장음표시 사용
331쪽
Des Muttinitate Scripturati as
Epistola occurrit. Pro Evanilesium Iacobi, cujus meminit Origenesis Hieroti min, quod fabulosissima prodit de Ioachimo Anna Maria. Evangelium Nicodemi, quod prodit suam puriam ori ginem, in sine aniens in nomine sanctae Trinitatis c. Evangesian Ebronitarum, quod idem cum Matthaei, sed corruptum. Evangelium Nagarenorum , Encratitarum de Pauli Epistolam Lentuli de CII RIsro, de qua Daniel Mallonius ad Alphon si Paleoti hi toriam de CHRis r stigmat cap. ii Epistolam S. Mariae Virginis ad unatium, hujus ad illam, quam ut confictam ejiciunt Pame-ti , Vacta es Cocvs Ponti Pilati dein nrciri, cujus memini Tertussian in Apologia Canones Apostolurum qiii inter opera
Clementis Romani, mi Papa Leone nono inter scripta orthodoxae fidei relata, quorum author, authoritas & numerus in incerto Li-
turgia in Jacobi, Petri Matthaei, Marci, Epistolam ad Corinthios Clementis secundam,primam ad Jacobum,fecunda ad Jacobum, Epistolam ad Omnes Coepiscopos, ad Julium S Julianum, ad Fratres Hierosolimae cum Jacob habitantes, librum unum Apostolicae Li-
turgiae, Canonum Apostolicorum librum unum libros decem recognitionum, itinerarium Clementis , Pauli Epistolam tertiam ad Corinthios, tertiam ad Thesalonicenses, sex ad Lucium Annaeum Senecami, de raptu suo in caelum, librum de actibin suis, librum
de suis se Tecla adibus, Linum depasone Petrique Pauli, Proch rum de vita Johannis Apostoli, Hermetis libros tres, Martialis Episcopi Lemovicenses Epistolas duas, unam ad Bardegalensas, alteram ad Dolosanos, Dionuit Areopagitae Scripta, & consimilia. XXIV. De Pentateucho Samaritano, qui constat lIteris Samaritanis, caret vocalibus . eruditi censent, quod plurimis laboret navis,4 proinde non possit pro authentico haberi, ter exempla probant Deuter. 12 escio PQ nota bibonem, at Samaritanus substituit ny nu vertitque abominandum Numer. ro. Ps. 22. n. Hor nomen proprium vertit appellative 'ri Montem Gen. I. Ps. 1. Ruach Elolii Samaritano non est Spiritus S. sed ventus, reste in plurimis, observantibus sacris philologis. XXV. Paret igitur i. quid dicendiam de Sententia Hiero miseribentis in praefatione ad libros Regum tom. q. Samarit.rni Pentateucham Mois totidem uteris scriptitant Ruris tantum V a-
332쪽
ExerciIN XUMApicibis discrep.rate. Quod etiam adoptavit Iosephus Scaliora tibde emendat temp. 6 p. 662. a. Quid de sementia quorundam Iudaeorum, qui cum Benjamino Tudelen si ad dicunt, Samaritanos Pentateuchum suum corrupi l e. s. in id de sententia Iohannis Morini, Blesens CongreLati0vis Oratorii, ut vocant, Presb3tera qui Pentateuchum Samaritanum textu Hebrae superiorem e se asserit, di scribit: e Pentateuchum suam Samaritanum purum putum Mos Pentateuchum deprehendis , cum tamen quam plurimis
XXVI. Se quid habendum deprima sementis ad Corinthios. quam a prius i scop0 Constantinopolitano ad Reeem Ariolia cum
codice raecia transmissam Patricius Iuniis, Bibliothecari ut eo insita Anglis ante aliquot annos edidit Oxonii Canonicam esse, non dicendum Canon enim Biblicus illis constat libris, qui hodie, Bra mani volvuntur, jum Apocryphis passim prostant penuinam tamen adeoque a limente exaratam, nee subvectaneum illius sce- tum quidam colligunt, tum ex mentione Templi adhuc extantis illo temporri sacrificioru in adhuc fumantium, Sacerdotum adhuc intanistrantium, tum ex testi nonio Irenaei lib. . Eusebii lib. r. cap. r. mi recentioribus B. Gemniti in Examine Concilii Tridentini de
r Miouς, p. 3 4 hi nos nostrum suspendimus judicium
Al: quae extant sub ejus nomine Epistolis, S in tom. i. Conciliorum leguntur dr quibus supra, satis se produnt, utpote in quibus occurrunt honor Cathedraeque potestas, uiuus ineruditum, Laici epibate, quae nova nomina, nec Apostolicis temporibus usitata. --: res sacratae, Lil vestes . vasa, altaris palla, cathedra, candelabrum , velum, consimilia. Nova ossicia. Episcopo; in . Archiepiscopυrum, Metropolitanorum, unde iose Bedarinium scri bit eas non carere crimulo. Leviter illos tangit Sixti Senensis. Et quam propudiose in ultima Epistola dicitur: Sapientissimum Graecoram dixi communia debere esse amicorum omnia, notant Pisu mi sine dubi conjuges.
333쪽
T HESIS .EXxipi tarsectionem Perspicuitas, Dignitas scit sive Proprie
tas Scripturae, tua Verbum Dia in literas redactum, ea, quae continet do*mata, tum fidei tum morum, necessaria cognitu, ex intentione authoris xvi verborum,clare luculenter proponit, ut omnis docilis, di attendens possit cogitoscere voluntatem Dii, nec luce aliena, nec externa indigeat; quam demonstrant Dicta Scripturae, quae illam sub ratione luminis & lucernae nobis praesentant, Psalm Iis scisos. Proverb. 6. s. 23. 2. Peu. I. s. 9. Secundo partes, quae sunt Lex Evangelium, quae Verbis perspicuistum in Decalogo, tum Joh. . 'es46 nobis proponuntur; nec alio fine Scriptura a Di o fuit Ecclesiae commendata , quam ut ex illa cognosceret illius voluntatem, quae eredenda,facienda & fugienda,quod ex obscuro Volumine aibyllae foliis nemo obtinebit. Tertio P tres Ecclesiae renaein lib. I. cap. D. Tertullia liti de resurrectione carnis , eap. 7. Clemens Alexandrin in protreptico Latiantim
lib. 6. instit cap. I. maximὸ vero tarn ominae Augustinus. II. Dirigimus hane thesin I. contra Pontificios qui eum Betita in Scriptiuam dicunt ambiguam, cum Gregorio de Valenti. tu maximis Me quaestionibus obscuram, cum Cani si vasum cereum, eum Salmerone obscuriorem Heracl3tillibro & Aristotele, qui ob assectatam obscuritatem veniorum camifex audiat, iroi de Pistoriam postatam secuti, statuunt, Ecclesiam id inferre lucem miserianum Masinum, affirmant, verum sensum Scrip rae ab Ecclesia esse exigendton Gordomini Hunilaum, exucci sta judicio interpretatione dicunt unice hauriendum esse. Q libus videi tor accedere trioderni quidam Theologi aliquatenus, doni Scripturam in Eccles Scriptzram explicitam, Scripturam veris in se traditionem Apostoruram implicitam se docent. II. Contra
334쪽
quosdam Calvinianos , qui ves eum Piscatore in Respons Apolog ad Cimradum Vosium, pari. I. pag. 2 in genere. Scripturam ostscuritatis arguunt vel ii specie cum Oecolampadio libr. de
Verbo D si, Matthaei Marcum obscure scrip si1 e de cana Domini, ideoque Sententiam petendam e se ab eo, qui arim scrinit, videlice Luca eum Ca vino in admonit ultim Sententiam Pauli, qua jubet nos induere CHRis ruat 'e se obscurram
pronunciant. Ill. Contra Socinianos , qui conformiter minio contra Frangium impudenter statuunt: nihil dubitando elbe, Christum ita locutum e fle, ut hoc Sillo modo verba miel gi possent , ut homines imDrobi verba non considerantes haberent, quod Deciose carperent, nc enim morem sui Oeae, RIs improbos homines suis sermonibin qua si intricare. Addeunte intim, i pelianos, qui cum IV geli parte secunda Postillae pag. 8s Scriptu .ram vocant obsatram εἰ ambidextram , qua etiam in injustiό redeausa aliquis uti pet it contra adversarium; et vacheros, qui Script ram quidem dictam a luce admittunt, sed addunt, issam non esse lueem, nec verbum, nec vitam, nec judicem, nec reglllam, nec sede eetam. Isaacum e rerirem, qui in Syst libr. q. cap. I. haec habet:
tauid incurici S caligine tanta scripta e se, quae scit in Bibliis extant, ut nihil plerumque intricatius, nihil Obscurius legi pos. t.
III. Ita autem asserimus Perspicuitatem Scripturae, ut non tantum cum Paulo, nos videre hie per speculum t aenigma, i Cor. 3.dicamus, sed etiam primo admittamus diversam lucis mensuram, ita ut mi idem satis ara sit in singulis doctrinae capitibus, ad fidem cultumque D EI necessariis non tamen in omnibus locis quem. admodum Coelum Graecis dictum Olympus, quasi ολολο rem , t tu splendidus, quod tamen inaequali lumine fulget, radios expli-het in historiis, condat aliquatenus in Vaticiniis, in libris V. . luisnam in . vero Solem referat . Proinde etiam Augustinis lib.
de doctrina Christiana in his, quae aperte in Scripturas ita sunt, inveniri, ait illa omnia, quae continent dem mores a visendi, malibi ita mapniscere salubriter Spiritm S. Scripturas modi cavit, ut locis apertioribus fami occurreret obscurioribm
autem fastidia detergeret: Secundo in statuimus, res esse discernenda, a verbis, concedamus, illas saepe esse ξπε νουν λα-λη, ν, interim utut res ipsae sita altissimaeri profundissimae, omnem humani in
335쪽
De Per icultate Scripturae. Iast
ni intellec iis perspicaciam transcendeta es, nihilominus vel bis claris, perspicuis, S simplici sermone tradi Tertio non ita claram dicimus Scit pluram, ut eκesudamus vel ori in ancillantia , vel media interpretationis, multo miniis illi iminationem Spiritus . quas etiam curvis quacunque mente troposito illam accedenti sit obvia, in. gerat profano etiam non attendenti nobile verum necessariam enimes e illuminationem Spiritus S. conj ingendam esse lectioni Scripturae, docet tum conditio Subjecti, quia homo irrepcnitus est Garo de carne Iob. . s. . est animalis i. Corinth. r. i . luce destitutus, tenebris objeptis Eph. . pl. 8. Tum natura indoles objecti res spiritualis sphaeram humani intellectus transcendens, unde Claristus: Si te vobis dixero, is non credatis, quom0do ii di vero vobis culeltia, credetis ti N. Q. tum qualitas acrius illi ii potest est nisi a Spiritu Laph. i. LII. Job l. 9 r 6. Quod etiam rastrant exempla populi ici s. 1. Phari orum Scribarum Mat h. l. l. i. imo Dilcipulorum Chri illuc. 18. 's. ro. IN. Errant itaque I ex Pontificiis, qui nobis imponunt,quasi Sc am ita statueremus liuidam, ut nihil hii. la dissicile,& quod Sapuntes etiam mysterio exerceat, agnosceremus expendatur Syllogi linus Iesu ita rum li. II E Calvinianis, quive iba Scr Eobscurit illiunt, Et P0cat. Re p. volog. ad Cun-rad. I r t. pari. I. p. I. bie in specie, quando descendii ur ad Ar ticulum quempiam . 'ei, qui superat rationis humanae captum, statim excipiunt haud standum esse Scriptura verbis quippe obscuris . Hinc Calvin admonit ult. p. ad i. SI lud nos ju et iuduere Cimi ia ut l. de Verb. DEt ait et n. 'A 8 Marcum clii ut icil lese a Cinna in Domini, de , .lerrtant tam pet uti. es tu clariis scripsi,
336쪽
m.rtar, quod saepi sine accidat,orationem, quae uni obscur et 'asteri ei e perspicuam, is contra se Unde gravi, e I. i. ibi Theologurum error, qui on ut de relatis, sed tanquam de rebis absolutis loquuntur, 'indo de S. Scripturae pers icuitate atque obsuritate dissutant, easque ad solem ejusque lucem comparatne explicant. Sic Magnin inter Reformatos Theologin P e. Pr-cuitas Scripturae L proprietas, ita in ipsa Scriptura II, Squam semper retinet, sive homo iliumina tui sive ntin i t tnaimpit; quamvis non luminatus istam peruta uuatem non videat simili in udo,qno Sol in seipso chnus est Sina, homo ocmos aperiat sive claudat sve videat, sive caecus it s. enim in homine varietas ipsum olim nec clarit nec obsurum reddere potes. Et ut luet interest sunt verba alter , inquit, eximiii ter Reformatos Theologi ad Solis lucem, qui si oculin quia quicunque laridem ille sit, tamen Solem videre non poteriper eiusdem Solis lucem ps de semper Sol lucidis percepta ejus luce videtur, nec aliter videtur Scriptura, quia sive matris sive minis io ita ingenia, Scripturas ex Scripturis intelligunt, quaecunque tandem mensiti usu
intelli entiae. - cladi nentem Arminianorum, tr. quae
per Scripturamst, irre sibilavi e se volunt, utra Et ivxtomo 2 oper pag. ad inteIuentiam Sc tu i rae consequenem aliud necessarium non esse, quam vim apprehendendi pencipiendi sensum isiorum verborum, quae clare S uniscanter proponuntur, quae vis naturalis es omnibus ratione praeditis communis
in omni aetate vel secundum Photinianorum placita dicunt sesse re legis scripturam, de quo in sequenti thesi. Videatur m linii instit cap. r. p. Vol eli: te de morit te
enum de catholicorum regula cap. q. pag. I de T. V. Excedum it len, hic primo qui primd, cum Photinianis Spiritus S.mperam non eqv MI U fvientiam Scripturae Adcla
337쪽
De Perspicuit.: e Scripturae uri ; . Et scripti ha in ratio non ut ij, pati tin . fabas et e de-
sacrorum scilicet alicubi praesert luo minus exercit .rtis Vatis tib curi sint, tanta est cla sita ei 'icuitas, in sensi mimpriviis ad aeternamsalutem testectu nece sartis, ut omnes Leclo
res, non duci tantum, sed is idibi2 6 inmani quidem sentia ac juo dici praediti quantum satis . tem eorum ad equi pisat,m0d praejudicii, vana con dentia, aliisl pravis assedibrifeste cari non inant , sed Scripturam hanc pie sedulo scrutentur
Tertio, qui cum Carteitanis, inprimis olao i de Interpr. Scrip t. p. 73. consimiliter loquuntur 3 dicunt Credimus emper ea, qua
salus nostra exigit, ut sciamm,ello obvia , t ita clara, ut ab omni bis intel is poni, in quibm suam Voluntatem xus expr6pit, ut non .mm de ea dubitare.
VI. . Cum autem Di iis mentis .linguae artifex perspicue nobis voluerit tradere Mysteria regni, ideδque Scripturam patere volumus omnibus, singulis, ut scit illam legant non tantum docti sedis Laici huc enim ducit ipse Christus, ablegans fratres epulo. nis ad Scripturas, dicendo habent Mose s Prophetas, i os audiant e. 6 es. 9. Judaeis intimando, ερευνανο scrutamini Scriptaras. Joh s. 39. Secundo cominendatio lectionis a Paulo et Tin es is attentionis a Petr. i. 3 c. s. Tertio p omissio divina de felici successu Esa. Vs I tu i f. s. adde si te in indicatum Rom. 33. VI. q. lac mi idem iii Sententia fuerunt non tantum ex Patribus natim, prianis, Hieron sed vel maxime hos lutam. VII. Perverse Pontificii primo, qui cum Sixto Senenti lib. 6. Biblioth annotatione si dicunt Larcis te ionem bimittere,esseesau uiri inlisi in dare , 5e a Mentem . I. i3-
re Conliliari , Eleemo 'narii Siraedicatoris Aegis Chi bini
in Sanctuario profinis occluso illud defendere sata Nnt twcundo illaui in indicem libro tum p oli ibi orum reserunt Tertio Orthodo axos talios tanquam propter scelus aut comnisum, sile. sun Scrimaraia , persequuntur,4 odum olita larventibus
338쪽
Tx'crratio XX. persecutionibus contra IValdenses satis habebatur, qudd Remandus
irae Tolosani accusaretur, quod Biblia e libet. Underi yp plius aliquando conibustus fuit Codice biblico a frontes tergo
eae cinctus di secum cremato caedis nempe suae indices causi: plair ad iii genium Iuliani nostris. oui christiavos repreheneli iriennini ne, quod 'lat heres 'at in . . Giptara legere attine ' risit Lino lib. 6. Perversi itidem uia Antino iudi de Mennonrtae, qui xllinen Mnt Sc T. cc tu auxi cin illius neque urpent ne ldent i, Photintiani. lai tb X. T. V. Tibr0ι.
THESIS . TRibuimn , t Dictis, Scriptura facultatem interpretandi s
metipsam. Docent quippe Nostri, interpretem Scripturae esse Eux , tanq::am Matth. t. ccis. 16. ap. 2 Petr O. I i l . Unde liter 3mma Paulinum ibi aperta fuisse scripta sunt ab eo , qt Dar ris claudit, qui claudit, nemo aperit ut autem epistola ab aliquoi le illum decretum Principis per verba pei spicua intima vol testa tremum patris exponit scia si animi, ut ex ipsa irini a possit haberi quid illis sit significatum ita cum Scriptura Epistola Omnipotentis ad suam crea uram, Promi
EvangelicaeVoluntatis,4 estimentum quoddam 1 Co inde
339쪽
De merpretatione Scriptura. ini de naen sese prodet illius, observante Optat Milavitano lib. I.
I. Ita autem Scriptura seipsam interpretatur, ut non exclu-ilat interpretes ordinarios, quales in V. T. fuerunt Sacerdotes iovi a Malach. r. s. . ho die ordinarii Pastores de Doctores Eph. q. , s. i. Et cum ipsa scriptura fundat sensum de se Doctoribus, oui illam volvunt, eundem. quoque non invidebit unicuique privato crittatui ex numero delium cur enim juberetur scrutari in illat an al am in n. nisi aurum pos et educere, tanquam in cur iram omnibus thesauris pretiosiorem in de pollet birio e tanquam in sylva ali ita, nisi indagine pia. posset cclvam matuticam invenire Iob. s. adde Luc. 6. M. 29. Actor. 7. V . i. r. Timoth. 3. V. i graduum ali suam dive statem in Eo ossicio Macti agnoscimus in es lauditores, exclusionem ab hac facultate simplici uni perne ramiis ad quescripturae mei pres cst vel publicus, qui hodie a rodit a libris nostris symbolicis, vel privatus, fidelis scit. An es. III. Feliciter autem Interpretatio suscipitur ibsolvitur, si, qui sita& media non negligantur, quibus ad inve Ni m veri sensus grassamur. Requii itur enim primo ex parti sub lecti in Inter. prete velaminis rea otio, de quor. Ci i l. 16 animi dispositio, absque qua nihil proficies teste Christo Luc. s. r. quae eonsistit in firma persuasione sensus impetrandi amso, de quo
Proveri, r. es. 6. ardentibus precibus pro illustratione, Iacob. .es. s. timorem Hi sal m. s. t . desiderio Veritatis v. s. . docilitate Iob. g. 2L voluntate faciendi clim talem D si JH, 7. 17. ruuimentorum praecognitione Hebr. ia no-t tia linguam. m. quibus Scriptura exarata l. Corinth. I s. humilitate Prophetis ministerio sacro iubdita . Cor. 1 s. r. Quibus si quis instructus, adire poterit divinum hoc in μειον; ex parte vero Actus in ipsa lectione 4ξεργασα requiritur, pia ter communia bonae interprctationis mcdia apparatum ancillarem disciplinatum liberali oraesertim is oribus , non tantiim assi illi in cquama aut iis c . Tim .ect . scopi atterum 'inm vener, listuma, risis de ei: ni illum maxime respicient soliri ae luce
340쪽
& consequentibus accurata expensio, circa quod medium Dialpeccavit Matth. q. literae piae figura electio . cui tam diu i l stendum , quam diu potcst, nec ab illa discedendum ad tropis nec ei litas premat quod quidem maxime conducit ad explicis a verborum christi Matth. 26. 26 17. 28. Sed, tandem ari Isidei, quam inprimis laudat Paulus Rom. ir es. 6 ubi per illani analogiam non intelligimus ulreον τως nςεως eum Bezd,Piscatore, Grut sed harmoniam dictorum biblicorum typum doctrinae claris de perspi euisTestimoniis Scripturae superstri ctum, quae dissentire neq reunt eo ipso, quo Prophetarum LVirorum ulna os citra ullam di sonantiam Luc. l. s. o. quae in Eccletus Lacin stempore Tertii iani vocata fuit regula fidei. Confertur secundum illam locus Scripturae eum alio, obscurus cum claro, qui vel ita parallelus, ut ejus sensus d pendeat ab alterius luces, velut saltem proportioncm unius ad alterum habeat exponuntur res sidciis officia homini erga Di u proximum praescripta harmonia V. R. N. Testamenti attenditur, de qua Actor. 7. t. i. Tertio post ξορ ασιαν requiritur gratitudo pro fe . velato Sensu,cum seria precatioue pro Senius obsignatione. I. Thesti
s. r. ruminatio lectione haustorum, quo respexit Paulus Phil. 3. s. r. communicatio cum aliis,in talenti accepti proba collocatio Matti, is , c s. seqq. translatio ad usum multiplicem,cavendi Pseudo Prophetas, amandi Dira M. proximum stabiliendi, in veritate agnita,exercendi quaevis pietatis opera,juxta monitum Patari Timoth. . es. 7. I. IV. Hallucinantur ergo I. Pontificii qui eum Bellar mino, gant, Seripturam semet 'fam posse interpretari lib. de Verbo Dei cap. q. nil nisi Ecclesiam crepant,o ad Pontificem, qui in scrinia pectoris habeat lucem caelit acceptam, remittunt, cum tamen d liquium aperte prodat, imo insaniam, illa Decretalis Nicolaia ad Michaelem Imperatorem, in qua exponit loca quaedam, Lad Prumatum suum stabiliendum detorquet illud Echum de Petro: occide
V manduca de quod iissus sit trahere rete plenam piscib ad li
tus Illa extravagans Bonifacit . unam sanctam, in qua primatum suum elicit ex verbis Gene σεως in principium Lusci Aum terram: dicto Apostolici Corinth et Spiritualis di adicat o-nnua illa denique Innocentiis. qui duo acina LxmInaria interprolatii Papam de Imperatorem, TU quidem es Solem, Imperatorem