장음표시 사용
91쪽
diuina ex lentia si valde tenui , si Et ali.
quo modo percipiat. Deum esse infinitum. Hi ne est ex ira capite defitate nostium peccarem ni initim a giavitate infinita . quia peccatum esseo tantam lini tam , non e ii rixeise esse contra Deum infinitum , sed esse eontra Deum infini tum, re eius infinitatem rei secte cognosci ab
Concedimus .illud compos tum ex nostro actu malo, de die nitate Dei eile quidem aliquid infi- iti nitiam in eis e entis eum ineludat in se aliquid infinitum s non tamen est aliquid infinitum in genete moris in ordine ostensae, quia me peccare, de Deum esse infinitum, non habet infinitam vim in aestimatione prudentum ad provocata.dam indignationem Dei, eo qi: Ad limitatur illa vis, de pio voratio in genete moris a deserui cognitionis , de advertentitit, qui semper reperia ut ex parte nostra in omni peccato. Obiiciunt secundA, peccatum mortale meremtur, quantum est de se , condigno poenam infinitam simplicitet i ergo habet infinitatem sim. plieitet in ratione malitiae. Consequentia videtur bona, quia effectus eontinetur in vii te suae caulae et ereto portia insitita simplieitet non. pineti contineti . mii in e ausa simplieitet infini t a. nempe in infinita culpa. item merita Chiisti ideo sunt simplicitet infinita . quia quantum est de se, continent in ratione metiti quidquid potest eade te sub meritum: sed peccatum sint
sitet meretur, quantiam est de se, de eodem modo quidquid cadete potest iub metitum poenae et ergo etiam in illo genere habet infinitatem simpli est . Antecedens vero, stilitat peecatum mereri de se poenam simplicitet infinitam, probant, quia per peeeatum mortale homo
non lotum meieret condigne carentiam brati
tudinis . sed etiam catentiam unionis h postati- eae ad sualii naturam ; quam unionem Deus dii Dissime negaret homini ob peccatum moria e , etiaras alias voluisset eam humanitatem as sumere. Potia esse romam simplieitet infinitam illam carentiam unionis . probatur, quia eo est peior eatentia, qua melior est soritia . qua privat . sed illa eatentia ptivat bono infinito in in tali aestimatione et ergo ipsa eatentia in motali aestimatione ei it poena, de malum si plicitet in
i. Respondeo negando primum antecedent, D, . u. . ad cuius probationem responderi potest dupli.
citer. Ptimo negando, carentiam unionis hyp
statieae esse primam simpliciter in si mram; nam quantitas poenae non solum desumitur ex quantitate boni, quod aufert ut . sed etiam ex maiori necessitate , de debito , quos aliquis habet non eatendi illo bono: v g. si Optimatem, Ducem, vel Matellionem re laetas ad medioerem itatum equitis vulgatis. plus aufers , quam si eundem postea redietas ad statum memin i . de tamen in
. latione poetiae maior videtor eis poena postelior, quam prior, quia illud quod aufer . erat illi magis necessarium . quain quod pilus abstulisti. Item maius bonum est scientia PDilosophiae, v.
g. quam visus corporeu ; dc tamen grauini poena esset privatio visos, quam ieietitiae Philosophiae item maius bonum eii quaretus gradus gratiae habitualix, quam primus . ii sint inaequalis pei sectionis, de tamen si avioi poena esset totis
lete ptimum ab haberite uniram, quam tollere qualium ab habente quatuor. Similater eigo, licet vitio hypostati ea sit longe maius bonum,
quam gia a , gloria de bona corpotis , caetrium in ratione pisaiae gravius forsitan i niti, damnatus, cui negatur gloria, & giatia, de infligittit
gravi sitim poena sensus , quam si habenti titu-
sum ad unionem hypostaticam negaretiit unioratione peccati, de nulla alia poena imponeretur, praesertim ii relinqueret ut ei gratia de gloria ne v ione. Item etelo pretia pro ratione d
biti . seu tituli quem habebat homo ad illud bo num , quod au itiit a ideo gravior poena est negare Petto centum, illae ea debentur, Duam negare mille , quae non debentur et quare licet vitio hypostati ea iii maius bonum, quam gloria, quia tamen gloria debetur iusto, non velo vitio, ideo
forsitan grauius punitur negatione gloriae debitae , quam unionis indebitae. Denique si ratio tua aliquid probat, probat etiam carentiam uni nis pro uno instanti e te poenam infinitam e quis autem credat carentiam illam pio uno instanti esse graviorem poenam, quam cruciatum insoni
Deinde, ii contendas adhue , carentiam vitio. nis esse graviorem poenam infinite latione metia
totis boni , quo priuat, saltem quando esset aliis eui debita, tune facile negarem ex ea supposita one . deberi eam voenam peccato ; nam peccato respondet condigne , de aqualiter poena,
quam modo de facto habet, vel paulo gravior; illa vera pet te esset infinit, gravior: ergo non eaderet ecindigno sub mettium peccati. Quare,
seut tu concedis peeratum veniale non meteticondigne carentiam unionis hypostaticae, de per eonsequens humanitatem peccantem venialiter non dispoiu postive ad illam eatentiam de con digno , sed solum reddi minus congruam ad ob tinendam unionem e ita ex tua suppostione diem rem de peceato mortali, non inscire de condigno catentiam unionis, sed alias poenas minores,licet raddat subiectum minus aptum, de congruum ad illud donum consequenduna; de stetit unio priiuilla daretur ei, sui peccauit venialiter, ita ut per ipsam unionem tollereret macula venialis . ita si
vitio promissia sitisset absolute, dari pollet ei, qui
lethaliter peccavit, ita ut pet unionem sor mali ter tollet et ut maculi peccati. Dices, per peccatum motrale meretur homo gr. eondigne poenam interni: haee autem non com- E A. patitur secum vnionem et ergo ineretur eondigne
Respondeo, hoe etiam sequitur in peccante Die linvenialitet; nam peccatum veniale metetus cranis digne poenam sauigatorii , quae non compatitur secum unionem: eigo meretur condignὲ catentiam , seu dilationem unionis, sit ae etiam erit p*na infinita . cum priuet bono infinito: unio enim etiam per horam est per te bonum infinitum. Dicendum ergo est , supposto quod caream tia unionis sit insit ita simpliciter in ratione poenae, ut tu contendis . non eadere illi, meritum condignum peccati et quale ille, qui alatinae haberet ius ablolii rem ad obtinendam eras uni
nem , non mereretur hodie condigne carentiam illius unionis , sed meretetur condign3 omnem aliam poenam, quae non asserret secum illam carentiam i v. g. totqueri hodie acerbitate
92쪽
intens Ima , quia licet nune peccatum mortale
mereatur condigne prenam aeternam ; id tamen
est,quia illa poena aeterna non a fieri secum aliam poenam simplieitet infimiam:at vero in praedicto
calia , cum poeita aeterna assertet secum calentiam
unionis debitae, quae pet te esset poena sinpliciter infinita . non posset peccatum motrale mereri condigne totum illud , sed meieret ut insta illud quamcunque aliam poenam, licet non maneret condigne punitum : sicut ii lex imponit exilium perpetuum propter moechiam , dc moechus, qui exulat, haberet ius ad regnum molitio Rege, de eius filiis, tune sane moechus ille non metetur condigne , quod etiam adveniente illoeasu maneat in exilio , A priuetur regno , quia
tune exilium eum catentia tegni estit gravi poena. quam condignitas delicti: teneretur ergo exulare intelim , dum non debetur ei regnum,
vel alias etiam poenas graviores subire , quibus
compensetur diuturnitas ea alii; non tamen priovari tute ad regnum ratione exilii.
8 vel aliter diei pollet . eatentiam unionis in praedicto easu non elle poenam per se , & directam peceati , sed per accidens consecuta me quod neti pollet , etiamsi est et poena limplieitet infinita, quia poena per accidens conseeuta potest aliquando exeedete condignitatem delicti. stetit de facto peccato veniali respondet poena aeterna, non per se, sed per accidens , quia nimirum s ecatum veniale de se solum metetur poenam finitam temporalem post eius retiaci tionem ; quia vero damnatus non potest illud retractate , si per accidens scina aeterna ; ita peccatum mortale de se meretur poenam in serni, quae non esi simpliciter infinita ; quia tamen cumnae non potest itare vino hypollatica debita, fit
et accidens poena infinita, sicut qui patitur exium . de ratione exilii incurrit iacturam bono.
rum omnium , quae abiente ipso facile dilapida.' ta, de ablata sunt, iam patitur poenam graviorem delicto. sed per aeeidens a nam lex solum imposuit exilium , quod de se adaequat condignitatem d licti, non curando de aliis malis, qua per accidens consequuntiat ad exiliuiu : ergo licet e tentia unionis ellet poena simplicitet infinita, adhue peccarum de se non meteretur directe poenam simplieiter insultam , de per consequens ex hoe capite non arguitur infinitas pee
et . Sed adhuc obiiciunt tertio, pecearum ino
OMIectio tir tale condigne metet ut calentiam totius boni;
fit enim pereator indignus omni bono et bona autem possibilia iura infinita syneategorema tice : ergo peccatum habet infinitatem in ratione demetiti . scut metita Cliiiiii habent institialem. propter eandem rationem
. . Respondeo eodem modo , licet peccator sit indignus omni bono . non tam, esse distinum omni malo, sed malo finito; imo eum ipsa calen tia ulterioris mali iit aliquod bonum,iam possumus dicere , non demereti peccatorem omnia bona in diem neganira et evientia autem Miti post tui, lieet exeludat infinita bolia, non est poena simplieitet infinita . scut lupi a dicebam de ea rentia unionis hypost,tieae, quia illa eatentia de
cre it in ratione poenae ratione minoris necessitatis, de minoras etiam debiti, de tituli ad ea omnia bona, quae Deus posset in infinito producere.
obiiciunt quarto, quia quaecunque poena as
sensus est minos malum, quam peccatum et ergo obis quacunque posita potest Deus acerbiorem pW- qi ria. nam exigete usque in infinitum: ergo peccatum meretur poenam infinitam , saltem lyncategor maiiee, id est , maiorem de maiorem quacunque assignabili: ergo habet infinitatem in ratione ota seniae, de demerati. Hoe argumentum etiam pro cedit de peccato venialis quia maius malum est peceatum veniale omni malo poenae . de tamen non dices I peccatum veniale habete infinitatem in ratione odensae, vel demeriti. Respondeo ergo, peccatum esse simpliciter DC . maius malum qualibet poenae cateium ut poenast aequalis eulpae in ratione poena, non est opus quod adaequet ut in latione malis semper enim
culpa est prior . quam poena , sed solum requi ritur , quod poena si aequalis culpae secundum
ptopoitionem, id est . si tanta, quantam exigit ilia culpa, iuxta rectam . & riudentem gibetis tionem , & in hoe genere poena finita secundum intentionem habet aequalem proportionem eum culpa mortali, est enim talis, tantaque poena , quanta secundum rectam pie bernatio-tiem sussieit ad deteriendum horeines a pece tis , licet poena ellet infinita secundum inten
Ex quo etiam soluitur alia smilis obiectio, do quod obligatio vitandi culpam est infinita , selli Am inucet supra omnem aliam obligationem vi non euim obui saciendum est peceatum pio rebus omnibus: ergo peccatum ipsunt habet malitiam itis ni
Respondeo his argumentum probare, opera saevise M. Chiisti non habete tantum valoiem in ratio ne metiti, quantum habet peccatum in ratione demeriti; quia peccatum nec pio ipss Chiisti petibus, de toto eorum valore faciendum est. Item aeque probaret de veniali, ae in itali, vide se constat. Dicendum ergo est , obligationem illam non esse infinitam, quia magis obligamur ad vitandum peccatum gravi iis , quam levius; sed esse primam omiuum obligationem , quia repugnat elle peccatum , de non obligati ad illud vitandum , alioquin esset lieitum, quod est contra conceptum peccati. Ex hae autem maiori obligatione non olitur condigi, itas poenae smplicii et in Emtae, sed poenae sui scientis ad detertendum homines a peccato, iuxta icctam gubernationem , ut dictuin est.
Quinto obiiciunt , peccarum de facto con- so. digne accipere poenam infinitae durationis: ergo posset condigne aecipere poenam intentionis. Probatur consequentia, quia gravius est pati per aeternitatein poenam inferni, quam per horam , vel instans poenam ii nite
intensam Respondeo: Transeat, peccatum mereri con- R-Dietum
digne poenam infinite intensam temporalem, nego tamen . mereri poenam infinitam simplieiter, quia per te maior esset poena aeterna etiana finitae intentionis: de simili argumento probates . nostra opera bona esse infiniti valoris ad merendum praemium, quia metentur digne visonem Dei aeternam et ergo merentiat etiam
eondigne visonem Dei infinitae intensionis temporalem , seu per horam , quia maius prae mium est visio aeterna finita, quain viso infinita
93쪽
pei horam tergo metentur infinite. Non valet consequentia, quia vitio infinite intenta per limram non est infinita in ratione praemii r sie etiam de poena infinite intenta per si oram. si . Sexto obiiciunt et peccatum de sacto mereret pix condigne pernam in intitat duratio in se ergo lia. a. bet malitiam infinitam : nam offensa finita non postulat condigne vindictam in simiam: metitum enim habet se pet mo in eiusae respecturix nae, vel praemii: repugnat autem,efficium in finitum provenire a cauta finita et ergo poena infinitia ius ponit infinitatem in peccato. s. M. Hoc argumentum probaret etiam , bona opera nostia habere infinitatem , quia metentur condigne beatitudinem aeternam. Respondeo et go , infinitam durationem poenae non arguere intinitatem simplicitet in culpa, sed tantam pravitatem , quae iudita rectam gubernationem exigat illam poenam ad arcendos homines a culpa; de quia ea est hominum ad peccandum proclivitas, ut alia inserioli poena non arcerentur, neces se sim poenam ei se aeternam, ex qua aeternitate arguitur quidem , culpam habere quanda in in sinitatem, ut loquitur S.Thom. seu e Re infinitam secundum quid , non tamen simpliciter. Potest esto effectus inlinitus secundum durationein piovenire a causa finita . sicut viso aeterna pio. venit ut a causa morali ab operibus sititis, quod stellius intelligitur in peccato , cuius pia vitas finita oestulat ad aleendos homines talem poenam, sine qua non arcerentur a peccatis. si . septimo obiici potest . quia peccatum mortaleob. . hubet maiorem vim , ct e Graciam, quam me
Hi . ritu Chiisti, licet haec siit infiniti valotis: ergo illud habet vim infinitam simpliciter in generedemeriti. Antecedens probaetur, quia is postquam Chlistus meruisset,eius humanatas dimissa sitisset a Verbo , de peccasset molles iter, tune pei illud
precatum extinguerentur omnia merita piae
dentia illius humanitatis. iae perderent totam suam e caelam : ergo peccatum habet maiorem vim, quam illa mei ita praeedentia, lieo,uissent infiniti valoris.
Duraui vir. Respondeo in illo casu t sue possibili , sue
imprissibili) potentiora fore adhue merita praecedentia Christi , quam peccatum subsequens in hoe sensu , quod sei licet quamvis eo instanti.
quo peccatum fieret, homo ille vere esset turpis, de sit aut proptet maculam actualis precati, atque alea invisus Deo et caeterum merata praee . dentia proptet suum infinitum valorem adhue habetent vim . de condignitatem ad meten. dum i quod si mite illa humanitas postea peccasLiet dinosin a veibo . Deus condonaret illi ree-eatum . neque enim hoc praemiis in suptiat va lotem illius metiti, qui extenditur ad omne praemii im possibile . de excogitabile et quare adveniente casu . Deus statim remitteret illud peecatum in praeimium meritorum praeceden tium Neque enim mi nitet attendere a s il attin
raesciitem, quem habet qui piae natatur; sed ad
illum, quem habuit quando meruit, ut iuxta il-him examinetur valor metita: unde cum meritum suetit elicitum a periona infinita, melitum illud semper manet in acceptatione divina eum valore infinito , neque hie valor extinguitur per peccatum sequens. sicut etiam homo iustus per sua hona opera metet ut de congruo, ut si postea
lapsus fuerit, Deus illum effracitet moueat ad
poenitentiam, iuxta illud Psalm. o. cvim ae cerit virini mea. ne derasi uai me. Qui valor de congruo merati praecedentis non extinguitur rei peccatum subsequens ; nam pollea vere moveret Deus ab illo merito prae denti, idet peccatoti spiritum compune ionis, ta poenitetitiae: ergo multu nimus extinguereret vis, de eis cacia. meritotum Christi, quae erat infinita, per peccatum sequens, sed adhue possiet Deus moveri intuitu illotum ad eondonandum illud peccatum: quare licet posset Deus de potentia absoluta illud non condonare , metita tamen illa de e digno meterentur eius condonationem , vel saltem vehabetent vim ad illam merendam. Octavo obiici potest, peccatum quantum est de se inseri malum infinitum, est emita ccintilita- O .esis milvum, imo de destinctivum ipsus Dei quantum a. est de te , eum peccator vellet destiueie ipsum Deum ; est etiam ostensuum omnium creatur rum : ergo habet malitiam infinitam. Respondeo Helle , in primis non omne pec- Dilvium. earum habete illum ail dictum, etiam implicitum destiuendi Deum . nam peccator cello seit. Deum non posse intrinsece laedi, de aliquando ideo peccat , alias non peccatu ius. Deinde dxmus aliquando habete illum depravatum flectum destruendi Deum, si posset; non ideo acti s liabet malitiam, vel metitum infinitum i inplicitet, ii-cut nec actus iuraritatis, quo vellem Deo date totum esse quod habet, ii possem . habet inlinitam bonitatem vel metatum. Similiter actus,quo vellem dare infinitis pauperibus eleemol nam, non meretur in sinite , nee actus quo vellem oeeidete infinitos homines , demeretur infiniter .
ergo nee actus quo velle destri ere ipsum Deum. Ratio sumitur ex supradictis, quia bonitas, vel malitia actus non sumitur ab obiecto aliis metice,sed geometrice,quare tespectu obiecti infiniti potest esse actus finitus, sive malus, sue bonus. videatur Sal. d. se I. o. in te, ubi alias levioles i. M. obiectiones congerit, de dissolvit.
Eaeplicatar, se defenditur communis senientia , O etas ratio. Vidimus, insulseientiam nostrae satisfactio
nis communitet colligi ex dignitate Dei oflens, a qua volunt aliqui Oilensam tale sinplieiter infinitam, quam infinitatem impugnavimus se . prae d. quod si ollenia si simplicitet sinita, vidimus etiam sectione secunda . quam dissicile ex eius magnitudine colligat ut impotentia satin facieruli. Caeterlan adhue si angim est inaedictae rationi, quia Theologis antiquas .& modernis
eommunis est , & sanctis Patribus consentaneaream expressit S. Thomas in prasenti, a t. r ad a. s. Thom. his verbis e P cottim eontra Detim eam nissum Daedam in initis eis habet ex is instate . inreaasa estatia i tarito enim essensi est gravior, quanto maior est illi, in quem de inquitur. Piae o antiit eo, detriam satisfactio-M . o actuae Iarimae eritia hisberet e scaciam . itpote Dei es homini se Ulen, Eadem ratione uti tui S. Bonaven uta Bonaventi in s . Ast. io. quast. s. his vel bis et Tam oratiis e Diniaria . qua ob eius excedent. . M avxitatem
Dio infertur , quod nuda pura creatura perest
94쪽
recompensre aliquo ei asioli. vides , quomodo e si unitate Dei hi sensi inserant impotentiam satis is etendi: od videtur desumptum ex mente Pauli loquentis cum empliasi de magnitudine
huius ostensae, ad Hebi .ic. si atro putato deteriora mereri stippliena, qua silium Dei lotiralea. u. Hi , ct sangui tem testa nenti fontism H, HlpQuare patres ex magnitudine offentae arguunt hane impossibilitatem latisfactionis. Ambios ad Hebr. b. et actum fuit peccatum no irum , ut si rari non posse s alis indo , nisi unigenita, si sitia Dei moreretur pro nociis. S. Leo epiti. 8 i. Cudreto iliatio esse poterat, qua humano generi 'o
pitiaretur Detii , nis omnium causam mediator
Dei hominumque sensi erii. Chrysost. hom. go.
ad populum . Ne con das punirentia : tua enim pernitentia tanta nequii peccata delere. V. staforet paenitentia , inre timeres , seu posetiam . mpora tentia eii, ni fertir Dei in tricor aia , coisF-de. Quo etiam modo loquunt ut alii Paties inatelligentes, ex magnitudine peccati, de ex inae qualitate nostrorum operum reddi impossibilem nostram satisfactionem. non quidem quia demereamur primum auxilium ad contritionem , ut voluit vas iter, alioquin posito ulo auxilio , iam non eget necessaria noua gratia, & miseli cordia, ut acceptaretur eonti itio in satisfactionem. Cum tamen Patres manifeste dicant, etiam post poenitentiam exhibitam iniet venite magnam Dei miserieoidiam in rein istone debiti, ut constat ex eorum vel bis, ct ex Cassiano coliat. io cap. 8. bi numeratis nostiis operibus, atque xtiam dilectione. 3e poenitentia. subiungit: Et res hae
omnia feceri s , non erti l ictovea ad expiatio
nem licet ram nost reum , nisi ea bouitas Domiti, clementiaque si sepemi , qui exiguai , paruisque eonattia i e a libera itate Irosequ)rar. Ad quod saeiunt pluia loea, quae a fleti Sualerse l. s. post 1 .coner . ex quibus constat, hane impotentiam nasci ex inaequalitate ipsorum ope tum . quae etiam postqtiam sunt posta, non suis
eiulat placare Deum oden lum,propter maximami iraequalitatem cum offensa.
Dillieultas est in explicando i quomodo totaliaee inaequalitas si quidem finita est non possit
aliquando compensati numero , 5: diuturnitate nosti curanti obsequiorum. Et oliuilis aliis modis dieendi.
Rei ponarii potest, hane impossibilitatem proavenire ex magnitudine huius offensae, quae licet sit finita . tanti tamen pondens est, ut patiat hane impotentiam ; nam sicut, in sit culpa finita, parit tamen dignitatem poenae infinitae secundum durationem , eo quod illa poeta neeellatia si secundum rectam gubet nationem ad arcendum homines a tanta culpa . ut sus a dictum est , se etiam licet si ostenta finita, postulat tamen condigne non aboleti pet satisfactionem sui tam, alioquin s scirent homines , Deum condian hi laeari posse pet nostia obsequia . de offeniam
omnino extingui, sicilius auderent Deum o sendete . de minus gravitet sentitent de huiu modi oti ensa , quani oportet et ad eam omnino vitandam. Quale sevi pensata gravitate culpae mortalis . de s ocliuitate hominum ad malum, eondigne statuta est poena aeterna , quia minor poena non illiseetet ad homines continendox se
etiam pensata grauitate huius Oileusae, de homi-
num levitate. & imprudentia,eondignὲ sequitur
nulla hominis obsequia ad mattenda pro per se Oa Dei platatione, sed quocunque obsequio exhibito adhue manete Deo ius intellium ad latimnabilem aueisonem, he indignatiorem , ne vile seciet apud homines effensa, quam seirent poli se condigne suis opelibus expiari. Denique sicut licet pro poena aeterna peccato debita non rotast homo purus condigne salis suete , Chii ut tamen condigne satisfecit, quia eius institia satisfactio superat omnem peccati exigentiam , de condignationem: ita licet peceati Oeensa exigat non polle deleri nostris obsequiis de condigno, Christi tamen opera potuerunt condigre tolle. re, de delete nostram ostensam , quia eoium infinitas superat omne pondus, & gravitatem n strae offensae, ut postea videbimus
Dices . ergo haec impotentia satis saciendi non s c .
tam provenit ex inti inseca inaequalitate cis ensae risui. eum satisfactione . quam ab ext inseca lege Donaeceptandi nostiam satisfactionem, proptet inconuenientia , quae ex tali acceptatione sequerentur, nempe quod vilesceret, & siet litari tuties a cilensa, dem nam cessante hoe inconvenienti, cum offensa sit stilla, non erit cur non possit adaequari per obsequia sinita , per quae Nidei ut dao tantum, quantum per offensam ablatum fuit, Ac ita impotentia satisfacienda non critur, ex irae- ,
qualitate pretii, quod redditui ut ita dieam lis d
i toptet inconvenientia, iliae ex acceptatiore no
niae latissa ionis sequerentur in iecta hominiam
gubernatione. Consequens autem vi tritit non esse ad mentem Theolo solum de Parium, qui impossibilitatem huius satis sectionis reductitit ad Diae qualitatem nostrae satisfactionis cum ina gnitudinae olfensae divinae. Respondeo negando sequelam piovenit enim pia lis haee impoletia ex inaequalitate satis sectionis cum otibnsa; nam aequalitas satisfactionis non cons-stit in eo quod delut tantum , quantum ablarum fuit .illa enim aequalitas pertinet ad materiam, de
obligationem iustitiae . haee alitem satis sectio, de qua loquimur , non veisitur in materia iustitiae, sed eius aequalitas consilit praecise in eo, quod ponatur a satis saetente quantum sat e st, ut oden sus eo indigne placetur ab ostensa priori r potest
autem eontingete reddi tantum, quantum ablatum est. S: tamen non poni quantum sat est, ut o sensus non maneat adhuc lationabaliter indignatus, pensanda enim est haee proportio non solum ex quantitate rei ablata , sed etiam ex quantitate
pelieuli, quod ex saeui placatione subest altet ius
offensae: quo periculo attento , S attenta etiam
neeessitate vitandi similes offensas, de eas ponde tandi. taxatur satisfactio eondigna . ita ut illa scae scalis, quae attentis iis omnibus satis est, ut on m sensus placetur: illa autem intrinsece,de de se in aequalis, quae attentis iis omnibus non sui seit ad placandum ossensum ; nam satisfactio in rati
ne aequalis satisfactionis haee omini intrinseehdebet respicere. Quare scut aequalitas poenae eum delicto non est solum pensanda ex quantitate damni dati . de accepti, sed ex suis eientia,
quam illa poena habet ad det et tendum ab ea cul- .pa , & ex necessitate placauendi, de deteirendi homines ab ea culpa . quibos omnibus pensatis
dieitur aliqua poena digna, de aequalis e se etiam de satisfactione dieendum: est s est enun saltasa-
95쪽
io quas quoddam genus poenae, quam ex morali xliiniatione piud, tum ostens ot debetae imponere tibi ad pia eandum offensum et quate
qtio magis interest re iterum ostendatur , eo plus iuras moralis videret habere offensus ad maloiem satis sectionen, exigendam, ut condi. gne placetur. Vae omina non possunt me litis probati, quam ex communi hominum sensu ita de sui, o laniis sentientium , de ex his capit:bus glavitatem offensae, &eae illam satisfactionis Ponderantium: haec erto crescere faciunt in Osee e offensam de latisfactionem, ut possint mutua adaequali., . Nec ratio hoc modo explicata digeit a latio ne , qua Patres , de Theologi probant magnitudinem nostiae offensae ex magnitudine Dei ensi; nam ex dignitate, & nisi e state Dei os sensi provenit, quod eius ostensa tanti fiat, ut iuxta prudentum aestimationem deceat nullam odendentis satisfactionem admittere et non quia
sit offensa infinita, sed quia lieet si finita, exigit
totum illum ii iem , ne homo ad peccandum pronus audeat tantum malum nee te . videns
sibi possibilem satisfacionem; de hoe est , oile, sam eteseere ex dignitate personae Oileusae : nam quo illa perso ira dignior est, eo plus satisfactio. vis deeet exigere ab citendente , ut o ensa plii- iis aest vertit . de eo disti cilior sit, quo apparet distiei licit spes obeandi personam taensam, de hoc etiam est illa quaedam infinitas, seu seeun- - , dinia quid, quam S Thomas, & alii communi-tcr ponunt in peccato, icilicet pondus illud, ia tione cuius prudentes censent, rationabiliter minere Deum implacatum quacunque satisfactio-
. ne peccatoris postia : in quo sensu potest etiam
diei habere quiuidam infinitatem in ordine adplomerendam poenam , quia posita quacunque poena temporis finiti, adhue condigne meretur diuturniolem, licet non meleatui infinitam sim plieiter , ut supra vidimus.
38. Obricies pilino, si homo non potiet satis L.
D u. . t s.cere de condigno pro peccato mox tali, nisi perire . actum solum supei naturalem , adhue manet et ex natura rei inexpiabilis offonsa vi quia homo intuta natura non potiet liabete illos actu, sines preoli condonatione Dei . de stillicient et deter rei et ut homo ab Oilenta , sciens sibi ite impos tibilem satisfactionem et eleto latio illa a nobis adducta non probat, requiti satia factionem in si
R. . i. . Respondetur, offensam contia Deum proptet suam gravitatem exigere, quod nemo in qu cunque statu peccauerit , possit condigne lati facete pio illa. Cum ergo homo elevatus ad fiunem supernaturale in , Se constitutus in illo ordine , adhue possit peccare . de offendere Deum, consequens eii. v actus super iraturales . quos in eo statu potest eli te , non si is elant ad iatrita ciendum pio illa offensa . alioquin iam in Posiatu esset suffetentet expiabitas , de non est et lollieienter pio visum ad a. teriendum hominem a peccato.s . . Adde , tantam esse gravitatem illius divinae
mi, a fra. ossentae, ut opniteat hominem illam i ps te hen
Am dete tanqualm sibi omnitio incompensibilem. -- - noti solum naturae vitibus, sed etiam gratiae; si enim applehenderetur iastem ex vitibus gra: iae compeditabilis, iam aliquo modo facilior redde
retur offensa. Denique potulisset etiam fieri sta
tus hominum mixtiis,constans ex aliquibus cie tis in natista pura, de ex aliis elevatis ad finem sui ei natu talem, S potentibus operari super natu-ial ter et ii autem peccatum roget condigne eompensari pet satisfactionem supernaturalem, roget tune homo aliquis sati sacere per acti s , stipet naturales pro alio cicato in natura puta, qui peeeailet, de per conseqLens reddet elut sa- ei boi o ensa : satendum ergo est , hane esse pec- cati bauitatem, ut reddat undique homini im- possib lem satis actionem aqualem per se, vel retatios Huicumque illi sint: tanta enim est Ma. D.. . . , testas Dei offensi, ut tota haec ineompensabili mares tas non sit nimia, nee excedat metita illius onsenta.
Obi seleg seeundo , satis esset ad deterrendos clo. homines a peccato giavi, si scirent, non posse os
placari Deum , nisi per voluntaliam oblationem .uis .
tua peccator offert et te spontanee ad poenas in erni perpetuo tolerandas , de aliunde seitet, Deum habete deeretum sit missimum acceptandi illam obligationem, de eam in perpetuum exequendi : eigo per huiusmodi oblationem cum illis cirranstantiis serenia pollet condignὶ pla-eati Deus in ordine ad culpam , sine peliculo quod ex possibilitate talis placationis iacilior iedderetur offensa divina. Respondeo, in eo casu adhue totum illud de. Dita . terreret solum per modum poenae subeundae, non veto per modum implacabilitatis Dei, se iret enim homo , Deum citissime placati posse rei illam obligationem a timet et tamen poenam , seu effectum qui postea sequeretur.μDissieultas autem offensae , de qua agimus in praesenti, di quae irascit ut ex uti possibilitate placationis Dei , debet considerati piaeci se ex hoe capite, quatenus scr- licet si peeeo, debeo habete semper Deum a vei sum, de implacabilem, quae disti euitas iam cella-
tet in praediisto casu ; non enim timeret tune ha- φbete Deum implaeatum, sed potius eiiciitam,qui
ex placatione sequeretur. N poenam quam alitii de illud peccatum iam metebatut . etiam ii homo non se offectet ad illam patiendam. Debet autem ocisa Dei ex vitaque parte deteriere sucse temet homines , scilicet ex uel bitate prenae Asubeundae, de ex debito indignationi divinae. itu ex implaeabilitate divina,quae poli peccatum ie- , qui tui, de nullo modo povit impediri. Obiicies tertio , quia de facto ex Leilitate, ci. qua Deus remittit peccata, sequutitur eadem, de to maiora inconuenientia : sacilius enim homines D- peceant, eo qu5d sciunt. facile posse obtineri peceati veniam, de tamen hoe inconveniens non existimatur de pacto tanti pondetis , ut debuerit impedire iustitistionem Sacramentotum , de alia media remittendi peccata. Respondeo . aliud esse . quod peccatum ex se o postulat. vi ivata sui gravitatem vitetur et uliud velo id quod Deus ex tua miselleordia Laeetes oceii , qui scut potest eondo re poenam quae alioqPin titionabilitei exigitur as teteriendras peceatores . ita pote ii condonare cultam. S: pla-eati sicile . licet ex hoe ipso ne illotes reddant ut homines a s p ecan ium. Ad e . totum hoe de facto fieri sine condiena satisfactione ex parte noctia , non tamen i ne
condagna, de supelabundanti ea parte Chiisti,
96쪽
ius satisfactio eum si valotis in siniti, potititiationabilitet superate illa omnia inconivnientia, quae ex sacilitate veniae orirentur plus enim
valet satisfactio Filii Dei ad placandum , quam
suilitas peccandi sequi ta ad tetardandam ve-
Objiciunt quatto aliqui recentiores contra hanc nostram eoitelus diis, cpria si ostensa Dei esset simplieitet in sinita , prout aliqui volunt, tune pio Idubio maior satis sectio exigeretur, quam si non sit simpliciter infinita ; quia itinei gis resecret illam vitare, quam nune ; sed cone solum exigeretur satisfactio simpliciter in
finita e ergo nune ratione aequa latatis cum osse im
ia non requiritui satisfactio simplicitet infinita, sed sui seit finita. Ad hane objectionem facile respondeti potest
ex nostris principii , eo casu cileniam fore ni viorem , quam nunc, atque ideo quantum est de se , praeli ituram ii ius fundamentum ad omnimodam incompensabilitarem , seu ad impossibi lem reddendam compensationem ; quia tamen nune hae offensa, licet non sit infinita,est tamen tanta, ut si mradis omnibus vitabilis, nee potest alit et vitat niti reddendo impossibilem compeii L moneni ; hine est,non a sei nune minoiem in compensabalitatem . quam tune i litat enim esset maius tui amentum in Ogensa ad pati eoda in il iam omnimodam incompens bilitarim ; nune tauiuen daret sibilia lens fundamentum ad eandem ineo impentibilitateni Nego igitur tune majori misitis factionem exigena am. 'Lam nune , quia licet tu te esset ex parte ostentae maius sui amen tum eui exigendam illam satis actionem, innie tamen est iniselen ,& eum in satisfactione imposnsl, ii non det ut magis de minus , non est inconveniens , quod nunc ex grauiori ostensa non nas. cet et ut mainc impossibilitas latissaeiendi. sed ea
Die es, licet lingula pee dii mortalia snt vitanda modis omnibus, Se ideo homines debuerint teneri ab omnibus per poenam si fileientem, adhue in ipsa petita est inaequalitas pro inae tu lit e peccatoium : ereo etiam in exigenda salii sui Oile potuit, & debuit ei se inaequalitas ploinaequalitate offense. Respondeo negando consequentiam, quia in poena lenius cum aeternitate pa nae intoletabilis, quae intolerabilitas poenae aeternae reqVita bali rad deteriendum hominem a peccato . rothit elleni is , & minus . de ideo debuit poni inaequali tas. ut seruaretur proportio eum inaequalitate eis minum : at vero in ordine ad satissae endum non potuit ei se magis . de minus eum impossibilitate satis sus endi, quae omnino requirebatist ad det et-ienaum homines ab offensa graui Dei. Quare magis a a tem sumi potest Hiems tulit ex aerei nitate prenae damni , quae quia DCn recipit magit, de minus, eadem de eiusdem rationis respondet
inaequalibus pietatis, quia licet in graui mi peerato reperiatur liba:us sundamentum ad poenam aeternam damni . in alio tamen mortali minus
graui reperitur quod sui scit ad eandem podinam: ita nune responde rauior poena damni pec
cato graui oti,nec responderet grauior, licet re
catum habetet infinitam malitiam, sed eadem eum maiora sui amento. ita de impossibilitateiatisfaciendi dieendum est. c. u. ae L isto de Ieram .
obiiciunt qui nili et ergo peccatum etiam ve- c .niale non poteti condigne expiati per satisfactio- O - nem finitam , pio pter magnitu inem Dei seos per illud. De lioe dicanas I. . Obii dies ultimo : eigo si peccatum feret cum c . . me
a veitentia ad solam malitiam moralem, prout rana. Opponitur contra naturam lationalem, de sine attentione ad offensam Dei, non esset inexpiabile pei satisfactionem peccatoris, quia tunc non
cresceret ex peisona olfensa s de tamen tune esseCpcccatum graue et ergo illa latio desuinpta ex ia- finitate Dei, non est uniuersalis ad omnia see-cata grauia. De hoe dicemus ex rioseita si Tioue
Ex dictis insito piimh, neque etiam in natura . pura potuisse hominem satisfacere condigne pro
tuo peccato, quia etiam tune militaret eadem ia tio iupta posita, licet tune homo non esset eleuatus ad finem supernaturalem, atque ideo peccatum non asteiret priuationem graiiae,nec re insiliopeeeati afferret secum gratiam justi scantem, ut nunc ageti, de ex hoc capite non esset nectitalium tantum me tum ad illam remisionem pro
merendam,caercium ad trirc ostensa te tinei et uiam grauitatem in ratione clienta, di per consequens
non essit expiabilis ullis obsequiis rori hominis,
propter magnitudinem personae ostensae. Petes , an saltem de congitio, si v satisfactione aliqua impersi a prisset tune homo satisfacere pio peccato ; sciat nunc saltem de congruo , dentis et secte satisfacit per actus supernaturales.
Respondeo, non i uenio clartim inccnticniens
in eo, quod homo de congruo posset bonis acti ' bus aliquam impet sectamiatis iactionem exhibere , non quidem ad diuinam gratiam conellian dam, sed solum in oldine ad placandum Deum, ut maneret auersus postlite ab homine ratione reecati a nani sicut in ordine glatiae Deus congiu3rta ii potest actibus imponat uialibus,ctit etiamisi ordine natulae non erit Deus deprecabilis , deplaeabilis saltem de congruo pedibus bonis naturalibus
Diee, i et go nune etiam de facto actui boni tanaturales meientiat de congruo remissionem re eari. Plobatur sequela , quia actus natiuales habent nune eandem bonitatem , quam haberenti et go licet non trabeant vim meiendi de congruo jutiiseationem , quatenus includit in stola gratiae et habebunt tamen vim merendi de congruo remissionem peceas, quia hae e secundum i enon diaeti 1 remissione peccati, quae est et iri
Respondeo negando sequelam,quia sicci actus res oti .
de se habeant nune eandem congruitatem, quam tune haberent: Deus tamen in hoe statu decreuit non remittere peccatum , niti reconciliando hominem secum. 3e reducendo illum in suam a mi est iam media statia habituali; quare ille solumineretur de facto remissionem peccati etiam de
congruo , qui meret ut de congruo infusonem gratiae. quam quia non meretur per actus natiuia-ie Gentilequens est,ut de facto non meteantur,vcliniis faciant de congruo hi actus pro peccato. In seio secundo, non solum pecca mem sed ne- c.-que etiam hominem ius tim,& gratrum,posset5- digne satis suere pio suo pectato ptat Crito, qua ad licet opera hominis iusti liabeant longe plus ua- 'lotis,s: metiti, quam eadem opera elicita a pec- Id eatore
97쪽
8 6 De mysterio Incarnationis,
eatote ; non tamen habent si Geientem valorem, de coiis ignitatem ad satisfaciendum pro peccato. Prouenit autem hic desectus potissDuum ex eo quod te pugnat opera habete ex gratia habituali condignitatem ad satisfaciendiim pio debi to, quod necessario pia supponi ut remi ilum, Ne xiiii quin pei eandem gratiam ; opera autem itiai vi dignificantur a gratia, semper i apponunt debitum peccati abolitum per eandem gratiam et ergo repugnat, habete haec opera vim , ct v intem ad expiandum illud debitum. Dices, habent saltem vim quandam conditi natam . id est, tanti ponderis sunt ea opeia iusti apud Deum, ut si adhuc extat et offensa, aboleretur condigne iis obse sinis. Sed eoiitra , quia is extaret osse nisi, non haberent illam vim . nam totus valor botum operum fundaret potissime ita eo . quod non extet offen sa , alioquin opera nihil client coram Deo: ergo repugnat, i te vim conditio natam ad extin quendam offensam, ii ad litie extaret ; esset enim habete valoiein ad extinguendam offensam etiam in casu . quo non habetent valoiem, quod extetminis repui nat. Addo,ex ea hypothes non extinguerent condigne peccatum, etiam is intelligerentur eum eo dona valore,quia tune militaret latio si pia posita oria ex dignitate Dei, cuius offensa tanta est. vi non nis per valotem infinitam debeat expiali. Dices, justus meret ut condigne suis operibus alatiam habitualem, saltem quoad eius augmentam et ergo meretur omnes effectus formales ipsius gratiae, qua a non postumus promereri gratiam, & non promereti eius eilectum sormalem: sed e tactus sol malis gratiae est mundare a peec to : ergo homo iustus meretur de condigno ablationem peccati.
Respondeo hominem iustum suis actibus pi
meteri condigne augmentum gratiae , quando Ier glatiam non est expiandum peccatum ; non tamen quando in susto giatiae affcri et secum ablationem peccati; quare is peccatum non eilet re
nussum . licet homo intelli lettit per impossibilet iustus, non mereretur e digne gratiam ex
pulsuam peccati , quia in ratione doni, & ptae iiiij multo plus est remittere peccatum . & daregia iam , quam augere gratiam praecedentem post peccaturi remisi una. & multo major estieaeia , & valot requirit ut ad promerendum illud primum, quam hoc secundum.
trom pro peccato commisso a que adtemtentia ad offensam Dei potuisset satis
astili cultas haee oti tui ex doctrina sectionis
praecedentis ; eum enim dixerimus eum communi Theologorum , impotentiam satisfaciendi pro peccato mortali prouenite in homine puto ex magnitudine , seu infinitate Dei otiens: consequens videtur, quod ubi non interveniathae ratio offense diuinae , non si etiam illa omnimoda ineompensabilitas: cum ergo ille , qui non seitet, Deum offendi suo peccato, vel quia in vincibiliter ir notat, esse Deum i vel quia timvincibilitet existiniat, Deum nihil eutare de pio-bitate, aut impiobitate hominum, hie non con-tta heret in suo peccato malitiam illam otiens nis diuinae , & per eonsequens pro huiusmodi peccato posset pios Dis viribus adaquato satis.
facere. Aliunde velo si hoe concedat tir . videtur sequi, poste purum hominem satisfacere de cibim ligno pro peccato mortali: nam si is ponimus, illum actum habete adhue malitiam piauem contra tegulam rationis, ta conita ligem Daretae die antem , Quod tibi non vis, altera ne sccciis; quare erit in i pecie homicidat, adulterii, &e. de per consequens non erit peccatum leue, sed graue, & dignum poena aeterna. Hane quaestionem breuiter olim tetigi in tram is de hsiit te . O Magitia itima oram m,
ubi expli in quid in hoc puncto sentii cm . quia
tamen quibusdam reeentiolibus, qui ducti ai ct ritate P. Salas oppositum do ei ant. illa mea scimtentia disti ei lis visa suit, nunc aliqua addemus,&rem hane ex prosciso explicabimus. Stippono autem,peccatum illud,quod cum illa o. ignotantia inuincibili iuret , adhuc fore ciscn- sis se , t .
iam Dei, quia ad hoc ut ego mea actione osse n. scis ais dam aliquem, non requiritur, quod sciam illum fio M. offendi i nam ostendere is tim iii date illi latio nabilem causam . & cccisionem indignatis ius conita me s potest autem aliquis rationabilitei indignati eontra me pios ei meam actionem tiri pem. bcet ego nesci crura , illum tala actiones os sendendum. Si e pater . v. g. iatmnabi dici india gnat ut conita filium si opter ad limia , vel alia eius erimina , licet illius non ad vellent ad peii eulum ineuirendi paternam indignation citi , rein hoe sensu dieittit vere patet ccensus propter si ij et imina, non tamen habet actio filii mali tiam sol malem offensa paternae , quam haberet,
si seiens , & videns, illam. displicet e patri , cui
tenetur obedire, & placete . adhue committet et adulterium, vel homicidium. Sic etiam in piaesenti satemur, omnia peceata, etiamsi fiant eum ignotantia, vel inadueitentia inculpabili diuinae offensioni, , & indignationis , adi e ostendere a Deum s omnia enim displicent Deo, omnia datit Deo iustam eausam alicuius indignationis contra peccatorem et non tamen conriahetent in eo
casu malitiam sit malem offensae diuinari quia phaee malitia non potest refundi in actum , nisi cognoscatur, eum sine cognitione non possit esse
vlio modo voluntaria et tune autem non magis cognos ei tui, quam ii reveta non esset et non ergo
imputabitui operanti quod eis delit Deum. sed quod oeeidetit, vel moechatus suetit, nee Deus indignabitur . eo quod ipsum ostenderit , sed ptoptet homicidium , vel moechiam , quae potest diei odensa materialis Dei, ut di inguat ut ab illa alia , quae potest diei formalis , quatenus eontrahit sol malitet malitiam olfensonis diui nae et lieet adhue secundum aliam eoni delati nem hae ipsa posset sottasse appellati offensinnaterialis, comparata cum alia, qua aliquis see- caret non solum praevidens diuinam ollensio nem, sed eam directe volens. de intendens, A ad hoe ipsum peccans , ut offenderet Deum . qtiae
esset formatissima offensa , ' diues reeiei ab aliis duabus,de illa tamen nune non agimus, sed de solis aliis duabus, de quibus quaerimus,a nota sensa prima materialis , sine malitia offensonis Dei, propter eius inuincibilem ignorantiam, adhuc
98쪽
adhue esset adeli grauis,ut non pollet pro illa cauti fieri unquam a puta creatura quod quidem
idem est, ac quaerere , an reipsa ellet peceatum mottale, quale a Theologis, de patribus vi ut pa- . tut : nam si pereatum mortale esset, non videtur esse eompei abile pro obsequio putat et eatutae, cum in omni peccato moi tali Theologi , de Pautres agnoseant illam infinitatem secundum quid,
Vis, P. Denique aduecto, hoc dubium posse proee- dete vel absolute , stilicet an de facto dent ut talia peerata eum illa inaduertentia offensoriis di
vinae. Ad sine malitia sol mali osse ita diuinae , depto quibus poli et homo pulus satis aeere , vel posse s t edere solum eonditionaliter, scilitatari s teipsa daretur tale peccatum adhue esset mottale, de incapensabile per putum hominetur de hie eii senius intentus in praesenti ; obiter tamen aliquid dicemus de ptiori sensu absoluto dii. De hoe dubio in his sensu Theologi antiqui non satis distincte loquuntur. Ex receiviotibus salaa. vela aliqui illud tetigerunt. inter quos P. Salas
tentiam recentiorum , qui dicunt, eo casu illud homi eidium non sole peccatum mortale. ipse .eto in hane sententiam acritet inuehitur, apupellans eam parum tutam, de valde perniciosam: quia ex ea sequitur, de facto plurima homieidia . adulteria. de alia eiusmodi esse solum peccata venialia, quia fiunt cuin ignotantia, vel saltem in aduertentia actuali inculpabili legi, diuinae; nee enuis homo quoties peceat, recoidat ut Dei, aut diuinae legis. L Hane sententiam P. Salas eius auctolitate ducti
drieuetunt ut dixi aliqui recentiores, de pro ea
qui mi. - adducunt plures ex antiquioribus, de recenti oti-
., ad m, bui, sed sine sufficienti iundamento e nam ij si di explicit . di eunt, illud homicidium adhue in eo eam sole malum moraliter, de peccatum , quod qui edim vel illimum est . eum adhue in eo ea su hau
beret mal:tiam moralem per oppositionem cum tegula lationis. Nunc autem non 'linerimus , anesi et peccatum.sed an absque malitia sol mali os s usae diuinae , quam tune non haberet. adhue
habetet illam glauitatem . ratione cuius nune
Theoloni t tibia uot illi insinitatem quandam , de ineompensabilitatem E de quo puncto illi aucto
res nihil dicunt et quate pro hac sententia non ct res ad po sum adduci Gregor. le Arim. in rid p. 1 .q. r. Alim art. i. 3e Gabi. dist. s s. qna t. nica. quatenus di-
eunt, quod ii per impossibile non esset Deu . adhue homo pee te posset: satemur enim. illud
P eta suis fore peccatum, nec enim nomine peecati ne 6M---- ee latio intelligitur peceatum mortale : nam de
peeram loquitur Ioan. Apostolus i. in. i. m dieit . Si dixe imis quo rim peccatum non habe- ipsi nos seducimus, O verit ala tu notis non est. s e. ubi ctitissimum est, sermonem elle de pec eatis venialibus , alioquin esset de fide, omnes homines precate mortaliter. Minus fauet eidem A imi sententiae Almaintis in moratira 3. s.' dig. ubi so lum dieit suis te ad rationem aetias mali . quod
Zumel. st conita rectam rationem. Aiseitur etiam Zumeli. r. vati s S. a in . in . mini. quia dicit, non
omnia peccata mortalia esse eiusdem speciei ato mae in malitia auersonis ab ultimo fine. Sed hoe non est ad rem . nam lieet ad malitiam morialem requitatur offensa Dei . non sequitur , omnia. C. d. de Leto ad Iticarnat.
motrilla peccata esse eiusdem speciei, ut postea
videbimus. Nee etiam fauet idem auctor i. a. quae . t Barem a. ubi ait, totam malitiam re eratimo talis consilete in oppostione plene delibe rata, de in materia graui ad legem, scia rationem; malitiam autem venialis in oppostione ad legem, seu rationem in materia leui,vel line plena deliberatione.& ideo nullam etiam speciem ma litiae esse in motiali , quae non sit in veniati s sed it ae in uno est magna, de grauis, in alio est mi, diea, 3e leuis. Hoe, inquam, non est ad rem,quia ibi solum comHiar peccatum mortale c in veniali, quod vel satur circa idcm obiectum, v. g. sui tum cum serto, periurium eum periurio, Xede de his dicit, quod nullam habet malitiam
num,quam non habet aliud, licet non tam grauvem ex desectu deliberationis, vel patilitatis materiae i nam si eompacatio fieret inter per trium, de mendacium , certum est differre silaeie illa, duas malitias. Similiter ergo concedi posset,peceatum imitate sulti non habete aliquan nrali. tiain diuersam speete a malitia sciti litis, vel non plene deliberari . quia uti umque habet malitiam sotitialem Oipensae Dei cognitae ab operante. lii eodem etiam sensu verum est, malitiam totam pereati mortalis consistere proxime in oppositi ne graui ad legem, seu rationem , sei licet quatenus lex . vel ratio proponit, bonum esse obedi: e Deo in tali matella, quae etiam oppolitio si filei et ad veniale, quando materia erit seu te vel advertentia semiplena. Non ergo excludit advertentiam ad legem Dei in praedictis vel bis. iii h illam ineludit, quia i ple sentiebat, ut postea videbimus, non posse cognosci oppositionisii contra rationem is ne oppostione contra Deum. Magis adiem affecti potest idem Zumel pto contraira sen tentia, quam videtur alibi clare tradidisse ,.st postea dicemus.
Hi etari auctores violentissime, & sne sun- et g. damento arserentur pro illa sententia , pto qua 'etiam volunt quod mirabilius est diserie S Tho- LThominam . eo quid i. r. q. X s. ara s. dixerit, piletumi et uenientem ad usum rationis peccare moti ais
litet , ii statim non ordinet se ad debitum sinem:
eum enim certum sit, ruetos non habere statim.ae rei veniunt ad usum rationis . notitiam Dei, eonte sisens si,ut ex mente S.Thomae ruet possit peerare mortaliter sine advertentia ad Deum.
Sed de sententia s. Thomae postea ditamus, nos is
tuam elath ipse sit in sententia contrai ia r nunc . . . . olum dico, S. Thomam eodem loco se satis ex plicuisse , eum in solutione ad s. dicat expies, b, hoe peccatum mortale pueri e silete in eo. quod se non conuertat ad Deum : quomodo ergo ex eo lora eos ligi potest, puerum sine advertentia ad Deum peccare moit iter,eum ideo in sententia S. Tliomae peccet invitaliter, quia non se
conuertit ad Deum ivix itaque alium reperies pro illa sententia . praeter Salas qui ea ex professo docuit,& sonasse
P Adicit . qui obiter eam indicauit t. m. a. in Attit. P. Atot. Mor I. lib. .e. i. . . di vena an I id. A s.c. as. Vega.
bi videtur supponere, hominem posse peccate mortaliter cum ignorantia Dei; sed l .salas in ea sententia non vi et ut suisse satis constans et nam
postea in tam de Iegib. F. io. D.f. n. r. dixit 'aperie .in omni peccato mortali dati contemptum
Dei, qui a peccatore parvipenditur. H a Contra
99쪽
8 8 De musterio Incarnationis,
A. Contiatiam sententiam doeentem, illa L p se AtDam thes data peccatum illud non sole mortale senis, cun usu glauitatem illam Theologicam , quamae... Peccatum mortale importat, existimo vecolem, de juxta metuem antiquorum Theologorum; quam etiam amplectuntur expresse recenti res,
qui de re hae magis distincte egerunt. Hi sunt
tum Calvini probantis, non posse superioremereatum obligare subditos sub peec to mottali, quia nemo potest obligare sub ea prima , quam
ipte non potest in iligere: eum ergra homo non possit aliquem ad inferos damnate , non poterit aliquid praecipere sub reatu mortis aeternae. Rei pondet his verbis i Ad tonsimnationem re bonaeo, legem hamanam eon obligare sub partia mortu attr-nae .nisi e u. temra viol triste legis humanae essendi vir Deus . cun inistra sunt oreris Principes non sol is Fecti castiet , sed etiam politici; dit enim qui transireditur Ieterum P ore ei, , eo sequenter essendit Regem , ct putiira potest a Rege etiam ea poena. uim Pror, i stere fortasse non praxissi et Aetiam qui tires sustas Principum fernat , qui
. quidem praescisci mi et iri Dei sint, Saps. Rom. is .i . C r. . etiam sitim essetistis, O al eoptio timtur Poena aeterna mortD. Ita Ae si 'gamm, Drem non esse in rertim natura, ni Ieges iusta, violasti t. Reeeasuo quidem in conseientia, sed nee Dexis of se dis , diue is inferos uaMnastititur. Hae Bel tarmin. ubi elate sentit, peccatum inobedientiae contra leges supra totum in tantum esse dignum poena aetetna, iti mortale . in quantum offenditur Deus, qua ossiensa seelusa , litat maneret graue eontra rationem , non esset mortale. P. Suater lib. i de gratia, e. i 3.num. 8. ubi inde probat,praeceptum diligendi Deum sui ei omnia esse natu rate . quia se in pura natura linquio non .ssit prae-evium diti Lanis Dei super omnia , rastum est
peccartim mortare . prasertim contra proximum, pira nec coisiveret ovium Dei , nee a Deo auerte ne ideo Gim transire oneru aliorum praeceptorum in funt peccata mortalia. uiri Dei amorem exclitam t.
Quo loco hae aucto: i ipponit, non posse sultum es in peeeatum mortale , si non habeat malitiam contra praeceptum diligendi Deum super omnia: qu e doct. ina, licet non in hi omnino probetur, quia pollet illud sit tum ess e peccat iam mortale, si haberet malitiam inobedientiae, vel contems' i tus . aut irreuerentiae glauis contia Deum . licet non est et praeceptum diligendi Deum s ostenditis tamen a solliori . in sententia huius auctoris ad malitiam omnis peceati mortalis requiri aduet tentiam aliquam ad Deum , cui aduersatur pec- faciter. catum. Ad idem fuit quod tradit idem Suatea lib. .de gratia . . a meto. et que ad sin. docens, tritam rationem habitualis peceati desumi per idinem ad Deum, cui homo intutiam intulit, ubi . licet de peccato habituali loquatur , applobat tamen docti inam S. Thomae dicentis, pecorum actuale si pollet esse sine auersone a Deo, quamvis esset malum, de inordinatum . non tamen futurum peccatum mos tale, ut insta videbimus. Idem Suater agit de hoe puncto I b. a. de Iet s. cap. c. n. i s. v bi id remittit ad materiam de peceatis: in qua tandem di d. a. q. t. in D. d et hane eandem sententiana, quam ego, antequam ille tomus
prodiis in lucem, d ueram. Eandem sententiam late,& ex pto sesso tradidit s. Lessius depersi ores. itii A. Lb. i s. e p.rs. ubi Lissi Dnti . is s. dieit hane esse doctii num non solum S Thomae, sed etiam communem Doctorum Do stri teres iis,qui ex hoe capite tribuunt peccato mortali quandam insilitatem. Unde num seqq. in- Duptiae me
scit in omni peccato mortali distingui posse du- plicem malitiam,alteram quatentis est scius con- - 'tra iraturam rationalem,& ex hoe capite non e Cepeccatum motrale , sed actum pravum in genere . alteram in ordine ad Deum,quatenus est quidam contemptus, & vilipenso Dei : i ut esset contemptus iupiemi Principis, ii ipso inspectante subditos eius legem selentet violaret, de ex
hoe capite advenire rationem peccati mortalis, omnibus mortalibus communem et On is s. in-
seit , s nullus estet Deus. nullum sole peccatum Deo nulli vete molliae,sed omnia fore venialia, qui , cate te, rent illa malitia. quae spectatur in ordine ad Deo. Obi ieit autem statim tibi: et go infideles 'ut non . ., norunt Deum,non peccant mollisere. Respondet . . M t. S. negando consequentiam . quia licet Deum di- , his
stincte non cognostant, cognoscunt tamen conis h. id D. M. hise,quatenus no irent, ese aliquod Numen, oii te: ut marmeccata dii pii reant. Qiiod si forte aliquis sit aderi , aibatus qui nihil de Numine sciat: hune etiam dicit posse peccare mortifere,quia potest ita sit ilia nolum .ut ex vi illius aflectus serietur etiam iis hiret plohibeti ab aliquo Numine, atque adea virtua lena quendam contemptum Dei habet. In quibus vel bis non contradicit tibi hic aescini, ut aliqui dixeruntinon enim dicit, omnia peccata illius balbuti sole mortalia,sed solum posse illum pee te mortaliter . si cum tali affectu pec t. Caeteium si barbarus ille excluderet illum affectum, Set diceret, si hoe sutrum displicetet alicui
Deo . ego non sutarer . Lune tamen sutor , quia non displieet Deo, licet sit contra naturam ratio. rialem. nullo inodo peccaret mortaliter in senten
ita Leilii. qui statimn m. seq. concludit nullum scite peccatum morti seium , ii non fuisset a Deopto hibitum i ante prohibitionem enim diuinameonitdelatur tinquit' in illis quaedam malitia obiectiua , & materialis, quatenus isti actus sunt dissoni naturae rationali, ita ut non possint te happeti ab homine rationis compote: conlideratur etiam in illis aliqua malitia sol malis . non tamen mortifera, donee accedat contemptus legis, ecauctoinatis diuinae. Eodem modo loquitur P. Coninch in materi de cha irate, is F.; itatis. n. s. ubi dicit, omne cotiiuch. pi ccatum mortale hine aeeipere. qitod fit infinitae malitiae , & quod mereatur poenam infinitam, quia nimirum est contra charitatem. & obedientiam debitam Deo. Si enim linquit furtum Ua.nti eo modo a Deo prohibe Nur , eive dimiceret,stianivm M pergeret , non minua quam modo, r pugnare iustitia et tamen nullo modo mereretur par- nam aeternam, O qtienteae non coisraheret omnem malitiam, nam mori contrahit. Quam doctrinam dieit a se aliis saepe traditam. Hane etiam sequit ut expresse P.Henii l. lib. s .depavit,. i. .8. Henriqueet
Eandem sententiam sequi videtur M. Tumel T . i. r. vaest. i . t. c. d. O S post seu dam elisit f. M, et icta ubi eum dixissiet, pedeatum eo ipso, quod est
contra rationem naturalem, esse etiam contra i
etem Dei, objicit tibi nostium casum, si aliquis
100쪽
inuinei bilitet ignotaret surtum prohibeti a Deo,
re sciret, esse contra rationem naturalem , de af sdit solutionem aliquorum , qui dicebant, ni l-lam addi malitiam in pee to , ex eo quod isteotitia legem Dei . atque ideo non oportere, qtiod Ognoseat ut illa circumstantia et quam soluistionem ipse rejicit. & ad ais innentum iespondet negando, poste contingere eum casoui, quod aliquis eognoscat sui scienter furtum esse contra rationem iraturalem, ta non cognoscat esse conita legem alicuius superioris ; lacet enim non seiat illum si petiolem esse hunc, vel illum . scit tamen esse aliquem . cui subordinatur ratio na. tutatis,quae non habet vim obligandi. nis ut vi-eati a les: statoris superiora g. v nde eoi ludit , ii non ellet Deus , licet homo futaretur contra rationem. illud imitum non fore proprie peccatum. lam doctranam fere ei idem verbis tradit etiam M. Cui sis. Al. Culiel .dia.dub. 3 . s. t. dicens, non poste alitertei ponderi,itis negando contingere talem ignotantiam inuincibilem. & toralem Dei, saltem rettongum tempus. Qui auctores licet non pi erant mihi, quatenus dicunt, illud non sole re
catum in eo casu, nee malum morale, placent tamen quatenus dicunt, non sole peccatum . quale nune est , & per conlequens non sore peccatum
Ex antiquiolibus vero Theologis S. Thomas
sal, ,m. expressis verbis hane sententiam doctiit i. a. q. II. Eo. t. s. ubi dieit in peetato distinguit' tree D eotiuersionem ad bonum commutabile . de aue
ras,ti . ., veresio ad bonum to a labile sue auersone a D o. asio a Dio. Dametra esset inordinata , non esset piceatum morta e : ubi loquitur elate in sensu illo conditionali nostrae quaestionis, stilitat ii sui tum feret ab homine inuincibiliter putante . illud esse coimita rectam rationem . Pon tamen cie contra
Deum . an tune esset peccatum moltate 3 ct rei-pon et negati ue , eo quod malita a moralis proveniat ex auet sone qua homo voluntarie aueititur a Deo. Quam doctrinam habet etiam i. a. quasi . s.art. i . ad i. O quaes/.s . art. . O r. r. . vati .s A. art. r. in corp. st quomis, s . Art. ro. in Mimi. i. quia is locas manifeste supponit, malitiam pro
.ara moria is P ia D peccati mortalis consiliete in voluntaria
v - auersione a Deo : O a. 1 qua .r .ari. i a. ubi inde reddit rationem. cur per quodlibet peceatum motrale amittatur habitus charitatis, quia scilicet quodlibet peccatum mortale contrariat ut charitati ex patie obiecti , quatenus per quodlibet peccatum motrale homo praeseit aliud ob. lectuna diuinae amicitiae . quae requirat , ut Dei voluntatem sequamur. Quae certe ratio s. Tho-naae non probat et uniuersaliter, omnibus pecc tis mortalibus perdi chalitatem, si possent esse aliqua peccata mortalia cum ignorantia inctilpa bili offensae diuinae, ut infra videbimus: ei demente S. Thomae in hoc puncto non possumus
s. Dicunt s. Thomam nomine aut Ahu A Deo ,- intelligere aueisonem sol malem , vel auertio se ima Dio nem etiam viitualem.qualem haberet etiam surtum sast na cuin ignorantia inuincibili offensae Dei: nam eo ipso quod quis vult violare legena naturae , vult virtualiter violate legeni Dei, cuius vicacia est lex naturae. sed haec intet pietationiani seste conuincitur se in ex vel bis S.Ihoinae,ca a. de L leo de Incarnat.
qqibus dicit sui tum , vel homiel lium sine rueratione a Deo adhue sole malum . non tamen peccatum inoi tale: dieit enim , quaretis adtae e tilia actio ieerditata, non esset peccatum Morta e. I .
Inquiro et go, si quidem tune iuxta S.I hcimam actio sint i , vel homi et dij esset mala morali trisne illa aueitione , Deo, qualis esset illa malitia,
grauis-ne, an leuis , Si leuis rei go oppositio praecise cum ratione non facit peccatum graue. Si veto esset grauis et ergo potest intelligi aliqua malitia grauis in actione Per oppositioncmetim ratione, antequam intelligat ut peccatumnsortale.
Deinde rejicitur ex dueni .a t. ia. v bis ut vadimus S. Thonias assignat te pugnantiam
charitatis cum omni pectato mortali ex parte tibisiecti, quae repugnantia juxta illam intei pietati nem ntilla ellet; nam quod regula lationis fit vi calia Dei , non Leit quod peccans contia illam non possit habete actum dilectionis Dei, si igno rat illud diis licete Deo, vel saltem illa ie pugnantia non oriat ut ex palle objecti, ut ipsi adueis iij
satentat et ei go S. Thomas non agnoscit in rhe-eato moirali illam solam auersonem virtualem a Deo, sed formalem. ratione cuius non lubist chaisi itas ex eleete suos actus concutiente ait citi aliquo ad peccatum mortale. S. Thomae adiunge ieroisiimus vincentium pellosaeensem in stransi vise pellori morus. Lb. i is aulo antefo ct lib. s i i. i 8. circa meae qui eisdem vel bis habet eandem doctritiam. Pro eadem sententia possumus afferte quam to,
plures Theologos ex antiquioribus , qui passim
docent, omne peecatum moi tale habete infinitatem, vel simplieitet, vel ieci indum quid , quatenus est contemptus , & olfensa grauis Dei, seu quatenus relicto ultimo fine, quod est Deus, anteponit Deo aliquam creaturam , & ideo mereti poenam aeternam , & infinit secundum dui tionena et ergo supponunt inane peccatum mortale liabete illam malitiam oti ensae diuinae cognistae si alioquin male arguerent ex hae malitia o
sensae dioinae . de auei sionis a Deo vltimo fine infinitatem quandalii in omni peccato moi tali. De hoe autem arguendi modo videli polliint vl
ubi ait, oin ne peccatum inoi tale ita portare auersonem a Deo, de contemptum Dei, quem homo postponit creaturae , vel cuius mandatum violat: N ies s dis p. acta l. i. tiast. s. dicit, non potuisse puram creaturam satisfacere Deo pio Peccaro mortali, quia tam grauis est injuria Dei Proptet excellentissimam Dei dignitat in , ut non possit ab ulla puta creatura compensari.Alex. Alenss. VAlensis r. n. v n. io .art. .membr. a.O s. diceris , Omne Hecatum motrale elle libidinem in et eatuta supta Deum. Albertus Magnus a. part. Alb. Magmtruit. id. quast. ii sat t. s. iis fine, dicens , peccatum esse delectationem in bono commutabili supra Deum , & ideo distate infinii 3 a veniali. Richaidus in a.d . r. t. r.qua . r. V co . ubi R elata, ait, nunquam peccati mortaliter , nisi quando amor creaturae praeponit ut diuino amoli ; quando enim ita amatur, ut ii homo seitet se pros et hoe a diuino amore separandum, it de .iet ab amore illius et tutae, non reccat Dor taliter , quia non eonstituit eam prineis aliorem finem, quam Deum i eum diuino amoti