omnino urina. Unde colligebant Medici aut utrumque renem a calculo obstructum praepeditumque , aut in vesica ipsa vitium latere, aut utramque partem laborare : sed eos eventus fefellit. Hujus rei causam ita in numerato habere ut communi ratione sanciri, roborar, que possit, non licet : non aliunde repetunt quam eX eo quod prae dolore in renem sinistrum materia flueret, rapereturque potius , deinde motu contrario delata Vomitione excernebatur : hinc vomendi assiduitas , hine urinae stippressio. Aut si quid e rene dextro non obsesso ferebatur, paucum erat, & naturae recreandae non satis erat. Vel potius tam male assecto rene λistro, communicationis & sympathiae vi deYter alioqui libber & incolumis laborare incepit et deinde facultas ejus diuturnitate doloris fatiscere. Quod mirum tamen, quum natura corpus omni eκ parte geminum fecerit, ut unius partis aetione laesa, aut cessante, altera etiamnum suum praestet officium : in eo Μedicorum versata industria, ut sym plomatis occurreretur, Vomitioni, Vigiliis , dolori nephritico , & id ge
V. Terebenthinae Venetae Atoe in aqua parietariae , uno. g: rhei elesti, scr. J: lapidis Iudaici, sic sit cum diatragacantho frigido sani bosi: capiat cum D rupo de rapham. In ista urinae difficultate haec quoque praescripta sunt. M. Suect
224쪽
neci raphani, unc. j: succi limoniorum, cinc. j: Brupi δε althaea , diriw: cineris cocrorum Iuvialium , ct carabes , ana, B. h: ctim aqua pariet riae sat potus. V. Decomonis aperitivos , Anc. iv: adde frui de raphano , uno. j: lapidis Iudaici , Δ. j: cantharidum pumersatarum , gr. is: mithridatii, A. 6: fiat
V. 'Cheriaces, A. si: aquae destillata terebenthinae, cinc. θ: Drupi de althaea , unc j: sat potus. Aquae scabiosae , bi nestae , agrimonioe , cardui, saxifragae, ana, unc. Isi: destillati restaurativi , imo. ivr: sιcci limoniorum , vinc. b: Iacchari, quod D cit: passetur m mamicam Hippocratis.
Radicis filiorum , tinc. j: malvae, bimalvae , Tiolariae , parietariae, nasturtii, berula, adianthi, ana , man. t cicerum rubrorum, unc. g: seminis milii solis , anis, foeniculi, ana, B. 0: si um chamae meli, meliloti, ana, pug. j: coquantur in omaetorium decoctis: in colatura ad qilari. iij. disibive trirebenthinae , diacarithami ct benedictae, ana, dr. iij: facchari rubri mellis , ana, unc. j: olei scorpionum ct liliorum , ana, unc j R. fat colenta. Summitatum Mithrae , urticae , ana , pug j: foliorum , letonicae , bipineulae , saxi agae , ana, pug. 8: passu rum mundatarum foliorum sennae, an a , A. iij: fat decoctio: in colatura dissol di homici, δε- ij: senedicta , B. D
sit solis pulsorifati, burgae spinae, lapidis Iudaici, macis, ana, scr. j:
Deris electuarii ducis, dr. jss: capiat cum aqua terebenth inae destillata. V. Succi amygdalarum dulcium sine igne, unc. j6: vini albi potentissimi , amo. θ: cum aqua desillata terebenthinae sat poesus. V. Nucleorum messitorum , h. fg: seminis bardanae , petroselini, feniculi, ana, B. si: quatuor seminum frigidorum majorum , ana, B.j: pulveris. electuarii Hatragacanthi trigidi, A. ra: cinnamomi ser. j: fatat talesiae cum sae-
charo in aqua parietari ae soluto. V. Decocti Omatorum , quod si cit: in quo coque malvae , bi alvae , violariae, ana, man. j: cicerum rubrorum , unc. gr seminis lini, Luci, althaeae, milii solis , ana, dr. iij: forum chamaemeli, pug.j: in colatura dissolve, cassae , ct beneductae laxativae , ana, unc. si: olei scorpionum , liliorum, O violarum, ana , unc.j: santali rubri, mellis violati, ana, dr. V: philonii Romani, B. θ: foet chler. Fotus solemnes unguentum ex mucaginibus administrabantur. V. Radicum v. aperientium , ana, unc. fir asthoeae Lotius , graminis, ana, unc. j: radicis bardanae, lapathi acuti, ana, A. ii a cichorii totius, hesmiariae , scariobe, betoricae , capillorum , ceterach , bipiaeque , saxifragae, . omnis buglos s , ana , man. g: quatuor seminum frigidorum majorum , carvi, milii δε--lis, citrii, ana, A. θ: g or irae rase, unc. si: forum cordialium genia
sae , ana, pug j: far decoctum ad lib. J: in colatura dis De Ox mellis , frupicapillorum veneris , ana , uno. jsi: aromatitetur electuario sicis. V. Aloes, uno. fg: medullae seminum bipineliae , bardanae, apii, contusiae frcretae per seiaceum, ana , A. j: nucleorum mespilorum lotorum vino albo
225쪽
118 CONSi LIORUM MEDICINALIUM,
Nucleorum mespilorum pulaerifatorum , uno. g: radicis graminis lotae in vino albo ct in furno siccatae , dr. iij: hquiritiae, feminis bardanae , Ocymi, petroselmi Macedonici , ana, B. j: eum triplo sacchari fat pulvis. Seminis milii solis, altheae , lini, foen raeci, ana , unc, fiat decoctum: in colatura diois , ea tholici , H. w: benedictae laxativae A. iij : terebenthianae , unc. 6: sacchari rubri , mellis violari, ana , unc. j: olei scorpiqnum , e silio re, ana, uno. θ: philonii Romani, A. jl: sat chster. V, Aquae betonicae , argentinae , corticum fabarum, ana , une. jg: pq sentur cum succharo es pauco cinnamomo : adde sanguinis hirci praeparati, B. Dpulveris lithontriplici, sor. j: sat potus : capiat in semicupio. Radicis raphani, petroselini , feniculi, asparagi, ana, uno. θ: seminis milii solis , saxifragae , lappae majoris, ana, uno. 6: betonicae, parietarissi , bimalvae totius , ana, man. j: fiat decoctio in hydromelite, bene cocto ad
V. Praedictae decoctionis , quart. iij: in quibus dissolve terebenthinae Venetae, benedictae laxativae, ana, uno. 6: adipis anserint, uno. j: pulveris lapidis δε--daici, B. j pulveris sitiantri Didy. θ: olei scorpioniam ct liborum, ana, unc
olei seminum lini, lib. j: terebenthinae Venetae, uno. jg diaphoenici vinos albo flati, H. iij: fas chster. Aquae des illatae sux agae , betoricae , ana, unc. V: aquae desillagae ter
benthinae , unc. j: cum saccharo ct pauco cinnamomo fas julepus : capiat reddita ii chsere : ct cum illo julepo mis eatur sanguinis hircini praeparati , B. si: M. Radicis boonia, liliorum , ana, unci jg: malvae, bimalvae totius , parietaris , crusionis , berulae , ana , man. j: seminis foenugraeci, ast ae , lini , ana , unc. j: ficus pingues , num. Α: Dorum clamaemeli, Ipug. V: sat decoctio .: ct m terialia praedictae decoctionis misceantur cum farinae ciceram ruisorum , unc. id: farinae foeni raeci , unc. θ: adipis anserint, unc. jl: ωm olaeo scorpionum lillarum , fiat cataplasma pro rene utroque. Paretur balneum cum seminitas lini, foenuraeci, althaeae , milii solis, sor bus cRamaemeli, meliloti. V. suatuor seminum figidorum majorum , ana, B. seminis assparagi, litio permaris , ana, scr. θ: pulveris lapidis cancrorum o judaici, ana, scr. ει Diveris Argae spinae est seminis bardanae , mra, B. si: anthos,. B.j: cum sacchara quod sufficit, fiat, pulvis utendus cum juispo sequente. V. 5 dirupi de Althaea, ct de limonibus , ana, une. j: aquae decoctionis Dba frum , unca ivr fiat julepus. νώ. Aquae his , parietariae, betonicae, saxi'agae ara , uno. θ: aqua ter benthinae aesidataeo raphani, ama, uno. j: in quibus dissolve, olei de si pionibus uno. θ: olei liliorum , unci j: pulveris electuarii ducis O lithontriplici, ana, A. 0: osmellis plicis o Frupi de rapisano, ana, unc. 0: adipis anserint, unci. 0: sat Hraster pro duplici injectione, addita A. jg: quintae effflentiae terebenthinae. Radieis cicborii , alpina , apii , petroselini, foeniculi, raphani, ασα
bovis, ana , unc. j: radicis aliboeae, lappae majoris, burgae spinae rubiae , sinas dro fidi: betonicae, parietariae, fixistagae, adistuli , . ceterach, endisiae, pimpinetis cum toto , hemiariae, cichorii, ana, man. j. fluctuum stactenti, num. xij cr
226쪽
ereum rubro , unc. j: baccarum juniperi ct Lmri contusarum, ana, B. jss milii solis , quatuor seminum frigidorum majorum , seminis inhaeae er milii Ρ-lis , seminus malvae , violarum, Maraiarum, ona , dr. 6: forum mnisae, pug. Iasius decoctio ad lit.j: in cola tura dissolve brupi de raphano O de limonibus, ana, uncjsi: fas julepus aromatidatus electuario diatreos O Hemario tacis. Expressionem A. H. Gabarbari infusi in decocto graminiis , petroselini, irasci , aceto sellae , agrimoniae , bipinellae stagae, urticae, mortuae , seminis
si: pasenetur cum cinnamomo ess pauco saccharo addendo pulveris dincis, A. 1: lapidis judaici, milii selis, lapillorum cancrorum, ana, sor. j: sat potus et detur in semicupio. rauca num seminum lini, althaeae , foem graeci, extraoarum in aqua parietariae , unc. DL a is gallinae ct anseris, ana, B. Α: cum olei des orpio- Ribus, terebenthina Veneta, o Myro recenti, ana, unc. s. fiat situs pro para bus dolentibus. V. Oleorum masiches, ct toniorum, ana, unc. piaverum absinthii , rosarum , corallii rubri, Mangae , ana , B. s: mperi, B. 7: pulverum ortillo--m , gallarum, nucis cupresi, ana , sor. j. cum ceroto somachim fiat litus ad stomachuma Μulta alia instituta sunt, quae necesse non est scribere, & quod ea si iis per se cuique occurrant, re quod aliis ex locis facile repetantur.
ΙΝter eas affectiones quae miseros mortales exercent , sunt quores alvi, praeproperae dejectiones, trientericae, dysentericae, coeliacae. Occurrerunt nobis plerique, quibus grave fuit ac permolestum sepius desidere, ac praesertim de nocte, Fel quum in negotiis occuparentur, quae neces dario omittenda essent, ut excernendi necessitati serviretur. Coeliacae, vel alvinae eXcretiones γας , enim hoc loco, abbas, latine a nobis cum Cicerone Vertitur, vulgo ventriculus dicitur) non possunt diutius perseverare incolumi staciteque aegro. At dysentericae excretion nomine τὰ σεντεριοιο improprie sumto ) diu fatigant, vel quod minimo negotio san guis excernatur , vel quod tam diuturni profluvii dysenterici occasio a capite repetatur, nullo etiamnum vitio in viscere aliquo contento, nisi quod longitudine fluoris tandem partes h τ h) contentae labem contraxerint. Ac fluorem hoc loco intelligimus δαρροιαν vulgo dictam , quum de in excretionis modo, & in qualitate, & in frequentia pecca-
227쪽
tur. Nam hoc loco intelligi volumus de eXcretionis modo , & qualitate , quia per annos. sere septem, octoVe numquam eXcernitur quicquam ab alvo, nisii cum dolore circum umbilicum , aut paullo supra ,. infrave: Sequae secedunt corrupta sunt sanguinolentaque , diversi coloris, & tamen
Hoc affectu misere quidam annos jam afflictus est decem , nec opem ullam , quamvis consultis primariis Μedicis quaesiverit , invenit. DO .cem ante annis dysenteriam, ut tunc Medicis visum est, passus est: opera adhibita est: an male curatus morbus nihil ad nos; ab eo tamen tempore nisii brevibus aliquot intervallis, dolores , & eXcretiones, ut sic dicam πονοδεις, i) non conquieverunt Viso homine , nemo tam parum in arte versatus , qui nota colligat temperamento bilioso esse, conferentibus eo frequentius animi curis quibus impense complicaditur: emaciatus est, hepar illi ad calidiorem temperiem inclinans, totus Venter ambustus, ut vocant) denique θερμοκοιλος h) est, ut verbo Hippocratico utamur. Sed sit ita, & fateamur ejusmodi temperiem & vitae institutum , Graecis Briτήδευμα appellatum, ad alendum morbum conserre , propterea tamen non constac de 1ede, ac specie morbi: quis sit, unde, qui tamdiu manente aegro perseveret, an Vitium lienis, an hepatis, an cerebri an melanterii: si mesenterii, an ulcus sit, an intemperies: si ubcus , aut quid simile , quomodo tamdiu superfuerit, cur non illa pas siderata, vitiataque temporis progressu λ Denique mirum est qui fiat ut illa liquida satis excretio, αιματηρὰ I) , graveolens , tam mul tiplex nam sima& cruenta, & stercoracea , & Viridia, & flava eXcernuntur, quae nun quam in bene affectis excernuntur tamdiu possit perseverare- Notum Ahb - Galent: suum excernuntur varia, s prava fuerint, deterius
'' quam si uni mori Et si varia sint, ac prava , Vel ἀυτομμως ς
συριπτωρια-ως m) eXcernuntur, vi medicamenti purgantis. Quum αυτ ματως eXcernuntur, & excernendi finis . non fit, nec id affatim fit, sed lem te ac pigro gressu, significatur varietas dispossitionum malarum in diversis partibus: ac quo plures partes: ciuntur, eo res aegrorum deteriores sint: ut autem lentorem, tarditatemque gressus eXplicet Hippocrates , usus est
participio τὰ -τα n) , quod non semel factam eXcretionem , & ἀΘρωιζ o, declarat, sed senssim ac sensim fieri. Sed quum artificio Medici ad imitationem naturae comparato excretio fit talis materia pravae ac multiplicis ,. tametsi hoc per se malum, G eVentu tamen bonUm est: nam, non perennem generationem , sed congeriem tantum accumulationemque, μὲν Graeci vocant designat quod in Omnibus, morbis diligenter nota
Ac quum tamdiu prava ista materia eXcernatur, sive noVa generetur,
ut necesse est, sive e sedibus partium intimis illa , aut pars illius secedat,
228쪽
mirum quomodo id fiat. Ideoque claris Μedicis hoc negotium datum est ,
ut nec opera, nec consilio juVarent, immo ne sedem mali quidem inte, ligerent: quamquam communi nomenclatione dysentericum quid appellant. Hepaticum non est profluvium, siVe rubrum intelligatur , sive non, quodetanti momenti pars decem annOS non possit ita laborare , non quod , ut ante metum est , non afficiatur tandem' hepar. Cephalicum esse aliquis sibst 1cetur , non ita tamen ut tota natura profluvii in descensu pituitae a coerebro consistat; nec enim dolores illi ad umbilicum consisterent, nec propterea cruentum eXcerneretur, neg tam Varia ac putria; sed Ea ratione C
phalicum esse potest, quatenus quum jam partes inferiores affectae essent , ad diuturnitatem fovendam accessit capitis opera mucosum hamorem, aut phlegma salsum cernentis in alvum : huc facit quod de nocte potius ad excernendum aeger incitetur : ac veteres praetici distingerunt profluvium stomachicum ab hepatico & cerebrali, quod illud interdum fatiget, hoc, id est a cerebro hepateque natum profluvium de nocte potius saevire consuescat. Quod autem diuturnitatem fluorum alvi, cujus illacumque mo-di sint, adjuvet cerebrum , primus littieris mandavit Hippociates z D sem uicto e. lis. teria Menteria diarrhaea morbi sunt con similes : hi sunt sananssi 'ut dema, xum a capite impedias, ct a ventre superiore et morbi enim natura Eine est Atque unum obiter annotare non alienum, an necesse sit spumantes esse dejectiones, si a capite occasio e scretionis pendeat. Aphorismus est Hip-- .3o.lib. 2pocratis: suibus in alvi prinuviis excrementa spumant, iis , capite pituita es. Falsus enim videtur in plerisque aphorismias narii Hiis doloribus cadi. si: colicis excernuntur spumantia, bubulo EXcremento similia , malantiaque de loe. prae contento spiritu in aqua , non propterea tamen colligere licet caput
haec suppeditare. Sed dicet aliquis, Hippocratem loqui de alvi profluviis ,
in quibus quum spumat aliquid , excretae a capite pituitae argumentum est. In Comment. Galenus non videtur hunC aphorismum omnino probare. Sig shl-ω visum est recentioribus redie quidem ita dysenteriis materia commota ca- r. 43.
Iore aestuante agitata spumantia dejici. Sic aliis signis colligendum caput male habere , si grave caput, salivatio , ac praesertim mane de iesperi, I. maxime si eam molestiam sentiant in ventriculo. Quamquam caput per se constituitur pituitae sedes, quae in ventrieulum illabens profluvia longiora reddit. In spumantibus itaque dejectionibus selli non oportet.
Etsi autem caput magnum habet momentum ad producenda profluvia , non est tamen temere incusandum , nec medicamentis agitandum. Galenus Cis, 4. I primus meo judicio ,. quod a nullis hacteiaus annotatum est, fluorum ab de M. . . vi causam unam agnoscit quamdam δά Θεων p intestinorum, ut vocat, quam in quodam animadvertit qui eXcernebat cum sensu morda
citatis in superioribus intestinis quod colligebat ex eo quod post mordica tionem paullo longiore tempore desideret) idque ob laesum a pravo media
camento intestinum : ac conjecit laesum esse ab eo medicamento intestianum, ac jam in ρει ματικὰν δαε perVenisse, proptereaque facile jecoris. Erementae recipere , eaque coriumpere. Hic locus plurimum conferet ad
229쪽
a11 CONSILIORUM VEDICINALI UΜ,
id intelligendum de quo laboramus , qui fiat ut tamdiu profluvium pers. veret, est illa ρευματικὴ in c usa , id est, intestina vitiata sunt, imbecilliorave reddita , ut humorum aliunde influentium impetum facile recipiant , & humores a jecore manantes corrumpant: I quod notandum. Nam, aliquis quaerat, si a jecore excrementa manant , corrumpantur nec-
ne, nil interest : quod intrepide negandum est. Nam quae a jecore fluunt, refluuntque, ea quum egcrementa tantum sint, sed nil mali praeterea habeant, intestinum vicinum vitiatum, di jam in deveniens corrumpit , & proptφrea citatior alvus redditur. Nam quae in intestinis continentur, nisi acrimoniam quamdam aliquo modo nacta fuerint, ea diutius in . iis restitant, & alvo stimulum calcarque ad solvendum non addunt. : Non erigua itaque dubitatio. fuit de illo aegro , quaenam in illo Potismum pars incusanda esset: omnes ad hepar recurrebant: at illud aut intemperie , aut solutione continui , aut tota subst ratia affectum est. Npn abs re autem τη ολη λια q) dico, non autem στο- κρα- r), quo- nigm pars illa sicut di reliquae partes assiciuntur nullo interim judicio man, festo affectionis. Nam plerique ex iis quibus praecipua cura est de conje- etandis tangendisque hypochondrii , quum nec inaequalitatem, nec tumorem, neci renitens quid tactu . deprehendunt, propterea jubent securos esse aegros: unde saepe in vulgi mentem venit, propinato veneno ita languere hominem , quum recitat Μedicus nil deprehendisse vitii in hypochondriis. Tametsi enimi Hippocrates in cyacis adversariis in omni morbo hypochom dxii aeq*alitatem in qualitate substantia, in eoque doloris vacuitatem laψdarit : non propterpa latere nos debet subesse substantiae totius vitium 7 . cap. sib. i0 . viscere contento in hypochondriis. Hoc autem Galenus litteris tradidit L aperte, quod ad medendum & investigandum confert plurimum, ne temere inveterato contrectandi hypochondria mori assentiamur. Declarat enim quomodo superficies corporis sepe colore aeruginoso infecta, detu Pataque. sit , quum nulla exsistat ψbstructio, aut inflammatio, aut scirrhus in hepate sed , ait, partu et: ut sit in peramenti quaedam alienatio, sed sit sta sane jam enim accedo ad eos , qui quod orte juvenum virginum nitore, & ut ita dic in , politom more alliciantur, jam simi persuasere ossicio suo non se defuturos, si ut morbi sedem investigent, manum ad hypochondrium adjiciant , mi hic plus voluptatis ad illos redeat , quam ad aegros utilitatis : sit ita , ii
quam , aliqua obstructione aut tumore labinet hepar , an propterea tactus fidem faciet λ a Quod si neges , habebis: Galenum tibi contradicentem, qui non ita stulide voluptuoseque aegrarum mulierum inverecundo tactu dele' Gahe . . ctabatur. Issius verba ligec a sunt: inquit hepar mra musculos lib. s. de lata positum ese : quod quum tribus cyntegasur musculis fieri mn potes uet tacius aliquam illius notitiam prinet , nis ves magna in eo oriatur inclammatio , , vel incumbentes ei musculi valde extenuati sint. At affectus hepatis cognitionem alia arte venandam essu tradit. ε
230쪽
Ut ad inestutum revertamur , illius aegri hepar, quod tamquam mali auctorem omnes accusabant, illudque praesidiis innumeris fatigabant, aut
solutione continui, aut intemperie laborabat, aut vernacula ejus tempeties totaque substantia erat immutata : hec inflammationem hepatis panus erat, nec tumor ullus, tametsi incumbentes musculi excarnes paene essent ,
percipiebatur. Si caliditas est magna , adureret potius , siccaretque , re s) essiceret, ut in hydropicis quibus hepar praecalidum est, annotavit Hippocrates. Caliditas ad retentionem & attractionem fa- Gal. eas. s.cit: humiditas & frigiditas eamdem retentionem distatuit Et si si1ccitas in flesma
jecore eamdem retentionem roborabit, ut patet ex Galeno , qui qualit tum corpus constituentium, alias ad hanc aut ad illam potius actionem valere. 3 At dicet aliquis, immoderatus est calor , immoderata siccitas: ta- metsi enim siccitas & calor ad retentionem & attractionem. conserant, illud est intelligendum de utroque moderato. Verum quidem illud 2 nec enim nos latet scriptum esse a Galeno, ut moderata siccitas actionem re- Comanaph tentricis juvat, ita immoderata dissolvit: quod senum exemplo patet, qui, Q si z.
bus quum adsit summa siccitas , iis alvus est liquida t vitio , timpediente nimirum siccitate ii modica , ω- u ) , de retentionem legitimam. At si fuisset in illo latita intempcties calida siccaque hepatis ,. non fuisset credibile tamdiu eum vivese potuisse. Quamquam non negamus calorem qui in eo est magnus , & acer , plurimum illum fluorem juvisse , dispositis male jam intestinis, humores corrumpendo, & iis sellem acrimoniam attribuendo. Sic enim lib. 6. E'd en rum scripsit Hippocrates , sui ventre calido sunt, cisnes habent frigidas. Et miror , si tanta fuit: intemperies calida hepatis initio , cur non aetas quae secuta est illam cor rexit λ Ita enim vernaculae intemperies & veteres infirmitates temporis progressu immutantur , ut quibus in juventute fluxerit alvus , iis senibus re siccetur. Et id est quod scripsit Hippocrates in Epid. Morbi connutriti in senecti a relinquunt; quod Galenus de intemperie calida intelligit in Commen--,. Ambertario , ut aetas ingravescens illi intemperiei veluti auxilip sit. Quomodo autem haec multos torquere possit. Ergo probabilius in accusare intestina Pari. K.se Lin quibus inest ρευματι - π) illa quam diximus , juvante hepate, in.σ. idem.
nimirum serosos humores acresque generante: qui, si intestinum integrum esset, non ita citarent alvum : sed hepar genseando, mittendoque , intestinum & corrumpendo ob malam dispositionem, mutuas tra, dunt operas ad illum fluorem perpetuandum : & suturum tandem ut colliquescat hepar , dc veluti consumatur. Si vitium in illo absolute fuisset Vix tamdiu homo supersuisset. Quamquam audivimus de Corisule Parisien
si qui hepatico protavio bilioso sex Minos vexatus est, & nullis remedii
allevatus est: eo mortuo inventus tantum hepatis loculus & membrana, illius parenchymate consumto & colliquesecto. Quod autem huic nostro i i Caprarum baccis similis ocr