장음표시 사용
241쪽
Sumach , unc. j: granorum berberis , unc. j: facili sunt nodussi impuit, per sedem. Olei communis , lib. j: oreae albae, pιod susscit: pisetur in mortario affundendo aquam figidam : fiat unguentum. Decocti facti ex ro sis rubris, plantagine, verbaseo , semine portulacae ,
aceto sellae, rosarum, foribus chamaemeli, dissolutis ex mucagine seminis Πῶ-niorum extracta in aquae solatri quantum satis , alumina ovo um, num. iiD unc.
ij illius praedicti Oeroti restigerantis fiat fotus.
olei nucis moschatae, unc. si: pro stomacho. V. Radicum althaeae, lib. si: cop/antur in lacte ad Isb. ij. V.. Praedicti decocti lib. j: mucaginis feminis cytoniorum extractae in aquoeplantaginis, axisngiae auferime, ana , unc. si mellis rosati, dr. V: saochari communis , unc. h: croci scr. si: fat chler. V. OH fati, Otoniorum s m icher, ana , B. G: corallii rubri O gaLliae moschatie, ana, B. j: cum cera fiat linimentum. 'Terrae sigillatae , dri , boli Armeme, scr. 8 1 upi rogarum sccarum, unc. j: aquae rotarum , unc. θ: fiat potus. V. Pulveris pudensi cervini, B. j: saccha P rosati, unc. j: fiat pulvis. . V. Furiuae fabarum , unc. it rosarum rubrarum1 , mastiches , ana , B. iij, carnis cytoniorum , cerotisomachici, ana, unc. jβz cum oleo cytoniorum fatemplastrum pror somacis is toto ventre. Conservae rosarum, B. j: philonii Roma ni, scr. β: terrae Risiatae, sor. Dcorallii rubri, sor. h: cum saccharo fiat bolus : capiat hora semni. 2 Corticum myrobalanorum cire inarum , unc. g: passularum, dr. iij g irae, B. jg: plantaginis man. si: in colatura dissolve , brupi de cichorio condi posito cum rheo, imc.i: rhei pulvex fati, B. philonii Romani, scr. j me
Aquae decoctae sumaci ct unius Orobolunt, plantaginis, rosarum, bem heris , uno. iij: in quibus dissolve bosi Armenae lotae in aqua rosamum ,. H. si: f rupi de roses scris , O cIdoniorum , ana , unc. sic trochiscorum de spodo , si m j mi potus: capiat sero.
V. Philonii Romani , B. 6: Drupi Uzmiorum Uz trochiscorum de carambe , B. i. cum decocto sumach, rosarum, plantagiatis, si potus. V. Conicum robalanorum citristarum, chebularum, ana, tine. O mi d eoctio in aqua centinodiae: im colatura dissolve, I rupi de rosa scris, uno. j: siluae amo office, inc. js: sat potus. s. Μ obesanorum, citrinarum contusarum , cum amridalis, si . is: fiat d coctio in aqua plantaginis r in colatura dissolve ea umdem Orobalanorum pidversatarum, sor. j: mithri Stii, B. 1 rupi de cytoniis ct meraba, ana, unc. fetoornu cervi usti, dr. j at potus aromatizatus cinnamomo. V. operi, calami aromatici, schoenanthi, caryophyllorum, ana , Anc. 6: rosarum rubrarum , menthae , ab sinthii,iosiorum ortillorum, ana, man. sem nis ans , feniculi, cumini, ana, . B. id: ballustiorum, unc. j: includantur Dincular at decoctum in aqua fabrorum ter vino siptico, pro fotu ventris.
242쪽
Lusiorum, nucum cupressi, myrtillorum, ana, unc. j: gallarum, uno. si: fiat saeculus qui bullisit in aqua ct vino rubro : adde aceti rosati, uno. 0. Is. Succi depurati planta Hii , ceminoriae, ana, unc. θ: boli Armenae tota in aqua rosarum , B. 5: trochiscorum de carabe , scr. θ: Drupi mytisi O
doniorum, ana, unc. si: sat potus.
V. olei masiches , de ab sinthio , de mentha , cerotisomaclici , ana , B. id: olei nucis mos a toe, dr. j: ca Fbllorum ct piperis, ana, gramj: fiat unguae tum pro stimacho.
Ceroti saniasini, unc. θ: mafiches, omnis cytoniorum, an tinc. si: το- sinum rubrarum, unguenti. Comitisse , ana L B. θ: sat emptuirum cum pulvere lapidis calaminaris O bolo. 2s. Carnem unius perdicis , dimidiam partem capi, mi trilinae carnis frustum tinum, foliorum plantaginis, scabiose, cardui, ana , man. j: seminum berferis, Otoniorum, quatuor se inum frigidorum majorum, aria, Onc si: conservae rosarum Fubrarum, de ribe sis, conservae bulsist O rosarum , ana , unc. 6: micae panis, uno. is: includantur omnia vise Hulino ; coletur: in colatura ad lib. udissolae succi pariasorum , succi ribesiorum, ana, unc. ijsi: frequenter utatur. Ogei mulichini, Ommiorum ct rosarum, ana, unc. si: pNDeris rosarum rubrarum , cortilii rubri, ana , B. si galanga, scr. j: cum cera nova in aqua plantaginis sita fiat linimentum pro ventriculo ad ν lantem umb ilici. Farinae fabarum , v c. 0 rosa um rubrarum, mastiches, axu, B. iij: camnis cytoni ortim , confortantis Galeni ana, istac. jg: cum oleo stoniorum maeemplastrum pro vento anteriore t applicetur aliud parti posicae. V. Emplobi de gallia cum significationibus caliditatis , uno. iva terrae Lemniae, corallii pulversati, ana, A. s. holi Armenoe, carnis Utoniorum, cina, drijsi: cum oleo mafiuino mi emplafrum pro ventre toto.as. Plantaginis, sumach, batiustiorum, rosarum, ana , man. j: fiat decoctum pro risi: in colatura dissolve trochiscorum de spodio ct caracte, boli Armenae,ana; B. S Drupi de rosis focis, unc. j: Philonii Romani, scr. j: fiat potio. Orallii γubri pulveriore, trochiscorum de Ipodio is earabe, cum sier. ij
nimi tragdoanthi usi, boli Armenae in aqua rosarum istae , B. 6: Brupi ei ο-rii otoniorum, ana , unc. g: opii, gr. J: cum decocto plantaginis sat potus. Item 2 . Pstularum δε onNIMO ,scr. 6: capiat ex frivo de siccis. V . Succi plantaginis depurati, unc. iij: trochiseorum de carale, scr. θ: boli Armenae lotae in siqua rosarum, B. sic trochiscorram δε θοῶο , scr. j: Drupi myrtiliorum, unci ' fat potus. Valet hic clyster in summis doloribus. V. Capita tria papaveris, ta , man. j: rosarum, man. j: radicis althaeae ,
unc. j: coquantum in aqua : disolve facilis , lib. sir pulverem duorum ovorum imdurassorum : pro tribus injectionibus in ventrem. Rosarum rubrarum , sumara , balauliorum , nucum eupressi, gallarum, corti cum granatorum , oena , man. j: seminum berberis , dr. Et aluminis, uno iij: fata sacculus qui bulliat in aqua fabrorum : adde aceti, unc. q. Gratum santasinum malaxatum in ovorato aut ox rhodino applicitum hep ei confert.
243쪽
, 36 CONSILIORUM MEDICINALIUM,
Pleni sunt libra remediis quae ad dysenteriam apprime conserunt, sive deia tergendum , sive leniendum , sive incrustandum , siVe abluendum , sive in carnandum : denique pro variis scopis quos intueri possumus. Solum hoc annotandum de dysenteria, quod alio animum convertentes, ad cetera adjicere non meminimus, conscriptum esse caput de ea ab Hippocrate in a. Prorrheticor. in quem librum Galerius Commentarium non conscripsit : quod eo a Galeno factum videtur , vel quia illum librum Hippocratis esse non putaret: quamquam haec ratio jejuna videatur, quum ne alium librum priorem ipsius esse existimet, quem tamen scholiis illustravit: aut quia clarior videretur ut & reVera est, quam ut in co scribendis in eum commentariis opera insumatur : aut conscripsit & concinnavit , sed ii injuria temporis exciderunt, aut blattis de tineis esca sunt apud eos qui nimium publicae utilitati invidentes, malunt nescio cui commentario oscitantes indormire , quam ejus partem suis communicare. Sa tis est locum Prorrhetici indicasse, ut ex ejus penu quodlubet, & semel subindicatum est,. quum Volumus , depromatur.
1 Galenus himo nodum soli it cap. IT. lib. a. de different. sebr. suum pars imθecilla es , ct aliunde in hanc humor in uit , hic humor , pars bene assecta esset, alimentum foret , sed c ia laborat, es illi potius onus qua
nutrimentum , ait Galenus unde. non mirum s corrum tur.
a Tamen cap. I. lib. 6. de tota assecl. vult facile aut fustem fatalius per comparationem deprehendi tumores O inflammationes . lienis quam hepatis. Et quod ad simarum hepatis in ammationem spectat , non adeo dissimiter cognoscuntur , Pia smarum i ammationes cum gibbis: partibus communia
3 Galenus liquens de intemperie hepatis , cap. . s. lib. s. de loc. . affect . aut : Calida hepatis intemperies cibos in eo contentoso & eos qui per V nas mesenterii deferuntur adurit: frigida contentum jam in jecore hu- , morem crassum contumaciorem reddit: id quod affertur semicoctum re odit arida sicciores, crassioresque, humida tenuiores. q. tanda vox , nori solum propter ea quae didia fiunt supp. Nam: Molatet ob asseditionem peculiarem ipsus mesenterii attracitionem non sex L s, Galenus Comment. in part 2. lib. I. Prognoss. . docet rauorem, alvi sedi qui ex insummatione mesenterii, est hydropem , tribus. de causes. Locus es notandus. Omnium autem ampli sime de disinctione hepaticarum ct mes
'raicaret exciretionum, cap. .T. lib. D de loc. affect Galenus. 6 Tumen in doctrina Galeni , intesina . unam totum habent facultatem; . quomodo ergo Identeri ab horum vitio contingit. λγ Happetentia ad facultatem vitalem a Galerio referturus Comment. in pari. 38. sect. 2. lib. 6. Eseid. notat laborem dici bi seriam : O pro aquea sub antia quae circumfuit Graili restri partem cujuslibet hu-
244쪽
moris, O veluti κατ- e) , malignam qualitatem humor ille adeptus es, a quo ichore mali morbi 9 Sab finem libri de vetere medicina , certig mo argumento colligere pessii ct minores esse dolores in intesinis quam si in hepate, θ' regiisne ejus ct sequentiores se in hepate. Nam quia hepin tenerum es, απαλον Gra cis) ct sanguineum vi cus, ideo magis sentit. Intesina nervosa sunt, membrano se , fortiaque, ideo magis re si unt.1O Ab ea parte qua dolor sentitur, nidium juricium sumi potest quo intelligas colon intestinum potius quam tenue a ci ac laborare : ait Galenus cap. s. lib. a. de loc. asseet. quod falsum videtur. Nise quis dicat gener liter ex vehementia doloris Esicere nos posse tenue quam cratum intelinum laborare: s enim vehementissmi do res , cressibilius esse in ora eis intestinis sed peculiariter a parte assecta non possumus indicationem sumere ut judicemus
colon potius laborare quam aliquod ex te ibus intestinis. II suo pactio dolores in intesimis excitentur ob revolutiones eorumdem , Hippocrates triro; de vetere Medic. stib finem explicavit. 12 Ex cap. s. lib. 2. de loc. amest. tenuitas corporis intestinorum e cie ut non Au humor crasseus retineatur et , quod contingit in cras s. Ideo Gale nus loquens de dolore colico quem patiebarior , ait tamquam per tenue corpus brevis temporis spatio dolor transibat, sed quasi a profundo per crassius corpus ferebatur, . quam sit tunica tenuium intestinorum. Tamen cibidem ait: Nullum a parte a qua dolor eXcitatur, aut qua sentitur
judicium sumi, ut magis tenue quam crassum intestinum affici intelligamus: quod falsum est, ct iis quae hic incuntur contrarium ': nec video quomodo cohaerere pessit, nisi forte ob resolusionem coli intestini dicati fieri non posse ut si Oecletur stus doloris, judicemus aut colon intesinum laborare, aut
tenue aliquod: Et ni si ita locus avdliatur, o non eum posum explicare. Situs enim fallax omnino es nam Mum intestinum infra umliticum fere totum es . ergo ex situ nil colliges
De Angima, Consistutib aquilonia impense frigida Sc si1cca sevierat , quum iti ho
minum genus magna morborum vis invasit , ac praesertim febres, Cum magna per Digeratione ν calescendi , frigescendique. erat vicissitudo, crudor quidam ut Aristoteles I. Problematon 9. est TC. problemate anno lavit: Ille autem crudon , Graecis maXime Ob frigidam ., . siccam, aquiloniamque constitutionem solet contingere. Pleuritides grassatae sunt , peripneumoniae, pulmonumque Variae esseictiones, atque interr
245쪽
, 38 CONSILIORUΜ MEDICINALIUM,
eetera tusses & raucedines, praesertim quum delariente hieme, quae in usummo squallore oc rigore frigoris congelata, conglaciataque suerat, fundi liquarique coeperunt. Inter cetera ophthalmiae multis g , mula
iij- h , ut quae in siccitatibus si Graeci vocant , contingere solent: I item deglutiendi quaedam dissicultas cum febre, linguae scabritie, totius oris squalore quodam, juncta virium infirmitate. Atque de hoc tertio agere institutum est; nam & quum nil appareret in faucibus , & tamen deglutire apte non possent aegri, nec solemnis remediorum usus quicquam conduceret , idipsum nobis medicinam facientibus plurimum negotii dedit. Tres nobis videre contigit in quibus nil apparebat rubrum in faucibus , nil extra : non erigendi capitis ulla necessitas, & tamen per quindecim dies sine ulla tussi, sine excreatione manserunt, cum linguae & totius oris ad mediam fere asper 'arteriam squallore, siccitate , non calore ullo effatu digno, sine tumore ullo , &tamen nil allevabantur. Hippocrates quidem pam 2O. Prognosticon, meminit cujusdam synanchesi quae aegrum in periculum non conjicit: non laborat guttur , sed in fauces, aut in cervicem, aut in utramque fluxio fit: maximaque eX parte cervix &: pectus ruborem contrahunt. At talis fluxio sacer ignis ab Hippocrate vocatur, quod erysipelatodes sit: nec dolent vehementer , nec dissiculter spirant , quum guttur non ς perpetia tur. At in nostris aegris nullus rubor in cervice, aut pectore, sed tam tum nescio quid superficie tenus in faucibus & circum uvulam apparebat : dumque saliva deglutiebatur, dissicultas quaedam erat. Item p - 'πη. tio. 17. Iib. Prognost. meminit faucium exulceratarum in febribus , quod Φ7' nos aliquando observavimus , quum & a capite rodens humor defertur exulcerans , & postea vi febris rursus summittitur humor, qui ob calorem febrilem acrimoniam acquirens malum continuet atque protrahat. Sed nil Comm. in in aegris nostris tale apparuit. Quid ergo fuit quod illis tantam molastiam
par. D lib. pareret λ Illa dissicultas, quae aliquid- λ) in se habebat, MG iς-μςM. ad synanchen referri potest generesi enim nomine quicquid nonnullam dissicultatem spirandi affert, aut circa guttur , aut fauces , illud synam che nominatur Galeno comm. in lib. de diata acutar. Sed unde illa ditacultas , quum nec magnus dolor, nec phlogosis apparens , immo nec tumor , aut phlegmonodes aut pituitosus , nil erysipelatodes apparebat; &tamen maxima est siccitasis nil resudante, nil excreto , squalior est, de languent admodum aegri. An hic morbus angina sicca, aut biliosa, aut mo bus siccus vocabitur λ
b.it .ue Reporio apud Hippocratem nomen του I multis rebus attribui, &
h. φλ. magnam vim habere, immo majorem sorte quam quis existimet. Si liceret orationis vela pandere , multa ea de re disputari a nobis possent. In
246쪽
Hippocratem q. diaeta acutor. χολέραν ξηραν e- q , & apud eumdem Hippocratem , anginam reperio , πικοχολαν τ) ita enim eas voces admittit Galenus clarioris doctrinae gratia , ) ut distinguatur ab paνi. at. lib. ea angina , quam appellari volunt. Et illa anginaba ni- . de diata. troso humore fit, qui non fauces obsidet tantum , sed musculos a tergo , ut paullo post explicabimus , orthopnoeam parit, ψ υν ξηρο, α ποnam ita tamen ut nil appareat. Notanda haec VOX ξηροτητα - , nam & in Φ. horismorum , periculosissimam quamdam anginam video, δα την λουσαν bροτητα uo, unde stranguΙatio , accedente quoque febre quae eam
siccitatem adaugeat. Praeterea I. de Diaeta acutor. το νοσηρια ξηρον e υγρον χ) reperio. Quonam vero in sensu omnes sententiae , in quibusio ξηρο I) reperitur , accipientur λ Item & haec in qua HippocrateS pin coaetcriculi jam advenientis signum dat, im jam perniciosis morbis, ait parvi tremores , O vomitus aeruginosus , qui in potibus sub repunt, &ζησι ἐν ξηραῖri, καταβρωκτιζουσι, id est , in socis submurmurant , o deglutiunt di ulter. Duretus illud υποβορβηυζουσι ἐν ξηροισι refert ad musemur hypochondriorum , ut murmur illud sit ob inflammationem diaphradimatis in sympathiam cerebri tracti: ego vero non ad murmur ob inflammationem diaphragmatis refero ; quamquam scio borborygmum inde nasci posse, sed quum & strepitus in bibendo , & dissicilis deglutionis meminerit, ego illud murmur is , in sicco, refero ad id quod apparet
saepe in delirantibus, in quibus laryngis musculi siccati sunt, ut non amplius motum facilem praestent nec obediant. Nam quum bibunt illi, Mdelirant, pars aquae quae descendit quodammodo it praeceps cum sonitu , in vacuo & inani descendere videtur: obauditurque murmur & borboryg-mus circum praecordia , siccatis musculis, liquore recta descendente , nil administrantibus illis musculis. Sic illa vox , ξουρ et , , ad dissicilem illam deglutitionem potest referri, quum tanta si1ccitas sit , ut musculi Inertes sint, & propterea auditur sonus & murmur, ac si in cavum alibquid aquae conjiceretur. Nunc sigillatim explicemus ocis illius ξηρο, significationes, ut tandem de angina , aut potius de Ispossitione anginosa oratio nostra terminetur Ita enim Medicis debet constare, quibui incumbit eg ossicio morbi ideam
causamque animadvertere, qua ex causa difficultas deglutitionis pendeat Nec enim audito anginae aut dissicultatis deglutiendi nomine statim ad sim Idea πνον Candas venas annulares, ac gibberi accedendum : quum alias a materia nosce hac aut illa, alias a nescio qua intemperie illa dissicultas deglutier i oriatur. Unde auctor lib. de aeria acui. duas anginae specim facit a ma- Ophthata a.
n) ophthalmias tabificas r) Et siccitatem multam. μ) Siccae. . . su) Per superexcedentem siccitatem. p) Iu squaloribus. xo Μorbum siccum & humidum. q) Choleram siccam & humidam. γ) Siccum. r j Cholericam & biliosam. et Siccitatibus , siccita ij Pituitolam.
247쪽
teriae diversitate destinatas: ut cognitis ideis morborum in remediorum dea, lectu aliquanto eXactiores stimus, ne male , temereque unum pro altero usi iveniat. ξηραι οφθαλμisi *Θι δεες , quum ab Hippocrate dicuntur , aut quum i γραὶ b ) , ita eas dici accipiendum est , ut in siccis lippitudinibus nil humoris manet in humidis, non crassus humor, sed
tenuis; 'uamquam quibusdam placet, eas ξηρὰς c) dici posse , in quibus aliquid acre , mordax, pungens , & lancinans, non quantitate , sed qUalitate peccans , excernitur. Et hoc fortassis probabilitate non caret. Por li Humidas ophthalmias Hippocrates describit in Epidem. In consitutione cai' ' liga , hamica , au rinaque , multis fiebant ait) ophthalmiae humidae, lon, diuturnae , laboriose : palpebrarum foris intus επιφύσεις , id es progem minationes , quas ficos , Graecis συκα vocabant. Humiaitatis copia & ophthalmiam attulit , & tubercula in palpebris : sed qua id ratione sedium est, quum a duplici humore hoc duplex vitium natum videatur λ, Etenim humiditas ophthalmiae ab humore est tenui, Galenus dicit, μο τοῦ ρεύ- μ ατο ς υδατώδους at σύκα e) , sive επίφυσις f , sive Bτανα-
g omnibus enim his nominibus unum & idem significatur ) acralsiore, lentioreque humore esse videtur : hoc ipsum & Galenus sit tur : ait enim in Commentario , humoris redundantis iperfluitatem duplicem speciem in tenuitatis & crassitiei differentia habere , tametsi idem esse humor uideatur, & in eodem loco consistato Quod hac ratione in corpore succrescere confirmat : Vimm ait, corpus exercitationibus solitis conm, Ditetur moveatur di tur , ac latretur, copiam ct craissorum ct tenuium humo m id coacerum : crasorum ob de diam ct socordiam : tenuium aquosorum ob tacuationis prohibitionem. Ac si in quolibet humore sit quippiam quod limi & tacis rationem habeat, quippiam Vero quod seri, libquidiorisve partis. Qui autem discernas varios effectus utriusque humoris λ tenuiorem partem excerni testabantur dejectiones liquidae , urinaeaqueae: crassiorem partem , vel gravitas capitis , Vel coma , Vel quia moram trahit cunctaturque in corpore. Et diarioris doctrinae causa affectus quosdam nasci dicemus ab humore crassiore per congestionis modum : aliosa tenuioris humcnis copia per suppressionem , id est; qui stappressus est in constitutione aquilonia : deinde via aperta in partes influXit. Id quod tenue & aquosum , ophthalmias humidas fecit : id quod crassum ac deses ,ἐstiGυσυς h quasdam in palpebris foris & intus. Quod enim crassum est, quia pigro gressu insistit , partibus inhaerens alium morbum producit quam V quod tenue est , &-έ i). progerminatio dict-tur , συκα ficus, seu quod nomen apud Medicos
potest sumi pro eruptione, apud Aristophanem , bullam , papulam &phlycta a) Ophthalmiae siccae & 'phthalmiae e Ficus.
248쪽
significat: & quod dicitur , illud isti significat in pal
pebrarum eriremo protuberantiam, eruptionemque apparere; hoc enim .erbum- λ) significat: Galenus in Commeruario interpretatur nomen, τώ - --ασιν αθά I) . Interpres, tuberculum collium modo , vertit: & male; hoc enim grammaticoteron. Etsi enim praeruptum ripae locum significet & eminentiorem paullo, & . οχθος colliculum prominentem ; tamen debuit scire αθους apuJ Μedicos pro Verrucis , sive verrucosis extuberantiis simi: Ita enim Marcellinus lib. I. Dioscoridis.
que verrucosam ; quamquam Interpretis lectio plausibilis est , quia Grammaticum agit.
Ut ad institutum redeamus, humida ophthalmia dic1tur in qua aliquidaqueum & tenue manat: m) autem est quum aquilonia tempestas e lid- humidamque excepit; haec enim frigida constitutio ut manus spongiam , sic cerebrum comprimit ; hinc humor in has illas e partes eXprimitur , ut in oculos : quia autem extremo frigore cutis densatur , hinc ophthalmia sicca nascitur : idque maxime in siccis ac biliosis : quod notandum est ex Hippocrate. Neque enim in omnibus sicca ophthalmia praesente constitutione aquilonia fit. a Et alio loco in lib. de Lise, locis Oaquis probabilem affert rationem cur in siccitatibus, & squalioribus ophthalmiae siccae nascantur. Bilis , inquit, loquitur autem de hominibus
biliosis pars humidisssima, atque aquosissima ex siccatur atque absimnitur, erasis a vero ct acerrima linquitur' supple se siccas ophthalmias O febres
acutas faciens. Itaque ex eo Hippocratis & Galeni Ioco colligi potest, verisimilem eorum opinionem qui siccam ophthalmiam interpretantur, in qua aliquid nitrosum, paucum , siccum , acreque apparet mordicans oculos , non autem in qua supprimitur omnino humor , ut prius dictum est de aquilonia constitutione humor es supprimente. Hinc effici potest n) bifariam intelligi posse, & eam in qua multus quidem himor, ob calidam humidamque constitutionem , est , sed supprimitur ob ambiens frigidum, eaque ophthalmia cruda dici potest , eo modo quo in libris de Diaeta, morbus siccus dicitur, id est crudus , in quo excrementum nondum apparet: & eam in qua non tam quantitate quam qualitate humor in vitio est I ut quum acer , mordax, in biliose humore su crescit, tempore squalido, arente, aquilonio si vis: & species quaedam erit ophthalmiae, eaque τη υHi οφθαλμiν o opponetur. Et haec posterior degenere earum ophthalmiarum est, quae a Galeno & Hippocrate vocantur p): de quibus antequam dicamus, afferemus opinionem Aetii & Celsi πιβι ξηροψ, wiας q) , nomine composito. Aridam lippitudinem definiunt, in qua subaridi oculi nec tument, nec fluunt, sed cum levi prurigine ingravescunt: & palbebrae citra duritiem praegravi pi- Lallanti Oper. Tom. II. H li tuita
Ο Praehumidae ophthalmiae. p J Tabificae ophthalmiae. q De ophthalmia sicca.
249쪽
tuita inhaerescunt. Huic similem faciunt , aspritudinem ocimiorum ac scabram lippitudinem interpretantur, rubor est oculi, pruritus aenitroso falsoque humore: ac credo in his apparent quibus corpus biliosum est , aut putri salsaque pituita plenum. Ergo ophthalmiae tabificae quaedam vocant, ut sine distinctione sit legendum in aphori mo 16. lib. 3. Aphorismor. ἔν--οφθαλψαι r , non autem cum distimctione , lippitudines in squalioribus, di it m tabes, ut contendit Galenus
in Commentar. siquidem negat in siccitatibus, quatenus tales sint, tabem contingere : at nec articulorum. dolores, nec dysenteriae ipsae , nec stranguriae ita squalioribus contingunt. Quis dicat sine humore aut arthritim aut dysenteriam , aut stranguriam nasci λ Ideo que perplexus est admodum Galenus in exquirendis hujus aphorismi demonssiationibus. At mihi parum consultus videtur Galenus, quasi vero non noverit in squalioribus ferinas
des Ellationes, dysenterias ab acri, squalidoque ut sic dicam) humore ,
qui sensim atque sensim sese egerit. Nec enim adeo rudis Hippocrates ut ἀυχμον s) intelleXerit sine aliquo humore, de in medio Omnis reces sus: quasi vero squalor temporisque arida & squalens tempestas non vim aliquam humoribus imprimat, & non in tali constitutione squalda ichorum dominatus non sit satis malignorum. Itaque accuratior suit hic Galenus, & frustra. Porro t) videtur & Galenus referre. Quamquam ophthalmiarum tabificarum hoc sit proprium , ut ad tabem consumptionemque oculorum pertrahant, & tamen in squalioribus grassantur : an, vi squalioris , an; ratione humoris sicci , nitrosi , mali. Si humor est, quaere non & tabes ab humore λ Si vi squalioris, si oculus tabescit ac
consumitur , cur non de reliquum corpus 8 ut nomen , non
pro tabe, quae proprie ulcus , aut aliud pulmonis vitium sequitur , suma comis ML 1 pro M libet consumptione, ut posse stimi Galenus suspicaturim
com 1. in si in lib. de Diata a t. quum diaetae instituendae rationes docet. Nam quam morbus siccus manet, tamdiu a pleniore cibo abstinendum, nec naturrae negotium facessamus e nec tantum ad morbos thoracis nomen του ξηροῦ serri vult, sed: ad omnes partes laborantes , in quarum assectionibus m sidea faba, ah bu ebcemitur eorum quae riaundant. In sicca ophthalmia, ala, quum nil noen δε- resudat: in cerebri affectibus, quum nec per nares, Mec per palatum reis scribitur lib. cujusque egcreti , sit: in affectibus partium in ventre inferiore contenta- ' Mim. - rum, quum alvus resiccata admodum est: & idem in ceteris. Quum au tem eXcernitur aliquid , vocat morbum , humefieri. Sed quaestio hic magna rhi possit, an sit idem morbus siccus, crudus: an idem, morbum humescere & coctum esse, ut omnia per syne dochen capiantur. 3. Videtur idem esse morbum crudum & siccum, item
250쪽
eoctum Inaturumve, & humidum dicere. Nam, exempli gratia, in plemritide oris mador, sputi expectoratique facilitas tamquam jam initium morbi praeteriisse, de brevi finitum iri demonstrat in Aphoris' Aph a L. lib. 1.mis. Si ergo liccus, id est , crudus est quum nil excernitur a parte, sed ma- ο ι A. de crateria coercita conclusaque in parte est : ergo in cujus ophthalmite initio Q. fluor & lacrymaeimultae sunt, ut in humida ophthalmia, ex 3. Epidem. Hippocratis ante monstravimus , ea dicetur humida , proindeque cocta :consequens autem falsum est. Item quum cerebrum plethoricis auctum est symptomatis, & per oculos, nares & palatum multae pituitae liquidae crudaeque eXcretio sit, ista excretio significaret morbum humidum , id est coetum : hoc autem falsum est. Itaque tametsi quum madet os in thoracis affectibus, brevitatis morbi indicium est, non tamen idem est siccum ac crudum a nec coctum, & humidum. Liquidior enim ptisana ad humectandum propinatur, non autem ad coquendum dari dicitur. Quocirca
ut in omnibus admirabilis est Hippocrates, ita hujus quaestionis nodum quodammodo dissolvit ; scribit enim : Si autem os madesas, O qualia
oportet a pud ne excernantur , sorbitioris sumtitatem augebis. ' Nam quae citius madent , Graece λ ουν τα t), celerioris .criseos notam prae se ferunt : si coctum & humidum , idem significarent, &- a ,
crudum seu απιπτον b dixisset simpliciter , si os madescat; nec adjecisset dediata aput & qualia oportet educantur. Nam haec parricula, οπια-- co, non jam amplius contrarium siccitatis declarat, sed jam ad coctionem nos insinuatit: id est, coctionis tacitam mentionem injiciunt. Et illud est quod acute Galenus in comm. in partic. illam , amaotaverit, verba illa; st qualia opo ut excernantur, coctionis argumenta, signaque, Graecis exhibent. Et si humidum esse ac coctum esse idem significarent, catarrhois dispos, tiones, qualescumque forent, de coctorum morborum numero edent. Nec dubium quin in quibus morbis eκcretio esse debet materiae, si illa materias primitur, & siccus morbus dicitur & crudus : & quum excerni incipit cocta, tum morbus d) dicetur: & in quibus ante tempus excretio fit, nimirum materiae crudae, tametsi tunc νοῦσος, eo dici non pota sit, quia effugio fit, tamen crudus vocabitur. Sed haec subtiliora.
Praeterea χολέραν ξηραν & δραν f) apud Hippocratem reperio in Φ. de
Diaeta acutor. Humida cholera dicitur in qua magna contentione M virium jactura sursum deorsum excretio fit putrium, incoctorumque. Galenus in comment. vult oriri ab acribus humoribus generatis a corruptione assumtorum : Arida fit a spiritu flatulento acri. Videtur eX sententia Galent his C m. Mnasti sicca cholera qui cibos coctu dissiciles sumserunt, transire nequeuntes, pari. 1 3. libiquibus adjecti sunt cibi acriores ac calidiores : & tunc flatulenta copia q. de dia. impedit quominus quicquam excernatur. Unde quomodo magna, an non
