장음표시 사용
201쪽
lib. i. Metamorph. Fab. I. unum in principio mundi tenet naturae vultum, quem dixere chaos: quaa Nullus asius mundo praebeb*t lumina Titan,' re nova erescendo reparabat cornua Phoebe.
Namque Chaos, caecam quondam sine sidere molem, Non surgente die, ac mundum sine luce canebat. Iulius Cadar hb. 5. commentariorum de Bello Gallico suppeditat nobis ipsos etiam Gallos, qui se omnes ab Dite ρatre ρrognatos praedicant r idque ab Druia dibus proditum dicunt . Ob eam causam spatia omnis temporis, non numero di rum , sed noctium , finiunt 3 O dies natales, O mensium, O annoram initia sic obfer ut, ni noctem dιes subjequatur. Germani quoque apud Tacitum in libello de Moribus Germanorum nee dierum numerum. M uos , sed noίItum com putant . Sic constituunt, sic candicunt: nox ducere diem videtin. Eci. v. Sc latius sunderet nostrae collo tutio; si gentes enumeraremus, quae diem civilem inchoarunt a vespera, quas tenebrae antegrest, sint Iucem. De Atheniems bus quos AEgypt torum colonos fuisse docet Diodotus lib. r. pag. II & Julius Africanus una cum Theopoimo de aliis apud Eusebium lib. Io. Praepar. Evang. cap. ro. nunc solum observabo eos a sue occaso ad Iolem iterum occidentem omne id in dium tempus unum diem esse dicere , prodente Varrone apud A. Gellium ib. I. Nocti uiri Atticarum. cap. 2. Et quamquam visum est AEgyptiis diem civiliter computare a media nocte ad alteram mediam noctem e non latuit tamencorum theologiam primigenia vespera. Dissertatio de anno diluvii universalis Num. 3s. Vos doccbit Ieniorem Orum , quem AEgyptii apud Plutarehum in libro de Iside βe Osiride serunt i π, ωτ' γε 4,ΘM in te ebrιs natum esse , adum brare primam lucem tenebris posteriorem , de qua dicunt Hebraicae scriptura r υ πο Η Fiat Or, O factus est Or, seu siat tin, σ facta est lux. Gen. I. I. Nunc ad pleniorem intelligentiam addo ex eodem Plutarcho σἰν Αρήηειν
vatum esse, ac vocatum ab AEgyptiis seniorem Orum . AEgyptiacum nomen APOYHri explicant AEgyptiacae voces 'R Arubi-iri , quae sgnificant, Hi inra facta est, fle egregie respondent Hebraicis vocibus arat Et fuit Ereb, sive, Et fuit vespera . Id in versione Coptica exprimitur vocibus 'in re rubi ciopi: quia verbum 'a ς Scio i est saepe ejusdem significati eum verbo. Iur iri , in statu regiminis es er . Has neglectissimae linguae minutias observo, ne partim enucleatὰ dicam de nomine, q iod alias est valdὰ obscurum. ME . Io. Itaque consentiunt sacrae Genesi Se de primigenia vespera , & de primigenii, tenebris, de de primigeseia luce tenebris posteriore non tam Phoenices, quam Egyptii, quam Graeci, quam Latini, quam alii populi. An ei pariter consentiant de terra in principio inani & vacua , nondum percipio. secundum phrasim Hebraicam. terra erat nn Tohu in Eoisu, hoc est, inanis O vacua , sive rudis Se informis. LXX. Interpretes verim e r. M is rae - άκατας ευαςοe ininisibilis σιncomposita: quia Hebraicae voces Tobu & Bobu significant rem ita nudam k inanem, quae nec ordinem subeat , neque aspectum. PHOE. II. Eundem in sanc boniathonis cosmogonia sensum habet vox Mau , quippuquam macra. ερ ι ἐυσιν noctem sigmficare aiunt. Nocte enim res sub aspectum non cadunt. Ut autem AEgyptiorum Thoutb est eidem Sanchoriathoni aut, sive Taaurust ita Hebraeorum Rohu est ipsi Raau. LAT. I 2. Praeclarum inanitatis terrae simulacrum est nox. Unde Virgilius in sexto Eneidos volens
202쪽
146 Selectae in Sae. Script. Di 't.
Tandere res alta terra O caligine mersas, ait: Ibant obseuri sola sub nocte per umbras, Perque domos Ditis Naeuas , O inania regna. Umbra eorpus inane dicitur Propertio lib. 3. Eleg. r8. de laudatus Virgilius lib. q. Eneid. noctem vocat hamentem umbram: Quia nox omnis humida est . . . Et 'nihil interes, utrum umbram an noctem duas r no enim umbra rerra est. Verba sunt Servii eius commentatoris. Terra ergo in principio erat inanis & vacua, rudis & in sermis , invisibilis Se inordinata. Perturbationem rerum in hac terrae inanitate Ee ruditate se destribit Ovidius in primo Metamorphoseon: Unus erat toto natura vultus m orbe, Quem dixere chaos; rudis indigestaqae molestri ec quicquam, nis pondus iners , congestaque eodem Non bene junctarum discordia femina rerum. HER II. Sunt gravissimi Scripturarum interpretes . qui illud: In principio erravit Deus calu σ terram e intelligunt de materia informi, quam Deus fecit ex nubilo, quasi semen erit O terrae, eum in confuso adhuc esset caeli σ terra materia. Ita Augustinus lib. I. de Genesi contra Manichaeos cap. 7. cui subse ibunt inter alios Beda & Albinus Flaccus. EG Iq. In eadem sententia tuerunt AEgyptii apud Diodorum lib. r. pag. 4. ubi aiunt υινα Hus εξ ἀρχῆe M sλων - σιν μί- εχεο u M Mυρα- σε κω γυλε audi orae ἁ π -ὼ ---. Seeundum constitutionem omnium rerum qua fuit a principio , unam habuisse formam erium oe terram , commixta eorum
GRAE. s. Hane quoque inter Graecos seisie mentem Euripidis, prodit idem Diodorus exseribens hos versus ex eius Menalippe r
Sic una caelo forma eum terra fuit. sed feeerant ὰ sese uti dimonium Mox cuncta gignunt, inque lucem dant feras, oes, soloque qua vivunt, in arb&rest Mortaliumque genus. Similiter Orpheus juxta Apollonium Rhodium lib. I. Argonauticorum v. 49CHεύω δ' vie γυα , υὰ Οὐρανοῦς, ἐώ θάλαανἀ
cantabat, quonam pacto coelum, sere, testas, cium prius his facies se eommiscentibus una, Singala lite gravi fuerint discreta Iecisimi 1 eertam firmamque babeant in in .etbere metam Sidera, solares cursus , lumeque meatus: in montes stat producti, fluviique fragosit is cum hymphis: utque orta repensa cuncta.
203쪽
l. Q. 16. Addo Virgilium Ecloga s. ubi silanum exhibet idem plane eanentem de mundi origine: Namque eanebat, uti magnum per inane eoacta semina, terrarumque animaque marisque fuissent, Et liquidi simul ignis r ut bis exordia primis Omnia, O i e tener mundi concrcverit orbis. rum durare solum, O discludere Nerea ponto Coeperit, O rerum paulatim sumere formas, Jamque noνum terrae stupeant lucescere Solem ristiAs aeque cadant summotis nubibus imbres. Incipiant θἱνae cum primum surgere, cumque
Rara per ignotos errent animalia montes.
Hine lapides rrha tactos, Saturnia regna, Caucaseasque refert volucres, furtumque Promethei. Hi . y . Narratio Mosaica de rerum creatarum distinctione de ornatu, deque hominis formatione, elucet non parum in his Virgilii, Apollonii Rhodii, Euriapidisque versibus. Haec enim nos docet , ut Caelo, terra , mari seorsim dis cretis, productae sunt arbores. editum omne plantarum genus , posita in coelo tinninaria magna, & cuncta sidera , procreata volatilia , aquatilia, & reptilia , fata e animantes, formatus homo . Sex diebus mundum de omnia quς in eo sunt, elaboravit Deus r in requievit die septimo ab universo opere , quod patrariit. Et benedixit dieι septimo t, O sanctificavit ilium: quia in ipso cessave. rat ab omni opere suo, quod creavit Deus, ut faceret. Gen. II. 2. 3.
LAT. r8. triuidem septimo die, otium placuisse feruηtr quia is finem laborum tulerite ait Tacitus loquetis de Iudaeis lib. s. Historiarum. Quod si Seneca reprehenderit sacramenta Jiι orum . oe maxim8 fallata r inutiliter id eos facere inmans , quod per illos maudos septem interpositos dies , septimam fere partem aratis suae
perdant vacando, oe multa in tempore urgentia non agendo laedantur: nihilominus consessus est eos non sine causa ritum illum accepisse . Ait enim I assi tamen causas ritus fui noverunt. Id notat Augustinus lib. s. de Civit. Dei cap. II. Quinetiam praeter Iudaeos multi septimum diem observarunt. Alexander Severus , teste Lampridio in esus vita , Capitolium septimo die cum in urbe esset, ascendit, templa frequentavit. Avidio Cassio exercitium septimi diei fuit omnium militum, ut refert Vulcatius Gallicanus. Diogenes grammaticus GPutare Sabbais Modi solitus, qui Tiberium Caesarem venientem, ut se extra ordinem audiret, non admiserat: ac per servatum fuim in septimum diem distulerat, memoratur Suetonio in Tiberio. De conviviis Iuvenum , qua agitare Athenis hebdomadibus Luna solenne fiat, loquitur A. Gellius lib. F Noctium Atticarum cap. 2. Idem lib. s. eap. ro. Varronem exhibet copios ἡ differentem denumero septenario, in libro, quem inseripsi Hebdomades. . CRAE. I9. Solemnia diei septimi non immerito dicuntur Athenis servata: ονι Φlta ἐρδῶμάυ Πράν ἡ μόν os οι Κεραοι, α,α - οἱ E- ες ισἀσι. quod δε- ρtimum cem faerum non Diam Hebrai, sed etiam Graci sciant, ut ex Hesiodo, Homero, & Callimacho docet Clemens Alexandrinus lib. s. Stromatum. Idem ostenderat Aristobulus, observante Eusebio lib. II. PReparat. Evang. cap. I 2.
nisi quod Pseud Linum pro Callimacho posuit. Ea erat apud Graecos o servatio quietis diei septimi , ut ipsi etiam pueri otium sibi praecipuὸ sumerent ἐν τας ἐπό uiae septimis diebus , ut videre est in Lueiani Pseudol gista. Antiquissimam Delphorum traditionem in argumentum septuna mu
204쪽
14 8 Selectae in Sa Scrint. Dissere.
di natalitiae illustratam habemus laudata jam dissertatione de anno Diluvii
universalis num. 3s. Ecb. 2 o. Ibi quoque observatur id Iuxta priscam , in ptiorum theologiam esse. Adhaee Dio lib. 39. a instor est AEgyptios institvisi e , ut septimanae dies ad scptem sidera illa, quos planetas appellarunt, referantur. Hermes , seu Me curius , juxta Philaurium lib. de Haeresbus hac apud AE optios excogitavit. Septenarium dierum numerum adeo religiose observabant , ut cum instaret tempus, quo rem divinam facturi erant sacerdotes, nonnulli per sex dierum septimanas, alii per plures, alii per pauciores, ut τε με, ρει ς ε λειπο uisa e , numquam vero minus diebus septem, abstinebant ab omnibus animalibus ; ut refert Chaeremon apud Porphyrium libro de Abstinentia, cap. 7H18. 23. Nihil opus est plura reserre, quando Iudaicarum antiquitatum vindex Josephus lib. 2. contra Appionem draeet . quod ..p eo . πόλις E
neque Barbara natio omnino ulla, ubi non increpuerit mos fervandi septimum diem, quo cessamus ab opere. Quando & Seneca, quantumvis in Judaeos iniuriosus, ait apud Iaudatum Augustinum Iib. 6. de Civit. Dei cap. Ir hanc
eorum consuetudinem usque eo convaluisse , ut per omnes tam terras recepta
sit . Nihil ergo fuit receptius observatione diei septimi, quem Deus sanctificaverat, quia in ipso cessaverat ab omni opere suo. Puo E. 22. Dies opificii mundi articulatim distincteque non dantur intelligi in Phoeniciacis Sanchoniathonis. Quae tamen prius , quae posterius facta sunt, ibi indieantur. Exordio iacto a Chao, de quo jam egimus, Mot emersisse
dicitur ex prima rerum commixtione. Tura τ.νis Aura, οἱ δε υδα-
σου oλω. Id nonnulli dicunt lutum; alii vero aquosae mixtionis corruptionem ex qua prodiit omne semen productionis, omniumqχe generatio. Vocabulum Moth, Arabica prolatione Mais, mortem proprie significat non tam Hebraeis , Syris & Chaldaeis , quam Arabibus. AEgyptii per Apocopen dicunt MOY . Ad eandem radicem pertinent Arabicat voces m marat &:κn di mavato, quibus designatur terra deserta O vacua , terra culturam nondum experta, quasi tunc esset exanimis. Mors a plerisque bene interitus dicta est, quas interveniens, O mixtarum rerum cunexιonem resolvensi ait Servius in quartum Georgicorum Virgilii. De primaria mixtarum rerum connexio De jam egimus , exponentes quem in sensum acceperint antiqui terram in principio inanem & vaeuam . Mixtionis hujus resolutio Mot a Phoenicibus dicta est. Quia vero corruptionem unius sequitur alterius generatio ideo secundum Sanctioni athonem omne semen productιovis, omniumque generatio prodiit ex Mot , aquosae mixtionis corruptione. Hra. 23. Videor mihi videre alludentM Sanchonia thonem ad Mosaicum 'κ Ed,
Et ED ascendebat de terra , O irrigabat universam faciem teme . Ibi quidem vox Ed significat vaporem , quo tamquam aliquo sonte scaturibat universa terra, ut ei saeunditas daretur aquarum inductionibus. At alibi sonat interitum , non secus ae vocabulum rella Motb . Imo ideo Hebraicum 'R Edvaporem significat; quia intereunt, de quasi veniunt in nihilum, quae abeunt in vaporem . Contigit haec terrarum foecunditas , antequam serent luminaria in firmamento caeli , quando scilieet, congregatis in loeum imum aquist, quae
205쪽
quae lub coelo sunt, apparuit arida, in protulit terra herbam virentem, D-eιentem femen Iuxta genus suum, lignumque faciens fructum, er habens unumquodque sementem, secundum oeciem suam . Gen. I. Id. Ita ἐγε τε πασα - ερα κτίσει- prodiit omne Amen pro monis, ut utar verbis Sanchoniat lionis, quae Iam audivi. PHOL a . Si Ed Mosis anteeesserit facta Iuminaria in firmamento ei eli. ea quoque antecessit Mot Sanchonia thonis. Solem enim, lunam, & stellas is memorans in sui cosmogonia, praemittit eis Mot, cum ait: νω ε ελκμψε Μωρ, ιλιός
Luna, Stella O magna sidera. Addit idem auctor animalia postmodum proslii illa tam ex terra quam ex mari, masculum & foeminam: ac demum ἐκ του
Baau natos esse is him ae primoῖenitum , viros mortales, &' a saeculo primum ex arboribus alimenta hominibus esse data Habet quidem obseuritatis non parum haec Sanctioni athonis narratio. Sed nodum omnem icillit lingua Hebraica , quae a finis erat Phoeniciae . Dictum Hebraicum est pColsis ab significans vocem σνιs Des t Ze voeabulo Mau signi seatur inanitas, νacuitas, minium I quod idem sit eum Hebraico radi Bobu , ut iam notavimus. Uult ergo Sanchoniathon tractum saeculum, tractum primogenitum ex Copia de Mau r quia Omnipotens vox oris Dei , nullius opis egens, condidit saeculum, hominemque formavit. HES. 2s. Egregia interpretatio. Nam de singulis operibus in hujus iaculi initium patratis Γe terminatis formatione primi hominis , scribitur in sacra Genesi iEt dixit Deus, atque ad Dei vocem euncta narrantur ficta . Haee oris Dei Vox, de qua regius vates Psal. XXXII. Verbo Domini erit firmati sunt ritu oris eyus omnis virtus eorum . . . Quoniam irae dixit, in facta Iuner ipse mandavit , O creata sunt . Hae oris Dei vox , de qua Iuditha precans Deum cap. XUI. v. t7. Tibi serviat omnis ereatura tuar quia dixisti, ct Iutta funt : misi i spiritum tuum , O ereata sunt , er non es , qui resistra voei tua. Haec oris Dei vox, de qua Isaias cap. LV. vers. II. Sic erit verbum meum , quod egredietur de oere meo: non revertetur ad me vacuum , sed faciet quaecumque
Molui, O prosperabιtur in bis, ad quae misi illud . GRAEC. 26. Non malὸ , ut iam video, Aristophanis eomoedia, quae inseribitur
Nubes , ponit in primordiis rerum .. Xaos uia τάν - λας - πυώγλῶσσαι. chaos oe nubes er linguam. Nee sine causa Pythagoras, or Meraiates, O Plato dicebant se audire vocem Dei, considerantes universorum constructionem , qua a Deo acciniae in ρemem fatia est, or ab eo permiso continetur rut observat Clemens Alexandrinus lib. s. Suomatum , de ante eum Aristobulus, quem citat Eusebius lib. r 3. Praep. Evang. cap. II. LAT. t 7. Ea sata est voeis Dei essiraeia, at propterea vox Joris fatum dieatur a Servio in librum decimum AEneidos. mura enim conditorem universorum I vem habuerunt Romani. At originem primi hominis enucleatius exquiramus. Eam Ovidius ita canit lib. r. Metamorph. sab. 2. Neu regis foret ulla suas animalibus orbar stra tenent etae Re solum , formaque Deorum δCesserunt nitidis habitanda piscibus unda; Terra feras cepit, volucres agitabilis aer. Sanctius his animal, mentisque capacius alta Deerat aram, . quod domιnari in coetera posset ..
itus bomo est: sive hune dirim semine fuit Ille Dissiligod by Corale
206쪽
Selictae in Silo. Script. Dissert.
Ille opifex rerum, mundi melioris origor Sive recens tellus, seductaque nuper ab alto Ethere, cognati retinebat femina caeli: Guam fatus Janto missam fluvialibus uvisisFιnxit in ensem moderantum euncta Deorum. τronaque eum Nectent animalia coetera terram,
Os homini sublime dedit, caelumque videre Iussit, O erectos ad sidera tollere vultus. Sic, modo quae fuerat rudis, O sine imagine tellus, raduit ignotas hominum eonversa siguras. UEL 18. His Ovidii versibus expromitur quod de hominis formatione nos docet sacra Geness , nempe Deum, cunctis animalibus jam productis , sormasse hominem de limo terra, eum ad imagiam suam feeisse, ae ipsi contulisse dominium in Getera. Divinarum scripturarum adversus Ethnicos defensor Tertullianus, probe sciens eos exploratam habere hominis de limo terrae formationem, aiebat lib. de Carne Christi cap. 7. I um certe corpus hoc nostrum , qtiod de limo Dulatum es, etiam ad fasulas Notionum veritas transmisit. Hine lib. r. contra Marcionem Caucasum montem nominat , penes quem Nerus Prometheus Deus omnipotens blasphemiis lancinatur. Et in Apologetico adversus Gentes ea p. II. missos ait viros spiritu divino inundatos, quo praedicarent Deum unicum esse, qui uni mersa condiderit , qui hominem humano struxerit I hic enim ect verus Prome- tbrus , qui fecudum certis temporum dio stionibus o exitibus ordinarit. LAT. 29. Principem limum unde primus homo creatus est, canit Horatius lib. i.Odaic. se scribens: Fertur Prometheus addere principi
Primam terram pro principe limo ponit Propertius lib. I. Eleg. s. hoe versuro prima infelix fingenti terra Prometbeo. Prometheum lutum dicit Martialis lib. I .Epi pr. 39. cum ait rFicta Trometheo diceris e si e luto.
CRAE. 3O. Α- νει προ ρειας is providentia ducitur Promethei nomen, quod divina providentia formaverit hominem de Iimo terrae. Decantatissima est etiam apud Graecos ejusmodi estormat m. Apollodorus lib. I. cap. 7. ait Prometheum se aste viares κου' ἄνθι ορος homines ex aqua O terra. Apollonius Rhodius lib. q. Argonauticorum vers 676. canit terram pullulasse πωτε meis. ος primes ex luto. Archelaus, apud Diogenem Laertium statuit similiter homines ci animalia απι iube γεννηθ in ex luto prodiisse. Pausanias lib. IO. Ioquens de quodam signo Panopensium , quod alii AEseulapii, alii Promethei esse serunt, meminit σου ri λεῖ, ἐξ οῦ - μὸ που II peui, - το γένος λασθtam σπ ανΘρ νων λεγουσα luti, ex quo omne hominum genus a Prometheo formatum fuisse disunt. Saturnus Prometheus is γυί=ωρ omnium generator, qui juxta auctorem hymnorum Orphicorum est
Cum terra tum etiam stellati germen Olympi. refert primum hominem e Prometheo luto sermatum. Ideo enim illum invocans, ait t
Ideo quoque eidem dieitur Titan, voce deducita ab Hebre Chaldaiea D u tit, quae s incat ἰμι m. Nam Diodorus lib. 3. pag. Is s. ait natos in Gτωας
207쪽
ram nuncupatam. Homerus Odysi. H verss. 9 2 . dacit Moo γαιῶιιν s . Tityum terrae filium . Hesiodus in I beogonia veri. 6 q. alloquens Titanas ait :
Auscultate mibi terrae in certi inc0ta proles. Quod autem terrea Titanum origo refunderetur in unum Saturnum omnium generatorem e luto formatum, idem Poeta loquitur de Saturno tamquam de
Titane1que dii, σ quotquot genuit Saturnua . Puoa. 33. Hic redeo ad meum sanctioni at nem, Iuxta quem a mρα- ρεσιω
ρόν is . earlum matrimonio secum junxit terram fororem, ex eaque fuscepit Ilum , qui Saturnas dicιtur. Cilices qui multa a Phoenteibus ac perunt, hunc Saturnum vocarunt Adanum. Ex Cilicuin enim ii istoriis prodiit , quod Stephanus seribit in Αια- . Dι δἐ . M .ς γῶς ησι --ου πάe , κώ- AGH, G. Misoe . M autem Adamus terra O erit sius, σωufus , O iasides , O Saturnus . Quod homo sormatus ἡ terra sit iuxta
oe est, vis cineris, Adanum terra: ecelique filium Osdasum live Ouasum dixerunt . Ossasus enim est frigus , sicut Nabonainus , rex Babylonis , Herodoto est Iabnitus seu Nab idus . Quod vero Graecum Saturni nomen Καν oesoleat exponi χροενει, hoc est, tempus , quod per aetates colligitur a formatione primi hominis, idem vocatus est Andes a Chaldaica voce distri P Ima, seu Iuda . quae sgoiscat te us , de Phoenicibus erat Oenda , sicut Chaldai eum N,Ia Nibia nablium eisdem erat Villa , ut ex Sopatro & Philemone docet Athenaeus lib. q. Dipnosophistarum pag. 7s.Hεs. 32. Nedum originem primi hominis , verum etiam ejus nomen, assecutos Cilicas video. Adanus enim vir eineris, filius terrae, dubio procul est Adam quem Deus de limo terrae formavit, de cui dixit: Puisis es , o in pulverem reverteris . Gen. IlI. I9. Permutatio literarum M M N est adeo usitata, ut nemini mirum esse possit Aran poni pro Adam. Sic odio habere diemu Hs Maiee muυ saram & uet Satan e sic Memphis voratur ' u Mopo Ee Nobi se Dy Eden, nomen horti deliciarum, in quo Adam , veluti colonus , Deo creatore collocatus est , multis est Edem e Sie Hebrateum t drimm robustus. Chaldaeis est a 'tri Hasim de puri Hasin: Sie Pluralia Hebraeorum quae terminamur in α' im Chaldaei mut m in P in GRAE. 33. Superfluum esset alia nune exempla proferre'; eum notum sit proelios in harum literarum mutatione phares nationes suisse'. Quid quod ibsque eiusnodi mutatione nomis hoc Graecis innotuit λ Observat id Justinus Martyr in Cohortatione ad Greeos, ubi hymnum quemdam memorat, qtiem ad Om. nipotentis Dei laudem oraculum cecinit, direns in medio a fi
Quem primum finxit mortalem, dixit iaetimum. Unum in fabula de Prometheo primi hominis formatore est milia valde o scurum, nempe Prometheum Japeti filium decantari. Quomodo enim Iapeti filius, qui primum hominem sermavit λ
208쪽
isa ' Selectae in Silo. Script. Dissert.
Hi t. 34. Omnium ineptiarum haud scio, an ulla sit m uor, quam illa sabula. Non erit tamen dissicile detegere ex lacra genesi causam tantae insul statis. Narrat divinus ille liber cap. X. v. a. Jametum seu Paperam genuisse Pavan, a quo Jones seu Graeci ducunt originem. Hebraica vox Pav n , unde nomen invenit is Iapeti filius, significat caenum, lutum ; ut Psal. XL. v. s. ubi legitur nur u u lit-hayiaven emnum luti, seu lutum faecis , ut vulgo redditur. Quod ergo Pape thus est et pater illius, qui dictus est lutum, & a quo Graeei orti sunt: patrem Promethei, hominum c luto formatoris, seu potius Promethei luti, Japetum finxerunt. At relinquamus erusmodi fabulas, Ar ad historia saerae contextum colloquia nostra referamus. Plantaverat Dominus Deus Paradisum voluptatis a principio: in quo posuit hominem , quem formaverat.
Gen. II. 8.Can. 3s. Paradisus ille terrestris estne hortus Alcinoi deeantatus ab Homero Odyssea octava 8 Sic prosectb censuit Justinus Martyr in Cohortatione ad
Pu T. 36. Cum Saturnus , eGrmitas e terra , si Adamus, paradisus voluptatis in quo Deus Adamim collocavit , est sine dubio hortus Alcinoi . Αλπινιοι est pra ,κ EL iun, hoc est, Deus Saturnus. Notissimum Orientalibus populis est Saturni nomen Κiun. Sed Ee solo vocabulo El Saturnus a Phoenicibus designabatur. σα Κρονον Ηλ - B., κώ Bολalam μονοπι ζουσιν. Thoenices oe Syri Saturnum Eι , O' Bel , O Bolatben n miranti ait Damascius apud Photiune Cod. CCXLII. Sanchoniathonis interpres Philo Biblius Ilum posuit pro El; cum Ilum reddat Saturnum. G r. 37. Eiciun ergo , seu Alcinous , est Saturnus : & hortus Alcinoi est hortus Saturni. Amoenitatem hurus horti describens Homerus decantat in primis ejus arbores, in quibus δελι υ ρποι mali pulchrum habentes fructum. Tum celebrat sontem, qui αὐα κοπον ἀπαντα σκιδνατα per hortum omnem dispergitQ. His. 38. Erat certe lignum Paradisi terrestris pulchrum visu, in ad vescendum sua- ωe . . . Et fluvius egressiebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum. Gen.
GRAE. 39. Putasne 8e Platonem locutum esse de hoc horto tum in Convivio, ubi singit Porum in Veneris natalibus nectare ebrium , qui υς νον ροῶ iret Κηπον εἰσελθώ, βεβαρι μενος εοδεν. in Jovis hortum ingressus , gravatus dormiebat. Tum etiam in Politico, ubi cle hominibus ἡ terra natis ait: FrucIas vero illis in poma σ fruges abunde arbores O fertile solum Donte sua absque agriculturae opera Ium minimabant. γυμνοῖ δἰ κώ --τοι Θυραυλούτου ταμπο ει εμο . Nudi autem θ' sine stragulis, manentes ut plurιmum sub dio pascebant. Et quidem ibi designat Saturniam hominum aetatem , cum subjiciat r τα, Δ βίον, ω Σώκρατει , -- δν επι Κ Ois. Vitam san/, o Socrates, audis eorum qui visebant sus Saorno. Addit Ae eos πήσ
potuisse eo erre sermones non solum cum hominibus, sed etiam eum se iis i tunc universi gubernatorem Deum, quasi gubernaculi dimisso clavo, homines prinprio arbitratui commisisse r se natam esse cupiditatem , εe ex seliei illa conditione homines sua culpa excidisse . Unde in fabula de Poro in Jovis hortum ingresso, inducens Peniam ipsi Poro struentem insidias , ait inde natum
Uta. Αο. Vere Moses Atticissans dictus est Plato, qui tam perspicue deseripsit, quae divinus Moses narraverat de primis hominibus in terrestri paradiso col
209쪽
Differt. III. in Hist. Sac. I. mundi .etat. mr L. IS 3
locatis. Hic enim est hortus non quidem Jovis eommentitii , sed veri mn Jova, hoc est, summi aeternique Dei. de quo scribitur Gen. II. L n ny U 1,R Et plantavit JovA ELO Mixi, seu Dominus Deus, hortum. Omnium rerum abundantia, in qua vivebat Adam in hortum hunc ingressus, feeit eisne dubio Graeeum nomen Πόμα οὐ τει ποι, ae ab abundantia. Porus vero Iuxta Platonem somno gravatus dormiebat in horto Iovis r quia immisit Dominus Deus soporem in dam. Ibid. v. 2I. Nuditas etiam priorum hominum quam agnovit Plato, memorata erat a Mose se claudente caput secum diuti libri Genesis: Erat autem uterque nridus, Adam scilicet O uxor ejus rer non erubescebant. Nec immerito dixit idem Philosophus 'potuisse hos h mines sermones conferre cum bestiis r cum Moses capite sequenti narret se mones quos serpens eum muliere , ε mulier cum serpente contulit. Ex e dem quoque capite manifestu in est homines sua culpa excidisse ex selici illo
statu, in quo creaverat eos Deus: ataue ita natam esse concupiscentiam, quae per omne genus vitiorum vagatur. Penia quae Poro struxerat insidias , adumbrat sine dubio Serpentem qui insidiatus erat Adamo. Hebraicum serpe tis nomen Ephe, spectata radice Epha, quam Aben Esra exponitata nihilum , paraphrasis Chaldaica R, La-mιddaam , nihil qui Qua in , S: Latinus interpres Vulgatus Id quod non est, Isai. XLI. 2 . non male respondet Graeci saria, quod signiscat inopiam, egestatem. Nee incongrue nomen inde iactum est ei, cujus insidiae hominem bonis omnibus exturbarunt. Id Platonis figmentum de Poro & insidiatrice Penia observatur ab Origene lib. q. contra Celsum r quia Jovis Hortus cujus meminis , videtur habere nonnibιι Paradiso Dei simile, sevi insidiatrix Penia serpensem referre, Porus versper ejus insidias deceptus circumventum hominem. AEG. 4 I. Perspicuain hujus ii istoriae notitiam habuisse AEgyptios vel inde patet , quod Plato, ut quidam putant apud laudatum Origenem, haec, dum in AEgypto peregrinaretur, ὀ sapientibus didicerat, partim ita ut acceperat reddiderit, partιm mutarit, ne Gnecos ostenderet. Serpens AEgyptiam dicitur Mibi pro Visi; quae vox cst ab Hebraeorum :nr Nabas, sicut ab eorum bria Porbat est NMλ e , nomen fluminis AEgypti. 11 e θυμία- Misis fu=m-rum , quod legitur in hymnis Orphicis , continet manifestissimὸ AEgyptiam de Misee fabulam, eum uno 2Itycm de Isin deam AEgypti prosequatiir cultu. In hoc autem sussimento sic abfem alloquitur Poeta:
ut etiam te hilarant viridaria flammea, easta. H - 62. Utique flammea d ei pollunt pura de casta illa viridaria paradisi terrestris, quibus Serpens oblectabatur , ut homines inde detruderet r quia Deus coli cavit ante paradsum voluptatis cherubim, flammeum gladium atque versa tilem: ad castodientiam viam ligni vitae. Gen. III. 1 . At valde miror Mifem notissimis Bacchi nominibus dici ab Orphicorum auctore Δια-ον & δε eis Iaκχόν. Si enim Mifes sit serpens, quomodo potuit haberi Bacchuse Equidem O .es Dii Gemium daemonia. Sed haec Bacchi notio non est. propria serpentis, eujus organo usus est Damon ad circumveniendum Evam Adami ux rem , ideo dictus manus draco εc serpens antiquus: δμων ωθμου πιοα-
γαγοis ig ν άπαγῶ. Draco humanam emittens vocem , O eallide insiliens
210쪽
154 Selectae in Sac. Script. Dissere.
GR . 43. Audi Artemidorum lib. 2. Onirocriticon cap. is. ω sicile nodum expedies. δέ-νος, tuquit, μω. ει κω θεους παντας, εχ ες ε . . Draco visus Q nificat Deos omnes , quibus es Iacer. Draconem Evio Ba ebo sacravit antiquitas in memoriam serpentis , a quo circumventa est Eva , ut docet Clemens Alexandrinus in Protrepti eo, ubi loquens de Dionyso Menole. qui est Evius antiquitatis Deus, ait: Die sum Maeniam orgiis Batebicelebrant . . . coronati Ierpentibus , ululantes Evam , Evam illam per qham
s mbolum oratorum Baccbicorum ess serpens initiatus . De serpentibus quos BacchanteI gestabant , mentionem faciunt inter veteres Graecos Euripides in Baechis , Demosthenes in Cratione de Corona , & Plutarchus in Vita Alexandri .
LAT. M. E Latinis qui ritum hunc commemorarunt, profero Catullum , Propertium, Virgilium. Evoe bacchantes, Evoe capita instectentes, quorum Pars sese tortis serpentibus incingebant, ea nit Catullus De nuptiis Pelei fle Thetidos. Propertius lib. 6. Eleg. s. ait: Quaotum, quod ρομο formosd Ialtat Iaccho. Egit ut Evantes dux Ariadna choros. Et Virgilius lib. 6. AEneidos inducit sic Helenam mecharum chorum simu-
Illa eborum simulans Evantes ortia circum Ducebat Phogias, flammam media ipsa tenebat
En Exantes in orgiis Baechicis, seu ululantes Evam t en sese tortis serpent bus incingeηtes propter serpentem quae Evam circumvenit: en etiam flammam ingentem, quam tenebat Ariadnam simulans, puto propter flammam quae tandem homines arcuit a paradisi aditu. I G. s. Haud mihi displicet conjectura 3 eum nari' 'n'κ ArhDe a st ad verbum, Per meum Edna, seu iter meum Edent nam Edna Se y Eden sunt voces synon imae , significantes voluptatem , a qua nomen traxerat regio paradisi terrestris. Flammam ergo ingentem habens dux Ariadna eonficta est propter iter quod ducebat y N, ad hortum Eden , de in quo erat et ian, α - rar 're', 'IBInd. di rin flamma gladii versatilis ad eust diendum viam arboris vita. Gen. III. 2 . Vitalis haee arbor homini attulisi sit immortalitatem: nam Adam pellitur e paradiso , ne fortὸ mittat manum suam , O sumas etiam de ligno vitae , O eomedat , σ vivat in aeternum.
GRAE. - s. Nunc video cur Hesiodus in Theogonia dieat riadnam orgiorum Baechicorum ζαοἱώ, θαλερ , ἀθάνα=eν, flavam, in flore existentem, immortalem, expertem senti. Sed de serpente vel dracone, qui mulierem cir- eumvenit , est adhuc loquendum. Pausanias in Messenicis, seu Iib. . memorat δμων νι ώκου Πανον Dἀmonem draconi assimilatum , quem fingebant habuisse eo meretum eum muliere , Messenii eum sua Nieotelea , Maeedones cum Olympiade, Sicyonii curri Aristodama. Idipsum de matre omnium Rhea, Saturni uxore, quam veluti dracanam convenerit Jupiter draco factus, sibique iunxerat nodo Hercule , memoriae proditum refert Athenagoras in legatione pro Christianis. Cum viderimus Adamum in Saturno e terra nato adumbrari ; Evam Adami uxorem, quam serpens circumvenit, dicamus Rheam Saturni eo ugem necesse est.