장음표시 사용
101쪽
eius amorem non praeponat; de inflatione ad g. argumentuM dicit, veniale excedi ab omni mortali infinite propter hoe , quod in omni movitali Alis sodo . aliqvid creatum praeponitur Deo. Altitio forens.
stino , non dati pereatum mortale . nis creatum aliquid diligatui ex libidine surta Dexm : quem modium loquendi reperies palli in apud alius Theologos anta quiores, de recentiores, qui pat-tim agnoscunt in omni peccato nioi tali niali tiam limplieitet infinitam pioptet infinitatem Dei ostens , tanquam propter unicam rati
rellaim. nem, ut satetur Bellaran. Ab. i. de aret .s alia, cap. t . at et obice sone . paltim agnoscunt i alte in malitiam infinitam secundum quid, quam ut probent, recurrunt ad eandem rationem inlinitatis Dei, quem homo contemnit, re post habetereatidiae, ex cuius amore peccat. Vide etiam de his Dei eontemptu , qui in omni peccato moraria. tui; tali reperitis r. Agidium Lusitan. tom. i. ae bea ian. titia. lib. 1. qm i. s. an. 3. n m. s. ubi aiseri loea
His eonsonat alia doctrina communis The logorum, qui ut probent, purum ii minem non potuisse satis sacere de condigno pro peccatomottali, semper arguunt hane i inp te in iam ex eo, quod peccatum mortale includit offeniam Dei infiniti, culus praeceptum , ae legem peccatot spernit: ita arguit S. Thomas L, Praesenti. quaest. lara a. a.de alis Theologi communiter: videatur Valentia ibi .pti, Ep. s. Suaret aequi. . siti. . de alii . quos asse it, de sequitur Cranadoles i. a. in materia de peccatis, triau. a. di Iht. s. n m. i . qui omnes probant ea insiuitate Dei offensi , de eontempti ab homine . non postereddi satisfactionem aequalem pro peccato mora tali ab homine puro , quia nimirum quantitas offensae sumitor ex magnitudine personae ossen. sae , de haee suit infinita : ergo stipponunt , omnereeeatum inoi tale habuisse hane malitiam eon temptus,& ostensae diuinae , alioquin illa latio non elisit vias Dei salis , nec piobaret de omnibus peeeatis moti ai bus, sed solum de aliquibui: ehi tamen Theologi illam rationem commis Diret a Diant ad probandum de omnibus , &singulis , quia omnia offendunt Deum influuitum.
a. Denique ex hac ipsa ratione offensae diuinae movi, desumunt Theo:ogi communiter rationem adna at . . probandam digna ratem pinna aetrinae , quia sci- ruitur. licet contemptos Dei inliniti non puniretur ecn-
c. p. I . n. a. ex communi Theologorum
consensu , quos etiam eum S. Thoma hae ta tione uti ad probat ara aetein atem poenae sate- tot Salac dicto tris d. i a.d M. i s . tim. 26. Quaremitum est . hunc auctorem adeo excessit se in
notandis hae sententia . d: doctrina , in qua ipse alibi fatetur . fundati a S. Thoma . & Theologis eommuniter dignitatem sinnae a ternae; nam
cessante hae ratione taen a diuinae , eo ipso in sententia , . Thomae , di aliolum , qui illa i olum ratione utunt ut . debet cessare dignitas poenae aeternae , de per consequens ratio peccati inoi 8 s. talis. s. f. hon- Dicunt aliqui , Theologos doeentes omnec' a peccatum mortale includere aversionem a Deo, loqui de .ueisione formali, vel viituati: nam qui peccat contra ration , etiamsi ignoret timvineibiliter Deum , auertitur tamen vii aliter a Deo , quatenus ponit actum turpem , piopter quem amittit gratiam , de amicitiam Dei, non minus qLam ii solitialiter, de explicite vellet dis dete a Deo. caeterum quis non videat, quam si violentaliaee explicatio 3 Primo , quia Theolagi, ut vidimus , explicatit illam at ei sonem a Deo per hoc , qu id est conlii tuere vli instina finem inci ea uia : peccator autem ignotans inuincibili ter Viselitam Dei , nec sol malitat , iace via tua-Ltet constititit vitra vim finem in creatura ; non enim magas amat. si itum unius aurei , qtam
alius seitasse sui tum unius lxiiij , de aliunde onmnino ignotat ret illum amorem nummi aurei excludi Deum a ratione vitimi sinis : ergo Themlogi intelliguri , per omne peccatum mortale hominem facere contra ob gationem reserendi se ad Deum tarquam ad vitimum finem . quod latren non pote si fieri, ut constat, viii Deias, destiis debitus vltimus aliquo modo apprehendatur.
Secundo.Theologi dicunt s ut vidimus os eo
catum motrale tune solum dari, quando et tura
amat ut iupra Deum s ad hoc autem non sollicit. quod aliquis amet aliquid . quod te ipla displicet Deo, si recrans hoc ignoret: non enim amat subditus esum carnium plusquam Ecclesiam,quando
ignorans Ecclesiae proli bitionem Cines comedii ; nee illa propositio potest habete aliquem
verum sensum e nam amot est essentialiter voluntas , de per consequens repugnat essentialiter amor unius supra aliud cum ignotantia unius extremi r ergo qui docent, peccatum molia e non contingere , niti et eatura amit ut supia Deum,
non pollunt intelligi de illa aueisione utituali, de quoad effectum, qtiae potest esse sine ulla aspi eis hensione remota Dei. Ratione denique probari potest conclusio nostra. Primo , quia quodlibet peccatum mortale reptignat omnino ex patre obiecti cum actu pet- secto dilectionis Dei super omnia et illud attemi ecat in surii grauis, quod seret cuin aduertentia ad rationem, & oppositionem cum natura rationali , cum ignorantia tamen inuincibili os sediae diuinae , non repugnatet ex palle Ubiecti cim dilectione Dei super omnia; posset enim aliquis simul velle surari contra rationem , de tamen esse omnino palatus ad non sui andum , ssuitum displiceret Deo, quem diligit ii pei omnia: ergo illud sultum non haberet, quod requiritur ad proptium peccatum inoi tale. ride etiam insertur aliua absurdum, quod scilicet posset aliquis simul peccate molia liter, ta diligere perissetiissime Deum super omnia. Huie nostro argumento variis modis conati sunt respondere. Primo eonee sterimi, posse ali. luando conjungi per accidens dilectionem perectam Dei super omnia cum actuali peccato mortali , lieet per se ,& seclusa ignotantia non possint coniungi. Sed conita hane solutionem in primis facit Scriptura , quae passim docet e niunctionem In separabilem inter dilectionem Dei persectam.&
ta mea seruabit , O Pater Men, uallevit etim, O ad etim texieram, O mansionem Utia cum facie-
102쪽
et, dec. i. Ioan ni . qui duela, ex Deo nervis est. Prou. S. Ego elige ita me diligo , de alia similia, ptoptet quae sancti Patres hanc iam separabilitatem gratiae , de sanctitatis a dilectione Dei ubique piaedicant. Bernat d. Hi . t o. ct series.s s. in Cantica , ct libo de M. O illens diaueudi , fer m. s. de t)more Dei, post meaeum. August. tractat. s. in vi oram Ioannis, tram. s. Otraei. s. circa illa verba: mi iungamus, quia pmor ipse noa ui exit. Chri soli. hora. p. in x. ad Amor h.Clegorius hem. 3 s. in Eu es. S. Ephrem iv I p. de dieiticii , cap. s. de alii, quos affert P.
tqueet tom et .m i. r. dis . Eo 3. cap. s. quibus aldi potest idem Augustinus hae r. contra Cre- fonium. p. t r. ct i A. de civit. cap. o t. de alij. quos contra Baltim assert Bellat minus lib. i. opa Ceam i s. to . a. qtii omnes hune perpetistim de inseparabilem nexum agnoscunt inter dilectione in , de statum gratiae.
Impugnator secundo eadem solutio ex een sura Pis v. de inegotii XIll. contra Miehaelem
Baium, cuius et e. propositio hae erat. Homo exi sten, in peecato moriati , sitie in re in ater a dam nationis , poten habere veram charitatem , O et ritas etiam peri ei a potes cois ire reatu te is darenat hic ubi aduectes , Domine tharitati , illum auctorem non antelligeie habitualem. sed actualem, vi constat ex piopositione 3 i. eiusdem Eullae , ubi desinit chalitatem per ea praedaeata, quae conveniunt soli dilectioni actua ii , de per quae S. Augustinus libro de natura Osratia, eap. v t. des nivit actualem dilectionem, quia eum dixisset eas . t. Charitas verissima,pD-nissima perfectis Ma tu ima est, scilicet dispos titie et subditu elo cap. o timo, explicans quid in telligat nomine eliaritatis , ehas iras Ae eoiae puro . ct eo istientia bona , ct sue non sicta , s tuis diis intras est in hae vita . quando pro ipsa
contemnitur Lita. Quae verba viui pavit idem Baius . ut constat ex dicta propositione si . illius nullae. Haee autem verba non pollunt intelligi de habitu . sed de actu , qui solum presedit de eorde puto, de fide non ficta , hoe est, ex cognitione fidei . de quo vult aliquis subire mot-tem pro Deo i quae propositio prohibetur etiam ab utroque Pontisce , de quidem ex ipsa argui potest etiam eontra praedictam solutionein; nam posset aliquis invineibiliter ignorate sutotum displicere Deo, vel saltem non aduerte- te ut ad vel salii satentur saepe de facto con tingete , quando homo peccat moti alitet; de tamen posset tune dolete persecte de recea to praeterato , quod scit displicuisse Deo . repet eonsequens habere persectam eontritio nem simul cum peccato moitali furti actitatis: ergo potest de sacto coniungi pta secta contri
tio cum reatu poenae aeternae , de cum peccato mortali
Tettili impugnaret eadem solutio ex com muni Theologorum consensu cum S. Thoma
nem repugnantiae inter peccatum mortale , de habitum e litatis , ius oppositionem illam obiectorum , eo quaa per omne pectatum mortale homo praeterat pleratum amicitiae divinae. Vnde ptouenit , habitum eliaritatis expelli pet mne peceatum moltate , de addit Luisus Tu rianus o fetii. c. de cratia, Aqusat. v. ni n. s.
se neminem vidisse qui eoncedat, posse etiam de potentia absoluta dati actum dilectiosis Dei cum peccato morali actuali. Et quidem haee docti ina sancti Thomae non potest intelligi de uno solo genete Hecati moris talis, quod fit cum aduertentia ad Deum, de non de aliis quae sunt sine illa aduertentia ; nam
loquitur uniuersalit et , ut reddat rationem v i- versalem , cur habitus charitatis expellatur per omne peccarem mortale t esset autem indignum tanto Doctote asserte ad probandam doctonam universalem , lationem quandam parti larem, quae solum piobaret de aliquibus peccatis, psa-settim cum in sententia conitati a multa lint desacto peccata mortalia , quae sunt eum eiusmodi ignorantia, vel inadueitentia Dei inuincibili. Dices, hoe argumentum posse etiam contra nos retorqueri ; probat enim , illud iuitum non solum non sole peccatum moltate , sed nee etiam veniale , quia posita illa ignorantia
posset esse illud fui tum cum actu rei sectissi.mo dilectionis , quo homo vellet placere Deo.
de vitate omnes eius offensas etiam leves . eum quo actu non videtur poste dari s ceratum veniale actuale. Respondeo , non esse tantam reptignantiam iniet illum actum persectissimum dii ctionis. de peccatum vena ale , quanta est in ter contritionem . vel dilectionem persectam, de peccatum mortale ; nam ex scriptura , Pa
itibus, de Pontificibus habevius , nullum peecatum mortale posse esse in homine diligente Drem super omnia . non autem habemus, rion posse dati aliquando aliquod peccatum non mortale per inadueitentiam ctim actu rei se Oissimo dili ctionis Ratio autem discriminas est,
quia ut latius dixi in irae Iatu de ponite tia o .
ad offensam ut se non requiritur cognitio o sensae; possum enim ego mea actione turpi ali-qUem provocare contra me . licet id ignorem: ad off. nsam autem mortalem requiritur ea cognitio, quia infinitas illa peccati moi talis, quam de facto habet. de quam in eo ponderant, Ac agnoscunt patres . 3e Theologi , desumirer ex ein finitate Dei offens s quate posita illa ianorantia , licet adhue maneret offensa , imo de offensa gravis in aliquo sensu, ut videbimus, non tamen maneret ea grauitas, quae requititur ad
Diees , etiam potest esse ossensa grauis Dei, Aeta de non contra charitatem , v. g. s aliquis putet in vincibiliter , Deo esse gratam nostram inobe dientiam piavem ad aliquem suum finem , tune pollet ex fine pluendi Deo committere inob dientiam gravem , quae esset mortalis. Respolideo . vel ille homo adueiteret , Deum pose lationabilitet averti ab ipso propter illam misi . .
inobedientiam , vel non. Si aduerteret, non
posset simul diligete Deum super omnia , qu a
amor super omnia tendit ad coniungendiim cum re amata ; qirare non potest amor honestus tendere ad id . quod talionabilitet Deum separat 1 me, quia iam esset amor inhonestus , velle me coniungere alietii per illicita. Si veto non adue tat ad auersonem Dei, quae sequetur , non ellet peceatum mortale, quia non est contemptus, nee offensa Dei formalis.
Propter Ari igitur respondetunt seeunda
103쪽
h et De mysterio Incarnationis,
ad illud argumentum , negando posse eoniungi et ana ret aecidens actum dilectionis Dei eum illo peceat , moi tali i quia licet secundum se non repugnatent illi duci actus simul, cum habeant obiecta diuelia. Deus tamen inponam peceati piae lentis negat auxilium eis cax ad actum dilectionis eliciendum , quando
homo peccat grauiter sintra latica in naturalem.
Haee solutio impugnatur primo, quia est contra sanctum Thomam, de Theologos omnes, qui
ut vidimus . agnoscunt repugnantiam ex parte obiecti inter actum dilectionis Dei, de omne precatum moi tale: haec autem non ellet iam re pugiuntia obiectorem, sed extrinseca ex mei odecteto Dei. Secundo ponamus , hominem invincibilitet ignotantem , vel non considerantem , sultum displice te Deo , de aliunde ad vellentem ad
obligationem diligendi Deum supet omnia, quae tune veteret: hie homo posset sutari etiaviter contra rationem, & tamen pollet ob ervare praeceptum urgens diligendi Deum . nam advertit ad praeceptum e eigo pollet diligetes nam s non diligit , peceat contra praeceptum etiam diligendi. Dicunt, post et utique diligete . quia haberet auxilium suis ieienus non tamen diligeret, quia non haberet auxilium efficax. Sed contra i ergo loquendo de sola potentia, verum est , hune hominem pereantem mortaliter polle simul diligere Deum sui et omnia.& posse eoniungete dilectionem Dei eum illo peccato actuali i nam auxilium suilleiens dat verum , Se completum polle , de totum principium ploximum requisium, de expeditum.
Consequens autem videtur etiam contra dicti inam Gregorij, de Pii supra adductam , qui
non solum prohibent propositionem dieentem, eoniungi de facto, sed etiam dicentem polle niungi . seu esse simul peccatum motiale , de
dilectionem . seu contritionem persectam . ut constat ex dicta propositione et c. illius Bullae supra ei lata , de ex propositione etiam 3 o. in qua ditabat, ch. r.esem Perse iam ex eo de ptiro. Ocoasi Atia bon. , de e. Pege esse sine re giove peccatorum : ubi non solum prohibetur alleitio de connunctione actuali, sed etiam de potentia ni uniendi, quam tamen potentiam simpliei. ter. de absolute debent concedete auctores huius solutionis.
Tettio denique impugnatur eadem salutio , qui a s Deus dat temper auxilium inessi
ea x . ideo est, quia in poenam peccati praesentis negat ex industria alaxilium ossicax , he homo elietat acturi, dilectonis et ergo Deus in tendit quod homo preeet contra praeceptum dilectionis, quod tune viget, ut suppono; nam intensere . quod homo , quando tenetur diligere , non diligat, de negate ex in lustria me dium efii ax . est omnino intendete quod homI violet tune praereptum diligendi i se reo Deus ex industria ne eat auxilium es.seau , ne honici dilietat . videtur quod Deus omnino intendat violationem praecepti dilectionis.
Posset ideireo tertia responderi, Deum non negare auxilium esseaa, sed solum negare auxilium sopit naturale ad actum super naturalem dilectionis a quale si homo tune impleat praec tum diligendi, eliei et quidem actum natura em, de per consequens qui non dii ponit ii .etentet ad iustificationem rum non veto ii pit natu talem , de quo solum intelligunt Pontifices ii gantes . poste niungi dilectionem Dei peis,
Sed eontia hune respondendi modum urget f. aviii in ptimis adhue id, quod supia dicebamus,quod sei licet tota haee repugnantia inter peceatum mortale. & actum dilictionis supernaturalem eiis solum extrinsera ex de elo Dei , non veto ex parte obiecti, prout S.Thomas, de alij Themlogi ponebant. Deinde vel haee solutio supponit dilectio nem naturalem, de superiraturalem Dei disserre ex parie obiecti . vel non i ii illud ptimem supponat, prout illi recentiores supponebant, non potest state haec solutio, quia proposio obiecto dilectionis supernaturalis . de praerapto Idiligendi . non potest elaei dilectio naturalis estea illud idem obiectum, aliud vero obiectum non est propositum e ergo debet dari concti sus ad dilectionem supernaturalem. Si vela dieat illos duos actus non disterre ex Mite
oblocti , sed solum ex parte principij , tune
disseile adhue est explicate, quomodo proptet voluntatem sitiandi negetur auxilium iu- . ,et naturale ad actum dilectionis Deli nam iba voluntas mala non videtur piaecedere dilectionem , eum non sit eausa illius , nee moveat ad diligendum Deum e ergo non intelligi.t ut ritus in homine illud peccatum, quam dilectio; imo e contra potest contingere , actum dilectionis esse priorem natura , quam volunta- tem surandi: nam si homo eogitaret, surrum esse quidem contra rationem , di contra consilium etiam Dei, cui magis placeret negatio senti, non tamen esse contra . prohibitionem Dei, itine ex amore erra Deum posset moveti libere ad nolendum tiarati et ergo pio aliquo priori naturae ante voluntatem tutandi posti,t i melligianians Deum super omnia , de adhue ina: etens ad volendum , vel nolendum futui. Tune autem immerito dieetetiit , ii iam actum dilectionis suisse naturalem ; nam pro illo priori non poterat negari concursus supetna ui alii in poenam futti tequentis . clam adhuc pio illo prioti voluntas esset indisserens ad suitum, vel eius nest itionem . nee possit pro eo pricti magis eoa nosci futurum timcm, quam eius negatio, cum non sit pCoritas in lino , sed a ditio, de causalitatis ; alioquin iam ille homo esset punitus pios ter sui tum , antequam ipse se determinaret, quod videtur valde absurdum. Denique contra hane solutioneni fieri potest se
cundum argumentum uniueis e proxime adducendum.
Secunda tigo ratio principalis pro coneli sono sumi potest ex hoe ipso, quia nimirum. GD- si actus dilectionis Dei non opponitur ex patre obiecti euari Auntii pereati, moi tali , non apia pro im paret, cur Deus neget concursum ad dile ctionem supernaturalem . vel rer auferat habitum insusum eliaritatis ab homine, quando pereat sine oppostaone obiectiva clam Oba cto charitatis e nam suppono, habitum charit
104쪽
tu distingui ab habitu gratiae,nee iusti fieare sol.
nialiter. nati per modum complementi, & integrantis, quatenus est papio principalis ipsus gratiae: etit ergo non manet ille habitus in pee io-ie, stetit manet habitus. fides de spei. Dicunt. habitum et otitatis esse tu separabilem a gratia . ius eii quas pallio, sdem vero ide spem non eis e passiones gratiae , sed potius dispontio
Sed contra , quia hoe in primis est contra sThomam t. r ito irrisue ubi docet,lliatiam. habitualem elle primam radaeem , di quasi ptiniam naturam in indine supernaturali, ad quam eonsequi intur omnes habitus insus, scut potentiae eonsequuntur naturam hominis , ubi nomi ne habituum non minus eomprehendit fidem, de spem, quam elialitatem. vi constat ex contextus nam illo . n. q. dieit,sdem de esialitatem habete se respectu gratiae, si eut potentiam intellectivam, de volitivam:& in solutione ad i. dicit, has vit-ν rvi tutes ealuere a gratia in potentias animae. Dein tuae. de ptobatur his ipsum ratione; nam cum gratiast prima radix, de quasi natura in ordine sui etiam urali , elevans hominem ad ordinem intelle elualitatis divinae . sculpet animam rationalem eonstituitur in gradu intellectualitatis naturalis, oportet utique ut per glatiam non solum sit ho mo radicaliter potens amate Deum, sed etiamst radiolitet potens cognoscere Deum a seu tenim in ordine naturae repugnaret aliqua natu ra , quae solum ellet radix potentiae appetiti vae,& non potentiae eogno ei tuae . ita in ordine supernatu tali repugnatet dati aliquam primam radieem supernatu talem, quae solum esset radix in ordine ad amandum , non veta in Oidine ad cognoscendum in eo oldine i lilia ex hoe fereti piam potius fidem esse primam radieem in or dine lupernaturali s nam ad ipsura consequerentur rateia omnia , tanquam ad primum plinei pium . de ipsa ex se peteret habitum ADtitatis eo modo, quo omnis potentia cognoscit tua pistulat potennam appetiti uam ei uidem ordinis: ergo sateti debemus , fidem de spem non minus ex natura sua esse passiones gratiae pro statu . viae, quana esiaritatem , licet Deus ex benigni tate eas relinquat in peccatore , ut possit con- naturalius se disponete ad iustificationem reta Ius e tedendi . de sperandi , qui neeessalis iunt
ad iustiseationem . licet nou maneant trabitus insus altatum virtutum motalium , quia ea rum actus non requiruntur necellario ad iusti-fieationem. Hi ne autem sumitur argumentum ad probandum, charitatam debuiste etiam manere , quia eius actus extra Sacramentum requitit ut omnino ad iustificationem , & in lege veteri semper requirebatur : debemus ergo daeete. igeo non manere habitum e litatis, quia quodlibet peceatum mortale opponitur ex patie obiecti cum eis actibus: quale sicut habitus fidei expelli tui pet peccatum infidelitatis, de habitus spei per desperat irinem et ita habitus elialitatis expellitur per quodlibet peceatum mortale . quia quodlibet habet oppositionem ex patie obiecti
cum actibus e balitatis, ut dixit S. T stomas, ius rationem si in hoe puncto relinquimus, dissi elle erit assignate aliam, cui charitatis non debuelit de facio telinqui in peccatote . ut connati talius se disponetet ad iusti stationem.
Confirmatur, & vrgetui haee ratio, quia quid- 's. quid sit de habitu chalitatis, de actu tamen si 'peliotui ali dilectionis Dei nulla erit latio, eui Deus non conserat auxilium, vel eontarium re sui ei naturalem homini peccatori ad illum eliciendum, quando actu peccat cum inadvertentia ad osse illam Dei; nam siclit tune pollet simul elicere aliquem actum supernaturalem fidei, spei, mise dicordiae, tempetantiae , Ac. quia hiactus non opponuntur ex patre obiecti eum peceato actuali suiu , cui non potesse etiam elicete actum supernaturalem dilectionis Dei, saltem per auxilium actuale, cum nec hie actus opia. natur per se ex parte obiecti cum illo peccato futtii suppono enim actum dilectionis non esse tinam iustificantem.
Dices, licet non sit sorma, est tamen disposito Ea a insallibilis de lege ordinaria. Sed eontia, quia de hae ipsa lege petitur ra- Di rimtio a potuit enim dilectio illa esse dispostio viti- ima, quando non adest obex peeeati actualis, quinoculei actualiter hominem, de ita nullum est et inconveniens, quod homo actu peccans elicet et adhuc actum supernaturalem dilectionis s imaestet valde utile, quod per illum actum se aliquomodo disponeret ad inipeta agam postea veniam, stat se potest tune disponete per actus aliasum viitutum. Nulla ergo retiat ratio, nis ea, qtiae sumitur ex oppositone obiecti a , quam actus ille dilectionis habet cum omni peccato motrali. Temo principalit et probatur coneluso,quia sveta eii et iententia contraiia,quod de facto multa Rui, is tua ferent peccata ir ortalia .etiam a Cinistianis, cum Minad vellentia in vincibili ad Deum, solum cum praadueitentia ad regulam rationis , tequeretur, i tionem ostensa sol malis Dei, de inobedientiae di vitiae non elle circunstantias transcendentales in omni piceato mortali,non enim sunt itani enden- etales, sua in multis non reperiuntur, ex quo vite
titis sequitur, debere expliciti in confissione, de debere ante: togati poenitentem de huiusmodi ei euntiantia aducatentiae ad diuinam offensam; nam peccatum quod illam habet, videtur esse plusquam speeie divosum ab illo , quod ea eatet: conseqticiis aut em est conita omnium fidelium rpraxini : ergo ideo, quia supponunt, eas circun- stantias in omni peceato mos tali reperiti. Respondent, eam citcunilantiam, licet non sttrans naenialis, non debere explicari in confeci aesone, quia non facit di flerte specie, sevi nee eit euntiantia maloiis diutationis, vel intensionis debet explicari, propter eandem rationem. sed contia , quia in ptimis i te solutio non habet linum in sententia communi , quae docet,
ei leui stat itias notabilitet aggravantes, etiam inistra eandem speciem , debere explicari; nam ei cunstantia omensae divina cognitae , etiam is non datet novam speciem . aggravat tamen ex omnium sententia adeo notabilitet . ut vel ipsa solassisti elut ad dandam infinitam malitiam stiri licitet, vel saltem infinitam secundum quid, de quidem ex terminis constat, magis aggravari pecca- . tum ex eo quod homo ostendat Deum institium, quam ex excessu centum aureolum supra decem. 'ra Et no saltim iuxta illam communem sententiam debet explicari, & i te it nati ea circunstantia,
cum saepe colatingat. peerati inoi talitet sire illa, ut ad vel satis supponunt.
105쪽
Sed Se in omni sententia debete explicari,pt batur manifeste quia hae non est solum eis n. stantia notabilitet aggravans, sed transferens ad aliam speciem valde diversam: aiscit enim p
positionem noua in contra illas vilitates, mini tum contra charitatem , qi et obligat nos ad procurandam amicitiam Dei, ad non apponen
dum impedimentum aliquod contra illum . quale est omne peccatum mortale. Item opponitur contia religionem, quae obseat ad eos endum Deum, & non sulendum aliquid, quod sit nitabilis eius irreuerentia, quale est omne precatum mortale, ut omnes sancti Patres passum testantur. item opponitur eontia obedioniam debitam Deci , ut omittam debitum fratituditiis, de alia quibus etiam opponitur et sed ubi est
noua oppositio contra di vetiam virtutein, datur
nova malitia in specie , ut suppono ex a. 1. ergo malitia illius ei leuia stantiae non est solum an grauans intra eandem speciem , sed noua, atque adea omnino explicanda.Dicunt, is superint creatus prohibeat sui tum, non ideo suitum habet nouain malitiam in speeie explieandam. sed solum habet maiorem gravita tem ex illa citranstantiat et go similitet si sitito accedat prohibitio Dei, non vatiabitui in specie eici malitia , ted set gravior intra eandem spe. m. Sed contri , quia dato antecedenti, de quo multi dubitant, est tamen latum discrimens nam in primo casu surtum praesupponitur iam eum malitia inobedientiae contra prohibitionem Dei,
qua te ex inobedientia eontra hominem non transit sottasse ad aliam is elem et at vela ante pio hi bitionem divinam non cognostitur in futto ulla malitia inobedientiae, sed totum contra iustitiam
ergo per illam prohibitionem transit ad aliam
speciem, quam prius non habebat. Deinde loquendo de malitia contra religio nem , & levetentiam Dei , res videtur elatiis ina ; nam pollutio praescindendo ab imperio Dei, nihil pro iis habet rentra Religionem, post co gnitam veta prohibitionem Dei continet ar
vem ii revetentiam contra divinam oraiestatem, ratione cuius diei tui peccator inhonorare., exontemnere Deum, de ipse Deus iustissime eon ouetitur de peccatore, Mahach. i. Si Pater VoDM . obi est honor meus: ergo negari non potest . per illam aduertein iam accedere peccato aliquam malilaam specie divei tam , quam alias
Quatio . & a pilori probari potest conchiso,
Rui. .. ,. quia seclusa ratione iniuriae, seu Oileusae divinae, M. ii , nulla apparet ratio , quae ponat in furto unius C aurei illam infinitatem , de incompensabilitatem,
ratione cuius nunquam pol ut homo purus mundate se , de tollete illam maeulam , quam omne peceatum mortale ielinquit in anima ; nam liueet illa sit gravit violatio legis naturae contra regulam rationis , id tamen totum, quandiu non est contra se periorem , non videtur inexpiabile,
im5 adhue posita malitia offensae divina, vidi , mus qesam di se te possit reddi ratio illius om
ni intulae inexpiabi: itatis . quanto minus poterit reddi, in si omnino voluntati e , de sine apparentia eongruitam. ratio suffetens . si peceatori, si lumeonsidere tui p ovi est contra alium homi . nem, vel contra naturam. rationalem.
Quinto denique atauere possumus ad homi- leo. inem contra fundamentum plincipale , quo aa. Dii vel sarii utuntur . dirent enim, ex nostra itcn i ,
tia sequi , dati de sacto pluia homicidia, adul- .
t a, fulta, &e. quae non sunt seccata mortalia, quia ita quenter homines s dum peccant, non Ic- cordantiat Dei, sed solum malitiae . de oppositio.
inis contra rationem e cum enim .liae duae rationes
sint diveis ae , potest bene coneipi vi a sine alia; unde ic qui tui etiam debete in singulis peccatis interrogara poenitentem de hac circuit stantia advertent iae ad Deum, sine qua illa non sunt re
cata miti talia. Contra hoe, inquam, siandamentum.
arguere possumus ad hominem evidentei ni sal- tot i in hune modum. Matis separabiles sunt rea.
litia tornicationis, v g. de eitcunstantia violati nis voti, quam adultei sum. & ostensa Dei; nam illae sunt se putabiles non solum ratione, sed i litet : adulterium autem nunquam iii is ne osset in Dei. nee separatu .mis per piae citionem a & tamen religiolus peccans, vel opere , vel iola e gitatione contra castitatem, nunquam interrogat ut a Coii ilatio , an adueiterat ad circunsta
tiam voti eastitatis , nee ipse rum tens hoe ex- iplicat . supponitur enim semper sui illa record tum non solum quando opere extetno peccauit, sed etiam in bievissimis desideriis, aut cogitationibus internis: ergo multo minus piasumendum
est, hominem habentem Dei notiti in qui saepe audivit , divina lege prohiberi peccata . in
nunquam cogitavit de peccatis sine ordine ad Deum piohibentem ; non, inquam. Prasummadum est . hune hominem in suis adultei iis, homicidiis, de e. plena deliberatione commissis non habuisse aliquam memoriam , saltem eon sana diuinae prohibit donis. Vim huius instantiae.& at tumenti urgebimus magis sectione sequenti in solutione secundae
obiectionis conita nolitam sententiam.
Respondetur are timentis . quie sunt ceu rado Irinam selytonis praecedentis
Nunc respondeamus argumentis, qLae nobis Iti. obiiciunt, Se in primis asserunt testimo M 'nium Pauli i .au oris ubi se ait: Nolite errare, '
litores, ne tie fures , AC regnum D . pti delu t. Ergo ex mente Pauli adulterium, v g. dc imper est mortale : sed adulterium factum cum ignorantia inui ibili ostentae divinae est vete adultetium: ergo est peccatum mortale. Respondetur, stanti argumento probari pos a.Quam ise . quia sne ulla ad vellentia ad malitiam peccaretur. Post et enim aliquis arauete ex similibus verbis Genes. i . asse ui miis praephin Oraebetin ira non fise ii, si libitur anima illa de postili sua Et Leuit ir. Homo quilibet de Anio U - , ct de aduenis, qui peregrinantur inter eo se ederii funguinem, o Frmabo faciem meam comtra animes illius. O dister ara eam de topuloso. Et e. et r. Ora ii ho o qui accis it de Drpe no Jra ad ea . qua consera ta sitit, O qtiae .lia rati mirum U Mino, in eue est im ea tia, peripiet e ram Domino eae passim tepetie, alias sinites locutiones in sciiptura,in quibus quidem omnibus
106쪽
bentem; nam qui sine ea adueitentia haec Leeret, pineul dubio non incutieret eam poenam. Si tetia in illi. vel bis Dei ad Adam,si metue te
comederis ex eo, morte Morieris, sobilitelligebaturi si scietet eomederis .nam si comedi sine ad vet. leva ad Dei offensa,non peceasset. Sie eigo Paulus,cum loquatur ad fideles, qui bene seiebat Desipio hibitioi e. leteitet eos ab adulterio, di simili bus vitii, pet edit,inationem poenae aeternae, quia non minus ineuitelent illam prenam adulterando, quam moltis poena Ad anuis comedendo ex ligno prohibito, licet in utroque casu te initeretur advectentia ad divinam prohibitionem ab hoe enim nunquam piaestanditur in iis eo inminutionibus. quia iuxta vulgatem tegulam Dialecti eortim, nunquam propolitio praescindita etineomitantibus rem. Stetit ergo Christus dixit Petto, s non
lavero te, non habebis partem meca M. ita Paulus
dixit Corinthiis, s sueritis adtillati, non habebitis tegnum Dei. Caeterum sciat Pettras non incuriareret illam poenam, is non ad vellet et ad Cintili praeceptum , se nee Corinthii, si non aduerterent ad divinam ostensam , sine qta, licet fetet adulterium philosophicum ut ita di eam. non tamen Theologi eum .de quo Paulus loquebatur,eu
loqueret ut de illo in ratione pectati motiatis. ior, Atauunt item ex Patribus, Augiastino s. 8. . Hi latium .rere mediu ubi dicit, praeuaricatores Mnes peceatoies,eos etiam, qui legem Augua Aio sis non aeceperunt , eo quod habuetunt in eoidibus setis tam legem naturalem dictante, non saetendam iniuriam alteri quam nobis nolumus.sdem videret desere cone. as. in illa verba Psal.
ii 8. Praevaricantes reptitavi ometes pereatores
chra sest. te ra i de Cludis os . in cap. i. epist ad Rom. ergo ex mente holum Patrum . qui se it, adulterium esse iniuriam proximi, licet ignoret elle ossen sim Dei, peceat mortaliter, alias enim non dice retur praevalleatoi limplieiter.& absolute.R movit . . Respondeo facile Autuit inutii ibi non eae
eludere cognitionem Dei . ted solam facto . seu notitiam legis setiptae . sine qua dieit suasee te
legem naturalem setis tam in cordibus , quae dictat , non esse faciendum alteri , quod tibi non vis i nam haee notitia sne lege ictis ea , vel sde. sui seit ad eognostendam grauitatem adulterii, de per consequens ad eo nostendum quod tis singit ut grauitet Deus; supponat enim Augusti-
Dus, neminem ratione utentem ignorare invinis
e bilitet Deum, quod tradidit aliis in locis, praei minor L iot,. in Ioa . ubi alti H eest a
diu mea. i . te ereattirae rationa i tam ratione
menti non omnino ac penittis possit abscondi. Exceptit enim paticis, in qu btia natura nimium d prau ita est, oniuersum remo humannm Deum mundi suiu fuisti au Iorem Abi illam ignorantiam dicit non esse invincibilem, sed culpabi. lem , scilicet ortam ex prauitare maxima. Non ergo excludit hane eorum nitionem natutalem Dei 1 notitia illa quam exigit ad piae vati eationem, imo illam eopte hendit: nam fine hae notitia non datur vlla lex cum omnis lex debeat esse alicuius
in se et loris: ergo dum Augustinus dieit. requiti V legem aliquam in corde seris tam , tequitit illam
notitiam, non nudam: de praecisam a notitia Dei. sed ut coniunctam cum notitia ossensae Dei quae secunda notitia est temper coniuncta eum illa
primi in sententia Augustini, de non potest .ino 'ralitet loquendo, hoinini ratione utenti deesse.
in quo etiam sensu loquitur Chrysostomus, de squi alij de lege naturali loquuntur. Seeundo obi ieiunt, ex nostra conclusone sequi io a. maxima abs ida, quod scilicet multa de gravisti oti. m. s.-ma seelera de satio partemur sile reecato mor- ea . tali propiet inadvellentiam ad osse sam Dei, pisti me enim homines velet ignorant Deo,vel non adueitunt ad Dei ostensam quando peccant, sed solum ad tegulam rationis et quare oporteret a Conseilatio intritogati de hae circunstantia, s- ne qua non fit peccatum mortale. Respondeo.apud si deles & Christianos vel nE- D: sta iuri'uam, vel non nis rarissime contingere quod adiit advertentia plena ad malitiam morale sne ad vertentia ad Deum, nam licet illa snt obiecta diu versa,N quoto unum posit prae se iiiiii ab alio furit tamen adeo connexa. 3: subordinata, ut d fiseilli me,& non nis ex indusitia possint lepaiari in eoet
nitione. Sicut Petius, v. g. & eius vestis realitet
distinguunt it i qui tamen assuefactus est videre Petium vestitum . non concipiet illum vn iliam sine vestibus .nis ex indui ita eum feeundum si a iis de ratione a vestibus spoliet. Sie in homine Christiano assuefacto concipere, omnem culpam simuleiae Oilensam Dei, de illatitiam ronae, nunquam. aut seth nunquam excitabitur species cui
rae sine specie ostensae diuinae , de leatus poenae, qui consequitur. Vnde inutile esset poenitentem de hae ei retinstantia interrogate , imo lieet ipsis renitentes interrogati dicerent se non attendisse
ad Deum .sed solum ad culpam,non essent in hoe audiendi, est enim adeo imbibita. de eonfusa illa speetes propter habitualitate,& usum, ut vix per-eipiatur. Ad hoe autem adduximus sectione prae eedenti exemplum manifestum in Religioso, qui
quoties peceat interius contra castitatem. sitan do .vel des derando,&c. non explieat in confessio ne se attendisse tune ad elicunstantia voti,nee de
hoe interrogatur a Consei satio,& quidem leuthsaei lius est quod Religiosus peccet saltem interitis
conita castitatem sine meminia voti , quam is ne memoria olfensae diuinae ; nam circunstantia voti est valde uel lentalis, de quae antea non eIair de tame quia supponitur illa species iam ratione status coniuncta eum specie culpae, non interrogatur unquam Religiosus, an recordatus fuerit sui voti, nee coniugatus, an recordatus fuerit sui hconiugii, imo si inter togarentiat , dixissent fieri
se non attendisse pro tune,quia nimirum explieite non attendebant; attendebant tamen implieitia, quatenus conet piebant illam mirae foeditatem, quam saeph cogitauetunt, conflati ex illis omni bus malitiis. idem est de coniugato etiam rusti eo fide iugi, qui tamen non interrogatur a Consessa rio,an quoties concupivit alias foeminas,adueite tit ad malitiam adulte iij,& ad citetissantiam maiatii monii. Sie et go Christianiis eoneipit in sui tos ea itatem quandam magnam, quam prius explieite eonsideraverat esse contra rationem , contra
Deum, contra proximum . &e. quod sullieit adeontrahendam illam malitiam. etiam quando ex- plicite eam non considerat. Quid autem dicendum sit de infidelibus, postea videbimus. Sed eontra obiiciunt teitio . ii ia saepe contingit aliquem advertere ad obiectum malum, Olmei rara v. g. ad vindiciam, quin advertat ad malitiam, ut ''
107쪽
s 6 De mysterio Incarnationis,
eontingit in motibus primo primis et ergo pote
iit citam frequent et contingere, quod adii ertat ad malitiam eontra lationem, de ni,n ad osten.
sam Dei; iam enim disserunt itare duo obiecta, quam illa. Respondeo negando consequentiam, ratio dic lenitie est, quod bonum delectabile , quod de namini in vina icta ,s aes tepet tur sine inalitia culpae: saepe enim moritur inimicus, vel patitur aliquid sine eulpa mea, ideo poteti facile in me excitati species illius boni sitie specie malitiae: at vero culpa motalis nunquam repetii ut sine onsensa Dei, neque ego vidi unquam unum sue alio. antet ei uisnodi autem obiecta solet dari talis
conia dixi o. vi nunqNam ex tertit species unius c. ne spescie alterius, ut collat experiecia.quis entinviiqnam evitat tole sine coel licet sint duo ob tecta lealiter distincta 3 Instari potest etia contra argumentum in exemplo posito; nam saepe Reli giolus vult obiectu ni turpe sine advertentia ad malitiam contra cailitatem,& taine nunqima vult illud eum adueitentia ad malitiam, Ac sine vita ad vellentia ad elici stantiam voti, qui alioquin de beret de hoe semper interrogali in colu quod e si omnino contra prax in t ergo a Lotri oti illud argumentum nora valebat in nolito casu, in quo est multo maior eonnexio intei obiecta. Q atto obiiciunt, quia i altem conditionalitet seque tetur in nostra sententia, quod is aliquis at tendendo ad malitiam conua rationem , & nullo modo a a Deum. occideret patrem de matrem, de sacet et alia cetimina , non peccati et mortali
ter , nec tenereret consteri illa delicta , quod tamen videtur magnum absurdum , de pet melosum in praxi. Ret pondeo, non posse esse in praxi pernici sum Id , quod non reducitur ad maxim et maloiaeet te damna timeri pollunt ex eo quod sine ulla piorsus culpa possit aliquis ea omnia patrare, non aduertendo ad malitiam, ut contingit in moti bus pii mo primis, quam ex eo quod hei i possint sine eulpa mortali , si fiant sine ulla advertentia ad Deum: illud enim prius potest iaepius accidete a hoe posterius nunquam , aut fere nunquam. Deinde idem argumentum fieti posset in mate tia adulteiit eum maiori certe standamento ; nam apparentius posset dicere uxor adultera , se tune non attenui ite ad militiam adulterii, nee ad si autum coniugatae , sed ad solam malitiam sol ni ea tionis ; de tamen nemo dicet de facto tequi illa inconuenientia ex alia praeci cone possibili, quod plures fornicationes vecorum non sint adulteria: ergo multo minus sequentiet illa inconuenientia de facto in ealia nolit .
Quinte, obiiciunt, quia saltem apud infide les multi sunt adeo balbus i de ineulti , ut nullam omnino habeant Dei notitiam , sed in perpetua de in vincibili igni, antia Dei aerunt: etuo si
in eo statu non pollunt peccate mortaliter . sa- tendum erit eos non stibile poenam ignis tim iiii , de aliunde cum habeant peccatum otia inale , de multa ueniatia, dandus erit quartus io
cus pro illis ; nam in purg sorio non sunt iiiiiij, qui sunt in Dei gratia. Respondeo in primis iii amplutes . Se gravis sinos Theril nos negare, dati de facto ignorantiam invinei bilem Dei in ullo homine adulto ita doeent Abulens. Lita Alciso r. ta victolia,
it S. quos asseti & sequitur p. ciana o i pertor i. iet anodo, .
r. lom. de recus. r. s.co, e g. M. Co aut Albel, a cis .i da i. p. iis F. t i. t.6. M. Curiel in c. a. qua . o. At id a. t. r. Ab. . s. 1. de alii ulli, quos ips affetunt, M. Cura H. . de favet vasqueae i. p. lib. is . ubi aiseit multa v. uti, Patrum loca, quae saltem piobalitiarissimam este illam ignotantiam. Sed denius . dati in aliquo eam ignorantiam ic . pro breui te impiae, nego mendari pio diuturno,
de multo minus per totam vitam ; iei per clamasubeiit aliq(od saltem dubio in de oblinatione inquirendi: quod etiam apud baibatos , , aritilineuitissimos ludos . ita contingete piobat late stisaeob. Ciana an ob supra , ubi adqueit Aisgosii - num , Damascentim , Chi soli. Ciceronem , dc alios, qui hoe testant ut . pondei atque ad hi ipsum vel ba illa Sap. s. risii puer amnes Iorai ner . in qu sui notis sest si, tia Dei . ct d. hi,
via dii extur bonis , Mon potvierunt retelligere eum, . . qui est , ne ne verisivs .it tradent ei et Nertint,
is esset arias . Et illud irib fg. Omne, ,- nes vident eum , t ne intuitur procul: quod etia in doeet late P. Conincti in D .iti. A P. Cea n . , AI m. ii. nam. ia. Et ad exemplum irra siliensium, qui dieebantur in illam hanuisse Dei notiriam , respondet idem Caiodo id pi,ile et eat , quod attinet ad iudicii in verum, quod de Deo seeii seni . non tamen de dub:o aliquo, . U . lilia aliquando habitillent circa telum condit rem, de circa obligationein ei placena , vel euiuin vestigandi. Diees, saltem illo brevi tempore pristet aliquis mori ante cognitionem Dei, quid igit ut fie- i et de illo adulto ii ne peccato moi tali. Respondeo facile , sicut sententia commianis Iraelis M. docet, ad prouidentiam Dei spectare, ne aliquis infidelis adultus non baptiaeatus moriatur consolo peerato veniali, sed dari ei tempus vel sce- , eandi mota aliter, vel f servat praecepta .accipi edimatus lumen ad res fidei : ita in nolito eati, ii cendum, pertinete ad eandem pio videntiam Dei, vi nullus in delis adultus moitatur donec velemnoseat Deum , vel .saltem dubitet, de culpa.bilitet omittat eius inquisitionem, vel non cicitante illo dubio, nativitat alia peccata gravia,
quae quidem iam erunt omnino mortalia, cum
exeonat se periculo ostendendi illum conditoicio, de quo dubitat an sit.
Sexto obiiciunt , quia antecedent i ad Dei ies. prohibitionem homicidium, v. g. vel adulterium os . . s. est malum morale grave: ergo non est leve, nec Di
Respondeo, esse quidem malum Traue gra-D vitai, philosophica, nori gia vitate Theolcgica ; hos enim terminos usurpat S. Thomas i. r. S TLULq i Art. 6.au s. ut explicet quid habeat pee. tum , prout praecise opponii lx contia ratio
nem . de prout concactatur a Philoc phia . de quid habeat prout consacratur a Theologis, seu
in oldine ad Deliin. Loquelado et go de homi- Petilio , prout consideratur a philosophis, certum est , elle malum grave , ptoptet Ops' scis rena ctim latione : prout velo consae iottit a Theologis , nondum habet gravit te in ultimam odonee reseratur ad Deum , vi tingi auri et Discndit. Fatemui itaque inter peccata ipsi, qLa si tent, si Deus non eget, aliqua suteli via , aliqua grauia
108쪽
rrauia vi illa tamen glauitas non esset ea , quam nune concipimus in peccato in ab , quia miliis non repetit et ut contemptus Dei explieitus,
vel implicitus, qui repetitui in omni peccato
Diees, homi ei lium anteeedentet ad Dei prohibitionem displicet glauitet Deo, alioquin non prohiberet illud glauitet ; non enim prohibet Deus peccata . nisi juxta ipsorum grauitatem: ergo antecedenter hi prohibitionem Dei est ob jectum gravius displicentiae Dei: eigo displicet Deo grauater peccator propter illud , etiamsi ignotetur prohibitio Dei. Respondeo eodem modo distinguendo antra cedens : displicet grauiter utauitate Philosor libra, hoe est, sicut displicet Philolophis eonlide.
tantibus illud tanquam malum graue contra i
tionem , concedo ; displicet glauiter grauitate Theologica . nego, hoe est illa grauitate, quam eonsiderat Theologus in contemptu glaui Dei, quae eth ptopria glauitas Hecati mortalis i illa enim prior requiritur quidem ad fundandam hane
secundam . non tamen constituit sor maliter, &vlti ino peccatum mortale. Requiritur, inquami ideo entiti homicidium nune est peccatum mortale, quia proptet malitiam gravem. quam habet contra rationem, Deo grauiter displicet dc Deus
illud grauit ex ptohibet : post hane vero glauempto bibitionem Dei. is homo adhue eam coliten nens oeeidat, reus est iam glauiotis odii diuini,
quam si sol im Oeeidistet ignorans Dei prohibi.
tionem, de ex hoe contemptu eraseit malitia ho-iniet dii sine vita proportione supra pilorem in
litiam ; nimis enim contemnit auctoritatem diui nam, qui sciens , homicidium atauiter Deo dis i litate,giauiterque ab ipso prohiberi, adhue oecidit quate jam tunc homacidium clam hac cit- eum stantia factum grauiori odio prosequi tui Deus vi quae secunda grauitas dicitur Theologi ea, de respondet peccato motrali. vi mortali. sed eontra obiiciunt septimo , Deus non odit glauitet aliquam culpant,nis moi talem i sed ho mi eidium factum cum illa ignorantia inuincibili Dei, odit Deus grauiter : ergo. Respondetur distinguendo mincitem : nullam culpam odit Deus grauitet glauitate i hilosophi. ea, nisi motialem tot maliter , vel iundamentali.tet, concedo; nisi mortalem formaliret, nego. Homicidium itaque ante Dei prohibitionem dis it a mendaeio in hoc, quod de se est culpa gravis contra rationem . atque adea digna . quam Deus grauitet prohibeat; qua pio hibitione posita. de cognita, jam fiet culpa mortalis sormaliter, quae prius erat motialis standamentaliter.
Objiciunt octauo eontia hane solutionem, quia Deus non alia de causa dieitur odille graviter aliquod pecorum , niti quia propier illud vult infligere poenam inferni, ec praecipue prena in damni , ut sumitur ex s. Thoma f. tragentei. c. p. i s r. et go si Deus grauiter odit homicidium, ideo est , quia propter homi eidium vult homini instigete poenam inset ni ii sependentet ab eo quod eognoscat ostensam diuinam : quid enim est aliud in Deo grauiter odisse homicidium illud 3
Respondeo iuxta supra dicta, in Deo eonsaetati posse duplex odium graue respectu homici- dij: unum ante suam prohibitionem , aliud post
illam. Hoe secundum est odium , quo Deus vult proxime, de sol malitei infligere homini poenam inset ni propter homi eidium factum eonita Dei prohibitionem cognitam , de hoe est odium graue Theologi in sot male, de proximum, de quo loquitiit S. Thomas. Illud veto primum est odium Theologicum temotum . quod scilitat Deus propter glauitatem Philosophicam. quam habet homi eidium serandum se , vult rillud grauiter . pio hibere . hoe est intendit limmines grauiter ab illo deterrete inter ponti idototam tuam auctoritatem, de comminando poe- nam graui iliniam inferni; de hoe quidem odium terminatur ad malitiam Philosophi eam homiei
dii sub poena infernit exterum nisi haec ipsa no-hibitio Dei innotestat aliquo modo peccatori, non erit dignus illa grauissima poena; eeitum enim est . grauiori prena dignum elle eum , qui peccat silentet contra Dei prohibitionem, quam qui eam omnino ignotat. Bene ergo dicitur, quod Deus etiam ante suam prohibitionem odith ieidium grauiter,lice est,imienit in illo tantam malitiam, ut iudicet illud dignum prohibitione graui, de comminatione grauissimae scenae inserin, quod quidem non inuetat in mendaeio, de ideo non dieitur illud grauiter odiise. stat limini eidium. Loquendo velo de odio proximo, seu de poena illa, quam Deus vult proxime inpigere homieidio facto sine cognitione diuinae offensae; haec quidem poena verisimile est, quod si gravior quacumque aliqua sitiespondente cuicumque p. ccato leui, quantum attinet ad dignitatem prouenientem ex objecto: potest enim illud pectatum leue aliunde , nimia uni ex intentio ne , vel multiplieatione adaequate , de supelare et illam poenam i s tamen attendat ut ad solum ob sectum , eredibile est, nullum ei se peccatum leue ex obiecto, cui eorrespondeat tam gravis poena , quanta peccato illi philosophi
Ratio discit minis est, quod objecum menda-eii, quantumcunque multiplicetur, non est tam malum. quam homicidium . eum semper habeat multi iam leuem per consequens ratione e
jecti praeei se non est dignus tanta poena ille actus,
quanta homicidium: at vero ex aliis eapitibus rotest etestate malitia sol malis illius voluntatis, stat voluntas fulti potest ex majori intensione, vel aliis ei reumstantiis esse grauior, quam volumias saei i legit. Dices, ponamus, homieidio illi debeti poe- ii i
nam ut octo durantem per mille annos, 3e menia Evali daeio debeti poenam ut duo durantem per unum diem . voluntas mentiendi potest esse grauior,s qui, velit dicere duo mendacia, vel qUatuor, vel mille , de e. ergo potest crescere poena debita illi voluntati mentiendi, donee excedat poenam ill lux homicidii e ergo fatendum est . illam
voluntatem mentiendi elle deteriotem ex ob
jecto , quam voluntatem homicidii; supponiuimus enim non esse intensiorem , aut diuturni
tem , sed totam malitiam detumere ex obiecto
Respondeti potest . poenam mendacii quan- o. a M.tumvis et eseat in intentione, semper ta inen manete insta poenam illius homiei lii , quia hae est
secundum suam entitatem in diuello ordine: quate seut delectatio ex obsecto corporeo,
109쪽
quantumvis etescat in intensone , nunquam adaequabit delectationem visonis brata, etiam remi siae, quia haee est in diuerso valde . & superiori ordine et ita potest respondete homicidio illi pretia aliqua alterius ordinis superioris, quam poena mendaeis quantumvis intensa nunquam possit adaeqitare . in hoc enim nulla appar ate-
Diees iterum , loquamur de voluntate valde intensa irreuerentiae leuis in Deum hae e saltem potest mereri maiorem poenam , quam illud homicidium factum line notitia offensae Dei: crgo antecedentet ad prohibitionem Dei magis dis plie et Deo haee voluntas intensa irreuerentiae leuis Dei. quam illa voluntas remissa homicidii sine notitia Deir ergo non est minus sundamen tum , sed potius majus pro eo ligno , ut Deus prohibeat grauiter illam voluntatem intensam
lite uerentiae , quam voluntatem remisiam himicidis, & pei consequens non magis odit Deus odio remoto Theologico voluntatem honitet iij. quam illam voluntatem Mitensam irreuerentiae leuis in De Um.
Respondeo ad mi illi anteeedenti dis intuendo
primum consequens : illa voluntas intensa magis displicet Deo ratione ob ecti . quam voluntas remissa homicidis, nego ; magis displicet ratione intensionis formalis . con do, & tune negatur seeunda consequentia , quia sun amentum ad prohibitionem grauem Dei non desuini tot ex malitia tenente se ex patre actus, sed ex illi,quae oritur ex objecto graui, quod Deus intendit vitare , de ideo prohibet actu se eum auten obiectum illud irreueientiae leuis semper maneret leue, non esset tale, ut pollet fundare prohibitionem grauem etiam respectu voluntatis intentae; nam licet' ipsi aditis sint, qui immediato pro hi b ntiat a Deo . non tamen prohibent ut propter
se . sed propter obiectum quod priuio , de per te
intenuit Deus vitare , re ideo non potest actuc dignus esse grauioli plohibitione iii pra illam,
Viae bis adhue et voluntas baee intensa irreue rentiae leuis, est simpliciter grauior voluntate illa iem: isa homi eidis sine notitia ostensae Dei: et o voluntas rei lexa, quae habeat illam pii manipto obiecto volito , erit grauior etiam ex patieobjecti, quam voluntas rellex a , quae habeat tuo obiecto volito illam voluntatem remissam ho micidi se nam obi cta directa illius duplicis voluntatis test xae sunt duae illae voluntates di rectae, quarum una est smplieitet grauior altera ergo tam poterit plohiberi grauiter a Deo illa voluntas reflexa volitionis intensae irreue rentiae leuis . q. am voluntas remi ita stomi
Respondeo negando vitiniam consequentiam: quia ad prohib tionem grauem non debet attendi obiectum immediatum , sed vitimum, an sit graue , vel leue ; ex grauitate enim, vel leuitate objecti ultimi oritur, quod voluntas directa, vel
reflexa sit digna prohibitione glaui ; omnes
enim voluntates ultimo prohibentui propter ob. jectum ultimum, cuius vitationem,ultimo in
tendit legislatori voluntas rigo homiei dij est diana graui prohibitione . quia homieidium est
tanti momenti. vi debeat Deus interponere totam stram auctoritatem ad illud prohibendum :
it levetentia autem leuis non est tanti pondei videbeat tam grauiter piocurati eius vitatio ; nam ex eo quod illa voluntas etiam intensa ponattit a parte rei, non sequuntur magna inconuenientia , sed leuia in tuo genere : ex eo autem quia ponatut homicidium auctoritate priuata , 'LD-modocunque ponatiat, i utimur in nuem emia
glauia in suo genete in ordine ad conficium hi
lios luimus autem totius huius doctrinae exemplum inuenite in legislatore humano. Potest, rv. g. Eccles a grauitet prohibete disti actionem voluntariam, saltem externam in ostieio duultis,
quae seclusa Ecelesiae plohibitione est et solum
peccatum veniale et & non potest grauiter prohibere verbum otiosum , vel mendaeium ioco sum. Ecce apte illam prohibitionem non habet distractio voluntaria malitiam proae imam mor talem magis , quam vel bum otiosum ; habet tamen malitiam remotam grauem , quatenus de
se est aliquid graue , conducens glauit et ad finem religionis , , eultus diuim . atqPe ideo potest fundate piohibitionem grauem Ecelesa,
quam non pote si sun date verbum otiosum. Saese habet cis in aliqua propoitione homieidii mante prohibitionem Dei, pio tune enim non dum habet malitiam molialem scrinaliter . sed solum fundamenta litet , quatenus piopter malitiam grauem , quam habet contra ratiorem,
exigit prohiberi grauitet a Deo , quod non exigit mendacium ; re scut ante prohibitionem Eeelesae distractio illa voluntaria non est odibilis glauit ei ab Ecesesia odio ploximo, sed silum remoto , quatenus est tale ob eo iam , cuius vitationem possit meoto Ecclesa intendere pet grauem prohibitionem, & poenam . ita homicidium ante Dei prohibitionem non est odibile odibilitate peccati inoi talis . sed solum rem te . quatenus potest tandare talem pio hibitionem Dei, qua posita habeat jam malitiam inoi talem a & denique stetit ex prohibitione Eecletiae accedit disi iactioni voluntariae talis eir eumstantia , quae si eognoseatur , facit eam peccatum graue s si vero ignoretur , non secat illam magis odibilem , quam ess t seclusa pio hibitione: ita homicidio ex prohibitione Dei a crescit tanta grati itas . vi ex malo motali phimi opinee glaui , sat simpliciter peccatum mortale, ii aliquo modo cognoscatur illa piohibitio : ii
veto omisina ineulpabiliter agnoieret , manebit
eu in sola illa grauitate philosophica, quam ex se l. ibebat. None, obii eiunt, qui ex nostra sententia. disse solum peeeatum venialeis aliquis dieat, Si homi ciuium non est prosilitum a Deo. . i. ' -- ὰ rationi, ego occiderem ; per hune enim actum praescindit ut homieidium a prohibitione Dei, a qua constituitur in ratione peccati incit
lis e conlequens autem videtvi absurdum.
Respondeo, illum actum conditionaium posse P uviii duplieiter fieri. Primo solum attendendo ad objectum , ct non attendendo ad prohibitionem ipsus et actus . quam nune habet i de tune eonee simus . illum actum per ahidens excusati a malitia mortali , proptet inad vellentiam ad malitiam ipsus et actus, per se enim ille actus seeundo modo sectui est peccatum ino tale , quia istemet ictus adhuc conditionatusii is
110쪽
niane de facio prohibetur graviter a Deo ; quares aliquis ad vettit ad hane prohibitionem , sam
peccat mortalitet eliciendo illum actum glaurieti cohibitum..iis. Dices, actus voluntatis non prohibemur, nisEm D. propter objecta et eigo si per ipsum actum obiectum praescinditur a malitia mortali. aetus non manebit mortalitet prohibitus. Et si M. Reipondeo juxta supiadicta, adiis volunta tis prohibeti propter malita am grauem , quain objectum liabet contra rationem a quate dum objectum non praescindatur ab illa etiam mali ita graui , actus adhuc manebit pio lubitus staviter a Deo. Cum ergo de facto Deus pio hibeat grauiter voluntatem occidendi propter malitiam grauem . quam homicidium habet contra ratio nem , consequens est . quod de facto prohibitast glauitet a Deo omnis voluntas, quae sera tui in illam malitiam grauem contra rationem rilla autem voluntas conditionata non praescin
dit objectum ab ea malitia r ergo illa etiam voluntas nune prohibetur a Deo, de displieet Deo grauiter grauitate saltem philosophiea iergo pollum per actum repexum ad vellere, quod illa voluntas displicet Deo grauiter , de quod ptohibetur a Deo grauiter et ergo si eum ea ad vellentia adhuc perseuero in ea voluntate , iam volo habere actum prohibitum g ta vitet a Deo . de per consequetra pecco mortaliter.
na---. Dicunt, non posse actum habete majorem ma litiam , quam reperiatur in objecto j quare si objectum praescinditur a prohibitione, de offensa Dei, non potest actus habete malitiam osseu sae Dei.
I risistia uia Respondeo actum non posse habere malitiam, rartuum quae sotinaliter , vel fundamenta litet non sit in obiector posse tamen habete mi maliter aliquam malitiam , quae solum sit in obiecto tandamen ta iter, ut contingit in hoc casu, quo relinquitur in obiecto tota illa malitia, quae Deo grauiter displicet. de quam intendit vitare, de erga quam prohibet omnem affectum voluntati et nostrae: quam prohibitionem contemnit homo, dum ea non obstante vult adhuc ostendere suum asse ctum praesentem erga totam illam malitiam gla
, i, Decima obsaciunt, sequi in nostra sententia. o omnia peccata mortalia elle eiusdem speeiei ato
.. . nra in ratione peccati mortalis . quia cum comitituantur in eis e peccati mortalis propter osseimsam Dei, patum interest, quod aliunde disseiant ex patre obiecti ptoptii: nam tota illa differen
tia non constituit grauitatem molialem , seut saliquis peceat et contra votum non mentiendi, de contra votum non deti aliendi letiitet, illa dic serentia non sacelet illa duo pereata diuersae speciei in ratione peceati mortalis , quia grauitasia in utroque solum piovenit et ex violatione voti eontra religionem ; unde etiam videtur sequi, quod in conseisione non oportebit explicare aliam i pediem , nis eam , per quam constituitur peccatum iis ratione mottalis: nam aliae disserentiae . quae de se non sunt mortales, non sunt vise
materia neces laria consessionis.
EM. ..,. Respondeo negando sequelam e nam lieet solum constituatitur in laetione moi talis ea peccata.
quatenus sunt contra Deum . in hoc tamen ipso ca a. d. de Incarnat. valde differunt pro diu ei state nimirum speelsea ipso: uni praeceptorum Dei , quae violantur. Pio
quo opoitet meminisse docti inae comunis Theo logorum in materia de precatis , de de qua agit late Thomas sane beet tis. .de tieto,cap. ii 1 r. saucia r.
quod scilicet peeeata, quae fiunt contia obedien tiam superioris . non sunt omnia in eadem speeie infima inobedientiae . sed pertinent ad vitia opis posita singulis piaeeeptis . unde qui violauit je- simium, vel setium contra praeceptum Ecelenae, non latis facit, is in confessione dicat, se peccasse contra praeceptum Ecclesiae, sed debet expliea re matellam piaeceptam ; quia licet seclusa prohibitione Eeelesiae illud opus non fuisset peceatum
moti ale. posita tamen plohibitione eontiabit malitiam, non inobedientiae ut se, sed talis in obedientiae contra religionem . vel temperantiam, &c. Ratio autem huius communis doctri nae est, quod lex intendit formaliter rectitudi- .nem virtutis . quam piaeeipit ; quare ex diuelloniolivo sol mali diuersa etiam erit in specie lexi elumi a lege audiendi facium. Se per conse quens reeeatum huic ledi oppositum diiseri specie a peccato opposito illi legi uixta diviti stati mspeeilicam legis violitae : unde sumitur discit
men a peceatis contra votum s nam per votum
non intendimus sormalitet honestatem viii vis promitiae . sed solum cultum Dei s votum enim est actus religionis, quae tot maliter solum in tendit colere Denim : accipit autem pro materia rem promtilam, quam non intendit formaliter, sed materialiter in ordine ad colendum Deum; ideo piobabile est, peccata contra volum omnia ei se eiusdem speciei in lima,quod tamen de pie-
eatis contia obedientiam nemo dixerit. Hi ne his, laetari patet elate , quomodo non omnia Peccata p. em e.
moi talia sint eiusdem speciei insimae in ratione mortalis a nam his habent rei oppositionem' conti a legem grauem Dei, quae lex non est eius dem speeiei. ita diueto iuxta diu ristatem virtuistis piaeceptae , cuius tectitudinem sortiraliter in tendit Deus per seu in praeceptiam : debet ergo explieati in eonfessione materia ipsa. in qua peecatur , ut explicetur lex diuina diueio, quae petillud peceatum violatus. Undeeimo objieiunt. s nullum est peccatum tib mortale, nisi pro vi opponitur contra praeceptum ol- . . Dei , sequi nullum latae latiam , vel SL peliorem creatum posse obligate subditum iub incitati nisi supponatur ad vellentia ad Deum . quod videtiit derogate multum auctoritati Supetiorum. Hoe tamen nullam habet d: Heuitarem , quia a statim nee etiam l laetati possi in t piaeeipere sub exeommunieatione . nis subdito attendenti ad Deum.
Suiseit Supetioli, is possit suialito rixea peregrauiter ea glauitate, quam subditus concipere potest i grauitate nimiium morali , si subditus solum attendat ad regulam rationis a grauitato vera Theologi ea, si subditus attendat etiam ad Deum , qui praeeipit obedientiam erga suptii res. Certum enim est, non posse superiorem hacbligare subdit uin, ut per inobedientiam factam
sine attentione ad Deum contrahat tantam malitiam , quantam e traheret. si attendistet etiam
ad praceptum Dei de obedientia piae standa si
perioribus creatis. Omitto alia leuiora argumenta , quae non