장음표시 사용
91쪽
De Inritate Religionis Christians ocon Tandem Haereticos infeli iter occubuille, nec vel Judae s veι Nitiles converti se, consi rimant Arnobius, Epiphanim,
l itiit m ali 0ne quid aream ' cum hoc si negotium illis , non A tantiis convertendi, sed nostros evea tendi, nostri odiunt, ut sua aediscent, dec. lib. de praescript.
XV. Non male Mirandulae Dominus 5 Concordia Comes:
uodecim inprimis duces haluimus inermes, illos quidem inopes omni prorsus auxilio, praeterquam divino, destitutos, in quos non solum Senatin populusque s Imperatores Rom. qui tum rerum potiebantur potentiae suae machinas exercuerunt, se ita ipsPhil ophi, Or.ubresque, ου Rhetores, vires omnes scientiae suaeta eloquentiae exacuerunt. Nam S Porph3rius S Celsus, Libanius, O Lucia ius, 3 rus, ta alii, quos ante diximus, a versus Chrsum a se latores acerrime invetii sunt, qui tot annorum seculis omnifariam oppugnati, tantum abfuit ut expugnarentur, ut is in Ob dionibus, quas pertulerunt, muniti0rcs, in perturbationibus securiores, in caedibus numerosiores, atque vivaciores perseverarint. Sed quid dicam de internis plusquam civilibus bellis, auibus nostra dei Christianae Respublica atrociter quassata est, ab ipsis primordiis ad nostra tempora de Simonis inquam, de Nic. ae aliorum haeresi, qui sub Apostolorum tempore virus 'arserunt de Menandri, e Ba lidis, de Hebionis , de Cerinthi peste, de Arrio postea de Sabellio de Macedonio , de aliis innumeri. Quid ce tepidis idis dicavi, qui sub ovina pelle rapacispmrem lupum gerunt, quos aut mitigat illa mansuetosque reddit, aut capit, detegit , suisq. ovibus vitandos indicat ' Quo enim unquam tempore ab haere Pus , aut veteribis extirpanaeli, aut novis assidendis, aut subnascentibus velut abortivis enecandis, aut ab ostendendis occultis hostibus ainicitiam s-mulantibris quieta Eccles perseveravit ' ut illud maximum ejus f ei veritatis argumentum haberi Wst, is cum externis eam hostibus u cum intentis liniri bella res vici Vi enim externa p.rce vel ci interno usa fuisset, non mirum quispiam forta se putaret,s ad rorios domui et sed cum S externis intestinis incendiis una petita sit, nec succubuerit, imo turix
triumphaderit, triumpbeti, Ei opus se negari etiam ab Lia misis
92쪽
inicis non potest. Verum non si ad est resia facinora con ι deranda mentem appulerimus, nudam ectami Christi.znae religioni comparari potui unquam deprehenderum conferenda ei forta si erit Phoenicam illa Theoloetii a Saarcho ne Ee- Pithio collecta, quam Philon illa, non Hebraem, sed Biblius, ii Graecam linguam transtulit, aut 'ptiorum quae a Iane te explicata, aut Graec0rum, quam Cornutinphilosophis edidit, Athlantiorumve acit Phr)kaem , quas ouidem plenas monstros fabulis, ta meraci simis nudis, tum Eusebiis, tum Theodoretus, tum alii, luce clarius υnstravere, aut mores demum ulli vel nationum et philosophorum conferendi ' quorum opimone o A. tius S lu- sarchus, idem quo i Porphyrius, addita eorum, vita conscripsere. XVI. De 'ersecutori biis vero ita disserit Pilatus, qκ iniquam in Christum sentententiam tulit, quem vitae ne meruit Zyeipsum propria interfecisse manu apud Graecorum Roma=iorum histori r Eusebius m eni se retulit Herodes primus pari se necedamnaverat. Sec dus Herodes divinitiis percusus interiit Aurelianus fulmine perterrefactus , mox occi s. Diocletianus sibilo manus intulit, vel, ut alii )cribunt, Senatus decreto perfracta uia miserrimam animam e fudit IIaximianus iupitello in- felliciter occi Maxentius es victus smul jurgite absorptus est. Mor mas Lucianus V Christi estis irrisor, canum x in laceratus interiit. Iulianus ille impius apostata, tPersas proscisceretur, Christianorunn uinem daemonibm de- τυ oebet, desolat exercitu vulae ratus occubuit. XVII. Non destituitur Re igio Christiana ctiam Hostiam Te-piinonio, qui honorifice de Guillo Apostolis christiani, loquuntur Juda quamvis infensissimi christiani nominis Adversarii , non tamen, si Joseph velimus silem habere, negare possunt, Christum, de Johannem, nec non Iacobum, integra fuisse viae, de quorum primo laudatus scriptor lib. 2. Antiquitat cap. r. Mahum dant, utut impostorem sequantur, non tamen Christo derogareio sunt inritatem Prophetae, cuir in Corano dieatur Verbi ἈεApostolus Patris, illustris in hac vitaris in altera in hae vita Prophetia ta excellinii inter ovaines in altera, intercessione es ,' itate eradisi in Paradis insistris, asseratur, v. 'il mcur itus ad eundem demi sitim, is in Aius confirmationem virtute
93쪽
mirmula patrandi fui si in1tructum, unde ipse in Corano introducitur loquens ita ego utri ad vos veni cum signo a Domin v tro.
Gentiles, utut coeci radiis tamen Majestatis, infucatae simplicitatis, singularis sanctitatis, quae resulii ex miraculis, ex modo docendi , ex ipsis denique Christianis ita suerunt praestricti convicti, ut Celsus agnoverit, credidi i e Christianos, Issu es e lium ε , ideo quod coecos o claudus sanaverit apud Oriaeirem lib. 2. Iulianus concesserit, etiam Daemonio comptos adjuvisse, apud C)Πllum lib. 6 Dionysius Longinus Homero Mosen praetulerit, eundem Tirum non Vulgarem appellarit, quia Numinis potentiam pro dignitate notam fecerit , declaraveritque statim initio prooemii lagum suarum, scribens: DEus dixit: at lux, facta est. Ammiani s Uarcellinus diserte prosessus fuerit, in Chri1liana eligione doceri
nihil, ni si ustum V lene. Vulgi denique verbum fuerit TesteTertulliano, o Viri iis Sejus tantum quod Christianus, Vos usCentilis ipse tribuat Christianismo libertatem ab omni crimine impietate adde epistolam Plinii S Tertullianum.
XVIII. Audiamus hic Mnsilium Ficinum de Religione Cristiana perorantem Profect , inquit, gentiles omnes consenserunt, IE suis aut Eu M ipsum fui e aut certe divinum Miles Apollo consultus ita commendavit Christum: Mortalis erat c0rp0re, sapiens, prodistiorum 6fector sed sub judicitas Chaldaeis armis
comprehensi clavis fustibisique amaram mortem pasus est. Por ph)rius in libro de restonsis inquit Christum Ditis axime pium pr0nunciaverunt, immortalemque eva eruerunt, benigne ad modum de illo testi cantes. Adjungit Hecaten eam interr0kau tibus de Christi anima res Ox 4je. Viri pietate praesta iii silla anima. Hanc colunt a rigiditate alienam. Et posί multa subjunxit Hecate. Hi irrus ipse pius in coelum sicut pii conscendit. Huic ergisne derosea veris. Concedit ipse Porph riR , CH Ris rues Japientem pium fuisse, quamvis Chriniano partim indoctos, partim magos nominet, tam veritati tum sibi ps Herepi Tertud anusi tico scribit qaod,
Uur; Iu'e tu Ir imperat ut L ciuiliairoram d0gma 1 e re si rei, ri erius retulerit ad stati iam, ut Christianorum acra inter ster sacra reciperentur. Veri , quam ex consuli pa'
94쪽
II Extraharis V prius rujus rei judicium fuisset delatam, vetus en in erat decretum, ne quis D Eus absci senatus auctoritate c0nsecraretur. Tiberius per diffum accusatoribus Ct noram hiatus en mortem multi senatorum ac equitum Rumanorum interfelli. Gη-
spina eadem Eusebius ictoasi an ac Titus a ditis Christi operibus ejus potentiam timuerunt. Adrianusi sicut Julius Capito laus arrat9 statuit re Ris o templa facere, eumς inter Eos recipere. Ideoque templa absq. simulacris in omnibi tibis seri it si quae nodie idcirco, quia non habent Numina dicuntur Adriani, quae ille ad hoc par se dicebatur sed prohibitus est ab his, qui consulentes sacra, repererant, omnes Christianos futuros, . s id optate eveni et S temptu reliqua deserenda Alexander Severus templa seri Chi in statuit, sed non successit. Orabat in matutinis, in sacrari suo coram statua Christi . . Haec Capitolinus. Sed audi, quid de Adriano referat Eusebius. Quadratus
discipulus Apostolorum es Aristides Athenien iis Philosophi libros
pro Chri Iiana religione Adriano dedere compotos, o Serenis Gravius legarus, vir apprime nobilis, literas ad imperatorem mist, iniquum esse dicens, clamoribus vult i innocentium hominum sax uinem concedi in usi crimine nominis avitum sederetis seri quibus commotus Adrianus I Iinatio Fundano proconsuli scribit, ne objecti criminis Christianos non condemnandos. Cujus epistola si ad non ram aetatem durat exemplum. Haec Eusebius Antoninus Pius, quum adisset Christianos Doc frequenter uti proverbio: Quod tibi seri non vis, alteri ne feceris: Pe scrutatus est CHRis r vitam, eici statuam tanquam DE sacravit. Reor equidem ad hoc maxime indultum sui se a Iustino Philosopho, qui ei librum pro nostra religione cons riptum dica-τit Philippus ex Imperatoribus primus thristianussu hie ab Eusebi traditur. Superiores enim Esu M 0nsolam, sed clim cae . terisDiis colebant Sed hi omnes populum silium magu, quam Euas, et eriti fuisse videntur. Constantinus denii, quum CHRI arrmiracula in rebus suis an festiussu se expertus D Eu Misaeis, quam populum, timuit, solumi CHAis ruasta palam adsidolorum templa subvertit, Nais respa sim templa preci α
aedi cavit. Haec de laoscribit Eusebius, qui illius tempore sο-
95쪽
X X. Nullus itaque, qui prudens , qui salutis suae cupidus, qui ad metam aliquam Beatitudinis contendere animo praefixit, Reti in Christianam aversabitur si expendet haec γνωρι ματα, has stricturas , haec divinitatis indicia, quanquam non pari passu an bulent argumenta adducta, quibusdam ad apodixin usqtie culminantibus quibusdam inter probabilitatis pharam subsistentibus, colliget, quibusdam praeparari mentem, quibusdam convinci, quaedam primam ferire coeci talis superfici eis, quaedam profundius influe se, ut καλύματ remoto renideat nobile verum.
ARGUMENTIS VERITA.TI RELIGIONIS CHRISTIA-
Err ex Spirixu Divini perspicacia quondam grandaevus
Simeon Christum vocavit με ii αν πλεγμα ρ Luc. I. U. 3. Passus quippe contradictionem est Messias noster, D ctor Veritatis, non tantum tempore nilnisterii sui in his terris, nunc Pharisaeis arma moventibus, nunc adducati, spicula vibrantibus, sed etiam post laetam resurrectionem & triumphum A. scensionis in coelum . missis apostolis Iudaeorum ad contribules passim in hac vel illa orbis parte agentes, ut doctrinam GH Rari et traducerent, calumniarentur, oppugnarent, quibus in manus data εγκυ-καριμα , nec tantum ab hisce sedis Gentilibus, quorum renit ni iam sensit maxime Paulus Athenis, eidem insultantibus Philosophis sectae tum Stoica tum Epicureae, σπερμολογον vocantibus, de quo Actor. r. v. Z. 9. Quos secuti quam plurimi, quorum argumenta de rationes, ne cui scrupulus haereat, erui Θεω submove
II. Vellicarunt autem primo Christianae Relig onis Uilitatem, in diversas abiisse sectas opponebant. Nam is Christiani Samaritae, is quibwpraesentia semper tempora cum enormi liber- M tale
96쪽
tate distliceant, inquit Flavius Vopiscus in Saturnino Consimilia de. prehendas apud Celsum. Secundo Veritatein i Eui introd ciab illis ut aemulatorem, qui indignetur, quem paeniteat, cujm Minister Moses justo concitatiori truculantus, nec Socrati mitis In genii Philosopho comparandus, quod αεο Silii Interprete in- aienum dramata absurda proponi, quae omnem rationem transcendant, demisi nato , passo, crucifixo, mortuo , de resurrectione post lutum, es cineres, wfavidas, Salia credalitatem exigere intellectui adversam unde vel niaxime hoc culpat in Christianis Celsus, quod assentiantur temere, sine ratione sint creduli, is rogati tantum res Undeant, μὴ ἐξεταζε, α - δευαν, ne inquire se crede . Miracula vero CHRIsae elidere tentavit Celtus. referendo ad Magiam Apostolos xvi xi s a Servos Circi foraneos appellarunt illius complices, Iulianus Paulum Virum, qui o-nimes Prae I latores superet, Ulpianus Exorcistas , Impos torta. Unde cum Tiburtius prunis inambulans ad Fabianum Judicem se converteret& diceret: Tu si pol mitte manum in aquam calidam in nomine Iovis tui, Us pot6 Iupiter με suum, faciat te non sentire ardurem. Nam mihi quidem in nomine Domini mei I xsu Custis ri videtur, quodsuper flores roseos. adiar, quia creatura ipsa creatoris suifamulatur imperio Fabianus dixit: Quis
ignorat, artem masticam vos docur se Cui sat M vestrina Temtio Sanctitatem maxime, dicti enim sunt Christiani Athei, quod Divi in Templa non curent, On0latrae, quod caput quoddam a sininum venerentur,&itDEubi colant Hesiolatrae , qui ad Solem se convertant, Meundem adorent ordeolatrae, quod Sacerdotis c terent genitalia,4 quasi parentis sui adorarent naturam Crucicola, qui infami trabi divinum deferant honorem , Nephelolatrae, quod elum& nubes suspiciant, Serapidolatrae , quod non tantum Christum sed Serapin colant, Deastrum AEgypti. Mart rum cultores , quod ad monumenta illorum se conferant. Non tantum autem
in eultu ipsis objecta fuit impietas; sed & talia vitia, quae charitati in proximum repugnant, qudd se vilipendant Imperatoriam Mais levi, ad res novas molienda es lent prompti meditiones concitandas, infantes necarent, th)esteas epulas amarent, incestibis se e contaminarent, non temper tes ibi a propriis sororib Is istas libidines temerari, su violarent. Antiquitatem ol
97쪽
De Argumentis Inritati Rehisnis Christiana Oppositis s
iecta noVitate refelle te aggressus est Celsus, scribens, Ii sui πο-- ὀλίγων ἐτων ante vald paucos annos fulse hujm Doctrinae In - 1titutbrevi Eiscaciam imputabant stoliditati quia Chri fitiani obtusii ta bruti, nullo artium ornamento 'lendidi nec tantum vulgus illorum laborare stupore, sed tam odores se rudes laniones, sutores, fusiones , quorum 3mbolum nemo do ius accedat, nemo sapiens, nemo prudens, causabantur In vincibiles Diis ex pertinacii, tormentis vero subjectos propter flagitii, inde Sarmenti
ti U emaxit, desperati, pallidi: Serpylle quidem Christianismum,
sed ejusdem incremento imputanda aecrementa felicitatis,igos
rippe importali pestilentias siccitate , bella frugum inopiam,
ocustas , nives grandines, resque alias nuxias, quibm negotia incursantur humana, injuriis Christianorum atque osse ionibi ex-
asseratos. IlI Veriam ipsa Innocentia quanJoque accusatur nec Susannae castitas potuit evitare omnem malevolorum calumniam ferocitratio adversus fidem. lusco lumine naevos tubera sibi fingit in i tegro corpore. Nullum argumentum,quod Unitati obvertitur. Nam I. Religionem ipsam cum hominibus confundit. Si ita diversas suisisse opiniones illorum, qui Christi nomen prae se serebant, num iapsa religio in diversas distracta partes hiauit, Marticulorum series fuit funieulus ex arena λ num, quia Philosophi in diversa abeunt, ipsaPhilosophia chaos erit infinitarum opinionum: im,si Religionem accipia. mus,ut in coetu quodam Ecclesiae Christi spectatur,num Sectae Merr rum partiarii unitati aliquid deri gabunt tum quia Capernaitae non consenserunt Ordini Apostolorum de sitirituali manducatione carnis Christi. Unitas Religionis rupta fuit in ipso Collegio Sacro λ Num, quia Iudaizantes cerinthiani, ut quidam volunt, dissenserunt ab Orthodoxis , unitas Eclipsin fuit passa orthodoxorum Num quia Phygellus, Hermogenes, Ebion Valentinus, Basilides, Menander, diversa cuderunt dogmata, structura sanorum in coetu sano fuit cotilapsa haerent quandoque sordes rotis quas agitatae exciitiunt exierunt e nobis, inquit Iohannes de sectariis, quia non Derunt ex nobis. I. Epist. a. v. 19. Secundo totum hoc argumentum profectum est e Regii ne tenebrarum, profundo ignorantiae mentiles enim non rimabantur Sacra Christianorum quicquid diversum erat a gen. tilismo, i unum compingebant corpus, Judaeos ti bibereticos Chri-M 1 stianis
98쪽
stlanis miscebant, nomine communi appellabant, uitile sicili iis fuit dissensiones eorpori heterogeneo exprobrare Liquet id ex eo tuna quia, clim Claudius expuli flet Iudaeos Roma, anno, ut volunt, impe rii sui tono, Christi quinquagesimo primo, Suetonius tempore Adriani, adeoque o circiter annis post haec tempora scripsit, Iudaeos impulsore Christo as ne tumultuantes cajum Roma VHiije,
tum qui Vopiscus Christianos S. Samaritas copulat, tum quia Amanus denique aperte testatur, Christianos etiam Judaeus fuisse dictos, inprimis autem totam haereticorum colluviem sub 'hi istianismi nomine fuisse comprehensam vel ex objectione deThyesteis epulis xlibidinibus nefandis, ut caetera praetereamus,liquere potest. Tertio hoc a gn mentum Telum est, quod in ipsos gentiles retorqueri potest: quarista opinionum monstrosarum seges apud Paganos, quibus non satis fuit multiplicare religiones, sedis ipsos Deos, luxuriare in cultu, sed cipso obiecto illius, contra dictamen rectae rationis Attenis damus tantum triplicem Theolopiam Mythicam, Physicam, cuvilem, de quibus Augustin 6 de Civitate DEI cap. s. patebit, oppo litorum dogmatum fuisse genera, de aliud sensisse Poetas aliud
Philosophos, aliud Sacerdotes cum reliqua hominum turba, priinam fuisse accommodatam ad Theatrum, secundam ad mundum, teritiam ad urbem. Audiant Clementem in Protreptico vel de solis Epyptiis di tersi, inquit sunt in varios cultis ac Religiones. Ex his S 3 enitae quidem colunt piscem Phadrum Maeotem autem est vero hic quoq alim piscis colunt, qui habitant Elephantinam. x rinchitae autem ilicem similiter, cui ab eorum di m est reliριο-
ne Praeterea Ichueumonem Heracleopolitae: Saltae autem Theb ni ovem Lupum autem L copolitani. Canem verbae nopolitani Apim Memphitani Hircum Mendesi. Minutium Felicem in Octavio ex Persona Caecilii ita declamitantem Per universa imperia, provincias, oppida, videminsingulos sacrorum ritwaenriles habere DE Os colere municipes, ut Eleusimus Cererem, Phr3gas Matrem, Epidaurios Esculapium , c eos Belum, Astar ten S os, Dianam Taurios, Gallus Iercurium, universa Roma nos. Sic eorum potestas ta aucturi tanto sim orbis ambitis occupavit sc imperium suum nitra solis vias, is ipsem cervi limites propagavit, dum exercent in armis virilitem ita ita ,
nurbe manianisacrorum religi0mbae, casis virgini in multis
99쪽
De Argument inritati Religionis Chrisiana oppositis.
tis honoribus ac nominibus sacerdotum dum obsessi V citra solum Capitolium capti, colunt D εο L, quos alim amst revisset iratos V per Gastorum acidis mirantium superstitionis audaciam pergunt telis inermes, sed cultu relimonis armati dum captis hostilius moenibi adhuc ferociente viatorii numina ista venerantur dum undi ue ossi trem εο quaerunt, V suos faciant dum
aras extruunt etiam ignotis Numinibus V Manibus. Si duin universarum gentium sacra suscipiunt , etiam regna mei vel Ant. IV. Veritati secundo non ossicit, quod gentiles eidem ossus dunt primo enim non indignum D si aemulari indignari, irasci; si laudi datur viro probo gravi, si irascatur vitiis, Zelo ferveat adversus adulterium, indignetur moribus perversis vel stupiditatis
vel nimiae lenitatis aut etiam levitatis est , peccatis non moveri, mnia dissimulare, virtutemis vitium eodem habere loco, adeoque nulla cura honestatis vel promovendae vel conservandae tangi quanto magis D Eo, mente sanctissima, indignum erit, non irasci peccatis, ferre corrivalem, sceletibus4 flagitiis non indignari, sed omnia connivente transmittere oculo securitati indulgere Poenitere etiam non repugnat Di , eo scilicet modo aeceptum, quo quidem Scriptura illud explicat ex illa Christiani Theologi nee Moses turbulenti fuit ingenii homo, aut iracundi affectus Mancipium, cum Testim
nium illustre habeati Iab aliquo agitarapho , qui diaria ejus digessit, ut vult Coinelius a Lapide, vel ab Esdra quod praefert Hugo, vel a seipso instinctu Spiritus, quo collima Rihelius, quod ne rit Anau, vir mitissimis mansuetus modest sipimus, qui oblocutiones Aaronis Nirjam silentio & patientia involvit, populi durissimae cervicis mores asperos longanimitate vicit, , ut clemens
loquitur, ab omni t3pho nuperbiae alienis imus, summa erga omnes
homines charitate praeditus adversa aequanimiter toleravit. D gmata quamvis vi teantur absurda, non tamen confestim aut incusanda falsitatis, aut reiicienda nec, quia transcendunt captum nostrum, improbanda. ii t quaeso in Regno Natura sunt, ad quae mensi mana pertingere nequit, quaeque videntur nobis absona, num t men erunt calcanda. non potius agnoscenda mentis nostrae imbecillitas' quod , ut Aristoteles Io iliti ir, Intelle tus hominissit veluti oculus ad Solem intuendum. Absurdumne Dii , qui cognoicitur ea viniue naturae prasens omnibus creaturis, pe-
100쪽
mercisatio Leuliariter modo quodam singulari sese ungere intimius Creaturae, assumere illam in consortium suae Majestatis,4 cum sit impassibilis in se in illi pati, mori. crucifigi, ut genus tu manum liboretur, cedant illa omnia in bonum nobilissimae creatura: Num credulitatis probrosae aut fatuitatis argumentum asse ii iii etiam absque rationes Annon omnis assensus si dei etiam humanae rationes non exigit , sed in veritatem .authoritatem dicentis sese resolvit num Magiae,imposturae, aut Diabolo adscribenda opera stupendae virtutis, quia aliam nescias viam, qua elabaris, fulgore illorum4 Majestate pressus convictus Secundo, cum in Scripturis D sus describitur ut Zelotes, introducitur iratus sceleratis, poenitere eidem tribuitur, non proprie haec Di o convenire credendum quid enim Ira, Zelus, poenitentia, quam affectus cum dolore coniuncti appetitus' non itaque D Eo competunt proprie sed metaphorice, non affictive sed effective zelatur, cum improbat idololatriam, irascitur, cum punit, poenitet ipsum, quando res ab ipso productae mutantur & cadunt emeliori suo statu, sicubi Scriptura ita loquitur vel Dii s in illa, condescendit nobis, ut nos consurgamus. iiii quod adhuc , sputari possit, an non ira propriem Eo tribuenda, sed rejectis se dibus, quae illi ex imperfectione creaturae adhaerent, prout praecisa dicit rationem ulci cendi, vices rependendi nec omnis etiam ira in Homine vitiosa, sed cos quandoque fortituditiis, stimulus virtutis, indicium mentis a vitiis aversae, qualem si largiamur Mosi, id largimur, quo maxime armatum esse decet Rectorem Populi. Socratem vero
novimus, ex ipso Pori)hyrio, postquam Ira inflammatus ta conturbari solitum, ut anusio abstinuerit In rebin vero venereis fui ij plane
immodicum nec non adulat oni deditum, ut observat Picus Mirandulae Comes pag. 3 . Adde quae ibi habet lae Platones Aristotele, gmata vero Christiana Religionis impugnari nequeunt ex absurditatis .ecie,quia ab ipsis Christianis non rationi sed revelationi vindicantur: ipsi verb gentiles largientur, quod si ultra rationis sphaeram D us progrediatur, revelet aliqua homini quae ex Theatro natura non refulsent, nec ex mentis humanae profundo erui possunt, transcensura esse illa omnem captum ingenii humani, macceptanda non ad mensuram nostri ingenii, sed divinae reves tionis, quae fidem exigit, non scrupulositatem. Ipse Caecilius in Octavio conqueritur de prosunditate rerum, imbecillitate hominis, i dicit, indignandum omni-