장음표시 사용
71쪽
adscendat, quanta a descendente corpore excluditur sed huic adscensui resistit gravitas fluidi incumbentis, quod omnia superficiei EI, a corpore , non tacta puncta aequaliter, ob aequalem altitudinem, premit de urget quod si igitur haec resiste tia minor est illa vi premente, hoc est, ii superficiet E puncta es,
quae subjecta co*ori stini, magis urgentur quam non subjecta Dein f F, hoc est si columna ab ef, corpore composita imminente ad perpendiculum fluido, gravior est quam cs . 0 aequalis colum ex puro tam liquore vestit misis imagin rob hfg, non pol corpus non descendere, ait stat proposi-
tem, vincet, per consequens 'quam a corpore C. depressam vel ad latera blum secedere permittet, adscendere nequaquam,vel ne ad latera quidem, adeoque dictum corpus in aqua suspendet. erariast . que vestrae columnacitatam a uiri rasis a corruis vestra husoth ,re ' - - αν --- est vestra pressio, secundum N. I. proxime sequentem sums.7. a. 7 .Haec aequalitas precam est. Etsi enim portio aquae aequalis corpori C. debeat excludi, non ideo tameia eandem necessario extensionem retinet,
sed potest sibi propter pressionem corporis C acquirere minorem prostadiuitem, majorem vero longitudinem, siccisum tu ius emersi is f mss vim erit columnaad, cf. Sic corpus non poterit desci dere, ut ruit propos Cartem dc a steriori patet haec aequantium
invicem colimnarum fictio & inanitas, cum sive cent m possint fingi eslumnaesive una solum,non magis attollatur intubo aqua illo casu, quam hoc item etsi una columna constet, ex oleos aqua, nihilominus tamen , ieri ex puro oleo constans, alteramgraviorem ex oleo Daqua consta
plici versus inferiorareflectitur, liquor contentus rarim modo profertur ultra superficiem extemae aquae, ac si tubus esset rectus. Vid ibid. p. vh Plura alia ut taceam: quae singula utut admittant aliquem explicationis colorem, sere tamen nititur illefos ratio indi modor. Ego vero omnia phaenomen hydrostatio,cura mimemaequantium se invicem co-
72쪽
tum. Eodem plane modo ostenditur, si corpus levius sit quam fluidi portio aequalis, id necessario adscendere, non quod a coislumna fluida ipsum inter fundum posita. t. 7.' nescio quo pacto irsiam prematur, sed quod saepius commemoratae superis ficiei imaginariae puncta libera a columnis incumbentibus mere fluidis magis urgeantur, quam quae corpus tangunt, a columna partim fluida, partim solida. agitur nihil contra nos argume
tum potest tuum, quod hujus est sententiae in fluido consti p. m. tutum corpus, si simum ac deorsum aeque preni nimi- , vel in laxo mansimam suo, ves accedente propri gravitate de, i.
corpusculo circumquaque nitentium, junctaea consideracione quam si-
pra ad p. 7. muri,& intellisodo demonstro,& nihil, tensui atque experi eiu convitum virinium nun tr. E An pacto,quo tu hactenus id expli*ta Dum enim columna Gicespiis leve non est,magis deorsimipremit, vestra sententia, quo columna ubi est illudeorpus, columna inter corpus clandum posita urge- . . tur versus superiora, adeoque ipsa haec columna empus rursem premit. Ex vestra autem luc loquor livpothesi, ut videas mea verba, quiabus vestram hypothesinrecensu eiaci esse comenientissima. De cae tero tu quoque post totidon vis, is, astruis quod aqua inferior sintsinia premat leviora,cum diei, - viscosisH p itur, ς sublime adscensurum esse, e .im flua -- - --
majorem habeat pressionem, quam superiorino. Tindum abest ut haec solum alia perbis sint expressa, ut priorem hyp thesin de columitis plane totam. Nam ut non dicam talem pressionem, aequalen . quaquavςGmriwntem, in singulis fluidi punctis, optime 'nino demonstrari pone inua certumest quod cum uis alii hypothesibus aevi. Nam i. qui, cum principiastat i
iis solida potestis in punctis solidis aquae, cui hactenus nondum particu-Ias elasticas essentiales decrevistis, talem quaque versii directam concipere, uti Vocatis,pressionem 42. Nonne intelligis, hac ipsa oressione
73쪽
tere atque inculcares, ut clarissima fiant, Wplane expectita x. cum igitur in quodvis fluidi puncto, hoc major, sed aequalis tamen quaquaversum sit pressio, quo id longius a superis ficie luprema disi at, cumque ob eam rem pressio in punctis cd ad pressionem in punctis e Psit ut ac ad ais, sive ut bis ad , veli, hoc est, ut columna ab c d ad coluinnama fili, evidentissimum sane est, ni propria corporis gravitas excessum posteri
quovis fluidi puncto aequalis darii pressio versus superiora&inferiora , columna quae hisce punctis constat,non majorem habebet versus inferiora, quam versus superiora nisium, adeoque nec gravis erit nec levis: illud enim quod grave est, magis inferiora,quod leve est,magis superiora petere labet 04 Ergo colimurae vestrae , qua gravitate agere putauitur, nubhun esse sitim possint praestare, adeoque quicquiddelis iis,nihil est.
Neque vero in columas laterales aliqua exeri potest actio, miniam si omium portiuncularum fluidi aequalis quaquaversim esteritur actio, nullus hujus alius poterit esse effectus, quam quod altera rossit effectum nisiis alterius , adeoque quod singulta um, ratione hujus quaquaversiim directie pressionis , effectus nullus sit. Ut autem sic totius columnae millus necive sursum neque de Him intelligitur esse nisis,ita singulae nominicillae,si insertum iliquod incolumitam corpus attingraent,nisiiminillud omnino exererent unde verum manet id quod pari. g. v. dixinem quod influido constitutum corpus, secundum vestram unam a liquam plures enim habetis hypothesin , et in loco missurum sit so,
velaccedentepropria gravitate, descensurum, nunquam adscensurum sit. Nam neque a sua neque a vicina columna premi potest,secundum dictar
premitur itaque solum ab ipsis portum lis fluidi, sed aequaliter sursiam atque deo sim ergo di, simultum luiberet gravitatem talecorpus, non ad inderetri septificiem fluidi, altominius, .nasser,)eam habeati , Interim illud exti consideratibne elucet, quod omitum infimum fluidi corpusculum corpus selidii minuit a corpuscilla si irata sint stud diamidio particulta suae nisu deprimere possit. x. 7. Scilicet si vera esset columnarum gravitas,quam jam ex tua ipsius assertione demonsti avi esset salsam: unde tota tua,quae sequitur,demonstratio simia caditi Disitiro b Co
74쪽
posteruris liminae,' vim, qira corpus sursum pro iis e ponit, vel compenset ves vincat, hoc est, ni corpus aequalem fluidi portionem ves aeque pondere vel superet, id necessario cessistum eo, uti minus premitur,4 in sublime adscenserum es se. Atque haec paulo uberius explicanda propterea duxi, quod te multo aliter rem concipere, atque adeo sententiam, te imiuram impugnare Ly. 7 Dpursuasissimus sum.
R esponsio ad argumentuin tuum L
JAM E ad ipsas objectiones queis aeris gravitatem o
reinstituis , respondere nihil negotii est. Et primo quidem illud considerare placet, an vecto uastis tenero et vix Hae p. m. q. campanae laxe cirramitigata, neque tiaraio ad hanc , post e Musam anu n, 'pressa e vitra gravitatem aeris argumem tm ure silet omni exceptione majus et 'o quomodoto vero
'Tu vero poteras exhoeipso, a te modo allegato Lv. ar.essepersuasis sinuas, quod go nequaquam eam, quam impugnavi sentemiam alite conceperian, actu eam has tenus exposuisti ita eius expressimis verbis dixi,quod haec hypothesis asserat fluida sursumpremiae deorsum,quod que aqualis sit illa pressio,etiam in singulis puncta r nam nisi hoc ita concepissem instantiam de assere non potuissem ita,uti data est, dare . Quid itaque est in tua modo recensita hypothesi, quod non hic contis manu .
α'Mirum non est volus milia patere essum , --- habeatis b=- theses,qua . altera contradieit alteri. Nam illa Mo ies de Im- ῶ-m in να- fluuiu aequali pressione, quaquaversium directa, toti
liconinem, qualem vos sumitis, gravitnem, ut ex antecedentibus p tetra unde mox cum hac elabimini, mox cum illa. Valet itaque experimentum a me allegatum adversus illam hypothesin,valet etiam adve
sis hanc quid mirum autem si non valeret adversus utra ut, cum no Hercules quidem vinierit adversus duos. Quodsiduita quaquaversu premunt , . mir gravitas, secundinim inuo Quodsi gravis est aer, vincit aerem inua vesicam, utpote innii: illum , adeoque vesicam depria
75쪽
vero opprimatur, cum nulla fiat extra cainpanam miratio sive illa evacuetiar, sive minus evacuetur, sive etiam magis complo. atur, dummodo firma permaneat&integra scio quidem e haustam campanam ab aere externo comprimi ad antliam non leviter biere sed scio etiam, minus exhaustam nihilo minus premi, licet Ua. 8. Inclusus aer effectiam illum cohaesionis impediat sume tabulam vitream , quam ita horletonti parallelam constitue, firmavi muni ut satis magnum arenae simillisve rei ace vum, qui tabulam gravitate sua frangendo fit, a ponere illi possis:
quod dumiacis , tantam simul insta tabesam b. . ciniarci ejus
dem ria itaque hypothesis qui simi , eumnon exuero argumenteriir, sed ex
, jure ejus demonsti ationes deprecarerri quoniam vero in luculentaveritate pluribus modis probatio heri potest , tentabo Isic ex concesta utraque hypothesi, ut contra Iona, demonstrare , quod experiamentum hocmeum non possit declinari. Scilicet si fluidi singula cose
restitui hoc enim concedis insa simul premunt de sipra, id quodsi pra jam deduxi, claret, quod es, tagulorum corpuscillorum
ιιι /Fimucem unde ejus aeris, qui intra vesicam contentus est, supremistium corpuscula dimidia nisiis sui parte fingamus enim duos selum esse nisus stirsiim de deorsum, quorum si sint plures tuae hypothesi hoe respectu id haud nocere, intestigis reluctantur tot cylindro aeris externi, quod sui magnum paradoxum est sed demus etiam hoc, ut videamus,ma porro inde sequatur. Nempe quantaeu JManu horum om in alluentium corpus es an aeris conclusi vis 3cenicacia inquo. que debet concedi aeris externi corpusculorum vesicam pa teriali emtium unde hoc respectu sibi invicem pares erunt,aer extemiis Minte nus Deum vero extemi aeris adhuc accedat singulare pondus, biscentum v.g. librarum , debet comprimi ab utraque hoc cauti aer internus, eoque ipso vesica mutationem subire, quod cum non fiat,pMet,quod hypoth
sis cui opposimininexperimenium,quicquid fingatur, maneatfilia. a. Ex dictis itaque intest is, quod aer inclusici ean' aeque minineffectum pressionis cylindri aerei extemi impedire possit, ac in vesica b. 8. Feci fideliter quod jubes, non sine mapore deprehendi, quod
76쪽
jusdem materiae vim, quae fracturam prorsus impedire valeat, hoe est, quae ita sit compressa, ut 'comprimi solet tali acervo, etiam nulla re intercedente, subjeeta: denique paullo supra tabulam intrude in acervum vel tabulam similem, priori circiter parallelam, vel tenue asserculum, vel si quid aliud placet Ia que diligenter attende, num remota denuo materie subtus existente, superior tabula ad inferiorem accedat, priusquam haec stangatur num porro superimpositus acervus jam denique vim premendi frangendique acquirati postremo num ante tractu ramissa supra tabulam fiat mutatioci atque haec justa compa, ratione ad campanam eique circum ligatam vesicam premem
remque aerem Cc. 8. transis uaficile cd 8. intelliges , non lauta campana nullam extra eam accidere mutationem debere.
Ita ut cum horizontaliter atrouere tabulam vellem, vix potuerim unde cum aer atmosphaericus longe sit grayior hae arena , miror , quod si empanam horizontaliter, qua potest fieri Gleritate, attollo, maeum
se campanae submittentem eamque nouemon recurrit deductio me r. . ubi probo, quod etsi aer intem in externus mi invicem sint νυμ mire eiat pares, superioris tamen adhuc ad elaterem Meectit pondis nod sentiri, si attollatur campana, nono debeat, si aer eam, quam vos praedicatis, habeat gravitatem. e. 8. Faciam. sic ergo, sicut inferiorem tabulam vitream super arenam
deprehendi firmatam, utpote a si periore arma appressiun, ita pariter eampana ad aestiam debet Flamini etiamsi a 4 in furis exhin ,εc sicut eadem tabuli vitrea horizontaliter elevata majore, quam propria, Wivitates levationi resistebat, sic eadem eampana debet reprenare. Nelim itaque, si aer premit uti arena, ex te scire, quare hic Quirumst Ego hae lamis, ideo id non contingere puto, quoniam er gravitate sua non incumbit campanae, sicut arena tabulae., d. 8. Ego id inde haud intelligam, quoniani rici modo non soleo ratiocinari, sed conclusiones ex similibus, nisi in esseniliamuis reumflaui. 6 --, Frupa ili an, Mibo.
77쪽
Sed ramen etiam ante campanae evacuationem fieri non posse videtur, inquies, ut copiosissimus aer eXternus pauculum intra vesicam campanam interceptum non vincat, Cillam huic apprimat quidni vero fieri possit, cum aer ille pauculus, peris inde ut in exemplo proposito arena, infra tabulam constituta, Oe 8 ita plane sit compressus , ut altitudo externi requirit: altirudini enim pressio in fluidis proportionalis est ob ea que rem etiam in conclavi, vel alio loco superius clauso , non minus aer premit, quam sub dio, modo aliqua cum externo libero aere ipsi intercedat connexio, vel si minus, sic certe constitutus compressus sit, ut esset ii connexio dicta suppeteret: quod hoc modo in omnibus fluidis fieri necessario fieri , mul. tis clarissimisque experimentis de rationibus eruditi docuerunt. Sed placet hanc posteriorem tuae objectionis partem f. s. adhuc alio modo expedire mirari enim, ur tanta vis externi aeris non opprimat 'esicam campanae, im e idem est ac
mirari, cur frustum chartae sitalisve rei in plano positum hori- oontali minis plicis inaequalicitibusque praeditum non ita ad linum fanum, incumbentis pondei e aeris apprimatur, ut
omni-α 8. Si ita, quod minime est. Nihilominus illius compressi aeris nata
alia vis est quam elastica restitutionis at haec eadem vis in aere quoque extenis tanta est, quantii ii concluse eum vero aeris externi isti et
teri accedat adhuc raritar,.qin iuncta usi e vim, non potest non vinceres plicem imiten . elasticam aeris intra vesicam conini si
nihilo, orem, firmari campan ad antliam, etiam non exhaustoas. re deberet quod quoniam experientia non comprobat,sinu quodam .. eo modo, quo vos contenditis, non si gravis. f. 8. Frustraneus est ruus hic alius modus peti enim principium , dum fingit dari aliquod pondus aeris in aere, ouod me mare nosti adeoque pro principio unde me convinceres, nabeis hava debuisti. m. rerum hi sic quoque tuae deductium, onsionem modo danun oppono, a se, quod pari passu ambulet eum priore, hoc est, nulla sit, -
78쪽
omnibus suis partibus illud tangat, plicasque 'a ratione quas tra-buit itque inaequalitates penitus amittat. Iuc vero non di iliciis lis datur resiponti O nalia pars quaelibet chalTa planun in Otrian gens, etsi ab toto preniatur aere superincumbente, haud tam ei majori conatur vi descendet e quam quae ex gravitate illa nascitur ut superius ostendio qua gravitatem aequali: atque exclusit 'portionis aereae superet qui excelsus cum facile intelligatur en perexiguus, patet, a connexione partium in charta , vel allia satis imbecilli causa , compensari eum , atque adeo destensum
impediri posse ita ut ab aere incumbente uniuerso, nequidem quantum musa insidens movere potes , moveri chartas fas sit ibid.
VEnio nunc ad alterum tuum vel potius Auti de Lini contra gr. itatem aeris argumentum, quod ad hunc mo . dum proponis aluit Paulus de Lam baro Himesse μper extremum lanci , alteri lanci imponit ponaus, usque duin aequalis utraque lanx fiat deprehendit pondus in ab eam lancem injectum exactis e referre pondis Idraroriae vitri quantitatem si imminuat argenti vivi , re quomodocunque variet experimentum inemper eodern modo respondet: clarum δε nc es quod, si aer in altumgravitate Japremet Θ-drargyru=u poudus hujus ne maum nostra, nec libra sentio rei c. Hic quamvis SINCLARI defenderein explicare responsionem cum Tum Io fortasse possem. Tamen, cum dissicultatis eam aliquid non neces ariae habere agnoscam , paullo aliam dare conabor. Et quidem Cartesii placet regulam sequi&propolitam quaestiouem in tot dividere partes non tamen quales tu interpretare. s. S. cultrum postulantes quo expedi.
g.8. Qil a vero λnpudentia audes mihi tam crassam textus C.irtesiani inter b
79쪽
p.V. f. M. idebuntur ad eam commodius resolvendam. Igitur illud
primum videbo , cur, si eximatur ex vasculo, mercurium contianente, baro scopium ejusque in serius 4 pertum orificium diligenter obstruatur, id tantum satis accurate pondus habeat, quantum habere in libero aere vitrum comprehensique moles mercurii consueverint deinde rationem quaeram cur, aperto
rursus orificio, si satis angusti vitrum colli sic mercurius non effluat, gravitasque maneat immutata postremo , cur in vas reconditum nihil neque amittat gravitatu barometrum neque
acquirat, breviter attingam Prima quaestio Ch. s. ynon est diffita
gi y qui dena de divisione per cultrum4.ibeat. Ibi enim plane non Iruem pretor verba Cartesii , sed dico blum,illam regulam sine absisrditate ain
plicari haudposse v. g. ad quaestionemquid statario aulanstinusita' solum adqin si ines mathematicas quoniam&Deus plane dividi n quit, neque V asse neque mathematice Maurimi si et in infinitas dividatur partes integrantes, inde tamen nullus, quarumvis moercitati
mus mathematicus, ejus cognoscet naturam. K8. Dissimulas di cultatem, quam Sinclarus isti agnoverunt, tuque s. etiam ignorare haud potes. Ut itaque lector ilitelligat, in quo vis hujus
argumenti sit posita , dico falsum esse iriquod in responsione tua sumis, quod vitrum hydrargyrus in hoc experimento sint coon . Quo enim quaesis conjungerentur modor Nam mechanice, per clavosci non physice, vel pergravitatem , vel asticam cohaesionem : hydrargyriis
enim secundum gravitatis motiun potius elaberetur ex rubo, quoniam enim tibi perinde est,sumamus statim castim secundae quaestionis, ubi om ictum inferius est apertum)quam ut in eo contineretur elastica coha fio inter tubum vitreum hydrargyrum usque adeo datur nulla, ut ne
ouidemhydrargynas rubum hu--. Ergo si ut ex dictiselucet,hyinargyrus cum rubo au in ρι--iniones eo/- hydrargyras tamen cum lance, φρονιι -- conjungi haud possit,manifestum est, quod lanx ab hydrargyro non possit affici, sed a solo rubo, adeoque
hujus quoque tantum pondus, si vera est vestra hypothesis, necessario referre debeat,quod cum non fiat, vides vestra hypothesis phaenomen a contradicente . sine ulla spe efflagii, luculentissime refutetur. Disisti COOole
80쪽
dissicilis quare enim vitrum hydrargyruuri plus ponderent
vel minus conjuncta quam separatar Ci. 8. yan propter vacuum comprehensam de exclusum aerem' ita est, si aeris exesua portiuncula gravitatem habet notabilem ad quod obsera an dum ingenti opus vitro est accuratissimaque bilance, quando e cessus non pqtest esse non perexiguus, quodiu minime vis sed sorte magis arduum explicatu putas cur, aperto inlibero aerei feriori barometri orificio, '. 8. hydrargyrum non filuat, gravitasque prior haud varietur nequicquam ecqua enim de causa varieturi cum aer etsi jam quidem accedere ad dictum
orificium hydrargyrumque possit, antea tamen nihilo minus operta urserit quam nunc aperta quomodo vero elabatur me curius, si vitro collunt sit quod dixi, hoc est, quod ob tenuitatem dividere inter sese aer ac mercurius, ut simul intrent laxis
ta. Non sed propterea, quoniam hydrargyrum nulla ratisne modoquo
cum tubo vitreo unitum, sustinitae infinior, qui hydrargyrus ideo,quod sustinetur ab aere inferiore assicere lancem nequies sicut v.g. si loco hydrargyri ins baculus quidam argenteus, ita aptatus, ut ultro citroque moveri absque impedimento intubo possit, si ab alio exti ambum baculosissesciatur, Me qu appen id lancem 11M,,Me sedum Micere laui cemqueat, minime verobaculus iste argenteus. k.8. Duas hic quaestiones misces, nescio an ingenue satis quarum posteriorem, nempe quare gravitas haud varietur veluti malae causis conscientia,
sestinanter praeteris, priorem, nempe quare hydrargyriasmmemat,quae&ad hanc notati controversam penitus non pertinet, desta quam non quaero,copiose demonsti as adeoque ne nihil hoes o νεμι--, ipse tibi quaestumem, etsi alienam a scopo, fingis. Sic autem non haec tum quaestio inanis est, sed&tertia, quam subjungis, responsionibus tuis nequicquam illustras, ad quas responsiones tuas etsi,ma sint, quae proferri postent omentosa dubia , quia tamen ipsa quaestiones sunt ab lotriae, ne tibi ad aliena evagandi occasionem suppeditem vel alio illa dccommodiore loco, milvia presuam,