장음표시 사용
101쪽
Bis conatus erat turbando abrumpere Vocem IConcilione, inquit, Libyae , Tyrioque senatu, Pro superi in usonius miles sedet armaque tantum
Haud dum uinta viro nam cetera non latet hostis. Nunc geminas Alpes, Appenninumque minatur: Nunc freta Sicaniae QScyllae litoris undas: Nec procul est, quin ana manes umbrasque pavescat Dardanias tanta accumulat praeconia leto, Vulneribusque virum , tollitque ad sidera gentem Mortalem mihi crede, licet formidine tui piFrigida corda tremant, Ortalem sumimu hostem. Vidi ego, quum gena inas , arctis post terga catenis
Succinctus palmas, vulgo traheretur ovante
Carceris in tenebras spes fiducia gentis Regulus Hectoreae vidi quum robore pendens Hesperiam cruce sublimis spectaret ab alta.
Nec vero terrent puerilia protinus ora
Sub galea, pressa properata casside malae. Indole non adeo segni sumus adspice turmae Quot Libycae certant annos anteire labore λEt nudis bellantur equis ipse, adspice, ductor
Quum primam tenero vocem proferret ab Ore,
Iam bella, in lituos, ac flammis urere gentem Iurabat Phrygiam, atque animo patria arma movebat. Proinde polo crescant Alpes, astrisque coruscos Appenninus agat scopulos, per saxa nivesque, Dicam etenim, ut stimulent atram vel inania mentem Per caelum est qui pandat iter pudet Hercule tritas Desperare vias, laudemque timere secundam.
Sed Libyae clades, wprimi incendia belli
Aggerat, atque iterum pro libertate labores Anno serre vetat ponat formidinis aestus,
Parietibusque domus imbellis semina servet
Singultantem animam : nos, nos contra ibimus hostem,
Queis procul a Tyria dominos depellere Byrsa
Vel Jove non aequo fixum est: si satae repugnent, Et iam damnata cessit Carthagine Mavors, Occumbam poritas, nec te, patria inclyta, dedam Isternum famulam, liberque Acheronta videbo.
Nam quae Cproh superi Fabius jubet, Ocyus armλExui te, capta descendite ab arce Sagunti.
Tum delecta mauus scutorum incendae acerUOS: Uranturque rateu, ac toto absilli te ponto
Di procul merita est si numquam talia plecti Carthago prohibete ne ias, nostrique ablutas
Ductoris servate manus tum deinde resedit: Fatitaque censendi patrum de more potestas Hic Anno reddi propere certamine rapta Instat, florem Diolati Joederis , addit. Tum vero attoniti, ea templo irruimperet hostis , Exsiluere patres, Latioque id verteret omen , Oravere Deum . at postquam discordia sentit Pediora, minfidas ad Martem vergere mente ;Non ultra patiens Fabius texisse dolorem Concilium exposcit propere, patribusque vocatis Bellum te gestare sinu pacemque roratuS, Quid sedeat legere, ambigui neu fallere dictis
Imperat.' ac saevo neutrum renuente senatu,
Ceu clausas acies, gremioque effunderet arma,
Accipite infaustum Libyae, eventuque priori Par inquit, bellum laxos e Sidit amictus.
Tum patrias repeti pugnandi nuntius arces.
Atque ea dum profugae regnis agitantur Elisae, Accitis Velox populis queis aegra lababat Ambiguo sub Marte fide , praedaque gravatus
Ad muros Poenu revocaverat arma Sagunti.
TIEcce autem clypeum saevo sulgore micantem Oceani gentes ustori dona serebant l. Callaicae telluris opus, galeamque coruscis Subnixam cristis, vibrant cui vertice coni
Albentes niveae tremulo utamine pennae:
Ensem una, ac multi fatalem millibus hastam.
Praeterea textam nodis, auroque trilicem
Loricam nulli tegmen penetrabile telo. Haec aere, duri chalybis perfecta metallo, Atque opibus perfusa Tagi, per singula laetis Lustra Ovans oculis , gaudetque in Origine regni. Condebat prima Dido Carthagini arces Instabatque operi subducta classe iuventus :Molibus hi claudunt portus iis tecta, domusque Partiris juste Bitia venerande senecta.
Ostentant caput effossa tellure repertum Bellatoris equi, atque Omen clamore salutant Has inter species orbatum classes suisque Eneam, pulsum pelago, de traque precantena Cernere erat fronte hunc avide regina serena Infelix, ac iam vultu spectabat amico Hinc speluncam, furtivaque foedera anuantum Callaicae secere manus it clamor ad auraS, Latratusque canum, subitoque exterrita nimbo
occultant alae venantum corpora silvis.
Nec procu Eneadum vacuo iam litore classis Equora nequidquam revocante petebat Elisa. I pia pyram super ingentem stans saucia Dido, Mand bat Tyriis ultricia bella suturi :Ardentemque rogum aedia spectabat ab unda Dardanus, magnis pandebat carbasa fatis. Parte alia supplex in sernis Annibal aris Arcanum Stygia libat cum vate cruorem Et primo bella Eneadum jurabat ab aevo . At senior Siculis exsultat Amilcar in arvis,
Spirantem credas certamina anhela movere.
Ardor inest oculis , torvumque minatur imago. Nec non laevum clypei latus aspera signis Implebat Spartana cohorse hanc ducit ovantem Ledaeis veniens victor Xanthippus Amyclis. Juxta triste decus pendet sub imagine cenae Regulus, fidei dat magna exempla Sagunto.
Laetior at circa facies, agitata serarum Agmina venatu, caelata in apalia fulgent. Nec procul usta cutem nigri soror horrida Mauri Adsuetas patrio mulcet sermone eaena S.
I liber campis pastor, cui fine sine ullo In vetitum saltus penetrat pecus : omnia Poenum Armenti vigilem patrio de Ore sequuntur. Gaesaque latratorque Cydon, tectumque, Ocique In silicis venis, fistula nota iuvencis Eminet excelso consurgens colle SagunNS, Quam circum immensi populi, condensaque cingunt Agmina certantum, pulsantque trementibus 4 altis et Extrema clypei stagnabat Iberus in ora, Curvatis claudens ingentem flexibus orbena . Annibal abrupto transgressus cedere ripas Poenorum populo Romana in bella vocabat. Tali sublimis dono, nova tegmina latis Aptat concutiens humeris, celsusque profatur: Heu qu1ntum Ausonio sudabitis arma cruore uas belli vindex poena mihi curia pendes Iamque senescebat vallatis moenibus allis Carpebatque dies urbem , dum signa, manusque Expeinant sessi socias tandem aequore ano
Avertunt oculos, rustrataque litora ponunt ,
102쪽
Et propius suprema vident sedet acta medullis
Jam dudum , atque inopes penitus coquit intima pestis. Est urtim lento miteris durantia rabo Viscera, exurit siccata sanguine venas Per longum celata fames iam lumina retro Exesis fugere genis, iam lurida sola Tecta cute, benis male iuncta trementibus ossa Exstant, consumtis visu deformia membris
Hunientis rores noctis, terramque madentem,
Solamen secere tali, cataque labore sicco frustra presserunt robore succos . . Nil temerare piget rabidi jejunia ventris Insolitis adigunt vesci resolutaque, nudos
Linquentes clypeos, armorum tegmina mandunt.
Desuper' L caelo spectatis Tirynthius alto Illacrimat fractae nequidquam casibus urbis.
Namque metus, magnique tenent praecepta parentis, Ne laevae tendat contra decreta noVercae.
Sic igitur coepta occultans, ad limina sanctae Contendit Fidei, secrotaque pediora tentat.
Arcanis dea laeta polo tum sorte retroto, Celicolum magnas volvebat con Icia cur AS . Quam tali alloquitur Nemeae pacator hola ore Ante Jovem generata, decus divumque hominumque, Qua sine non tellus pacem, non aequora norunt, Iustitiae consors, tacitumque in pectore numen.
Exitium ne tuae dirum spectare Sagunti,
Et tot pendentena pro te dea cernere cenas
Urbem lenta potes moritur tibi vulgus, una
Te matres, vincente fame, te moesta virorum Ora vocant : primaque sonant te voce minores.
Fer caelo auxilium, Messis a surgere rebus. Haec satus Alcmena contra cui talia virgo Cerno equidem, nec pro nihilo est mihi cedera rumpi, Statque dies ausis olim tam tristibus ultor. Sed me pollutas properantem linquere terras, Sedibus his , lectitque Iovis succedere adegit Foecundum in fraudes hominum genus ina pia liqui,
Et quantum terrent, tantum metuentia regna,
Et surias auri, nec vilia praemia fraudum Et super haec ritu horrificos, ac more ferarum Viventes rapto populos , luxuque solutum Omne decus, multaque oppressum nocte pudorem.
Vis colitur , iurisque locum sibi vindicat ensis:
Et probris cessit virtus en adspice gente ς Nemo insons pacem servant commercia culpae . Sed secura tua fundata ut moenia dextra, Dignum te servent, memorando fine, vigorem: Dedita nec sessi transmittant corpora lyceno:
Quod solum nunc sata sinunt, serietque suturi,
Extendam leti decus, atque in secula mittam, Ipsaque laudatas ad manes prosequar umbras. Inde severa levi decurrens aethere virgi Luctantem satis petit inflammata agi intum IInvadit mentes, uectora nota pererrat, Inimittitque animis numen tum sula medullis Implicat atque sui flagrante in inspirat amorem. Arma volunt, tentant qtie aegros ad pr.elia nisus. Insperatus adest vigor, interiusque recursat Dulcis honos divae, sacrii in pro virgine letum: Et tacitiis sessis per ovantia petiora lensus Vel leto graviora pati, arvatque sera ruin Attentare dapes, di in ensiis acidere crimen. Sed prohibet culpa nothitam extendere luce in Ca a fides, paribulque famem compescere membris.
Quam si in ut invisae gentis prospexit iii arce,
Porte serens sese Libycis Saturnia castris, IUirgineum increpitat miscentem bella furorem;
Atque ira turbata graduin, ciet cytis atram Tisiphonen, imos agitantem verbere manes.
Et palmas tendens, Hos inquit, noctis alumna, Hos muros impelle manu, populumque ferocem
Dextris sterne suis, uno iubet ipsa propinqua
Etlectus studiumque tuum de nube videbo. Illa deos summumque Iovem turbantia tela, Queis Acheronta ni oves, flammam immanesque chelydroa, Stridoremque tuum, quo territa comprimit ora Cerberus, ac mixto quae spumant selle venena,
Et quidquid scelerum, poenarum quidquid mirae
Pediore oecundo coquitur tibi, congere praeceps In Rutulos, totamque Erebo demitte Saguntum :Hac mercede fides constet delapsa per auras Sic voce instimulans, dextra dea concita saevam Eumenida incussit muris, tremuitque repente Mons circum, gravior sonuit per litora fluctus. Sibilat insurgens capiti, turgentia circum Multus colla micat squalenti tergore serpens. Mors graditur vasto pandens cava guttura rictu, Casuroque inhians populo tum luctus Matri Pectora circumdant planctus, maerorque, dolorque: Atque omnes adsunt poenae, sermaque trifauci Personat inlomnis lacrimosae ianitor aulae. Protinus adsimulat faciem mutabile monstrum
Tiburnae , gressumque simul sonitumque loquentis. Haec bello vacuos, saevi turbine Martis Lugebat thalamos Murro spoliata marito,
Clara genus, claruiFique trahens a sanguine nomen:
Cui vultus induta pares disjectaque crinem Eumenis, in medios ii rumpit turbida coetus Et moestas lacerata genas: Quis terminus, inquit. Sat fidei, proavitque datum vidi ipsa cruentum, Ipsa meum vidi lacerato vulnere nostras Terrentem Murru in nodleso dira sonantem Eripe te, conjux, miserandae cassibus urbis, Et fuge, si terras adimit victoria Poeni, Ad manes Tiburna meos : cecidere penates Occidimus Rutuli, tenet omnia Punicus ensis. Melis horret, nec adhuc oculis absillis imago. Nullane ain posthac tu tecta , Sagunte, videbo tFelix Murre, necis, patriaque superstite felix. At nos Sidoniis famulat una matribus actas, Post belli casus, vastique periculi ponti, Carthago adspiciet victrix tandemque supremum
Morte obita, Libyae glemio captiva acebo. Sed vos, O iiivenes, vetuit quos conicia virtus i)oss e capi, que is telum ingens contra aspera a Ors est,
Vestris servitio manibus subducite matres: Ardua virtutem proseri via pergite primi, Nec ficilem, populis nec notam invadere laudem His ubi turbata hortatibus impulit aures, Inde petit tum ηlum, sum in quem vertice montis Amphitryoniades spectandum ex aequore nautis Struxerat, grato cineres decorarat honore. Excitus sed , horrenduin prorupit ab ima eruleus maculis auro squalentibus anguis . Ignea sanguinea radiabant lumina Maama ,
Oraque vibranti stridebant sibila lingua.
Itque inter trepidos coetus, mediamque per urbem Volvitur is muris propere delabitur altis, Ac si initis profugo vicina ad litota tendit, Spumantisque reri praeceps immergitur illidis . Tum vero excussi ametates, ceu prodita tecta,
103쪽
Expulsi fugiant manes, umbraeque recusent Captivo latuisse solo, sperate laluti
Pertaesum , anmanique cibos. agit abdita Erinnys Haud gravior duris divum inclementia rebus,
Quana leti proserre roras ' abrumpere Uitam Ocyus attoniti quaerunt, lucemque graUantur.
Certatim structus surrectae molis ad astra In media stetit urbe rogus, portantque, trahimique Lungas pacis Opes , quaesitaque prae inia dextris: Callaico velles distinctas matribus auro, Armaque Dulichia proavis portata Lacyntho , Et prisca advectos Rutulorum ex urbe pen Ates
Huc quidquid superest captis, clypeosque, imulque Infaustos iaciunt enses, condita bello Estbdiunt penitus terra gaudentque superbi Victoris praeda in flaminis donare lupreniis. Quae postquam congesta videt feralis Erinnys, Lampada flammiferis tractam Phlegethontis ab undis Quassato in serna Superos caligine conuit. Inde opus adgressi, toto quod nobile niundo .ssiternum inviolis infelix gloria servat. Princeps Tissiphone lentum indignata parentum Pressit ovans capulum, cunctantemque impulit ensem,
Et dirum insonuit Stygio bis clerque flagello.
Invitas maculant cognato sanguine dextraS, Miranturque nefas aversa mente peractum
Et facto 1 celeri illacrimant hic turbidus ira, Et rabie cladum, perpessaeque ultima vitae,
Obliquos versat raterna per ubera vi luS:
Hic raptam librans dilectae in colla securim Coii jugis increpitat sese, mediumque furore tri Proiecta damnat stupefaόtus membra bipenni.
Nec tamen evasisse datur . nam verbera tinnys Incutit, atque atros insibilat Ore timores.
Sic thalami fugit omnis amor dulcesque marito Esiliis e re tori, subiere oblivia taedae.
Ille iacit totis connixum viribus aegruni In .immas corpus, densum qua turbine nigro Exundat sumum piceu caligine vertex.
At medios inter coetus pietate simistra Infelix Tymbre ne furis, Poenoque parentis
Dum properas auferre necem, reddentia formam Ora tuam lacera, temerasque simillima membra
Vos etiam primo gemini cecidistis in aevo Eurymedon fratrem, fratrem maenti te Lycorma, Cunna pares dulcisque labor sua nomina natis R dde te, in vultu genitrici haerere suorum. Jam ficus jugulo culpa te solverat ensis,
Eurymedon , inter miserae lamenta senectae Dumque malis turbata parens, deceptaque visis, Quo ruis huc ferrum, clamat, converte Lycorma Ecce in ut iugulit m perfoderat ense LycormaS.
Sed a no , Huonam Eurymedon furor iste sonabat Cum plinctii geminaeque nolis decepta figurae
Funera mutato re clibat Oa: in marer,
Donec trans aflo tremebunda per ubera ferro Cessuri, ani biguo cecidit luper inscia natos. Quis diros urbis calus, laudiandaque monstra,
Et de poenas, oristia fiet a piorum
Temperet evolvens lacriivis vix Punica fletu Cessassent castra, ac miserescet nescius hostis . Uibs habitata diu fidei, caeloque parentem Muso una repetens, ruit inter perfida gentis Sidoniae tela, atque in mania facta suorum,
Injiistis negleela deis furit ensis, Wignis, Quique caret flamina, scelerum est lociis erigit atro
Nigrantem sumo rogus alta ad sidera nubem. Ardet in excello proceri vertice montis Ar c tu acta prius bellis hinc Punica castra Lirioraque, totam soliti spectare Saguntum. Ardent recta deum, resplendet imagine flammae
Equor, in rermul vibrant incendia ponto. Ecce inter medios caedum Tiburna furores, Fulgenti dextram mucrone armata mariti,
Et larva infelix ardentem lampada quassans, Squalentemque erecta comam, ac liventia planctis Pectora nudatis ostendens saeva lacertis,4 tumulum Murri super ipsa cadavera sertur. Qualis, ubi inferni dirum tonat aula parentis,
Iraque turbatos exercet regia maneS,Alecto solium iu dei, sedemque tremendam Tartareo est operata Iovi, poenalque ministrat. Arma viri multo nuper defensa cruore Imponit tumuli illacrimans ' manesque precata Accipe ient sele, flagrantem lampada subdit Tunc rapietis letum, tibi ego haec, ait, optime coniux, Ad manes en ipsa fero : sic ense recepto Arma super ruit, flamma invadit hiatu Semiambusta iacet nullo discrimine passim, Infelix obitus, permixto su nere turba. Ceu, in aulante fame, quum vi flor ovilia tandena Faucibus invadit siccis leo, mandit hiantiore fremens imbelle pecus, patuloque redundat
Gutture ructatus large cruor, incubat atris, emesae stragis cumulis, aut murmure anhelo Infrendens, laceros inter spatiatur acer UOS.
Late fusa iacent, pecudes, custosque molossuς, Pastorumque cohors , stabulique gregisque magister Totaque vastatis disjecta mapalia tectis.
Irrumpunt vacuam Poeni tot cladibus arcem. Tum demum ad manes, perfecto munere, Erinnys Iunoni laudata redit, magnamque superba Exsultat rapiens tecum sub tartara turbam. At vos sidereae, quas nuda aequaverit aetas, ite decus errarum animae, venerabile vulgus Elysium, castas sedes decorate piorum. Queis vero non aequa dedit victoria nomen Audite o gentes, neu rumpit foedera pacis, Nec regnis post serte fidem . vagus exsul in Orbe Errabit toro patriis projectus ab oris, Tergaque vertentem trepidans Carthago videbit. Saepe Saguntinis somnos exterritus umbris Optabit cecidus manu , ferroque negato, In vi eius quondam Stygias bellator ad undas, Deformata seret liventi membra veneno.
Dostquam rupta fides Tyriis, moenia castae,
Non aequo Superum genit Ore, versa Sagunti, Ex te inplo positos finiti cardine mundi Uictor adit populos, cognataque limina Gades. Nec a tum mentes agitare, is praescia corda Cessatum super imperio citus aequore Bostar Uela dare, & rerum praenoscere fata jubetur. Prisca fides adytis longo servatur ab aevo, Qua sublime sedens Cirrhaeis aemulus antris inter anhelantes Garamantas corniger Ammon
Fatidico pandit venientia secula luco. Hinc omen coentis,in casus scire laturos,
104쪽
Ante diem , bellique vices, no isse petebat.
Exin claviget veneratus numinis aras Captivis onerat donis , quae nuper ab arce Victor sumantis rapuit emiusta Sagunti. Vulgatum, nec cassa fides, ab origine fani Impositas durare trabes, solasque per aevum Crandentum novisse nianus hic credere gaudent Consedis deum , seniumque repellere templis. Tum queis fas, honos, adyti penetralia a osse, Femineos prohibent gressus . ac limine curant Setigeros arcere sues nec discolor ulli Ante aras cultus, velantur corpora lino, . Et Pelusiaco praestit get stamine vertex Discinctis mos thura dare, atque e lege parentum Sacrificam dato vestem distinguere clavo. Pe nudus, tonsaeque comae, castumque cubile, In restini' focis servant altaria flammae. Sed nulla effigies , simulacrave nota deorum Majestate locum, sacro implevere timore.
In foribus labor Alcidae Lernaea recisis Anguibus Hydra jacet, nexuque elisa leonis Ora Cleonaei patulo celantur hiatu . Ast Stygius saevis terrens latratibus umbras
Janitor, aeterno tum primum tractus ab antro, Vincia indignatur, metuitque Megaera catenas.
Juxta Thraces equi, pestisque Erymanthia, initos
Aripedis ramos tu perantia cornua cervae.
Nec levior vinci Libycae telluris alumnus Matre super stratique genus deforme bimembres
Centauri, rontemque timet minor amnis Acarnan:
Inter u .e fulget sacratis ignibus Oete, Ingentem que animam rapiun ad sidera flammae. Postquam oculos varia implevit virtutis imago, Mira dehinc cernit surgenti mole profundi Injectum terris subitum mare , nullaque circa Litora in insulo stagnantes aequore campos . Nam qua caeruleis Nereus evolvitur antris, Atque imo freta contorque Neptunia fundo,
Praeruptum exundat pelagus, caecosque relaxans Oceani sontes, torrentibus ingruit undis. Tum vadia, ceu saevo penitus permota tridenti, Luctantur terris tumefactum imponere pontum. MOX remeat gurges, raeloque relabitur itu, Ac ratis erepto a in pis deferta prolando Est usi transtris expectant eqtiora nautae'.
Cum Othoes ea iegna vagae, pelagique labores Luna movet luna immissis per caerula bigis Fertque refertque retum, sequiturque reciproca Tethys. Haec propere spe stata duci , nam multa fatigant. Curarum prima exercet subducere bello Consorten thalaia i , parvumque t u ubcre natum: Virgineis livenem tedis, primoque hymena OImbuerat conjuc, memorique tenebat amore. At puer obsessae generatus in ore Sagunti, Bissienos lune nondum compleverat OrboS.
Quos ut seponi stetit, secernere ab armis A flatur ductor Spes o Carthaginis altae
Nate, nec in nea luna levior metus, amplior Oro
Sis patrio decore, Mactis tibi nomina colidas, Qui superes bellator avum, Jamque aegra timoris
Rona tuos numeret lacrimandos rei tribus annos.
Ni praef.iga meos ludunt r.ecordia sensus, Ingen hic terris crescit labor . Ora parentis Agnosco , torvaque oculos sub fronte minaces, Vagitumque gravem, atque irarum elementa mearum.
Si ais forte Deum tantos inciderit actus,
Ut nostro abrumpat leto primordia rerum, floc pignus belli, con)ux, tervare labora. Cumque datum fari, duc per cunabula nostra, Talag.it Elisaeas palmis puerilibus aras, Et cineri uret patrio Laurentia bella inde ubi ore novo pubescet firmior aetas, Emicet in Martem, calcato foedere victor In Capitolina tumulum mihi vindicet arce Tu vero , tanti felix quain gloria partus Expectat, veneranda fide, discede periclis incerti Martis, durosque relinque labores: Nos clauiae nivibus rupes, suppostaque caelo
Rixa manent, nos Alcidae mirante noverca
Sudatus labor, bellis labor acrior, Alpes. Quod si promissum vertat Ortuna favorem,
Larvaque sit coeptis, te longa stare hiaedla Evumque extendisse velim tu iustior aetas, Ultra me improperae ducant cui fila sorores.
Sic ille. At contra Cyrrhaei languis milce Castalii, cui materito de nomine dicta
Crustulo Phoebei servat cognomina vatis, Atque ex sacrata repetebat stirpe parentes, Tempore, quo Baccnus populos domitabat Iberos, Concutiens thyri O, atque armata Menade Calpen. Lalcivo genitus Satyro nymphaque Myrice Milicus adigenis late regnarat in oris Cornige iam attollens genitoris imagine frontem. Hinc patriam , clarumque genus reserebat Imilce, Barbarica paulum vitiato noua irae lingua. Quae tunc sic lacrimis sensim in anantibus infit: Mene oblite tua nostra in pendere salutem Abnuis incepsis coluit enas sic cedera nota, Primitiaeque torit gelidos ne scandere tecum Deficiam montes coniux tua crede vigori Femineo: castum haud superat labor ullus amorem.
Sin solo aspicimur sexu, laxumque relinqui,
Cedo equidem, nec fata moror. Deus adnuat, N.
L elix, i numinibus Otiique secundis Atque acies inter flagrantiaque arma relictae
Coia jugis, .nati curana servare memento.Quippe nec Ausbnios tantum, nec tela, nec ignes, Quantum te metuo ouis piis acer in enses, Obiectasque i put telis, nec te ulla secundo Eventu satiat virtus: tibi gloria bii Fine caret, credisque viris igito bile letu in Belligeris in pace mori tremor implicat artus . Nec quemquam horresco, qui se tibi conserat unus. Sed tu, bellorum genitor, miserere, nefasque Averte, serva caput inviolabile Teucris Janaque adeo egressi steterant in littore primo, Et promota ratis, pendentibus arbore nautis, Aptabat lentina pultanti carbasa vento, Cum lenire metus properans, aegramque levare Attonitis mentem curis, sic Annibal orsus: Ominibus parce, lacrimis fidi istina coniux, Et pace, bello culictis stat crininus aevi, Extremumque diem primus tulit: ire per ora Nomei in aeternum paucis meres ignea donat, Quos pater aetheriis cael et uin destinat oris. An Roma ita iuga, farnulas Carthaginis arces
Perpetiar stimulant manes, noctiique per umbras Increpitans genitor stant arae, atque Orrida sacra Ante oculos, brevitat iri vetat ut .ibilis hora: Ptolatare diem : sedeam ne, ut noverit unae
Me tantum Carthago qui sim nesciat omnis Gena hutninum letique metu decora alta relinquam
105쪽
Quantum etenim distant a morte silentia vitae Ne tamen incautos laudum exhorresce furores: Et nobis est lucis honos, gaudetque senecta Gloria, quum longo titulis celebratur in aevo . Te quoque magna manent suscepti praemia belli Dent modo se superi Tibris tibi serviet omnis, Iliaeaeque nurus, dives Dardanus auri. Dumque ea permixtis inter se fletibus orant, Confisus pelago celsa de puppe magister Cunctantem ciet abripitur divulsa marito. Haerent intenti vultus, litora servant, Donec iter liquidum, volucri rapiente carina, Consumsiit visus, tellus pontusque recessit. At Poenus belli curis avertere amorem Apparat, repetit properato moenia gressu Quae dum perlustrat, crebroque obit omnia visu,
Tandem sollicito cedit vis dura labori,
Belligeramque datur somno componere mentem. Tum pater omnipotens gentem exercere periclis
Dardaniam , fama saevorum tollere ad astra Bellorum meditans, priscosque reserre labores, Praecipitat consulta viri, segnemque quietem Terret, immissa una pit sormidine somnos. Iamque per hunaentem noctis Cyllenius umbram Aligero lapsu portabat jussa parentis.
Nec mora mulcentem securo membra sopore
Adgreditur juvenem, monitisque incessit amaris: Turpe duci totam somno consumere noctem,
rector Libyae vigili stant bella magistro.
Iam maria est usas cernes turbare carinas,
Et Latiam toto pubem solitare prosurido , Dum lentus coepti terra cundiaris Ibera.
Scilicet id satis est decoris, memorandaque virtus, Quod tanto cecidit molimine Graja Saguntos λEn age , si quid inest animo, par sortibus ausis e
Fer gressus agiles mecum,in comitare vocantem: Respexisse veto, monet hoc pater ille deorum: Vidiorem ante altae statuam te moenia Romae. Jamque videbatur dextram injectare, graduque Laetantem trahere in Saturnia regna citato.
Quum subitus circa fragor, vibrata per auras Exterrent saevis a tergo sibila linguis, Inge litique metu divum praecepta paventi Effluxere viro, turbatus lumina flectit. Ecce jugis rapiens silvas, ac robora vasto Contorta amplexu tractasque per invia rupes Ater leti sero stridebat turbine serpens. Quantus non aequa perlustrat flexibus Arctos, Et geminum lapsu sidus circumligat anguis. Immani tantus fauces diducit hiatu, Attollensque caput nimbosis montibus aequat Congeminat sonitu rapti violentia caeli, Imbriseramque hiemem permixtam grandine torquet. Hoc trepidus monstro neque enim sopor ille, nec altae Vis aderat noctis, virgaque sugini tenebras
Miscuerat lucem somno Deus h ardua quae sit
Scitatur pestis, terrasque urgentia membra
Quo serat, quosnam populos deposcat hiatu. Cui gelidis alma Cyllenes editus antris Bella vides optata tibi, te maxima bella,
Te strages nemorum , te toto turbida caelo Tempestas, caedesque virum, magnaeque ruina
Idaei generis, lacrimosaque fata sequuntur. Quantus per campos popularis montibus actas Contorquet silvas squalenti tergore serpenS,
Et late humectit terras puniante vellenoc
Tantus perdomitis decurres Alpibus , atro Involvens bello Italiam, tantoque fragore
Eruta convulsis prosternes oppida muris.
Hi aegrum stimulis liquere deusque soporque. It membris gelidus sudor, laetoque pavore
Promissa evolvit somni, noctemque retractat.
Iamque deum regi Martique sub omine fausto
Instauratur honos niveoque ante Omnia tauro Placatur meritis monitor Cyllenius aris
Ex te uaplo edicit convellere signa, repensque Castra quatit clamor permixtis illatia linguis Prodito Calliope famae, quos horrida coepta Excierint populos , tulerintque in regna Latini Et quas indomitis urbes armari Iberis, Quasque Paraetonis glomerarit litore turmas Ausa sibi Libye reruni deposcere fraenos,
Et terris mutare jugum non ulla, nec umquam Saevior it trucibus tempestas adta procellis, Nec bellum raptis tam dirum mille carinis Acrius infremuit, trepidumque exterruit orbem.
Princeps gna tulit Tyria Carthagine pubes, Membra levis, celsique decus fraudata superbum Corporis, ac docilis fallendi, nectere tectos
Numquam tarda dolos rudis his tunc parma, brevique Bellabant ense, ac vestigia nuda, si nusque Cingere inadsuetum, rubrae velamine vestis Ars erat in pugna susum occuluisse cruorum. His rector fulgens ostro super altior omnes Germanus nitet Annibalis, gratoque tumultu Mago quatit currus, fratrem spirat in armis.
Proxima Sidoniis Utica est effusa maniplis
Prisca situ, veterisque ante Arces condita Byrsae. Tunc quae Sicani praecinxit litora muro In clypei speciem curvatis turribus Aspis. Sed dux in sese converterat ora Sichaeus Asdrubalis proles, cui vano corda tumore Maternum implebat genus. resonare superbo Annibal haud umquam cessabat avuaculus ore. Adfuit undosa cretus Berenicide miles
Nec teret dextras in pugnam armata d y ne
Destituit arce sitientibus arida venis: Nec non Cyrene Pelope stirpe nepotis Battiadas pravos fidei stimulavit in arma, Quos trAnit antiquo laudatus Amilcare quondam Consillio viridis, .sed bello serus Ilertes. Tabraca tum Tyrium vulgus, Sarranaque Leptis , Oeaque Trinacrio Afris permixta Olonos, Et tingi rapido mittebat ab aequore Lixus.
Tum Vaga, Mantiquis dilectus regibus Hippo,
Quaeque procul cernit non aequos Ruspina fluctus, Et ama, uberio Rutulorom sanguine apsus Ducit tot populos ingensin corpore in armis Herculeam servans factis ac nomine famam Antaeus, celsumque caput super agmina tollit. Venere thiopes, gens haud incognita Nilo, Qui magneta secant : solis honor ille metalli Ιntae um chalubem vicino ducere saxo. His simul immitem testantes corpo te solem
Exusto venere Nubar: non aerea cassis, Nec lorica riget erro, nec tenditur arcus
Tempora multiplici mos est defendere lino, Et lino munire latus, scelerataque succis Spicula dirigere,, serrum infamare veneno. Tum primum castris Phoenicum tendere ritu
Cinyphii didicere Macae squalentia barba Ora viris, humerosque tegunt 'velamina capri
106쪽
setizeri, panda in anu est armat calet A. Verticolor contra certa, alcabus ab arte Ensis Adyrmachidae, a tauo tegimna crute. Sed mentis asper O ala, victaque maligno Narra calida tristi s puta torrentur arena.
Quin . Massyli fulgentia signa tulere,
Hel peridum veniens lucis, domus ultima terrae. Praesuit intortos demissus vertice crines Bocchus atrox, qui sacratas in litore silvas, Atque inter rondes revirescere viderat aurum.
Vos quoque desertis in casti mapalibus itis Misceri gregibus Gaetule adsuete serarum, Indomitiique loquio sedares leonibus iras: Nulla donius piaustris habitant naigrare per arva
Mos , atque errantes circumve stare penates.
His ni ille alipedes turmae velocior euris, Et doctus virgae sonipes in castra ruebat. Ceu pernix cum denta vagis latratibus implet Venator dumeta Lacon, aut exigit Umber Nare sagax e calle seras, perterrita late Agmina praecipitant volucres sermidine cervi. Hos agit audito vultu, nec fronte serena
Hasbites nuper c es germanus Ach as.
Marmaridae medicum vulgas strepuere catervis: Ad quorum cantus serpens oblita veneni, Ad quorum tactus mites iacuere Cerastae. Tum chalybis pauper iniurae cruda juventus, Contenti parca durasse hastilia flamma, Miscebant avidi trucibus sera murmura linguis. Plec non Autololes levibus gens ignea plantis. Cui sonipes cursu, cui cesserit incitus amnis, Tanta fuga est , certant pennae, campumque volatu Cum rapuere, pedum frustra vel tigia quaeras.
Spectati castris, quos succo nobilis arbor, Et dulci pascit lotos nimis hospita bacca.
Quique atro rapidas enervescente veneno Dipsadas immensis horrent Garamantes arenis. Fama docet, caesae rapuit cum Gorgonis ora
Perseus, in Libya dirum fluxisse cruorem, Inde Medusaeis terram exundalle chelydris.
Millibus lis ductor spectatus marte Coaspes,
Neritia Meninge satus, cui tragula sena per Fulmineam arniabat celebratum missile dextram Hinc coit aequoreus Nasamon, invadere fluctu Audax naufragia, praedas avellere ponto.
Hinc qui stagna colunt Tritonidos apta paludis, Qua virgo ut sema est bellatrix edita lyinpha
Invento primani Libyen perfudit olivo. Nec non totus adest vesper, populique reposti, Cantaber ant omnes hie irnitque aestusque, famisque Invictas, palmamque ex omni serre labore. Mirus amor populo , una pigra incanuit aeras, Imbel Ies jam dudum annos praeverrere saxo Nec vitam sine Marte pati, quippe omnis in armis I ucis caussa ira data inatum vivere paci. Venit Aurorae lacriniis persulus in Olbum Diversum patrias fugit cum devius Oras, Armiger Eoi non eb Mein nonis Astyr His parvus sonipes, nec Marti notus, at idem . Aut inconcus o elomerat vestigia dorso Ant molli pacata cella trabit esseda collo. Nerdus agit, juga Pyrenes venatibus acer Metiri, iaculo ve extendere praelia Mauro. Venere, Celtae sociati nutae aberis. His tigna cecidisse decus , corpuluiae cremari.
Tale nefas caelo credulit Superisque reserta,
Impastus earpat si membra iacentia vultur.
Fibrarum, penne, divitiaruntque sagacem Fl. immarum , misit dives Gallecia sabem: B.irbara nunc patrii ululantem carmina linguis, Nunc pedis alterno percussa verbere terra Ad numerum resona gaudentem plaudere et ras.
HEc requies Iud usque viris, ea sacra voluptas. Cetera femineus peragit labor addere sulco Semina, impresso tellurem vertere aratro
Segne viris quidquid daro sine Marte gerendum est,
Callaici conjux obit irrequieta mariti. Hos Viriatu agit, Lusitanumque reniolis Ec tractum lustris, primo Viriatus in aevo Nomen Romanis ictum mox nobile damnis. Nec Ceretani quondam Tirynthia castra Aut Vasco insuetus Maleae, ferre arma morati. Nec que Dardanios pol vidit Ilerda furores, Nec, qui Massageten monstrans deritate parentem, Cornipedis fusa satiaris, Oncane, Vena. Jainque Ebusus Phinia ista movet, movet Artabrus arma, Aeside, vel tenui pugnax instare veruto.
Jam cui Tlepolemus sator cui indus origo, Funda bella feren Balearis,in alite plumbo.
Et quos tria Gravios violato nomine Graium Uneae risere domus, totaque TydeuDat Carthago viros Teucro sandata vetusto, Phocaica dant Emporiae, dat Tarraco pubem Vitifera, Latio tantum cessura Lyaeo. Hos inter clara thoracis luce nitebat Sedetana cohors, quam Sucro rigentibus undis, Atque altrix celsa mittebat Selabis arce,
Selabi. telas Arabum sprevisse lii perba, Et Pelusiaco filum componere lino. Mandonius populis, domitorque insignis equorum Imperitat Caeso socio stant castra labore.
At Vettonum alas Balarias probat aequore aperto, Hic adeo cum ver placidum, flatusque tepescit, Concubitus servans tacitos grex prostat equarum, Et venerem Occultam genitali concipit aura
Sed non multa dies generi, properatque senectus, Septimaque his stabulis Iongissima ducitur aetas.
At non Sarmaticos attollens Susana muros
Tam levibus persultat equis: hinc venit in acina Haud aevi fragilis sonipes, crudoque vigore Asper fraena pati, aut jussis parere Magistri.
Rindacus his ductor, telum sparus, ore serarum Et rictu horrificant galeas, venatibus aevum Tiansigitur, vel rore patrum vis raptaque pascunt.
Fulget praecii uis Parnassia Castulo signis, Et celebres Oceano, atque alternis aestibus Hispal, A Nebrissa Dionysaeris conicia thyllis, Quam Satyri coluere leves , redimitaque sacra Nebride, moriano Manas nocturna Lyaeo .
Arganthoniacos arma Carteia nepotes
Rex pio avis sui humani ditissimus aevi de denos decies emensus belliger annos. Atinat Tartesso stabulanti conscia Phoebo, Et Munda Emathios Italis paritura labores: Nec decu auriferae cesssavit Corduba terrae. Hos dux et viros aventi vertice Phorcis, Spici serisque gravis bellator Aranthicus oris,st. qitale aevi genuit quos ubere ripa Palladio Butes umbratu cornu ara illo
dati bidonius per canam agini ira ductor Pulvere nigrantes raptat, lustrat cine sub armis. Qua visu comprendere erat fulgentia signa
107쪽
Ibat ovans, longaque umbram tellure trahebat Non aliter, quoties perlabitur aequora curru, Extremamque petit Phoebea cubilia Tethun Fraenatis Neptunus equis sui oninis ab antris Nereidum chorus,in sueto certamine nandi Candida perspicuo convertunt brachia ponto . At Pyrenei frondosa cacumina montis Turbata cenus terrarum pace petebat. Pylene celsa nimbosi vertici L, arce Divisos Celtis late prospectat Iberos: Atque alterna tenet magnis divortia terris. Nomen Bebrycia duxere a virgine colles, Hospitis Alcidae crimen, qui rie laborum Geryonis peteret cum longa tricorporis arva,
Possessus Baccho , saeva Bebrycis in aula Lugendam formae fine virginitate reliquit Pyrenen, letique deus si credere fas est Caussa fuit leti miserae deus . edidit alvo, Namque, ut serpentem, patrias exhorruit iras Confestim dulces liquit turbata penates. Tum noctem Alcidae lis plangebat in antris, Et promissa viri silvis narrabat opacis,
Donec moerentem ingratos raptoris amores, Tendentemque in anus, atque hospitis arma vocantem
Diripuere serj laceros Tirynthius artuS, Dum remeat lictor, lacrimis perfudit, amens Palluit invento dile lae virginis ore,
Ac voce Herculea percussa cacumina montis Intremuere iugis moesto clamore ciebat Pyrenen 'scopulique omnes , ac lustra serarum Pyrenen reboant tumulo tum membra reponit Supremum illacrimans, ne honos intercidit aevo, Defletumque tenent montes per secula nomen.
Jamque perin colles, densos abiete lucos Bebryciae Poenus fines transcenderat aulae PInde sero quaesitum armis per inhospita rura Volcarum populatur iter, tumidique minaces Accedit Rhodani festino milite ripas. Aggeribus caput Alpinis, rupe nivali Prosilit in Celtas, ingentemque extrahit amnem Spumanti Rhodanus proscindens gurgite campos, Ac propere in pontum lato ruit incitus alveo: Auget opes stanti similis, tacitoque liquore Nixtus Arar , quem gurgitibus complexus anhelis
Cunctantem immergit pelago , raptumque per arva Ferre vetat patrium vicina ad litora nomen. Invadunt alacres inimicum pontibus amnem Nunc celso capite, is cervicibus arma tuentur, Nunc validis gurges certatim frangitur ulnis. Flumine sonipes religatus ducitur alno Bellua nec retinet tardante Libyssa timore Nam trabibus vada, injecta tellure, repertum Connexas operire trabes, ac ducere in alium Paulatim ripae resolutis aggere vinclis At regis adlapsu fremebundo territus acris Expavit moles Rhodanus, stagnisque refusis Torsit arenoso minitantia murmura fundo. Jamque Tricastinis incedit finibus agmen, Iam faciles campos, iam rura Vocontia carpit. Turbidus hic truncis, saxisque ruentia laetum D tactoris vastavit iter namque Alpibus Ortus Avulsas orno, adesi fragmina montis Cum sonitu volvens fertur latrantibus undis, Ac vada translato mutat fallacia cursu
Non pediti fidus, patulis non puppibus aequus, Et tunc imbre recens fuso correpta sub armis
Corpora multa virum spumanti vertice torquens Immersit fundo laceris deformia membris. Sed jam praeteritos ultra meminisse labores Conspectae propius demsere paventibus Alpes
Cuncta gelu , canaque alternum grandine eela,
Atque aeri glaciem cohibent riget ardua montis Etherii facies, surgentique obvia Phoebo Duratas nescit flammis mollire pruinas. Quantum tartareus regni pallentis hiatus Ad manes imos, atque atrae stagna paludis A supera tellure patet tam longa per auras Erigitur tellus, caelum intercipit umbra. Nullum ver usquam , nullique aestatis honores. Sola iugis habitat diris, sedesque tuetur Perpetuas deformis hiems illa undique nubes Huc atras agit, mixtos cum grandine nimbos, Jam cuncti flatus ventique serentia regna Alpina posuere domo caligat in altis obtutus saxis, abeuntque in nubila montes. Mixtus Athos Tauro, Rhodopeque adjunis a Mimanti. Ossaque cum Pindo cumque Haemo cesserit Othrys. Primus inexpertas adiit Tirynthius arces: Scindentem nubes, frangentemque ardua montis Spectarunt Superi, longisque ab origine seclis intemerata gradu magna vi saxa domantem. At miles dubio tardat vestigia gressu, Impia seu sacros in fines arma per orbem, Natura prohibente, serant, divisque repugnent. Contra quae ductor non Alpibus ille, nec ullo Turbatus terrore loci sed languida monstris Corda virum fovet hortando, revocatque vigorem: Non pudet obsequio Superum sessosque secundis, Post belli decus atque acies , dare terga nivosiS Montibus , segnes submittere rupibus arma λNunc o, nunc socii, dominantis moenia Romae Credite vos, summumque Iovis conscendere culmen, Hic labor Ausoniam, dabit hic in vincula Tibrim Nec mora, commotum promis is ditibus agmen Erigit in collem, Questigia linquere nota Herculis dicit magni, crudisque locorum
Ferre pedem, ac proprio turmas evadere calle: Rumpit inaccessis raditus, atque ardua primus Exsuperat summaque vocat de rupe cohortes. Tum qua durati concreto frigore collis Lubrica frustratur canenti semita clivo, Ludiantem ferro glaciem premit, haurit hiatu Nix resoluta viros, altoque a culmine praecepSViventes turmas operit delapsa ruina. Interdum adverso glomeratas turbine Corus In media ora nives suscis agit horridus alis. Aut rursum immani stridens avulsa procella Audacis rapit arma viri, volvensque per Orbem Contorto rotat in nubes sublimia flatu. Quoque magis subiere jugo, atque evadere nisi Erexere gradum, crescit labor, ardua supra Sese aperit sessis, nascitur altera moles. Unde nec edomitos, exsudatosque dabores Respexis libet tanta sermidine plena Exterrent repetita oculis, atque una pruin ECaneatis, quacumque datur permittere visus, Ingeritur facies medio sic navita ponto Quum dulces liquit terras, inania nullos Inveniunt ventos securo carbasa nato, Immensas prospectat aquas , ac vi Ela prosundis quoribus, es us renovat sua lumina caelo. Jamque super clades atque importuita locorum,
108쪽
Illuvie , igidaeque comae squalore perenni Horrida semiferi promunt e rupibus ora Atque est usi cavis exesi puniicis antris Alpina invadit manus adluetoque vigore Per dumos , notasque nives, atque invia, pernix Clauium montivagis infestat curtibus hostem Mutatur jam sorma locis hic sanguine multo Insecte rubuere nives , hi nescia vinci Paulatim glacies cedit tepefacta cruore: Dumque premit sonipes duro vestigia cornu, Ungula perfossis haesit compressa pruinis . Ne pestis lapsus implex : abicissa relinquunt Membra gelu , fractosque asper algor amputat artus. Bis senos soles, totidem per vulnera saevas Emensi noctes, optato vertice sidunt, Calliaque praeruptis suspendunt ardua saxis. At Venus anci p. t me iuem labefacta inarure Adiatur genitorem, rumpit incesta querelas:
Quis cenat modus, aut pereundi terminu , Oro,
re ne adis erit m quando terrasque fretumque Emensis sedisse dabis cur pellere nostros
te concessa cenus parat urbes nepotes
Alpibus imposuit Libyen, finemque minatur Imperio, casus metuit jam onia Sagunti
Quo Troiae extremos cineres, sacramque ruinm, Assaracique larem, Vestae secreta feramus, Da sedem genitor, tutisque iacere parumne est Exsilia errantes totum quaesisse per orbem Anne iterum capta repetentur Pergama Roma λHis Venus . contra genitor sic deinde profatur. Pelle metus, neu te Tyriae conamina gentis Turbarint , Cytherea : tenet, longumque tenebit Tarpeias arces sanguis tuus . hac ego Martis Mole viros spectare par atque expendere bello, Cens ferri patiens, ac laeta domare labores, Paulatim antiquo patrum de luescit honori. Atque ille haud uni quam parcus pro laude cruoris, Et semper fana sitiens, obscura edendo Tempora agit, mutum volvens inglorius aevum Sanguine de nostro populus, blandoque seneno Desidiae virtus paulatim evicta sene icit Magnae molis opus , multoque labore parandum, Tot populos inter soli sibi poscere regna. Jamque tibi veniet tempus, quo maXima rerum Nobilior sit Roma malis hinc nomina nostro
INon indigna polo reseret labor, hinc tibi Paullus, Hinc Fabius, gratusque mihi Marcellus Opimis
Hi tantum parient Latio per vulnera regnum , Quod luxu, multum nautata mente nepotes, Non tamen evertisse queant iamque ipse creatus, Qui Poenum revocet patriae, Latioque repulsum Ante suae muros Carthaginis exuat armis. Hinc, Cytherea, tuis longo regnabitur aevo.
Exin se Curibus virtus caelestis ad astra Ederet sacris augebit nomen Iulis:
Bellatrix gens bacci sero nutrita Sabino Huic pater ignotam donabit vincere Thulen, Inque Caledonios primus trahet agni in lucos, Compescet ripis nenum, reget impiger Afros , Palmiseramque senex bello do initabit id uni en Nee Stygis ille lacus, viduataque lumine regna, Sed superum edes, nostros uue tenebit honores .
Tum juvenis magno praecellens robore talentis
Excipiet patriam molem , celsusque seretur st quatum imperio tollam caput hic sera gentis
Bellia Palaestinae primo delebit tu aevo.
At tu transcendens Germanice facta tuorum,
Iam puer auricomo performidate Batavo,
Nec te terruerint Tarpeii culminis ignes: Sacrilegas inter flammae servabere terris. Nam te longa minent nostri consortia mundi. Huic laxos arcus olim Gangetica pubes Subniittet, vacuasque Ostenaen Bactra pharetras. Hic, ab Arctoo currus aget axe per urbem, Diice QEoos, Baccho cedente, triumphos Idem indignantem trant mittere Dardana signa Sarmatici victor compescet sedibus Istrum. Quin, Romuleos superabit voce nepotes Quies erit eloquio partum decus huic sua Musae Sacra serent, meliorque lyra, cui substitit Hebruet, Et venit Rhodope, Phoebo miranda loquetur Ille etiam, qua prisca , vides, stat regia nobis, Aurea Tarpeia oae Capitolia rupe,
Et unget nostro templorum culmina caelo Tunc , o nate deum, divolque dature, beatas Imperio terras patrio rege , tarda se inediam
Hospitia excipient caeli , solioque Quirinus Concedet, mediumque parens fraterque locabunt . Sidere juxta radiabunt tempora nati. Dum pandit seriem venturi Iupiter aevi Ductor Agenoreus tumulis delatus iniquis Lapsantem dubio devexa per invia nisu Firmabat gressum , atque humentia saxa premebat. Non acies, hostiis tenet, sed prona minaci
Praerupto turbat, cautibus Obvia rupes. Stant clausi moerentque moras, dura viarum et Nec refovere datur torperitia membra quiete.
Noctem operi jungunt, robora ferre coadiis Approperant humeris, ac rapta collibus ornos. Jamque ubi nudarunt si lux densillima montis Adgessere trabes, rapidisque accensus in orbem Excoquitur flammis scopulus mox proruta ferro Dat gemitum putris resoluto pondere moles, Atque aperit sessi antiqui reona Latini. His tandem ignotas transgressus casibus Alpes Taurini ductor statuit tentoria cxmpis
Interea voces Iovis atque oracula Imrtans Emensis aderat Garamantum laetus arenis
Bostar, Qui viso stimulabat corda Tonante: Maxime Belide, patriis qui a manibus arces Servitium dextra, Libyeas penetravimus oras No tulit ad superos perfundens sidera Syrtis,NO pene aequoribus tellus violentior hausit. Ad finem caeli media tenduntur ab ora
Squalentes campi: tu naulum natura negavit
Imini: nsis spatiis, nisi quem cava nubila torquens Construxit turbo, ut pactae glomeratus area a Vel si perfracto populatus carcere terras Africus, aut pontum spargens super aethera Corus
In vase re truces capientem praelia campum
Inque vicem ingesto cumularunt pulvere montes Has observatis valles enavimus astris
Namque dies confundit iter, peditemque Irolando Errantem campo is semper ni eat arva vidente in Sidoniis cynosura regit si dissima nautis. Verum ubi defessi luco nemorosaque regna Cornigeri ovis, Mulgentia te inpia columnis Advehimur magniς, tiam laeta fronte sacerdos
Exceptos hospes tectis inducit Arisbas Stat fano vicina Cnovuin Wine inorabiles lympba . Quae naicente die, qu. deficiente tepescit, Quaeque riget, medium cum sol accendit olympum,
109쪽
Atque eadem rursus Ocnurnis fervet in umbris Tu in loca plena deo, dites sine vomere glebas ostentat senior, laetaque ita mente prositur Idas umbras nemorum, connexa cacumina caelo,
Calcatosque Iovi lucos, prece Bostar adora. Nam cui dona Iovis non divulgata per orbem In gremio Thebes geminas sed ista columbas λQuarum, Chaonias pennis quae contigit ras , Implet fatidico Dodonida munere quercum
At quae Carpathium super aequor Media, per auras In Libyen niveis tranavit concolor alis. Hanc sedem plina Cythereia condjdit ales, Hic ubi nunc aras, lucosque videtis opacos:
Ductore electo gregis, admirabile dictu
Lanigeri capitis media inter cornua per fans, Marmaricis ales populis responsa canebat. Mox subitum nemus, atque annos robore lucus Exsiluit, qualesque remunt nunc sidera quercus prima venere die . prisco inge pavore Arbor numen habet, coliturque tenentibus aris.
Dumque ea miramur, subito stridore Otremendum
Impulsae patuere fores, majorque repente Lux oculos serit : ante aras stat veste sacerdos Effulgens nivea, populi concurrere certant. Inde ubi mandatas studi pectore Voces, Ece intrat subitus vatem deus, alta sonoro, Collisis trabibus, volvuntur murmura luco, Ac major nota jam vox prorumpit in auras:
Tenditi in Latium, belloque agitare paratis
Assaraci prolem Libyes coepta aspera cerno , Gradivumque trucem currus jam scandere is atram In fatu. Hesperium flammam exspirare surantes Cornipedes inultoque . fluentia sanguine lora . Tu qui pugnarum eventus extremaque fati Deposcis, claroque ferox das vela labori, Invade stolii ductoris Iapvga campunn . . Sidonios augebis avos, nullique elinques Altius Ausoniae penetrare in viscera gentis Done victa tibi trepidabunt Dardana regna. Nec ponet pubes umquam Saturnia curam, Dum carpet superas in te iris Annibal auras. Talia portabat laetis oracula Bostar, Implebatque viros pugnae propioris amore.
FΑma per Ausoniae turbatas spargitur urbes
Nubis ros montes , saxa minantia caelo
Accepisse juguna, cenosque per invia vectos: remulaque Hercule iactatur fama laboris Descendisse ducem, diros canit improba motus Et gliscit gressu , volucrique citatior Euro
Terrificis uatit artonitas ruinoribus arceS.
Adstruit auditis docilis per inania rerurn Pascere rumorem vulgi pavor itur in acres Bellorum raptim curas, subitusque per Omnem Ausoniam Mavors strepit, in ciet arma virosque: pila novant, ac detersa rubigine saevus Induitur erro splendor niveumque repostat Instaurant galeae coni decus hasta iuvatur
Amento, revocantque ova fornace bipennes Conseritur tegmen laterum impenetrabile, multas Passurus dextras atque irrita, vulnera thorax:
Pars arcu invigilat, domitat pars verber anhelum
Cornipedem in gyros, saxoque exasperat ensem.
Nec vero auris, quibus est luctata vetustas, Ferre morantur Opem subvectant saxa cavasque Retractant turres, edit quas longior aetas. Hinc tela accipiunt arces, robora portis, Et fidos certant obices arcessere silva. Circumdant fossas haud segnis cunicta amister Praecipitat timor, ac vastis trepidatur in arvis. Deseruere larem , portant cervicibus aegras Attoniti matres, ducentesque ultima fila Grandae vos rapuere senes tum crine soluto Ante agitur conjux, dextra laevaque trahuntur
Parvi, non aequo comitantes Ordine, nati. Sic vulgus traduntque maetus, nec poscitus auctor. At patres quamquam exterrent immania coepta,
Inque sinu bellum , atque Alpes, pervia saxa
Accepereri tamen crudam contra aspera mentem,
Et magnos tollunt animos juvat ire periclis Ad decus, dextra memorandum condere nomen, Quale dedit numquam rebus fortuna secundis. Sed Libyae ductor tuto fovet agmina vallo Fessa gradum, multoque gelu torpentia nervos Solandique genus, laetis ostentat ad urbem Per campos superesse viam, Romamque sub ictu. At non rerum curas, consultaque belli Stare probat, solusque nequit perferre quietem. Armiserae quondam prisca inter tempora gentes
Ausonium invasere latus , sedesque eatas, Et metui peperere manu mox impia bella Tarpeius pater,is capti sensere Quirites. Hi dum sollicitat donis in inania corda Rc fluxam morum gentem Ovet, armaque iungues, Iam consul volucri pervectus litora classe Scipio, Phocaicis sese reserebat ab oris ingentesque duces, pelagi terraeque laborem
Diversum emenso , propiora pericula vallo Iungebant, magnaeque aderant primordia cladis. Namque ut collatis admoto consule castris Sustulerat fortuna moras, signumque furoris Accensae viso poscebant Oile cohortes :Debellata procul, quaecumque vocantur Iberis Ingenti Tyrius, numerosa per agmina , ductor Uoce sonat, non Pyrenen Rhodaliumve derocem Jussa alper natos , Rutulam fumasse Saguntum, Raptum per Celtas iter, qua ponere gressum
Amphitryoniadae fuerit labor isse sub armis
linoenorum turmas, equitemque per ardua veetum
Insultasse jugo,, fremuisse hinnitibus Alpes
Contra pulchra suos vocat ad discrimina consul Hostem, miles, habes fractum, ambustumque nivosis
Cautibus, atque aegre torpentia membra trahentem.
En age, qui sacros montes, rupesque profundas Transiluit, discat quanto stet celsius arce Herculea vallum is majus sit, scandere colles, An nostro rupisse globos e det inania sanam, Dum magna sui pugna, retroque ruenti,
Qua ventum est, obstent Alpes super ardua ductum Huc egere dei, Latios ut sanguine fines imbueret, tellusque hostilis condere ossa Scire libet, nova nunc nobis , atque altera bellum Carthago, anne eadem mittat, quae mersa sub aequor gales inter vasto iacet obruta ponto. Haec ait, atque agmen Ticini sectit ad undas. Caerulea Ticinus aquas in stagna vadoso Perspicuus servat turbari nescia sun do,
Ac nitidum viridi lente trahit amne liquorem .
110쪽
Vix credas labi, ripis tam mitis opacis
Argutos inter voluc na certa tram cautus
Somni sera in ducit lucenti gurgite lympham Iamque sub extiemum noctis fulgent iuus umbris
Lux aderat, solam usque suas ou fecerat horas.
Explorare locos Conlul, collisque propinqui Ingenium , anapis quae sit natura, parabat. Dat studium Poeno similesque in pectore curae.
Ergo decant, rapidis equitum conritantibus alis: Uerum ubi Oinmoto docuerunt pulvere naues
Hostem serre gradum, propius iopiuique sonoro
Quadiu pedum cora in tellus gemit, ac lilia ut acer Vincentum lituos tinnitus .evit quorum, Aria a viri, rapite arma, viri, dux in lat uterque Ambobus velox virtus, geminusque cupido Laudis, ad pugnas, Martemque inlitati concors Uaud niora, an tantum campi Himebat ab ictu, Quan um in i pulsa valet comprela de re laticea Odo, Cum subitum liquida, non ullis nubiuii, aethra Augurium, mentes oculosque ad sidera vertit. Accipiter medio tendens a limite lotis, Dile elas Veneri, notatque in Ono e Diones Turbabat violentus aves, atque maguibus idem , Idem nunc rostro, duris nunc ictibus alae Ter Quin 1 dederat saeva inter vulnera leto. I lec lais satiesve, novi sed i anguini ardor Gliicere, urgebat trepidati Iam caede priorum, Incertanaque fugae, hi in labente, colu iuba In Donec lylicebeo veniens ovis ales ab ortu, In tenues tandem nubes dare terga coegit.
I uin victrix laetos signa ad Romana votatus Convertit: pi Oletque ducis qua parte decora Scipio quassabat puerilibus rataDa lacertis, Clangorem bi, terque dedit, rostroque coruscae Perstringe iis conum galeae, se reddidit astris. Exclamat Liger huic Superos erat ire monentes Ar fuit, ac penna monstrare futura inagistra
Poene, bis octonos Italis in finibus annos Aud.ici similis volucri, sectabere pubem
Ausoniam, multamque seres cum languine Issidam. Sed compesce minas, renuit tibi Dauita a regna Armiger ecce ovis nosco te, summe deorum , Adsis o firmesque tuae pater aliti OlNen. Nain tibi servantur, ni vano cassa volatu Mentitur Supeios praepes postrema subactae Fata, puer, Libyae, Winaius Carthagine nomen. Contra lata Bogus Turio canit m m. regi Et laustum accipitrem, caelasque in nube volucres Jhneadis cladem , Veneris portendere genti.
Tum dictis comitem contorquet primus in hosteῖ, Ceu suadente Deo, fitorum conscius, astrin. Illa volans patuli longe per inania c. inpiIctum perdiderat spatio, ni usus .ibeios, Dum pii in decus adsectat decerpere pugi , Obvia quadrupedis praeceps Catus Ora tulisset Sic languescens in jam casura, petitum Invenit vulnus, caedemque recepit ab AlleCornus, oblatae ierit inter tempora frontis. Incurrunt acies, magnoque sagore per quor Suspendunt cunfli fr.rnis sublime reductos
Cornipedes, ultroque si runt ereelus in iura I sonipes, rapidaque volans per aperta procul la Tenuia vix summo vestigia pulvere sigra H. Boi tirum ante alias Chryx illice mobilis ala, trietat in primos, obicit lite immania membra.
Ipse tu naens, atavi Brenni se illipe erubat
Chryxus, Win titulos Capitolia capta trahebat e
Tarpeioque jugo demens, Qvertice iacio Peniante aurum Celtas, umbone terebat. Colla vita fulvo radiabant lactea torque Auro virgatae estus, manicaeque rigebant Ex auro, e lina ili vibrabat crista metallo. Sternitur impuli vasto perculsa Camertum Prima phalanx, pissaeque ruunt conserta per arma
Undae dolorum Ociata exanima densantia fandi bellones , collisaque quadrupedantum Pedioribus tot volvuntur OLPOra campo. Arva natant, ait utque virum cruor , altus equorum
Lubrica belligera sorbet vestigia turmae Seminecum uetum peragit gravis ungula pulsu,
Et circumvolitan, tetros e sanguine rores
Sp. 1rgit humo, milesiique tu lavat Ora cruore. Splauta priina, puer Iulii id Tyrrhene Pelori, Purpureo moriens victricia sanguine tingis . Nam tibi cum limulas cornu, atque in praelia mentea
Accendis renovasque viros ad vulnera cantu, Haesit barbaricum tu anhelo gutture telum Et clausit raucum aetati in vulnere naurmur. At sonus extremo morientis usus ab ore Flexa pererravit muti lam cornu labris. Chryxus Picentem, aurumque, nec eminus ambo,
Sed gladio Lauru : Picenti rasilis hasta Ripis lecta Padi letum tulit. avia namque
Dum petit, ac laevo meditatur fallere gyro, H .ista viri femur, lariter per initheta volantis Ilia edit equi, gemin .im dedia hos rida mortem Idem an uinea Veia uti cervice revellens, Sternit praecipite in trepido teri Eariare telo. Et te sua gelido nutritu in . Tulle , Velino Egregiui Ausoniae decus, ac memorabile nomen bi deii fata moras, aut servent laedera Poeni. Tum K alnulum, atque olim celeberri in nomina bella Tiburtes magnos, Hispellatemque , Metaurumque , Et Mainum, uuia meditatus cuspide vulnuς.
Nec locus est Tyrii. belli pigneve, sed omne in Celticus implevit campum suror: irrita nulli
Spicula torquentur i. et que omnes ita corpore ferrum. Hic inter tepidos immane Quirinius auden ς, Cui fugere ignotum, atque invicti mente placebui ebus in adversis exceptum eo ore de tu in Culpide flammat equum, ac dispergit gaesa lacerto.
Si relerare viain, atque in regem ruin per ferro Detur iter, certus lue necis, petit Omnibu Rusis,
auod nequeat sentire decu, Gidit inguine fasti Teutalus, Qvasto quatitur sit pondete tellus.
Occ.imbit armens vam ii iis mere victor Caesariem , crinemque tibi ridi .e vovebat Auro certantent, rutilum sub vetice nodum.
Sed Parcae intonsa non ex iudita voventem Ad manes traxere conix per candidi in embia
I sumans cruor, Qtellus persus rubescit. At non tardatus aculo occurrente Lyca unus Irruit , adversumque viro tota obvius ensem,
E se iit in turgens, iii mero ira brachia nenti
Annectunt nervi, deci laque vulnere laeva Laxatis paulum motibunda pependit habenis.
Diimque inicans reii ut con Hii arara retentat,
Eleesente in assuetos imitatur nescia sonos: Demerit aversi Vesagus tum colla iubaque Suspensam portan male. ira, atque inclusa peremtioia viii, patrio divos cla in Ore . Eriat.