장음표시 사용
341쪽
De Interpreta rone Scripturae. 33s ratorem Lunam, quae Septies millies Sola minor sit. Secundo S c rani inti rationem sive principi. is axismata Philosophica innata: ιι usta putant vel maximefacere ad interpretatiun Scriptura Videatur Ostorydus cap. Instit o homil. 8 in Jobannem , o mus de Servatore panes cap. 6 Tertio Calviniani, qui etiam rationi nimium permittunt in Exeaei P corum Scripturae.
V. ' Errant itidem, qui no talltu. li cium quas N stis publicam interpretationem cuivis privato permittiint ' in An-
elii, qui malleribus hoc ossicium aflignant, i ia', ' HGΠ0rι
ni doceant, qualis surrexerit mense Decembri anno Lundini, quae dixerit: nanc est tempus Eud, quo impletur, qχο us promisi essundam Spiritum meum in ancit ars meas, es prophetabunt, de qua plura ibidem nec non Libertini, qui Scripturam in naturali sensu acceptam, literam mortuam esse, at ue occidere, ideo j mis- . sam faciendam esse , ut ad Spiritum Viviscatorem venia , di
cunt; sed , qui cum Pontificiis nobis imputant, quasi quemvis admitteremus ad lectionem, laterpretationem Scripturae, nec suas p rtes Ecclesiae sive Ministerio deferremus, ut quidem Valerianses Magnus in Regula credendi multis contendit. II. Qili Philosophiam constituunt interpretem Scripturae, ut imple secti Exercitat Paradoxus, quo posito removendi essent expertes illius, nee aio sicium illii Didonei III. Qui ex fanaticis negara Scripturae inte pretationem esse necessariam, quia Scriptura a fidelibus in primitiva Ecclesia sit lecta atque intellecta absque commentariis similes fere Rusis, quibus, Oleario teste, nefas textum biblicum exuli: a te. Consilium tale quondam Anno acip. dedera Adulphus Vei Av- thor qaidam pariter vult in peculiabi libello, ut nullpturae sine ulla explicatione proponatur in Conventis o ue dam novus Ap 0 rtus oriatur.
VI. 1 citi audiendi tandem, qui media interpretes cicum Pontilicidi uis gnant, it a tantis di ostitiones nos Uerum intellectum a equendu et iduvi posint conferre, visa; muni us , Di, Dicipalis 1 mmaunt tin, ut loqui tu Author ope litariandenhuri . i. d
342쪽
ExfresIIII XX, novam Philosopbiam artesianorum nimium luc Philo opi sunt. Se cun Christophoro IVittichio illam, irritum evehunt aut tam
Ludovico molasgro principem Scriptura intestigendi sint 'tandi normam usium linguae sive loquendi, statuunt Aut tuecum Exercitatore paradoxo equitu genuini Interpretis ini humlopbum conferunt, eousque,vchunt, ut solus sese Pheologicactet in aula clara sim Verba illius Capitonis sequentia. Di momnibus postrem adde, quod in hunc nostrum interpretem etiam qu.adrent conditiones . piis a summo controveritarum iudice requiri ni Theolosi, quaeque huic ne uti non
tur Prima hin, ut errare non post, t. cum enim omnia Theologiae di in ltatis, haecque nou mi ex in lirui que.re in v e nullum insi ter IIIm uet Dud omnior at Heu tale etiam se i itas illiin rem ostendere est, ut ab illo non positi pro et Gas est, ut illius interpretatio ad ali d non sit - Provocatio enim proprI ad Iu ... etem heri imi Tertia, Et non sit partialis, Visq. ad n amathiis in partem inclinet. rta denique ultima, i se, et tit alii, ut certa homines cognitione imbuere conditione in prima sun antlli , D. Mi cuntur. Olloniam enim prima praecipit, ut ab omni prors eriore sit immunis verus Interprta, idque per edum se debeat per 'etia sinu alico ita er: illius expositionis verit s. allit
sum certo cognoscere expetunt Iudio ducti te sola animis E agentium extura vent. Et infallibilem raserere: Atque has quatuor conat trones a segnato a nobi preti inesse omnes cuilibet dias ei adaptare ali accour ii volenti manifestum es e viamin. GTertio qui cum fraciniani Ἀ hipe uliarem Anal ora in fidei contingunt de qua videacia Lepistola manu ιι ινι ιδ. v I Fulcit hane interpretandi faculi 'εμεν sensus in dictis Scripturae unitas, quam cor firmat . ipsus uis veritas , et igni. tas, qui intendit per scripturam nobi lucule liter suam 2xi nexi 'ol lum
343쪽
Iuntatem, de illa edocere diaboli est ludere pro stigiis adhibere ambigua, quae in utrumque ne isti possunt oppositorum longe id abest a Dara benignissimo, cujus non est decipere, aut tenebris involvere sed evolve ieri serenares unde ipsa Scriptura dicitur relicta ad Salutem a Timoth is . . ocum, quae adhibitae sunt, integritas; sum enim illa plani, simplices, perspicuae, ut vel docere potest doctrina Evanieli claris verbis expressa, Iolii, cis. 3. Seu sus divini veritas Id enim, quod verum est, etiam unum est, nec multiplex Id, quod formae rationem habet in dicto aliquo, dat illi csse atque distingui sicut forma non est, nisi unius una, ita quoque non nisi unus unius dicti sensus est, maxime in illo corpore, a quo divina nitescit veritas Psalm IIs es. I 2. VIII. Merito itaque orihodoxi ponti icios redarguunt, quaslatassensin Scriptiuae tribuunt,4 in eadem sententia literales ai-τersos commenti sunt, ut videre est apud Thomam r. p. et t. r.
Grt ro Alphonsum a Castro lib. I. adversus haereses quibus Beti retinis in tantum accessit, inquantum probabile hoe ipsum esse admisit aut dividunt sensum Scriptura in literalem se, sticum, ec Isticum subdividunt in allegoricum, anagogicum , tropologicum,
quorum primus mores instruat, alter statum Ecclesiae militantis respiciat, tertius ad triumphantis Ecclesiae conditionem pertineat, deiquo videndus Tanne uom. r. p. 126. In praxi vero maximo Martinus Deirio in expostione Cantici. II quosdam Calvinianos, qui uni voci in Scriptura geminum sensum aisngunt ut videre est apud Bucanum lib. 2. Goclenium in misce an eis S Combachiam de Eucharistia. III. Photinianos, qui volunt, faticere, I verbis
oliauis sensus singi possit, vel, si verba aliter, qua in isdelibus in te iduntur, ab aliis in te igi po sint.
IX. . Novaturientis Ingenii latus sunt Cocceianae assertiones.
dum primo ille, qui ipsum sequuntur, statuunt, verba Scriptura lati sine accipienda, ut tantum valeant, quantum valμ pH lat.
ut videre est apud Coccejum, in caput Haba Euhi secundia versiculuma,
eius nonum, I ad ROm.io .i s. s.cuius specimen habetur Deut. II. I.
et ubi citiam notat ipsi primo locunet, in quo Cia is ris est, cujus induitatu magnitudo in ascenso ne in ca lam segione ad dexteram I i, in ejus divinita, quia in coelum ascenderat ante. Secun
344쪽
Exercitui XX. Dii pendentis in cruce se Tertio, per cadum meton inlae me uegitur ipse Dεus, Sic caelum dat magnitudinem Jιli m Deus gloriscat and per calum intelliguntur l, Εἰ sini ejm litudinem annunciant, es quaten orbis a. '
η ei angelis , sed CN arieti Hebr. 2. . . percuplam inteli seliniarseniores Iaa qui erant sid didraco cauda ha traxit, Apocal ir qui etiam dederunt lurianti CHRIsro, ut Psalm 2 osculamini illam. Secundo, Prophtatias referunt ad nostra tempora , Met4- ου comparant, atque oum illo illa Cantic. 8 Quisque Ieret in it
mille argenteos, exponunt Papa quaestum faciet ex Evangelio; illa Hose io. Dicunt, non habemis Regem Videlicet Episcopi constituentes Papam caput Eccle)sae, obludante Episcopo ctinopolitano Et iterum eodem capites excisus et Rex IId est Occisus est Rex An liae Habacu a V av. iriti Uc de Episcopis Ecclesiae Romanae . adde commentationem 'culiarem de Go es Magog Apoe. 6 Datae sunt ps stola albae, explicam, justi cati sunt in transactione Pallavieli Nicolaitae mmnes haeretici Jerabe Systema falsorum prophetarum, Antipas est ex antipatro live propatros, cisopatri sunt assertores Deitatis Christi in Concilio Nicaeno: adde , quae in Psalmis Cantico occur runt, ut ieculiari traifatu de vaticinin Danieliticis, Johaenaeis,in Argumento de Antichristo. Tertio periculose philo indiliantur, constituendo a tempore Mos ad plenitudinem tempo in i Aperiodos observatas a Mose Deuter. o. s. i. Statum Ecclesiae sub N. . distinguendo inseptemperiodus temporum, ad G riem prophetiae T. ex mente Spiritis S snt expli es Canticum Salomonis Denique septis lticas, ad quas totidem Epistolae datae n0n his obiae, e pri
phetice, de septemplicistati ab totidem periodis
345쪽
THESIS .EF ς ςi m Scripturae Paulus disertis verbis ostendit Irivus est sermo D Ei, penetrabilior ormietrudi ancipiti tapertiagens in ue ad divisonem animae ae Spiritin, compa eum quoque ac medullaris, disretor cogitationum
intentionum cordis Hebr. .is tr. Alii Scriptorcs Sacri passim, dum illam comparant Pluviae Esa ues escio. ii uni Ierem. I, 29. Se-πὶ in Mare. q. a 7. 18. Dum denique illi adscribunt conversonem botatuam saltitem Rom. i. es. 6. Mi Corint, i es. 8.
adde exempla conversorum ex lectione Scripturarum, Iustini Uar-
Dris Tatiani Alexandrini, Theophili Antiochens, rigenis, regorii Thaumaturei, Philosophi gentilis in Concilio Nicaeno, rini Rhetoris, Pauli Veidneri, ex collatione . . cum Veteri , Iohannis Isaaei, qua ex leaeone capitis Esaiae a Christiani Gersonis, qui ex codicem T. pignoris loco accepti, Juvenis in au Ia Amarathis fuerunt ad fidem Christianam permori. II. Iniqui ergo sunt in Scripturam primo Ponti icri, qui, NStaphtono, illam lite , criminantur. II. Calvl-niani, qui resse a reproborum vim orti cordiam verbo derogant. Ill. bυtiniani, qui et res tantum ferire, nec ultra pro redi, asserunt nec non Arminiani, qui in Apologia cap. II. sci, Dum Alienum ait ab arduis r est D. tim illum, id est, conversm , tribuere homini praedicat verbυ, quorum in t .atota non nisi Milla. Subus coles lia docent Rathciann tant, A bapthia, cDUench elatani ltae, Dibia oristae, Wi- eliant, Parac et istae, Iaco Hans a ieres, Elias Prae torius, erici Anglia. Viueatur libellus editus a Iini Da Eulyardi Burrough, ex Anglie in Bessi cum Sermonem conversus
346쪽
Exercitaris X LIII. Non tantum autem competit Scripturae sive verbo DEIesicacia quadam singularis,scdri divina plane, cum in iis suum comeeptum illi hi 'erit ut propterea dicatur ἰγ imς.
praeterea init marica , ita ut intime illi sit connexa, quod cis3Ργη sussicienter indicat denique ordinaria, an liram Me . . nitus constituto, eis ac ad animos hominum perrumpendos, ει ι obse q iiiii fidei subigendos, quod praedicata demonstrant, cum dicauit:
vivens enim seran Daris e cax, is penetrantior ques libnt rini incidente M pertingente usque ad divi ionem an inta similia spiritin compagumq. is medullarum , is freto cogita in us latentionam cordis.l V. male itaque hanc divinam vim impugna in i
moderni Gaheri Secundo intrinsecam illam Calpia natura seminis restitat, de quo videndus Chamierin a Datiar Tertio moderni quidam Theologi illam ordinariam, dum Lil co fugiuiit ad Elevationem qima iura ordinariam suam agen AlimV rationem, ut c. ea praeitet, quae alias a nostris illi in Refarina tione hominis tribuuntur. V. Essicacia haec competit verbo divino non tantum in mide Exercitio lectionii, auditionis, meditationis, sed etiam extra illum uti probe observavit noster D. Nummius, qui ad Controve siae Statum praenoscendum haec praemisit p. r. Quando dicimus, et e bam Disi scriptum orate, ratione sens divini seu si natae)ν stantiae dogmatum, ad primo, sin se, habere potentiam con ieris di nos issos terminos non adeo accurate simpliciter hi j οἰ- sumere, ut a Ratimanno deformali quadam ph)lica,& l. vilahae inne explicantur, quasi divina haec converten tu,
Spiritu Sancto verbo ita esset quo commmi erat is ab ipso jam quasit naturaliter resultaret, reati alii adtis primit
formis suis resultant Sic enim dubio procul verbum Dia scriptum ore prolatum per summam idololatriam de caretur sed hoe dumtaxat velle, verbum scriptum praedicatum, ratione sensus divini,sen signatae substantiae do matam consideratrem, etiam intes ita sum, ex aeterno conbui x gratios Da beneplacito
347쪽
D TFracia Scripturae. modo vero tamen ta reali divinam Latio convertendi S regenermissi vim ordinarie stri semper es perpetuo ita se sive inditam, sive connexam, sue a natam μὰ co tinctam, sue communicatam, Et convertere es tham inare possit omnem hominem, qui a-- aliis contEmaci maliti Mim non ponat. ll. Qitando asserimus, verbum orate scr*turam saeram actu primo habere potentiam salutariter eonvertendi, non hoe volumus, duplicem elle tutem Divi eam divinam, unam verbi, alteram Spiritus S qvaram lina ab altera it separata aut partem quandam virtutis viviscae Spiritu S. e se quas abscillam, scriptarae sacrae verboqiorali ratione se in seu Jignatae substantiae tamatum considerati, quas infusam .sed statuimus, unicam e se virtutem divinania,
qtia Spiritui Sancto quidem supropria nati ratis, verbo aluena divino, ceu instrumento, ex in alarim Et ordimatione decreto Deneplacito, realiter unitalis commur Nec tamen sul/ur :- nationem Spiritus S. verbi divini tollimus uti Ratimannus cavit latur, cum diverso modo divina illa virtus vivifica Spiritui Sancto verbo divino assignetur, illi scit independenter Ex SE Sε, huic veto dependenter, hoc est, ex divina ordinatione, I, a qui dem, non tamen A Si , nec , Si Dei dou demonstra vit hoc tum ex Job 1o js. I. Job. 7. , scio. Luc. r. sic o Actor-Is es 46 Rom. I. I6. cap. I. c. . I. Corinth ces. 2I. a. iamoth. s. s. s. 46.4 Hebraeor. q. a s. r. ex quo tale argumen
tum quicquid vivum, quicquid et 'cax, quicquid penetrabile
ad hominis conver)ionem ictud utique etiam ante usim actu primis in se habet potentiam, hominem viviscandi Ei convertendi. R. tio: quia vivum .essicax, penetrabile, κυτ ν, c. proprie irim io potentiam dicunt, non usurpationem , aut fi hanc indigitant i lam involvera praesupponunt. Atqui verbum praericatam S iras scripturas relatum de quo hic agi in Consideratione Anti. Ratinianis niana pag. 27 28. probavio ratione sensus divini ta si nata substantiae dogmat , est vivum, e ax V penes hi hominis con- nem, ut e textu patet. Ergo etiam ante sum actu primo iis se habet potentiam, hominem vivi candi inconvertendi. V I. Addidit rationes t. abciminatabilitate verbi Dcr. Ver-bin Domini manet imaetereum Esa. o. sicut incredulitias hominum Idem DEI non evacuat, ita nec verbum DEI 'Amatat,
348쪽
Exerci Gis XXI. quasi aliud sit, quando turpatur leui time , aliud, io, qualido ausurpatur. Argumentor: Si 'erbum D a ratione LM i. Plausea si iratae fultantiae do inatam considerat,
convertendi. Atquiprius est ex dictis, Ergo is posteriis. Iu Abattributo proprio. Verbum DEI, rationesenpὶs divini onate substantiu do 'matum consideratum, est sapientia D ta live pli credatur, sive non credatur l. Corinth. 2 es i. 6. 7. Argutarentoripientia D ε hanc in se habet potentiam, sive acta. indus exeratur, nec ne ut possi hominem tilaminare o convertere. Blasphe.nium enim & extreme impium esset, flatae re sapientiam DEI a
potentia intrinseca hominem e ciendi sapientem. Atqui prim 'ex dido adegato. τὸ is posterius. III. Ab absurdo Calviniano. Si verbum Dia ex ordinatione ac beneplacito divino affuprimo non habc potentiam convertendi a regenerandi hominem,
sed demum in ipso usu, praedicatione se auditione 5 lectione ipsi a Spiritu Sancto potentiata escacia haec imprimitar, tum necessaribsequitur, operationem Spiνitus S relliciendo ad ipsam actionem salutaris conversionis, ordine natarae, in etiam temporis,praecedere ante redi ipsam operationem verbi, ne jam amplius hortam. duorum agendi principiorum Spiritus Sancti videt. uerbi in ipso conversonis V regenerationis actu, ex orduratione Diur, UNAM UNic AM IN Oivis Axi actionem se iri manere, si quidem non amplius mustate temporis is naturae operarentur, sed Spiritus S. Ordine temporis 3 naturae prior operaretur, ,erbum per Sprritum qua ii vivi caretur,a: ciue ita potentia ista convertendi
nem, in verbum demum introduceretn, quod maxime Calvinia iὶunt.
Si enim unicum sit punctum, illud 2. quo Spiritis S ordine tempο-rii naturaei, vom agit absci verbo, non est absurdum, ut etiana tota hominis conversiosa cum verbo, in verbo, ta per verbo, A ns tamen verbo praecis quoad salutarem conversionem cooperant , quae est ipli Inia nonnulloriim cratior lilianorum sententia. IV. Ab Absurdo Schuc sadiano. Virbam, ratione sensiliseus natae substantiae do m. tam canon habet in se actu primo quandam convertendi pusum, tanc in editabiliter sequitur, Psti tu conse
349쪽
Plura elle IMMEDi Aa e mediatam Spiritus . o rationem 1ine verbo Ratio quia Spiritis S operati ordine l. i. z praeced
re operationem verbi, verbis dem in nvertionis per Sparitum Sanctum viviscaretur. At eto et absurdum
Schvrcnchfeldianum Ergo de prius. V H. Denique illustravit similibus comparatur enim Ver- Iunc 'eminici Atqui Omne semen, etiam anteqllam in terram projic ι. ιιι ι fecitndo fructum ferat, hanc vim naturalem sibi
habet insitam, ut frui tum secundi suam speciem producere pol sit. Ero etiam verbum Dat ratione sensis seu si natae a stanti 0 matum consideratura, ex singulari Diu ordinatione G beneplacito, in lita quadam vi convertendi hominem, prae ditum en etiam antequam vel audiatur vel legatur, alioquii semini ratione hujus teriti a Spiritu Sanct non cunipararet . II. Comparatur imbri, Esa. 7. io pluvii , Ose. 6. A sumentor Sicut se habent uvia imber ad arvum, sic se etiam habet verbum D mi ad hominis cor in conversione AEPiluvia S imber, etiam antequam decidant is actu humectent, vim Dent irrioandi ta terram hume dandi Ergis ita verbum D Ea
eodem Oa se habet erga hominem convertendum, adeb, ut te is actu non convertat, potentiam tamen quandam cun vertendi ex
Dui ordinationes, beneplacit insitam habeat. III Comparatur pani, Matth. q. laque, Iob. Atqui panis in se habet viri nutriendi, ta aqua sitim sedandi, antequam quisquama Iuὰκ triata vel potetar Ergh etiam verbum Dgi ratione sensus se si guatae substanti dogmatum cons erat , ex ri an O
ne is sino Immis, beneplacito, eadem vi praeditum sit necesse est,
etiam arni in legit linum, alioquin ratione hi is tertii pani Mquae comparari non phlet. LV. Comparatur Consiliario lumini, D ernae, carbo ut iam ignito, masse conterenti petram Uc Argumentor Ouidquid confertur Consiliario, b ini, carboni jam igni eo, antequam a Prophetae os immittitur , ut predicetur populo: malle cunterenti petram, antequam illa petra contrita est, i ad , non quidem a se, vel ex se, sed ordinatione es beneplacit divinos Ni c. habet ictu primo facultatem hominem illi minandi, con-mertendi, Sc etiani ante legitimum sit . Ratio Ahas daretur
Conjiliarius, desii us sacestate coiisuleiadi are leu, cui in
350쪽
Exercituris XXI. se etiam potentia lucendi de hsset daretur carbo qui quidem esset ignitus nec tamen vel potentiam adurendi haberet daretur mala-- conterens petra iovi tamen si et conterendi ne facultatem quia
devi in se haberet qui verbum Diu orala scriptum, praedi
catum, confertur Conjiliario Psalm. iis , Lis .irmini, sal. Io lucernae 2. Petr. i. es. 9. 1. Corinth. . o Proverb. 6 es. 23. carboni jam ignito, Ies s. 6. igni, Ierem. s. es. q. e. 23. s.
29. Deuter. φ, m. a. cujus vim sammam sensere Ieremias Jer. zo, s. s. ωEmauntum profecti, Lue 2 .e 32.yma eo pet et conterenti, Ierem. 23 es. p. Ergo verbx DEI Orate, prata .c. um,
E scriptam, non quidem a se, vel ex se, sed IN SE, habet, ex ordinatione es beneplacito divino, adu primosacaltatem, atate lagitimum, um,aominem convertenai. VIII. Male itaque primo Rathmannm sui argumentatus et
quicquid rura est sensus divise fusapientia stiritualis, uesubstantia dogmatum, aud non est proprie verbum Dri consequenter, actu primo vim in se non habet, hominem convertendi. Atqui scriptura sacra extra usum, h. e. sine lectione, auscultatione meditatione, sperceptione hominis,non est divinissensis Usqientiasti ritualis, sed solummodo litera ta vocu Eril Scν tura sacra extra usum non est verbum Dat proprie loquendo,
conseqnenter , nec actu primo im habo in se hominem convertodi vel magis perspicue e brevius ita Literae invoces non sunt verbum DK proprie dictum nec habent actu primo im con Uer-teadi in se. Atqui Sacra Scriptura extra usum, b. e. a cultatiO-nem vel ledionem horuinis, est solammodo iterae, ossabita voces: Ergis non verbum Dat proprie dictum conseqttenter nec acta primo vim habet infe convertenui Male, sectando, Brentium adduxit,quasi sententiae illi praeludentem dum ita scripsit Falsum est, quod dicit Sotus, Scripturam manere mortuam, nec re ondere, nec se
explicare. In praesentia enim, cum sermo est de Scriptura, non quimur tantisin de literis, ' abis, is dictionibm, quibm Scriptura continetur, sed loquimur de sententia, quae his literis 3 siclionibm significatur qua vel re certissime elitae . vel perpetua Diu voluntas nobis coInoscenda propo mi loquimur de Scriptura, ut per se simpliciter in libro contiues ed