Georgii Ernesti Stahlii theoria medica vera, physiologiam et pathologiam, tanquam doctrinae medicae partes vere contemplativas, e naturae et artis veris fundamentis intaminata ratione et inconcussa experientia sistens. Editio altera correctior...

발행: 1737년

분량: 1182페이지

출처: archive.org

분류: 철학

131쪽

MIXTI ET VIVI CORPORIS.

tuo successuum & esset tuum suorum, secundum diuersas matrem, Ioca, A organa corporea, & ipsum tandem tempus. Ita nempeprimo, totum languinem cum quibuslibet ipsi remixtis aliis & alienis fluor bua impellendo concurrit utique ut justrinnentim ad vitalem conseruationem siue energiam, sed non 'ge ierali sime atque remotissime. Dum vero motus litae iam specialius perperieuliari et organa, inprimis secretoria,

adigit sanguinem, ibi remouendo harer ipsa actione, quicquid ab integra

sinceri sanguinis crast ali num est, praestat omnino eidem hoc ipso puritatis suae perennitatem , adeoque conseruationis sanguinis medium euadit. Quia vero materiae illae, quae hac ratione a sanguine remotae sunt, iam eorruptae quadantenus S corruptiuae, in reliquo &quibuscunque illius recessibus retineri sine damno absolute non possunt: quandoquidem non sol fangiuis corruptioni expositus est, sed uniuersum omnino .corpus, & omnes eius tam solidi inmae quam molliores partes: non sussicit, ut, sanguine solum secretae sint seu remotae illae letreo nectates, sed oportet omnino, ut etiam ex illis recessibus solidarum adhuc partium , adeoque vexet tandem corpore emoveantur. od si non fieret, corriperentur utique solida partes corruptelarum illarum energiae S si hoc ita procederet, quia sanguis per partium solidarum texturam incedere debet, ea turbata , ibidem in stases & eor. ruptiones ineuitabiliter, dc praecipiti certe casu rueret. CXIL Haec res, cum inprimis crassa quaedam, & etiam Quadi cognita ab uniuerso sanguine eiusque circuiatione in solidum diuersa, corrupti. esse debet-bilium & corruptiuarum materiarum genera sub se complectatur, certe simpliciter krer informare de beret ingenia , quamuis ad exactiores agnitiones respec tuum a priori, & successuum atque esse. 8 uum a posteriori subsumtiones atque collectiones imparia. Quantumlibet enim satis cognitum habeam, quod alia ingenii opus sit ad cognoscendam necessitatem a priori , eiusque nexum cum luccessibus S effectibus a posteriori et tamen etiam crassissimarum rerum ignorantiam non cadere in quenquam merito putari deberet; praecipue, cum pro reliquis moribus, & nudis terminis in thesi alicui imputaretur,

vel pro iniuria illud acceptum iri etiam indubium sit.

f. CXIII. Vt vero utique luce meridiana clarius emicet, Conseruatio

quod talia vere ita fiant, applicanda certe haec veniunt etiam ita in se &a priori optioni illi, quae totum negotium Vixele collocat in circuitu huios busta sanguinis absolute & simpliciter tali. Certe enim nemo videri volet sanguitii, de

P sen' pendet.

132쪽

DE DIVERSITATE

que circumlatum fuerit cum sanguine aut quod progressus eius per longitudinem intestinorum etiam fit circulationis sanguinis, aut pars eius, aut ab illa quocunque tandem modo pendeat. Et tamen nunquam quisquam crediderit, quod haec excrementa omnino absoluta necessitate elicienda esse e corpore negaturi sint. Quamobrem autem eiicienda ' Ita etiam Uriua, quando semel in deflcam e sanguine semota est, quid habet cum circulatione sanguinis 2 An non autem haec omnia atque singula etiam a priori necessario sunt emouenda, ct quidem sub certo non solum, sed maxime etiarn veloci successu corruptionis , non

solum sui, sed etiam partium continentium, S in illis etiam commeanutis sanguinis 3 Tam longe abest ita NUDVS cursus atque circuitus sanguinis a vera illa necessitate conseruationis corporis; quae etiam a priori adeo absolute necessaria est, tum in genere tam in fluidis, quam solidis partibus: tum in solidis in specie, cum illis corruptio accidere nunquam possit, quin directe etiam sanguinis corruptionem immediate post se trahat. Stimulatio S. CXIV. Vt vero omnes illas sim hyaec considerandi atque

materiarum colligendi ad normam aliquam simpliciorem reuocemus , absoluendae3cremenxixidet omnino breuiter erit inausicata illa stimulatio . cuius praetextu has res expediri polle labi persuadent; dum nempe dicunt, materias tales ex crementitias stimulare partes, ut illae se contrahant, adeoque contenta

illa stimulantia expellant. Quamlibet autem nimio plus sciam, quod qui has res ita tractare desudant, non solum a nominibus causalium nexuum, sed etiam ab ipsa illorum historia admodum longe absint, seu abhorreant; spero tamen adeo rigidos non 1e, quintam simplicem considerationem in animum admittant, utrum sanae rationi propinquius videatur, an, quod v. gr. desica facta sit eo sne , ut aliquid esset, quod ab urinastimulari posset y an vero ut esset, quod illam seorsim a sanguine susciperet, & tandem etiam emitteret Vbi praeterea de hac ipsa stimulatione, V. gr. mnae, quid manifestius est, quam quod illa raeficam minime ita stimulet; cum non in vesicae, sed vesicae com motionibus omnis ille ad hanc emi Gionem, seu ultimam excretionem,

effectus haereat. Qui tamen hinser, quomodo ab urina ita simplici ter stimuIari possit, quis unquam expediret

Secretio etiam s. CXU. Vt vero e perplexis hisce rebus in nostram viam Moi,sussicit ad redeamus, utique nec ipsa adhuc re mila sussicit pro uniuersi corpori

cui ita , saluaxione , Vt db omni illa vinergia dest lictoria immune

133쪽

MIXTI ET VIVI CORPORIS

III persistat. Licet mim sanguis immediate, ipsa secretione talium hete

rogeneor in tantisper conseruatus, in sua integritate exsistere re vera intelligi debeat: tamen minime durabilis liaec conseruatio , utpotestatim interitura, simulatque illa ex ipso sequestrata , & alicubi etiam espiose atque oonfertim unita Scolliata, solidas partes corruptura essent; quarum interitu etiam ipsi sanguini parem mox cladem incumbere

nemo contradicet.

f. CXVL Possemus de sanguine ipso, eiusque motu circu- Quaenam sit lutorio simpliciter & directe adhuc illud monere , ut perpendatur, quae- ryphysicanam verisimilior ratio physica dico, ratio) videri possit, cur ipse sanguis ita in circulam nioueatur seu indesinenter circuletur an veri similius sit, hoc fieri in nullo penitris ordine ad Uliam physicam Diuitatem aut necessitatem g sed simpliciter se rem, ut saty an vero probabilius sit, &euidentissime quidem, fieri propterea, quia nisi Feret, sanguis ipse non duraret. Vere enim opinio illa , Modetrita in circulatione sanguinis immediate consstat, idem penitus hiuoluit, ac si diceretur, , ut per tuo moueri po sit; cum e veriore sanguinis consideratione euidentissimum sit oppositaran, nempe quod morus iis sanguini propterea adhibendus siet, ut sanguis perpetuo(diu, in longum tempus)-: quamuis praeterea minime hic solus circu torius modus, sed ineriore esset v, A

cretorius j excretorius.

s. CXVII, Sed misis tandem omnibus horum generum Quidnam hi respectibus, ut illum directe atque presse prosequamur cui praesens respectus i hie locus proprie destinatus est, venit tractanda illa quaestio, quidnam ex hisce respectibus ivstramentalium vitalitim actimm medico usui seruire possit I Dixi autem, & notum utique esse debet, quod nihil cem d; hsu; hui. sendum sit Medicum, nasi quod ad usum artis Medi eae quadret: S tanto rei ossint. magis quidem, 'quo magis directe hoc facit. Iam si intueamur RE MOTIOREM illum habitum instrumentalis huius conseruatorii actus, quem et tilationem snguinu esse diximus, ct perpendamus, quidnam in hanc, aut per illam in reliquum corpus directe possit Medicus P nihil profecto usquam inuenietur, quod circa illam, ipsum inquam siue tar- pulsum progressum anci successum sanguinis , Medicus reuera in

potestate sua habeat, ut illud ordinate moderate breuiter, ullo modo proportionate, nedum Dariis modis proportionate exercere S administrare possit. Statim enim hic iterum dehis it praecipitium illud, mendacium persuasionum tam de expedit si mis illis alterationibus

134쪽

DE DIVERSITATE

Quo modo

Medicus co pori succur

rere possita

materiae, tam de facillima ilIa anas si , quae omnes a malias etian, mouentium, quaecunque tandem finguntur , non simpliciter sistere aut temperare , aut suscitare, sed , quod hic proprie neruum totius rei

constituit, IN ORDINEM REDIGERE possit: & quidem in illum

m dinem, qui non solum in genere simplici motuum naturalium ordi nariorum , ut in corpore sibi constante, successui quadrare possit; sed etiam tali, qui quibuslibet aduentitiarum noxiarum materiarum, cuiuscunque activitatis illae sint, omnibus insolitis proportionibus quadret atque satisfaciat. Plane contrario modo sese habet potestas Mediei in actur secretorios mexcretorios et inprimis autem posteriores. Quis enim nescit, nedum ut negauerit, quod ars inprimis excretiones va- .rias provocaret , incitaret , augerc, minuere , cohibere possit , communiter etiam vere artificialiter, quo tempore , quo loco (modo in genere volaeritas. CXVIIL Haee certe est illi parit, ut vhima atque verecialissima, vitalis organismi, imo totius negotii vitalis, inquam Unicetilia dere praestare possit Medicus, vi per hanc sibi concessani potest tem innumeris modis siccurrere variis occurrentibus corpgri periculis valeat. Ad hanc ipsam rem adiuuandam, atque subleuandam corporis

conseruationem, inprimis per planatiam evacuationem , adeoque romotionem absolutam rerum alienarum noxiarum a corpore , potest

plaribus modis concurrere Certissime fimmediate, ipsas illas species motuum excretoriorum quasi directe ersimpliciter incitando, aut inlibbendo ; pauso iam impeditius & incertiore successu, Dias disponendo: obscuriore omnium &passim etiam dissic Isore , energia materiam, pC cantem directe ad illas excretionis species, quae illi proprie quadrant, disponendo & adaptando S. CXIX. Habet itaque eximium penitus usum consideratio P eZcretiones atque vera notitia ilIius essieaeiae, quam etiam nulla arte adiutae in Ceeo nimis p animali spontanee procedentes secretiones et excretiones positis utiles sunt. ct exhibent, ad praestandam vitaIem conseruationem, tum ordiis narie , in statu corporis integro , tum etiam extra illum ordinem, quando nempe integro statui iam mulium insolitae, imo periculosae materiae in corpore oberrant: ubi in indiuiduis, Oegeto et constanti aDque ordinato actionum harum suarum Oso atque exercitio adsuetis, omnino sponte perpetratur , quidquid in aliis, ab hac alacritate alienioribus, per artisciosa moderamina atque regimina exigendum

venit.

s. CXX.

secretione

135쪽

MIXTI ET VIVI CORPORIS.

II S. CXX. Dico, ab illis ipsis exigendum: quia non solum Quas Medicas priso, re vera ipsemet hoc possunt, modo potestatem illam suam in non perseessi-

effectum deducere S suscipere. S debito ordine atque typo prosequi si dre vera aggrediantur : Sed etiam secundo, quia omni modo absolute &simpliciter neeessarium est, ut ipsamet concurrant. Quandoquidem eurrere clabet. Medicus per se nihil , vel minimum omnium eorum efficere in corpore valeret, quae sela utiliter sibi proponere debet, nempe motus tum remote, tumproxime essicaces ad illam alienorum eiectionem: sed unire

illorum effectum, in genere quidem, ab ipso indiuiduo exspectare debeat , ita ut ipsi Medico non tam ipsos illos motur, quam solum modos illorum producere obtingat. Tertio praeterea, quoniam etiam in plerisque omnino p. n. eonstitutionibus Medicus neque faciliorem, neque cumprimis certiorem atque securiorem methodum inuenire valet, quam

illa esse solet, qua varia huiusmodi indiuidua, etiam sine ullis externis subsidiis, spontesta, propria inquam sua energia ab illis iisdem periclitationum generibus corpus suum liberant. s. CXXL Vbi perpetuo notandum est, quod illa iterum no- Haec energia minata energia revera corpori diuo propria intelligenda st ; nempe, corpori vivo

de reliquo absolute ipsa iIla ordinaria, nori aliter, nisi solo modo seu mo serumst, se, vel pauIo maioris intensionis, vel versus certum locum directionis, vel certi cuiusdam typi seu ordiniae, varianda. Quod proinde in almerioribus atque constantioris activitatis geniis factu nequaquam ita di elle esse, facile comprehendi potest. Haec proinde re vera est illa, nomsolum utilis, sed etiam unice uecessaria theoria, notitia, imo scientia, quam de sitali negotio Medicus inprimis perspectissimam habere debet; quaeque non soIum seruiat, imo neces arta sit intentionibus eius, imo es rinandis inuentionibus ; sed etiam e reIiquo toto mediati in aliae negotii habitu vix non simpliciter unice ita se habeat atque gerat: dum nempe secundum ea, quae iam abunde dedum sent, omnes reliquae circumstantiae ut a potestate, ita ab Usu Medici re vera alienae sunt. s. CXXII. Cum autem hac ratione satis dilucescere possit, Quidnam sub quantum intersit artis Medicae, ut perspectam habeat non tantum d uersitatem corporis materialiter, sed & contra, quatenus Diuum est, .considerati; quo ipso proposito meo satisfecisse videri possem: tamen mae humanae cum muIti hominum exsistant, qui animum suum componere ipsimer tribuendum non valeant, quamdiu adhuc publice S solenniter obiecta dubia ante sit. Oculos iacent, quae ipsi proprio marte satis enucleare forte non statim compotes sint; necessarium proinde duco antequam finem statuam,

P 3 adhuc

136쪽

DE DIVERSITATE

eoicto, qui iuuin sub in ium Uitalium, ne dicant organicarum, ad. ministratione tribuendum atque imputati uni sit ANIMAE HUMA NAE. Ita enim sermandus est verus quaestionis sensus; qui in per plexa illa dubitatione pro reliquo constenti more nullus est nisi in si ita Eus & generalitate nuda confusus. Certe enim bi litorum animabit, hanc actiones Ditales-materia I constitutionis exigentiam re. gendi energiam non denegauerint, cum in illa cesset is staratio, quae hi, manam animam impedire ipsis videtur, nempe quod a repli; materi libus nec iei possit, nec in illas quocunque modo a re , quia mima. terialis. Corpus est CXXIII. Interim nec in hac tractatione aeque necessarium propter /m , esse existimo, de illis respe rebus multa verba sacere, quos partim in

qud per illud loci3 ; nempe, quod non solum corpussimPljciter propter animam his& in illud agit. manam , rationalem inquam, ex ere necessario oporteat, sed etiam absolute propter nullam aliam rem; & ornrino etiam ne quidem ulli alteri rei vel unicum usum praestare possit organica sua constitutione; quod etiam anima rationalis non solum eorpori huic infit; sed etiam & per illud agat, sentiendo, ct in illud agat, motus locales producendo. (Vbi merito derisui sunt, qui alias quidem metaph1ficas abractiones incon. siderate damnant; at hoe in loco rem estingunt nequeph sicam, proprio illorum testimonio ab anima rationali utique perpetrandam ; neque metaph siclinio quippe ins ficos, ut ipsi crasso modo volunt, corporalis motus locales efficacissime activam, nempe actum directionis, secundum ilics ab actu motus ubstantialiter diuersam atque separatam. Anima in cor- s. CXXIV. Quodque huius rei exempla S in phaesis Sin pus agit per medicis consideratu dignissima, & omnibus momentis fieri parata, &p xhq Ax' promti Fime fortisssime pastim edat sub pathematibus animi. Quod Hibit . est ad omnia anima etiam simpliciter a priori compotem atque habilem

moududum se exhibeat ad movcndum corpus; cum motus, Vt reS incorporea, omni- corpus. no supponat caussam etiam parem. Sicut etiam ulterius, cfrporis Per corporis periclitationes insignes , aut plane Tiolationes , rationali animae, uti,,ud ' inepte vocantur , tristes reddunt sensationes & anxios metus. Te N ' η' Quurum rerum agmen claudit, alia cnima , Fctioni- bis cum salsis aestimationibus indulgente , structurae alterius corporis, nempe actu structionis, oblata peregrina cta tota illa specie ALIENAIDEA, (nempe non Usa quitem in immediate, sed conceptus

tamen

137쪽

MIXTI ET VIVI CORPORIS.

IIstamen communicatus ad ita se directionem, seu potius tali . directione perpetrandam motionem. qua structura corporis efformatoria de puncto ad punctum peragitur, nempe in naetiis maternis: ubi Naeui materni non tam insolita constructio, quam praecedentis structurae, iam maximam summam coc partem ah solutae destruectio, & tunc demum noua in eius locum coordiu si qrdxionem natio, summam considerationem postulant. Vbi certe minime mirum est, quod, ut haec ipsa ultima res, ita illae etiam praecedentes, earumque

legitimae exquisitae pensitationes, spissa ingenia, & passim super ipsas

etiam materias cespitantia, tota, quod aiunt, arena post se relinquant. s. CXXV. Oianissis inquam his, solum illam quaestionem lu-Quatenus haestrahimus: quatenus, in quantum, quo diuersae tales actiones actionei an 'non solum animae imputari seu assignari possint; sed in iisdem, imo

per easdem, omnino etiam anima apta adirectione illa sua, imo, pro modis diuersis ita occurrendi, non raro ab uniuersa sua intentione circa hari possit pvarias tales actiones dimoueri possit Z ct si quid horum ita fiat, qua nam

expressionis formula hoc enunciare conueniat ib. CXXVI. Ne vero prolixis positionibus in thesi immo- Hypothesis remur , subministrat occasionem ipsa peculiaris, quae arguit, uliena quod quicunque haec talia animae tribuunt, faciant hoc respes u S ordine nexm mmediati, siue allionis, Ollo medio instrumento subnixae Quantumlibet enim hanc suam sententiam , qui haec ita proturbant, hisce terminis nusquam forte eloquantur; quando quidem vim illorum, & reliquorum, caussalem ordinem vulgato usu significantium, vel ignorant, vel certe rebus applicare non intelligunt, quin passim υφεeor et Aeeoy Volutent: tamen hoc ipsum prorsus aliis verbis exprimunt , dum dicunt: si anima supponatur esse autor vitalium motuum, hi autem motus quemcunque defectum incurrant, & Medicus hunc corrigere in animum inducat, siue uti usitato vocabulo loquuntur,ucurare; quod intelligendum sit, hoc idem sonare & Medicus putan- sidus sit idem velle, ac ANIMAM CVRARE. Quod ipsum cum nullo

modo ita fieri possit, ridiculos putant fore, qui de hisce rebus loquan

s. CXXVII. Nisi vero malitiosa Actio, sed vera ignorantia

elenchi huiusmodi imputationis, aut explicationis vel acceptioniS, fundamentum esset, certe dissicile necessario foret huic mederi, imo impossibile, per ordinatam methodum dis inguendi atque demonstrandi hoc praest ire. Certe enim irriti hic serent termini illi a priori, -- mediates eu, mediate, aposteriori: Nedum incienter, dirocites aut

138쪽

DE DIVERSITATE

in frumentaliter, per indirectum. Si enim intelligi posset, quid phelios terminos denotari lateat, ct quid illud in rerum huius uniuersceconomia valeat, non posset quisquam in huiusmodi simplieissimi,

conceptibus tam perdite labi. Cui argumen. s. CXXVI i I. His autem rebus irritis, nullum usuam rem iis uax net subsidium, nisi ut limplicissima illa via eligatur, quae honesta appet morum occurren--( cum alias hominibus seυρια; talibus, non aeque per huiusmodi ambages incedere necesse sito vulgo argumentatio ad hoc minem, κατ' appellatur. Nempe si ille, qui non ita mul to ante in platea conspectus est, postea in superiore aedium contigna. tione, aut in turri conspiciatur; non iudicandum est, quasi alis eo sub uolauerit, aut a spiritu quocunque eo deportatus sit. aut vento raptus: sed quod omnino pedibus suis facile eo peruenire potuerit. Nauclerus quando nauem fleetere cupit, aut plane sistere impetum cursus eius, non opus habet, ut ventum in aliud latus cogat, aut faciei illi, vi piliores rudes delineant, os obturet: sed illic clauum inter aquas obuertendo, hic vela vento subtrahendo, facile voto potitur. Ita etiam sceminae hoc sciunt, in machina illa assatoria, cuius successum, quoties inhibere placet, facillime sistunt, non spiram totius machinae impulsorem, ellabeam, propterea rumpendo; quamuis ceri sime sciant, quod hac methodo motus ille in solidum sisti possit: sed obiiciunt qualemcunque rhmoram, cuicunque, etiam ex Vlt mis, rotae, aut ventilabro illi, quod Ek quibus in- aliae ludfang, aliae die ultrithe appellant. Confido autem certo telligi potest, fore, ut ex his tam luculentis exemplis agnoscatur, esse omnino poss- quod mouendille , tit alimius motiretis, si non ipsa e acta, tamen essectu (sed, pax, utique impe* herum termini metaph; sicil) dico, non mouens illud ipsum, sebossint. mouere pollit, impediatur, tamen reI, quam mouere deberet, ita occupetur, ut illud mouens liberam suam vim in illud exserere non postr. Quod certe maxime legitima appellatione tam ad animam htimanam, quam ad lapidem . quo horologia publica impi liuntur, quadrat. Alia salsa lay- CXXIX. Vt vero etiam commonstrem, quam utiliter haec pothesis de medicina adhibeatur etiam eiusmodi malis, quae vulgo longe magis im-h sur pedita videntur, S in quibus vir etiam non indoctus tamen certo derisui fore iudicatur; inspiciemus breuissimis, secundum haec paradigmata, quaestiones illas: si anima rationalis a motibus vitalibus nullo momento, si omnia recte fiant, omittendis, eorumque, parem pro portionem in agendo suas proprias ainones arripit, aut accipit, aut

suscipit, breuiter, si res haec ipsa manifesto ita sit; an hoc sit aniniae imui

Alia salsa hypothesis de

139쪽

MIXTI ET VIVI CORPORIS.

ta se talis diuersitas, quae, ut a priori , Fecisca appellari possit 8 Aut,

si non Pecifica, essentiaZM, interna haec sit alteratio, an propterea etiam illam nomine generalis diuersitatu notare, inter homines ( quantum.

libet etiam hi soli risibiles sint ridiculum, adeoque propterea quisquam honeste derisui haberi possit 8CXXX. Tota, de qua hoc dicitur, hypothesis ut in se sim. Fundamen-plicissime perspicua est ingeniis ratiocinandi peritis, ita tanto magis by illud in ipsa evidens exsistit, quod simpliciter S absolute has dum res pro fundamento habeat: I quod originem suam trahat aposteriori,

redundet denium in animam , si Petrueniat ac radat eiusdem actionibus, neque tam sit ulla noua flectatis res, quam solum modus rei; dico, non animae, sed actioni m solum eius modibsieatio: a quod ortum suum dueat remotius a carusis omnino corpo-rdis' propinquius amotum inter atque circa caussas corporea

s. CXXXI. Iam omnibus hominibus, sed tamen decenter est usus sanae rationis compotibus, notissimum es , quaenam disserentiam , Onstitu- tercedat inter simplicem rei cuiuscunque constitutionem, qualem in se 'ipsa, & ita in ordine ad alias res a priori habet & e contra talem, qua, posteri l. lem oecedentem demum ab aliarum rerum concursu a posteriori fuscipit atque nanciscitur ; imo insuper, quam non res icta ipsa, sed solum aliqua eius induit atque recipit: & super omnia, non recipit abjo- late, ut velut nouum concretum cum illo hinc induat; sed suerseialiter potius adsciscat, nec illud aeque absolutissime habeat atque sed velut adhaerescens sibi, ut vulgo loquimur, sustineat atque gerat. Quem. Disserentia et- admodum autem neminem praeterire potest, quaenam sit desserentia inter rem ipsam, atque modum solum rei: ita tanto maiorem hanc agno-- ei. stet in subiecto motis; ubi nempe modus motus nihil est nisi certus moudulus, cerrussuccessus ei diem, certus secundum quem motus ipse

fato

S. CXXXII. Quae quidem omnia aut singula in ipso mouente, Haec omnia& ipsa eius substantia avi essentiatae Flei e Sinhaerere, nemo unquam, nisi isti tales, in animum admiserit. tantumlibet enim idea illa, se- .hses,cundum quam anima quascunque suas proprias operationes regit S in mouentis. struit, illi essent aliter indita censeri possit, quantum ad ipsam flectem

attinet: tamen quantum proportiones concernit, quae sunt inter amo.nes, atque ipsas res, in quas illae exercentur, & in primis illam proportionem , quae tali tempore etiam talis, certo tempore certa occurrit, hoc magis, uti vulgo aiunt a receptiuitate materiae circumscribitur, quam

140쪽

DE DIVERSITATE

En Anima ad

mensuras tem

poris atque motuum habi- Animae nexus Eum motibus sorporeis.

Motus animae Commercio

aptissimus. Proportio mo

tuum non tam

ad organanaamitate agentis simpliuiter pendet. Ita saciae quilibet capiet , qntenam differentia intercedat inter generaliorem actinitatis illisus stionem, & specialiorem icti tum, in quem illa diisexentibus modi si deduci Tanto magis, cum proprie Saecurate loquendo uni. uersi illi moduli, qui ita in actiones, de quibus sermo est, eadunt, mini me usquam disserant tota aliqua Pecie ; sed simpliciter nudo gradu, si ut alias loquimur, secundum Or minus: magis et miniis autem non dariare Feciem, adeoque R Osaec dictam ditUrsitatem spisciscam, inferre non posse , adolescentes etiam norunt. CXXXIII. Multo minus dissicultatis cuiquam oboriri bono' iure potest an anima rationalis ad mensuras tales temporis atque m tuum concipiendas distinguendis , ct fecundum determinationem ceratam non solium repetendas, sed hoc ipsum etiam cum dolantate aliqua sua agendumhabilis sit 8 Quando eonsiderantur illae non rarae aut admodum insolitae, sed quotidianae & vulgo notissimae assuetudines, quibus, etiam secundum simplicem. Doluntatem, sine corporalium caussarum concursu, tum etiam cum tali coneursu, varia exempla edit, inter quae familiarissimum est, actus certishoris euigilandi ; aut contra, certis horis &e. Quemade 'um de reliquo nexus rationalis cum motibus corporeis non solum dilucescit ex illis ita dictis directionibus motuAm υoluntariorum , sed inprimis etiam ex effraeia animae speculantis in ordinem atque seriem, imo uniuersim actum su-Premorum motuum corporalium sepulsus, toni uniuersalis, & regiminis eliis particularis, circa ventriculum: nempe pulsus & praesentissimis S grauissimis mutationibus a terrore, vel etiam iracundia; convulstiuo- motuum violentiis a paribus caussis, Pentriculi subuersionibus ab imaginaria nausea. E quibus uniuersis rebus, etiam a posteriori, κατluculenter apparet ipsa animae ad huiusmodi men-Tab tam temporis, quam motuum cos oratium & concipiendas, & determinandas Quemadmodum a priori penitius considerantibus satis manifestum est,s quod non solum reipse, vires incorporea , anima incorporeae commyrcio, adeoque consensui sit aptissima: sed tanto magis proportio motuum, S quidem inprimis non tam ad organa, quam ad Aes, sit aliquid omnino vere setaeητεον, nona corpo

rale.

s. CXXXIV. od modo dixi, motuum aliquam non tam ad organa , quam ad es directam exsistere, facile intelligetur, considerando, quod magis aut minis fortius areat segnius,

SEARCH

MENU NAVIGATION