장음표시 사용
311쪽
cum, quae in eo contistit, ito omne enunc tum in illa, omnia propositio, quae legitur, sit μιν divina, tum ratione materiae, iiii ratione formae, ita ut ioces divinam spirent originem, sensus iisdem expres Ius, verba res ex eodem fonte proiecta, quod satis clare insinuat Paulus, dum avium: κα ἔνη, totam Scripturam tum tione verborum tum ratione rerum vocat Birri ευπν, 1. Tim .ec I 6 cui consona Petrus ostendendo, Scripturam non esse uia λυ-
σεω , quia scilicet non et lantate hominis allata sit olim Prophetia, sed Spiritu Sant2 impa bis fanai Dci homi nes. a. Epist. c. ao ai. Egregi C prian iermone de Eleemosyna: Spiritus Sancti serat Scriba, Propbetae erax ejin Calami, quibis Spiritus Sanais scribenda distabat. V I. Obstrepunt huie persectioni l. Pontificii, qui vel clim Francisco Suarerio, tractatu de Fide disp. 3 sect s non omnia sngula verba Scripturae deducunt a Spiritu Sancto per specialem morionem antecedentem , sed quaedam .antum per a si lentiam quas custodiam, vel cum Bedarmino lib. 1. de Concii cap. Ir ci ca res haerent, Prophetis Eu, non revelasse ea, quae scripturi erant, sed excita se duntaxat, ut scriberent ea, quae vel viderant
vel audierant, alterunt vel cum Gordon Huntia Controversia.
Se 4. p. so. statuunt, Lacam ex discipularumsolum relationesi Apsi se Ii Calviniani quidam , qui cum Iunio lib. t. inrali. 6o ad. mittunt. Scriptores Novi Testamenti aliquando prudentGscientes praeter veritatem historiae quaedam scriptisse, ac recepto inter errori ex charitate aliquid condonas propter opinionem valgia veritate historiae deflexisse Armiuiani, qui cum Popto Augustae portae pig. 43b piscopi disp. publica de Auth κitate Seripturae, in tractatu vernaculd edito Anno 63 . de officio Magistratus pagra impingunt, ita ut postremus in laudato libro faciat altiuIeses, quo CHR rarus ipse condidit, alias ouiet Christi ab Apo- solis per Spiritum condenda judicavit, Ilias aenique, quas condiderint Apostoli con silio authoritates instinctu ea motu proprio Photiniani qui cum S ino libri de Authoritat Scripturae p. i. seri ο- tui se . ut in aliquibu scriptores acri leviter errarint, opinantur.
ram Divinam dici, non quod multa in illa divinae peculiari revelationi imputari vo teat sed quod praecipua, quae primari S per
312쪽
se respiciat Scriptura, nempe quae re cinnitu irem, it tem o ire
Theologorum Mogantinorum vim licii, , politi s c. q.
sideratii primo ratione librorum, dein tibus cle ille ritur, quod non tantum constituam unum quodlim corpiis, sed etiam, quod mnes msinguli Canonici supersint, atque faciant eis clum System sacrum, cui nihil deest, quod ad integritatem requiritu m rmat divina providentia, quae non potuit permittere, ut ii L aisi nonicus periret: Si enim Eus talem destinavit in usum Ecclesiae perpetuum, quomodo contra intentionem suam potuit an exponere abolitioni consulantur loca Matth. s. s s. 18 Lue. 6.i . a es. Pietas Ecclesiae, quae depositum tam nobile sidelite bis custodivites quae quaeso Ecclesia passa fuisset, manibus elabi nSacrum Num Iudaica At ut illi concredita τα λογα ζ Ro in se 1 ita fideliter quoque custodivit, nullius somnolemiae, quoad hoc a Christo unquam vel illius Apostolis accusata. Nam chriastiana At illa longe minus videantur supra, quae ex Cro; cedi ximus Fidelitas Ministrorum. libri Veteris Testamenti fuerunt me. post in latere arcae, ut perennarent, regulaeque ossicium praestarent Ecclcsiae Deut si , L 3. Os. q. s. 26. I. Sam io. I. Reg. et t. m. 8. r. Paral. q. , i. q. Collecti fuerunt a viris congri pationis Eccl. r. , s. 3. I. a viris denique Synagogae magia completi; libri velo Novi Testamenti itidem fuere collecti, dilareti l clo si commendati. Johannem vidisse, dicitur, tria Eu, nscripta Tetrum Pauli Epistolas. utrumque illa Eccletiae
dasse. r. Petr. 3 cf. 3. 6. II. nec in te Augustinus o M.
contra Faustum Manicharum . . di tincta est a poster libris excesientia Canonicae authoritatis Veteris , ovi I re ti, tu A Uulor temp0ribus per successiones tu uum , tanquam in sed
VIII. Non itaque subscribimus. a. o nDo et i vel Pat ibus quibusdam nimis secure , mixtio lata uiat, libros Propheticos in prim
313쪽
tem ii fui me consumtos. ab sal ltitutos, vel Bella inum
robant de libris qui cis rone di nistentiam. III Photinianis, qui negant, onrne libros acroatrare . si quihus non extantibus omnino credendum citata Iuli e in Novo Testament testimonia, zae hodie in Veteris Testamenti libris non leguntur. LX. . Sed quid sentiendum de libri, quos deperditos suis e m sendere satagunt quidam qualis Prophetia Enochi Jud. I i-1er Bellorum Dominimum. 11 es t . Liber Justorum Ios. o. s L
23. 2. Sam. i. es. 8. Liber Iudicii Regum I. Sana. o. I. s. Libri . balomonis. I. Reg. q. s, 32. Liber verborum dierumque Salomonis I Reg. Ir es. i. Sermonum dierum Juda irae i. Reg. q. 'cis. Res Davidis Salomonis, I. Paralip. o. ys. p. a. Parat. 9.es 29. Lamentationes in uiae reclosiae 2. Paral. s. es. 23. Respondemus, jactari Prophetiam Enochi, scriptam non extare vel unquam extiti se, nec Judas plus dicit, quam προες ni re, quod voce, non Cal mo, factum fuisse colligitur Librum Bellorum Domini 1 Doctoriabus statui librum umerorum vel Judicum Librum Justorum sui se vel secundum quosdam apud Sixtum Senensem l . . p. 99 volumen totum legis, vel Iibrum Exodi; aut, secundum Ariam Montanum, ritualem aliquem; aut, secundum a iuride Janium, Annalium forensium Librum Judicii Regum fuisse Canonicum prob nequit, ut Millos Salomonis, quorum mentio sit r. Reg. q. PL3r. quanquam non scripsisse , sed locutum fuisse Salomonem ibidem dicatur, si aliqi a pars illorum in literas redacta habebimus illam in proverbiis N Cantico Liber Verborum dierum Salcis monis, ut Iuda, Israel, vel est volumen Chronicorum, quod extat in Bibliis, vel Actorum sorensium, quod nunquam sui in Ca-none. Caeteii , qti allegantur, I. Paral. O. 20.es 9. libri Samir iis, quorii in posteriorem,sccundum ipsos Pontificios, adornarunt Nais hana Gad Q. Pa s. q. sontis liber Ris, iri a Nathane conscriptus, cui ingendi Addo, Seruaja, Jchia, Plotii etae Ahiae Silo-ii ita prophetia habetur a Sam. i. si xseqq. denique lamentationes illae a Parat. Is is nec scriptae dicuntur, nec, si scripta extarent, ves extitis ent, pro Canonicis habendae est lat.
314쪽
X. De N ,vi Testamenti libris, & quidem de prima ad C rinthios, respondent, Paulum l. Corinth. . , s. s. digitum intendere in posteriorem ad Thessalonicenses, vel, quod commodi Time dicitur, designari hanc ipsam, cum scribat quod ac O-τη ἡ λ λῆ, agnoscentibus Hieron mo, Theoph)la 20, 5e Sixto Senensi. De Epistola prioli ad Ephesios, de qua Ephes. s. ec . Non notari aliam, quam hali ipsam, quae ab ipso cotempore exarata, Drespicere ad duo priora capita, in quibus de in .conomia salutis nostrae cripserat in quam sentem iam concedit Theoph)lactus alii imo si cum Hunni acciperemus illa verba de ali. qua priori Epistola scripta, quae hodie non extet, nondum ostendi posset, illam fuisse Canonicam De Epistola ad Laodicenses a. io videtur esse dissicultas, nam primo videtur illa deesse in Bibliis nostris cum tamen in antiquis Codicibus Bibliorum II ormatiensi bis deprehendatur, ut innabaptistarum libris . . labeturti apud Sixtum Senensem in Bibliotheca, lib. II. de Paulo: S Lia iliado iunt, qui per illam intelligi volunt Epistolam ad Ephesios, ut observant Tertulli inri Epiphamin, alia primam ad Timotheum, quia in subscriptione haec verba leguntur: His Til ἱλον. Iovi ni κίφη , ἡ λαοδαμαι. . Sunt denique, qui observant, dici, scripta,non ad Laodicenses. Prima sententia non subsistit, rectὰ enim Hieron3mm Legunt quidam S ad Laodicenses Episolam sed ab omnibi exploditor quod si tamen esset genuina, quam Simtus prodit non posset obiici illam deperditam, quia adhuc superesset altera sententia, quae Epistolam ad Ephesios substituit , fuit haereticorum , imprimis auarcionis, quam repudiavit Tertullianis de Epiphanius, non ad Laodicenses, sed ad Ephe ios cli. piam esse illam Epistolam , quae illum habet titulum de subscriptio nem, evisente patet , ex testimonio Ignatii, scribentis ad ipso, E.
phesios sequentia: Estis, scut Paulin vobis seripsi, unum corpinan Spiritin, qui vocati estis in una de vocationis vestrae Audiamus hic quid promate Pontificiis Thum et II lutim scit. bens: Hoc igitur eodem tempore scriptam a Paulo priorem solum ad Timotheum Epheseum illi ex Macedonia is irra, testaηιur . Athanasi in anops, ta a praefatione adu .inu suu
Theodore im, quos cum Baronio sequvntar docti recentiores.
Iu tamen legente in Theodoreti commeat iis primae pisola ad
315쪽
De i Ihoritate Scriptura. R Timotheum pro vitimis verbis subscriptum Scripta est ex Laodicea, quae est metro olis Phogiae Pacatianae Sicut etiam legitur in Nibusdam m in exempINibus Epistularum Apostolitarum , xsimant Theudore tum mutasse priurem sententiam in hanc veluti probabiliorem , nempe, Laodiceae scriptam Epistolam non, cui primum exstinavit Theodoretis, ex Macedυnia. Nihilomimis tamen credibile II ex additamento id ad nem epistola Pauli, qaod Theodoreti non est, i ad quoque ad nem Conimentariorum ipsim fuisse adjunitum. Sed in emendatioribus Graecis exemplaridus ita testimus: ἐκ Q sem ακεδονια . id est scripta fuit ex cedonia non 'itur ex Laodicea. inde Theoph)la tus, quia legit supposii titium illud ἐκαφη - Λαοδ,κ- Q, inductus est in eum e rorem, ut putaverit hasti, solam primam ad Timotheum esse Liam, de qua S. Paulus meminit in sola sit ad colo lenses, dicens: Facite, ut epistolam, quae Laodicensiit in re, vos sς Graece enim habetur que ex Laodicea est. Sed hoc nullo modo eum veritate consistit quorsum enim pbis tres annos, cum Ruma Paulus maneret, illam Epistolam ad Colosienses, ut suo loco
videbimus, scripsi et, jubet Colostenses tunc primum eo ere Epist
iam, quam ante tres an nos scripseratId Timotheini Et cur potia hanc epistolam eis kilenaam proponeret uni olim Timotheo scriptam, a eam in pastorali inci instruendum quam tot alias variis Ecclesiis data Z nempe, duas ad Thessalonicenses duas ad
Corinthios, unam ad Romanos, alteram ad Galatas, tum ad Ephesos, ta deinde ad Philippenseo, ad quos omnes scriptae extabant
praeditiae literae Apostolicae. umo vero non solum hane primam ad Timotheam, sed nudam aliam prorsus ex Laodicea scriptam esse a Paulo Epistobis, sive ad Laoaicenos, veritis existimamus. Nam, etianis mandaverit Col leobus legere eam Epistolam, quae Laodice iam est; non tamen igniscare per hoc volirit, se vel ad Laο-
dicense quidquam scripssje: sed , ut bene exponit S. Chios . literas, auas ipsi Laodicenses ad Paulam scripserant ut Ca enses avdior , qaantae pietatis Epistolam ad Paulam Laodicenses deals fent, ad carentur es forte a dam continebant ad ipsos Colo enses pertinentia. ius aretem Marcion, Sesti Haereti inpud Terta iam , tau Epiphanium voluerunt Epistolam PGι-
δε ad Ephesos, non ad Epho Os, sed ad Laodicellos suis scriptota;
316쪽
Εvertitatio XIIII reseditis aperti sim S. Qui testimonio, qui ad ipsos
scribens sic ait Estis, lauta vobis scripsit, num coivnus stimi in una de vocationis vestrii
ii praeterea S. - in libro de Scriptorib, alteri cultas am Pausi ad Lisii censes incens: L lint quidam S ad Laodi ephlolam, sed albis exploditur a Censuit autem Phil irim in iti' de propter i ea n epi olam , quod ab Haereticis faelio ac pit Anshelam n Si lanen is, Faber Stapulenita, V alii quidam recent lapis otti l
ab aliquo Iulle Odyic am Ja ιιι potest a nosci, im ex plerisque
Cerbis in aliis Pauli pisolis stat se contentis praesertim in Epistola ad Colo benses, ut mirum it volui e Apostoli ni post propriam ad eos scriptam, hanc etiam legi, quae ibi proprium, nihil
novum, alit iterata consideratione unum contineret. Ilis italomi sis , ad uisolam Timotheo an scriptam redeamu . esse missam ex Macedonia,satis insinuat S. Patilus idis verbis inmop itis. Sicut rogavi te, ut remaneres Ephesi, cim rem in II cedoniam Nam, qη0d aliqui dicimi, haec verba id non convincere, verum est, s sui per se Ofiderentur sed addere opori antequam Partius Epheso discedens hoc tempore veniset in doniam, sine dubio hanc Epistolam Timotheo scribere non poti it enim in ea cum si tanquam cum Episcopo, enue antea ibit Discum ouam illum Ephe si Paulus hoc tempore reliquisset. Ru si ne dici potest forte scriptam Epistolata, ubi Par
cea Gul. reces set nulla enim est alterius loci aspicio, unita ria ΠΩ potuerit, misi ex Laodicea, quod ti supra refellet 'i, ' νη- jura praeterea sumus, ubi de Ephιχι. itrisa ad CDllJc cadum, nunquam Paulum, neque Oths, neque Laodiceae ιι bse iade, et ei Pa illi sol e Rogavi te, ut rem. vreres Ap 3μ m
317쪽
nius u. cre deurandata Tito limr Cre 1 ιιι i. . illi, ei propriam υλ multu sib c li Epi-pυI , OnH. . uinci item perfecti Ecti est. l is, ut a loco referemus ' Hactenus nus in illa sementia ultima , quam de .s' si mus, Pera, e Luth: A., ostrique Theol ni bant ex quo satis patet, rie Apostoliocam nec Canonica in notari Epistolam, sed aliquid a Laodicensi vi
XI. Secim id consideratii characterum ratione, quos dicimus esse primigenioc nunquam immutatos . tum quia nunquam redditur probabile, Esdram literas ab ipso laxo signata immutasse, aut Iu daeos ex odio adversus Samaritanos propitos haracteres quideri divinos abjecisse, alienos ab illis, a quibus captivi Moppressi erant. assumpsisse, via omnia exemplaria, Manti scripta non tantum Judaeorum, hinc inde dispersorum, sedis Magnatum , quae diligenter asservabant, illam immutationem corripuisse. Secundo, quis non animadvertit, long simpliciores esse characteres Hebraeos Samaritanis Unde noster Schici hardus in Becbina Hippe ruschim redi Prauid quod a Merabba, hoc e si quadr.rtiliterarum pote ibi constans, aequabilis, facilis, S in decoram titieam40agmentabilis, vocis insuper Drmam, ceu orkanorum dio illone , qu dammodo referens, deis rue conditam quandam
maje tatem prae se ferens, polim Legis uota sapientis vis convenire ualetur, liam Daec hiulca deformis, altera, operosa es ex ,an uillicitis, adeoque, ut ex omnii circumjlantiis apparet, scibtia. Tertio Oppositum potius concludendum ex collatione ludato rumin Samaritanorum; neque enim verisimile, Iudaeos ad superstitionem usque inmodicem sacrum protios ei misisse, ut illa quae primaeva characterum sit ra vel periret, vel ad exosam Samari anam gentem transiret, aut quia in religione cfecerint a ludatis Samaritani non Iudaei ab illis, Jui eos literas mul. sse, arata iam mora tiristiuisse, sed potius Schismaticos Vc scientes . cu di tollius differre volebam. h 'i an illos retini isse, non mira sit va
ticillum illud pota Ilacii is..., aut aliqueu Apostolarua non Osth
318쪽
gisse. Quid, quod Salvator noster dicendo, ne ut avi ota vela picem e lege perituram , satis claresinsinuat, illam literarum figuram, qtiam hodie a thuc habemus, esse primaevam, Iamaliticae anteriorem qiii Iod in charactere Samaritanorum non est ni inimae fitatura litera, sed in nostro si non amplius extent sagittae primae. vae, non tantum Iota, sed totum illud, quod materiale est, in C
dices T. periisse, admittendum sit. XII. Non accedimus erg primo illis ex Iudaeoriim Rabbianis, qui cum Mole Gerundens Joseph Albo m. Iose conserunt Mosen d Esram, quia dicitur de Mole, quhda cenderit ad DεuM, Exod is es. . nec non de Esta, ab a scenderit ex Babel, Esraeps. 6 colligunt eausam ascensionis, ut in Mosesiae it lex, ita crumque in Esra,4 quia, ut Mosi dicitur, ut doceret statuta es Iaaicia Deuteron Esrae quoqtie quisu praeparori erit cor stam ad
uerendo legem Domini, ad faciendum, ta docendum in Irad statutum is judicium. Eira . s. o. Ut ut lex non sit data permanum ejus. Secundo Ponii suiu Do ribus. Bellarmino, Ariae Montano, Genebrardo. Gretrero, ac inprimis pervicacissimo M nacho Iohanni Morino, Ble sensi, qui ut videri volunt secuti Hi
ron mum, illud adoptant: Esram scribam Legisque Doctorem po traptam Hiero Obmam, instaurationem Templi sub Zorobabel alias iteras reperi se, quibus nunc utimur: cum ad illadmque tempus iidem Samaritanorum ab oram characteres fuerint circa
quem locum tamen vindicandum occupati fuerunt Picus Mirandui
nus Iohannes Capnio, Milhelmus Schichbardus Tertio quLhuidam Calvinianis, qui secuti, post illum Iosephum caligerum, Suillelmo V ittalcero Iano Drusio. a sero, Capello applaudunt, magis opinioni quorundam literatorum , quam Veritati, insistere
XIII. Tert id consideratur illa persectio ratione punctorum. Illa enim coaeva statuimus literis .in ad integ itatem textus lacri r quirim id Stat pro nobis alitem primd testi trionium Christi Matth. 4 s. g. Secundo ipsa natura Vocalium. Habent sese characteres, consonat instar corporis, vocales vero instar animae, quae vitam sensum conserunt finge abfuisse vocales suo corpori, defuit animi spiritus. Num perfectum potuit esse Systi m non constans de
bili partibus Num potuit sensum infallibilem ingenerare destitu.
319쪽
tκm vocalibus, quae vel maxime ad illum faciunt Quis me certum reddet, Tiberienses, qui finguntur puncta substituisse , nunquam crrasse, homines c. a quibus humani nihil alienum Quis animum reddet άμε- ωον infallibiliter certum in sensus divini investigatione Tertio, si ipsos adeamus Rabbinos, Millos consulamus, respondebit Simeon Ben-Jochai, Iam 19ein literis potestatem sine punctis,sed is ut corpm hae anima. m. Nech eum BenHa halem talia olle unda cum literis legis Mosis dii tui est anima vitae pore mimano. ruinaclitus datas et tu et
AP . ejicimus ergo sententiam Pontificiorum, qui,ut Scripturam in cereum vertant nasum, corruptionem illi impingant. Obscuritatem affricent δε varios sensit exsculpant, punctis vocalibus destitutam, proditam esse asserunt, Tiberiensibus punctorum distinctionem laccentuum inventionem tribuunt, Se cum Bellarmino Gordono unita, de Iohanne Morino putant, se non inveni Bh ahoc figmento, quod pueri in faba. H. Quorundam Calvinianorum , qui itidem adversus punctorum antiquitatem pugnant,4 cum Auctore Arcani punctationis revelati, Ludovico se Capello, novi tate illorum ingeminata, stant tanquam pro moenibus Ajax, quos greξie exceperunt Buxtorsit Taylorii, Bootii fratres, de alii. I l .
dam Literatores & Critici, quibus plus placuit peregrinam inire viam, quam ab orthodoxis tritam insistere semitam. X Non infeliciter itaque praeter Theologos etiam Philologi pugnant pro antiquitate literarum, quae hodie in Bibliis conspiciuntur Ebraicis etiam ex nummorum indiciis.' Refert enim R.
A Jarias, quὸ apud Davidem Palisam civem Mantuani a viderit quendam argentei in in cujus una parte fuerit jura capitis humani, in margine vero hae vocώ473,3 no P ex Salomon, in alte ita parte rara Templi cum inscriptione a 'ς γ ῆ'J Te
anti Iu is ni trimus aeneos, regno adhuc forente praecusos, me vorat, calculum quoque addunt Theologis stantibus in alitisii Ne nil eo, uti codex illesian: s undis iltu ante tempora Maso retharum Tibe-
320쪽
3r Exercuarto XVII LXVI. Frustra itaque Lint, qui . cum Capilla obveri , nummos aeneos esse su sectos, tam probabila non si tam optuentum
tium Regum susseribse, praeceptum Decalogi de non faciendi inreiiij basis scalptilibus obstare is, si 'Calpandi conjectar
tatur, dicio se hos nummos ab Her0de in honorem I ii L. Ar
tonii fui j procusos, quia e sigies Antonii emutem Salomonis optime retulerit: cum sint mera postulata; quis enim nescit essemat rum nummi, termisisse hoc opulento Reges Imperatores, merces quasdam viliores commode ita comparari ,regno aucto rem
nummariam crescere, hoc in arbitrio sequentis Regis esse positum, qui amplitudini nominis multum indulget Quis nescit, non ranes imagines tasse prohibitas, nec tam productionem illarum, quam cultum cherubinos fuisse in ipso Templo & stante haetione nullus Rex potuerit admittere sui essigiationem ς fis nescit, nummos hos ab Herode procusos, dicere , esse loqui absque da nento Marcum Antonium Ealomonem consimiles habuisse vii tus esse divinare absque rationes II. Qii antiquitati punctorum
opponunt sat 1 e multos Hiaeles, potuisse ita ille illam codicem nos denominatum esse ab Hides Seniori, cujm mentionem facriti su forsan ab Hiilete Hatibasii, qui circa ann Cm S rtrecente imum si quadra esimum vixerit inJudaea nam tantae non suisset dignitatis mauthoritatis apud Judaeos, si a iunior illo, nepotescit Rabbi Iehuda sancti fuisset compositus, nec . si admitteretur hoc, quicquam responsum esset, quia junior aetate Masore-thas antecessiti III. Nec satis tamen solide concludere videmur illi, qui ad sepulchra Patriarcharum confugiimt,4 ex inscriptionibus illorum contra Capestum S Socios concludere volunt, nixi cstim ni Benjaminis Tudele is, qui in itincrario suo refert se vidisse in spelunc i quadant inter caetera sepulchrum Abrahami veris
chrum Abrahami Patris mirari beatae memoriae cum nolim sat, flamproni sint ad mendacia Verpi.' ipse lite Beniamin ill inlibto prodiderit ingenium Meclipsi veritatio, quam passus est non uno in loco. XVII. Dicendum te aliquid e Masori , quae sepe legis in
xime commendatur, i, o versis, voces,atque iteras u. merat, varietatam inutiat, lectioncm constatuem te:inet, conservandi ornua