장음표시 사용
71쪽
6 o De mysterio Incarnationis,
nee date . quod meretur . licet praecedat meritum de condigno vi non tamen potest iterum ex
iustitia tepetere illud , quod ex rigore iustitiae soluimus i quate eum existentibus Christi ope.ribus , pollet Deus adhue hominem ex iustitia
punire , consequens est, per illa opera non tot vide omni rigore iustitiae punicuae pro nolitis pee-
s. Dubitabis primA. virum saltem posta Dei aer danmpim reptatione. possit diei satisfieisse Clitustum deria , ., rigore iustitiae vindicatiuae. Respondeo . sne inconvenienti posse eonee-di, quia solum significatur , quod posita Dei a certatione , Christi opera exhibita si ita iuni ad
extinguendum immediate ius Dei circa homi
nis punitionem , quod verissimum est . nam li-eet illud ius Dei non extinguatur per sola Chii sti opera , sed etiam per si Miam Dei acceptationem, exterum posita Dei acceptatione , nihil requiritur ut extinguatur, nisi ipsorum operum exhibitio. Eva D, Dices, posta Dei acceptatione . re positis
Chtisti operibus, Deus manet obligatus ex iustitia non puniendum hominem ; saceret enim
iniuste, si puniret: ergo Christus per sua opera, supposita Dei acceptatione , obligat Deitin ex iustitia, eontra id, quod diximus iupra , Deum non poste etiam ex sua promissione obligari exa tistitia. uar, Respondeo, Deum in praedicto easu obligari
ex iustitia punitiva. non ex commutativa, quam supta negavimus in Deo , non veta punitivam,
quae proprie , & sormaliter in Deo est , ct eum obligat. Ratio dis iminis est , quod commina tiva debet respieere ius alienum , quod argueret impet sectionem in Deo , ut ibi probavimus: at vela iustitia punitiva non arguit impet sectionem , quia solum dictat inoderatam punitio . nem delictorum , de pet mnsequens obligat ad
non exeedendum in taxatione,& executione pre
nae et quare lieet Deus ex septem odominio posset
torquetere hominem etiam innocentem aeternis cruciatibus, non tamen punire innocentem, vel
punite duplici poena adaequata idem peccatum; hoe enim esset conita regulam iustitiae vindieati vae, & haec obligatio nullam arguit in Deo im pei sectionem. Dices, ex hoe atqui smilem impersectim e / xva nem , quia I eiis puniendo peccatum post debitam satisfactionem faceret iniuste : ergo agiteontra ius . quod homo habet, ne iterum puniatur : ergo ex illa iustitiae obligatione leuspicit etiam Deus ius alienum , nempe hominis, ne iterum puniatur : ergo scut tollis obliurationem iustitiae commutativae , ne respiciat Deus ius alienum , ita debes tollete a Deo cbligationem iustitiae vindicativae , vel utramque
P atlvillis'. Rei pondeo negando primam consequentiam, Deus enim puniens iterum peccatorem post debitam satisfactionem acceptatam . non esset in
iustus, quia ageret contra ius hominis, sed quia ponitet sine iure aliquo ad puniendum et nam licet per satisfactionem non aequi serit homo ius contra Deum , extinxit tamen ius . quod Deus habebit contra hominem ; quod susticit ad hoc quod Deus non possit iure iteri in punire homi nem , de per consequens ut agat iniuste contra
regulam iustitiae punitiua, quae dictat, non esse
Sed eontra vigebis,iudex creatus puniens de- , linquentem non solum perdit ius, quod habebat ad poenam , sed etiam iaceret conita ius ipsus hominis, si eum iterum puniret, de vere inseriet iniuriam i eigo per ptimam punitionem non so lum extinguitur ius iudicis, sed naseit ut ius in
homine punito,ne iteium puniatui, contra quod ius est ieeunda punitio. Respondeo , concello antecedenti, negando R. set M.
consequentiam . quia homo potest habete ius
aduersus alium hominem , non tamen adversus Deum : ideo iudex puniendo secundo reum, eommittit iniuriam , de agit iniusto , non solum contra iustitiam vindieati vani , sed etiam
contra commutati vam ; quia habet reus ius , non
solum ne puniatut , sed etiam ne laedatut gnati tuto ab alio homine: at veta homo non habet ius , ne laedatur a Deo sine eausa ; potest enim laedi , de torqueti a Deo licite in perpetuum, etiam sine eulpa: solum ergo ageret Deus conita iustitiam vindieativam , puniendo seeundo hominem, eo quod ius ad pranam extinctum suetit per pri inam punitionem, vel oti,iactionem.
Dieec iterum . s ponimus in Deo obligari i.
nem iustitiae vindicativae : ergo Deus non iolum CF -- aget iniuste si puniat innoeentem . sed etiam si
nocentem noli puniat . utrumque enim est eontra regulam iustitiae e consequens autem est salsum . Deus enim sine iniustitia poterit condon re poenam et ergo non est ponenda in Deo oblis tio ex iustitia, etiam pia nativa.
Respondeo negando sequelam , quia iustitias ieet respieiat honestatem punitionis delicti,
non tamen obligat et sicut gratitudo movet ad honestatem sui obiecti, non tamen obligat semis petr quare Deus non erit ingratus, lieet nihil tetribuat pro obsequiis acceptis; nee erit ciu-delis , lieet non misereatur ; nec parcus, & aUa-
rus. lieet nihil largiatur. Ratio autem est , quia habet alia plura in va honesta, propter quae possit ho ste non exercere gratitudinem , misericordiam , liberalitatem , die. Sie etiam habet motiva honesta , propter quae polset eoiad nate poenam delicti, de non ex et te iustitiam; non tamen esse inuistus, quia iustitia non obligat ad punitionem non omittendam : quod si iudex humanus obligatur, hoe erit ex iustitia
commutativa , propter eonti actum impii tumetum Republica , a qua habet auctoritatem de iurisdictionem, de in euius damnum redundat illa dissimulatio i quod damnum tenetur praecavere iudex ex iustitia commictaava ; Deus
autem nee tenetur praecavete nostra damna,
nee obligat ut est iustitia commutativa ad puniendum.
Dubitabis serenda, an loquendo de hae iusti- i r.
tia vindieativa posset pulus homo latis iacere de Disia, s i. xigoie iustitiae pro H erato, saltem quoad aequa M anm. litatem. de halorem rei, licet non quoad modum solutionis in sensu explicato. Respondeo negative . quia immo purus per Rimouetum bona opera . quantumvis excellentia, solum soti Leit de eondigno pio de et minata mensura poenae temporalis: ergo nunquam posset de eon digno satisfacete pio debito poenae aeternae, quantum
72쪽
quantumcunque multipli eatentui opera satisfactoria. item homo sine giatia habit cali non potest elicere opus satisfactorium de eon signo tergo pio debito ipso catendi gratia , quod contraxit ex peccato, non posset via suam condigne
sati Leete ipse qui peceavit. Dubitabis tertio . vlium haee iustitia vindica--- tiua, si appellanda ptoprie de simpliciter justitia. de ratione illius dicere possimus. Deum simplieitet, & absolute habere iustitiam, de Christum satis secisse de iustitia pro peccatis, quia satisfecit
justitiae vindicativae aequaliter aequalitate con dignitatis supta explicata Haee est quaestio de nomine , & ideo loquendum cum multis, de dicendum . iustitiam vindicativam ei te iustitiam velam , non strictissime, sed communiter acceptam, quare sinpliciter, de absolute voeatut justitia. Apocal. p. rara O
udicia sunt eum,qua in icauit de meretrice magnis,
ct oindicatiit A guio m fervorum suorum de mam eiis, , & alibi saeph ; descit tamen a rigo te justitiae sti ictissime acceptae, ut notauit benEMolina te. - . 1 .art. i. de colligitur elare ex S.Thoma 1 r.erna t. sci. artic unico . ubi iustitiam vindicativam ponit inter partes justitiae, non sub iectivas, sed potestati uas. Et ratio est , quia haee iustitia non cespieit jus alienum , quod ieus habeat ad eaei gendam poenam si id potius debitum, quod liabet eam patiendi pio peccato, Sc exigentiam quandam connaturalem, quam videtur ha bete culpa respectu poenae videt ut tamen imitati modum iustitiae commutatiuae, quatenus seiuat aequalitatem arith meticam inter culpam & poenam , quod videtur esse proprium justitiae commutatiuae ; non tamen est actus proprius iustitiae commutativa, nisi pest aecidens in iudice humano . propter obligationem quam habet in ordine ad Rempublieam , cuius interest delicta non manere ire punita , in quo sensu dixit S. Thomas i eo articvmeo. esse actum iustatuae commutatiuae punire
delicta . Possiimus ergo simplicitet de absolute illam appell.ue iustitiam, & in Deo concedere pro priam iustitiam vindicativam , de pet consequens sueti Christum ius posta acceptatione Dei satio secisse pio peccatis ex rigore iustitiae, vi silet ut Molina viris,pra , licet neget in Deo justitiam aliquam committativam proprib dictam. vltritio dubitati posset, an licet Chiistus non extinxerit debitum de iustitia. quod homo ha betet ex peccato ; saltem extinxerit adaequates et tua metita debitum ani inicitiae , seu ius illud motale , quod ex peccato habebat Deus ad rationabilem a veisonem ab homine , quamdiu non suisicientet placaretur. De hoe tamen te libit se nio ex professo insta Ad. s. ubi videbimus , an erit ne inria Incarnatio ad satisfaciendum pio culpa 3 Nune videamus an desuetint etiam satis.
factioni Christi aliae eonditiones,quae solent exigial tigorem iustitiae. hae de Lugo A Acarnat.
DISPUT ATIO IV. Vtri in Christi satis sectio habuerit
alias conditiones rigorosae justitiae.
SEC Tio I. Vtrumfatisfactio christi fuerit
fecerit ratioue fecuusae, O terata conditionis '
Sγcrio III. Vir m Christi fati factio
habuerit tres alias conditiones, prout exi
Ae disputatio videbitur alicui superis flua ; cum enim dixerimus , nee Dei ad Chi istum , nee Chiisti ad Deum sinite debitum iustitiae , ratum videtur referre , an ex alio evite defeetiit etiam illa satisfactio a legibus rei sectae justitiae ; caeterum quia de his conditionibus,& de earum exigentia
ad iustitiam lare agitiit in praesenti a Theologit,
necesse erit eas breviter percuirere . ne notiti
Theologi ieiuni sint in aliolum gymnasiis , ubi
tota quaestio ad istas conditiones ieducitur. Sunt citia , autem sex conditiones , quas communiter ad uia fatigare istitissactionem iustitiae exigunt, de de qua bus du-s A bitatur , an inveniantur in Christi satisfactione. Plinia. quod satisfactio si ad alterum. Secunda, quod si ab ipso debitore pellonaliter. Tettia, quod non possit non acceptati. Quarta. quod non sat ex bonis exeditolis. Quinta, quod sat ex allax indebitis. Sexta, quod non si ex acceptis ab ipso creditote. De quibus tigillatim agendum
Tram satisfactio Chrissi fuerit Aa alte, timp
ARisto: s. Et hic. cap. i. 1. videtur exigere T. hane eonditionem ad pet sectam sustitiam, simia visee, quod si unius ad alterum . nam eiusdem ad se ex .ini et A. ipsum non est justitia, vel injustitia lex quo videtot seri, satisfactionem Chiisti etiam ex hoe capite deficere a rigore iustitiae , eum Christus non satis secerit alteri, sed sibi , nempe Deo, cui per peccatum fuerat illata iniuria. Aliqui , vi defendant hane conditionem in et D satissa totie Christi . respondent Clitissum sa- quorum tisfecisse Patii aeterno, iuxta illud Ioan. epist. i. et ab
pet consequens satis secisse alteri etiam sola posthi aee tamen doctrina metiali reficitur ab omni- ir, hi, bus. quia satisfactio ei fieti debuit .cui illata sue rat insutia: haee autem non soli Patri , sed tribus pet sonis suetat illata , quae omnes partiei pantidem numero dominium . de eius eandem voluntatem de potestatem et ergo non erat eui magis
satisfieret Patri , quam sitis personis. Im5 nee posset, quia eum voluntas sit communis , non
73쪽
posset una persona contonate , vel retinere pee-eatum , aliis non condonaim ibi s , vel retinenti-iuis. Praeterea si filio non latissactum fuit plene iergo condonatio peccati. piovi a fit o. scit gratis: ergo lana ex hoe capite satisfactio Chiilii noti sui: undique plena. de Egorosa, Nee obstat, ali intrando iiii, in Patri retinuionein delictorum , de nee prationem satisfactioni, christi quia hoe fit ea quadam appi rapi latione, scut eidem tribuit ut tentia , de donis initim , ad quod etiam videtiit pectinete remisso ecbitorum. Addunt alii, sape . Clitalium nomine Patiis intelligere totam Trinitatem , cuius filius erat Christus ut homo , Ω hune Patrem orabat, huic gratias agi bat, Set De hoe autem dicemus latius insta I. si . Se. agentes de filiatione Christi. E. Dico ergo ptimo : ad tutis factionem justitiae Pronti ira a non requititur distinctio si prostorum . te istis p seit distinctio natistarum, atque idea ex hoe ea
rite non desee: et Chosti latisfactio a rei ficta stitia.
Haec est communis etiam apud eos, qui negant Christum satis iecisse de iustitia, ut videle valiter. est apud vasque a in prasreti, di I s. ap r. Probatur bi iter, quia non ira is requiritui distinctio ad iustitiam, quam ad obedientiam , ad cui tum, re ad satisfactionem con ignara , qtiae noniit ex justitia i sed nereo di bitauit, Chiisti m ut homniein, potin te obedire Deo, colere, oiare, satissa te item pio nolitis peccatis . , ii peti impossibile peceasset,ponet era am pro tuis r ergo posset etiam exercete actum justitiae , quae non est magic ad alterum . quam hae virtutes. Item ii in eodem suppostri diui intus unitentui nati taPetii, de Pauli, pollet Petrus contradiceie Paulo,. pollet detrahete. laedere, de occidere et ei go irro garet in oriam , de per coniequens satisfacti e . . quia distinctio sui ieiens ad timui iam iussi tetiam ad satisfactionem. Ratio a pitoli est , quia si solae naturae fraubent Feculiarem voluntatem, libellatem , do minium , de ius distinctum , iii qu:bus stendattit justitia , de iii iustitia ; habetur enim quod scili
cit, ut altera natura si tutionabiliter invita ex operatione altei ius , & ret sinsequens, ut aliai tela debeat non opei ali contra ius alterius. Petaeeidens autem est, quod si idem p. incipium quod utriusque operationis; hoe enim non significat aliquem influxum subsistentiae in ope tatio. item , ted solum denominationem , queae tribuit ut supposito, eo quod sit ultimus telininus na
Addo . et atris subsilentia haberet ut aliqui
uolunt: in fiuium immediatum in operationem, non obstare nostrae conelusonii quia ille in.fluxus sirinaliter non ei et liber, aut moralis,
sed cuiusdam principii physet , di neeessarii;
fecit de facto est eoneuisus, quem praestat habitus acquisitus, vel initastis cum voluntate; non enim opera ut habitus libet e . vel morali- tet . sed sola voluntas. Quare scut non impeditetur aeius justitiae inter duos homines exerceri , ex eo quod uterque homo vi metur eodem habitu iustitiae insuli ad suos actus i ita nee ina pediretur ex eo quod utraque iratura iuvaret ut neuisu eiusdem suppositi. quia adhue maneret qualibet distincta in ratione motalia, de si lata pete , is eadem anima rationalis haberet duas A. voluntates. an sit ceret haec distinctio volunt a. Duli M.tis ad iustitiain vanus erga aliam i videt ui enim sussieete , quia una voluntas pollet duilentile alia leti: ergo te pugnate, di ei te invita ex operati
Respondeo negatiue,quia si voluntas ponatUr Remis eo. distincta a substantia animae . adhue debet coniaceat influxtis immediatus ipsius an atriae in opera tiones , ut probaui in libetis .e Anima, ubi dixi.operationem illam tune non elle liberam sol maliter, piovi a voluntate, scd piovi ab anima quae sola det ei minai et cateia principia ad opeiania
dum s voluntas velo concuti ei et clam a Dama,
scut modo eon nit habitus insusus non libete, sed detexitii natus per conculsum ipsus antirae. Quate sevit duplex habitus sua triae in eadem voluntate non iis ilicet et ad iustitiam vinus ei saalium , se nee duplex voluntas in eadem anima, propter eandem lationem : nee enim una posseties stere alteri propte ordinationem ad eandem animam libere operantem per utramque
Obiicies prim a , principii in tristate satissa. cndi in Christo non elat tota Iunia nas, i di tibi stetitia Veibi, a qtia opeia c hristi acci pruna.
ri incipii in inciale illius rectili hora distii ruit radaquare ab ipso Deo , cui si satisfactio i Ggo non est ad alieti m. prout aequivit et ad niti- Respondeo , subsilentiam utibi non perti, rem M. nere ad pii ne pium in nrale illatum operationum in latione lib. D , sa in alio gentie si incipii sibi in alis distin scaniis moralite i. qucd non est principium ei liciens. Quare totum principium motale est iens illius operationis manet di stinctuna ab eo, eui satis fit a quod autem valor opitis pioveniat sol maliter a dignitate Dei, cui satis t. non iesiit ad praesentem dis lutatem. in qua solum quaerimus de districtione iequista ad iustitiam inter eum, qui e meienter latissaei t. de exim , cui satis sit. Ait vera
illud obst ex alio capite , insa videbimus sies.seeundo obile es . Christui satis seeit pro ali- g.
quibus peeratis factis conata ipsum Chri ilum ut hominem, v. g. pio alapa. pro eonna inelns. pio m . . vel betibus, die. ergo pro his non potuit satis. Herie de justitia ex defectu huius conditionis, quia in hi, satis Aeetet sibi ipsi secundum ean
Respondeo Leith , Clii istum non satisfecisse Emiduum omnibus , conita quos suciunt peccata , sed soli Deo: non enim satisfecit Ioanni Baptistaepto inorte illata ab Herode , sed sati seeit Deo pio osse iis a Deo sacta in illo homi eidio. Sie etiam non satis secit suae humanitati pro
iniuriis tibi suciis, sed soli Deo pio peccatis
illis. Dira seeundo, si per hanc conditionem non . intelligat ut distinctio personatum , sed domi- P . ni alaniorum non subo di natorum , hae quidem recessalia est ad iustitiam . de ex eius defectu nonsu,tuit Christus obligate Deum ex iustitia , ut vidimus sectione primis, di Ititui dii, pracedratus . debet enim iustitia elle ad belum sol malit et in
dominio. Quare patris erga situm , & domini
74쪽
erga servum communiter non est iustitia, quia nee filius habet dominium . quod non si patris, nee servus , quod non sit domini. Caetrium inhoe sensu haee eonditio coineidit chira ratione post a dii putatione praeeedenti , ad negandam in Deo obligationem justitiae , proptet iupremum dominium quod habet in creaturas.
Vrram chris i fatissa Ilo defecerit ratione
secunda, O tertiae conditionis.s QEctinda condicio erat . quod satisfactio fiat s. . in is u ipso ecbitore pei sonaliter, & non pete diti. s. allium, quae etiam videret deficere in Christi in t ad . tisfactione AEt non enim satis est ipse peccator, sed alius pro eo e quare potuisset Deus retinere jus adversus peccatotem . . donec ipse satissa
m. .. . . P. suaret in prasmi, Ui. .fect g. iv p, Ap. - .. - dicit , hanc conditionem non requiri ad satis iis, in sactionem ex justitia . quia licet attendendo adn. D ,. iustitiam pinitivam , possit iudex sui ie exigere ab ipso iniuriante, ut ipse veniam petat, vel aliam satis suctionem personaliter exhibeat vi caeterum attenden so praeei se ad sustitiam columia tativam , non requiritur haec personas is satis. factio , quia justitia coinmutat sua solum atten dit aequalitatem intra id, quod ausettur, & quod redditui ; quare cum honor ablatus per in juriam possit aequivalentet, & abundantet reddi alio modo , non est eur alliget ut iustitia ad illum modum personalis restitutionis. Quod pto-bati potest ex aliis materiis restitutioni obnoxiis, v. g. debet Petrus centum Ioanni ; solvit Pati lus hae e eentum pro Petro et nemo dubitat , quin satisfactum sit de ligore justitiae. Item in materia saniae . si detractot sciat. iam saniam injuriam passi esse ex altei ius longe dignioris te iii monio restitutam , de in meliorem statum deductam . ad nihil tenetur , licet ipse pei sonaliter non tetractauerit, quod injuste dixerat: ergo similitet , si honot ablatus aliunde restitu
tui , liberabitur ptimus debitor a personali satis
tactione. Ego sateor . satisfactionem strictam iustitiae, O de qua nune agimus, solum tendere ad ponendam aequalitatem a nam licet aliqui ieeentio re, velint satisfactionem distet re a restitutione, quod restitutio solum reddat quod ablatum est . satisfactio veth non solum reddat honorem ablatu in , sed insuper aliquid pro injuria:
caeterum hoc non videtur consequentet diei
de siti, factione siti a , hoe enim est actus ju-- . . . . stitiae ; justitia autem solum intendit jus alie
num sei vate . non laedendo illud a s velo laesum fuerit, restituere in priorem statum: quates t qui lae si in pecuniis , vel fama , solum debet ex iustitia ponere famam , vel pecuniam alterius in ptiori statu; se etiam qui laedit in honore. solum debet ex iustitia sacere , ut
honor proximi non patiatur iacturam ex sua contumelia et nee debet ex iustitia teddere plus quam abstulit, licet Distan ad hoe ut laesus suffetentet placetur . de non maneat rationabi litet aversus . necesse si prudenti arbitrio ad. dete obsequium ad satis saetendum do ostensa , Cara. de Lugo de Incarnat.
haee tamen satisfactio non est actus iustitiae . sed
alterius utitutis , ad quam pertinet neminem habere rotionabilitet avellum, seu tollete rationabilem eatisam offensionis. & avet sonis i . sicut de facto perius , qui mihi surto sustulit libium , ex iustitia solum debet reddete libium;
de tamen adhue reddito libro , habeo ego rationabilem causam auet sonis a Petro pro cilensa , pro qua neeesse est me rationabilitet ab illo placati, non ex justitia, sea ex illa alia virtute innominata In quo sensu potest aeeipi Anselmus Tibro primo , Or Deus homo , cap. ii. tibi videtur exigere plus quam ablatum est et vel etiam
potest loqui de aequalitate phdi sca . non demorali , quia major honor phnice exigitur,
ut aequivaleat moralitet aestimationi ablationis. Si ergo loquamur de satisfactione praecise prout est actus justitiae . solum tendit ad reddendum aequale, nee in hoc d)fleti a restitutione , imo est quaedam species restitutionis, s restitutioueipiat ut in eommuni , ut doeet vas ea iis praesenti , di Far. 8. nam. . quia tamen restitu- vasque r. tio aeeipi solet specialitet prout opponitUr coimtia satisfactionem ; tunc restitutio applicatur ad reparationem pecuniae . samae , dec satisfactio vero solum applicatur ad restitutioncm honoris ablati. Pro quo adverte , saniam , de honorem disset ro re , quoi sama si existimatio, de opinio alienae probatatis , & honestatis , de e. honor vero est M'testificatio quaedam nositae opinioni, de aliena ' in ' excellentia , ut post alios tradit Iessitis Ll. i. de Lissi uta, Atia, cap. ii. dub. i. quare detractio laedit famam, quam debet detractor ex iustitia resareite procurando, ut in aliis maneat opinio alienae excellentiae in ptioli statu. Quod si ex mea detractione audientes non mutatunt suam opini nem , quia non credideiunt. vel postea obliti sunt, ad nihil prosus tenebor ex justitia a coim tumelia vero , de convitium laedunt honorem; tollunt enim testificationem externam meae Cpinionis de aliena exeellentia , quam ex sustilia tenebat exhibere . de ad quam habebat ius, qui laesus est quate etianis nemo adsuerit , vel etiam praesentes non mutaverint opinionem ali nae excellentiae , tenebor ex iussitia satis sacere. id est . teddete honorem moraliter aequivalen-
tem honori ablato , εe haec diei tui proprie satisfactio s quae variis modis fieti potest , vel veniae petitione . vel honorifiea salutatione, vel aliis modis , de quibus Lessus dicto e . a.
Hoc ergo supposito sateor, satisfactionem Heiustitiae solum tendere ad ponendam aequalitatem honotis ablati, & redditi i caeterum nego,ceitate hane obligationem , si alius eum honotem praestet; debet enim attento rigore iustitiae , lati factio seti ab eo ipso, qui intulit contumeliam, nis sol te ipse . qui laesus est . aeceptate velit illum modum satisfactionis. Ratio autem sumitur ex dictis, quia restitutio in materia pecuniae , solum tendit , ut
aliena pecunia si in piloti statu, quod aeque fit , si alius pio me solvat meum debitum:
item restitutio famae tendit ad resit ciendam . famam laesam . ita ut ex mea det iactione in mo vilius opinetur de proximo , quam antes quod etiam aeque Et, licet alius me ignorante F 1 auditos es
75쪽
i auditores conuicerit de salsitate meorum vera botum e ideo in utroque ea su exeuior ab alia restitatione , id enim quod abstuli , potest petalium leparari: at velo iis ablatione honini, hoe non potest fieri s id enim quod obstuli, non est te itis. alio opinionis aliena de excellentia Petri, v. g. sed ii iiiiicatio meae opinionis de illius ex cellentia: hane autem te iiiiicationem nemo potest ponere, nisi ego ipse, v . alius ex meo mandato (quod i . in ..i in ii, e sei, o dbeunt aliqui , sui ieere cras actionem rei ullum,
Nauali quos sequitur Natiar. I b. a. de re et t. c. p. . a . p. t. E .c. Caeteiunii ine ignorante , vel nitente . nemo potest i edacte quod ego abstuli; nam licet politi alius reddere Petro majorem ho norem . quam ego abstuli , non tamen e uim dem e Petrus veto habct ius ad hunc numero honotem . scilieet ad te stili ationem meae opi
nionis . quam initisse abstuli. Quare si res at- te me consideret ut, par est ratio quoad his infama , pecunia . de honore a nam si ego apud duos , vel tres Petrum insa aut, non sati xsa eio ex iustitia . lieet Petrum summis laudibus apud alios innumeros commendem , sed di benex iustitia apud eos dein . si postum, eius: famam repatare, quia Petrus habet sus ad opinionem suae probitatis apud illos , quam ego iniuiu ab. uli. de ideo illam eandem numero opinionem apud eos leni homines. N in eadem matella de lieo testituere. Item ii abstuli librum . non sautissaeio reddendo pretium , vel alios plutes , de pretiosiores libros, sed debeo eundem numero lilitum reddete . si possum: ergo similitet non satis sit debito contiacto ex laetione honoris . si reddatur alius major honor , sed debet idem iiii meto reddi s hie autem cum sit testiscatio meae opinionis de proximi excellentia , non potest ab alio , quam a me ipso teddi per aequivalentem moraliter submissionem . quae moraliter
aequivaleat testificationi contrariae , ita ut mo . taliter ponam tantam reuerentiam . quanta sititit levetentia in ratione irreuerentiae et quanta autem haee sutura iit . telinquitur arbitrio ptu- dentum. Igitur a a nostium propositum , satisfactio Chiisti non habuit hane conditionem rei sectae Cia itiae . quia Deus habet ius ad honorem ex hi dum ab ipso peccatote , si haee essit materia justitiae : de licet honor exhibitus a Chii stoeilet maior . quam quem peccator debebat, non tamen extitigueret debitum, nisi Deus il lum inodum satisfactionis per alium accep
i. Secundo respondet P. Suater obi sura . satis saetionem Chiisti, licet non suetit ab eodem in . diuiduo , sutile tamen ab eadem natura humana, quae 'eeauit, quod videtur suaseere. praesettim quod i iret Adam peccauit ut caput omni Um. ita Christus satis est ut caput omnium , repet eoia sequens in ipso videmur onines salisse ei se. RU Da Sed eontra . quia in palmis conuenientia spes vara . cisca eius . qui peccauit,& eius qui satisne it, parum videtur referre ; cum debitum si pera, sonale illius, qui deliquit. Deinde licet Chii nus suetit eas ut onmium hominum in Oidine ad influendum in ipse . 3e metendum illis; non suit tamen caput, sicut Adamus per alli-
rationem nostrati m voluntatum in voluntate Chii l . ita ut velatio Chiisti ranseatur op ratio nostra. Qi se licet peccante Adamo, nos omnes Iebitores sinus, de vere peccatores: non tamen sumus ben, oretantes , aut satis Lelevtes , Chritio Domino satis taciente. Alim quin non diceretur remitti nobis gratis peccatum , aut gratis conserti donum )uilificationis . quia scut ex peccato Adanii , quod vete fit nostium , dicamur digni poena aeterna, , hae e non conseritit nobis giatis , sed ex me- to ; ita ex merito christi operantis per modum capitis, diceremiat nos digni praemio . de justitia, di non dieetemtit salsa a giatis, sed ex merito, quae omnia sciit abluida et ei go ope
latio Chiisti nullo moco suit nostia, sed pio
Praeterea , etiares Christi opera per aliquam i s.
alligationem nosti aium voluntatum in Chii stoeenserentur nostra , stetit opinatio Adae censetur nostra, adhue non satisfaceremus per illa opera, quia operatio Christi ut sit satisfactolia debeteonsidet a: i ut digni ficata a persona Christi , de ab eius sanctitate ; ut sie autem non pollunt illa opera esse motaliter nostra . quia licet ope-iatio ipsa libet a seccndunt se possi moralitet esse mea, de ab operatione aliena pollini denominati ego operam , quatenus illa operavitio est motas iter mea a cateium justitia , de gratia aliena non potest me denominate giatum, vel juilum sol maliter . iace ii a justitia censeri moralitet mea, vi suppono ex materia dejistiscatione et alioquin pollet homo vere iustis eati sine mima physice inhaerente et ergoopeiatio Christi ratione satis saetoriae non potest esse moraliter mea . quia ut se includit valorein provenientem a giaria vitionis: quare sicut ego non possum denominari sanctus, vel dignus, ct communieans dignitatem meis petibus pio et sanctitatem Christi formuli tet ; se nec pollum denominari satisfaciens condigne , quod idem est , eo quod Christus eoia digne satis secerit; de pet consequens blla satis factio non fuit exhibita ab ipso debitore , quod requirebatur adi satisfactionem de rigoie justitiae.
ideo alii , quibus eoia sentit Locca in pra- i . senti. a. q. t. S. n. m. 1 et . dicunt, licet in huma- , -- nis satisfactio vitius pro alio non sit de ita ore justitiae , sed possit non aeceptati. donee satis Dic sat ab ipso debitore ; eaeteium in satisfactione Christi lice non habere locum . quae adeo fuit excellens, de superans debitum , ut superaverit etiam hune desectum . & pios tet excessum
retributionis non potuerit non acceptari , de extinguere debitum e quod idem docet m. m. a s.
de in litis Chtisti, non potiuae non piaemiari a Deo eo genere praemij. pro quo fuissent Vbi ta etiam ii ne ullo pacto & promissione Dei; quia heet Deus metit libet ad Incainationem , non tamen ad hoc, qLod potita incar natione piaemiaret, vel non plantiaret ope tachiisti.
Hie modus dicendi tangit te itiam conditio- i -.nem supra positam , quod tam facito ex rigore justitiae non possit non aceepim , di cultis desectu videtur etiam Christi satis .ctio descerea rigore justitiae e cuius conditionis sensus non est,
76쪽
est, quos creditor tenearet ex justitia acceptate positive satisfactione in oblatam ; potest enim, svelit, eam omittere . sed sensus est, latisfactio nem ii si juxta rigorem justitiae , eo ipso extin- sucie ius ei editolis, etiam inuati, re nolentis amittere solim ius. DO S. . P. Si area negat, hane conditionem requitimui. ad satisfactionem tigotosae iustitiae, lea solum, quod detur pretium aequivalent , sicut diei tuti edimi raptivus ex ligore justitiae ab eo qui dedit pietium aequivalens , licet dominus potui sit pretium non acceptare. sed captivum reti
iis, a Mane sententiam.& solutionem impugnat laihi isquis, edi P. va queet in praesenti. dirum. s.cap. 1. s. N bter tum viter iei ieitur, quia satisfactio ex justitia est,quae adaequat omnem obligationem , & debitum sustitiae t ergo debet pone te totam aequalitatem,
quam iustitia proeulat,de respicit; alioquin non ponit totum,quod justitia exigit : si autem ponitiorum illud et ergo ea posita non potest non aeceptati, quia potata aequalitate, non manet jus increditore , eum omne jus oriatur ex aliqua inae-
. qualitate : ergo is manet ius , non suit posta tota aequalitas. salicio quoad circumstantias e sateor enim potitum fuisse aequale quoad substantiam. quia tamen non solum debet ut substantia, sed etiam eii eum stantia personae ; ideo dum non i tisfacit eadem persona, non freni aut aequalitas quoad omnia, nee tollitui inaequalitas Exemplum autem eaptiui redempti non est adiem, quia qui redimit captivum. solvendo pretium . iolvit quantum domino debet ut ex iustiutia i solum enim debetur illi pretium ex conistractu . At conventione inter ipsem Ac redempto rem ; ideo pet illam solutionem salis si toti de bito ex justitia , ante illum vero contractum
nihil debebat ex justitia i nullum et go est iustitia debitum, eui non satisfiat per solutionem ilialius pretii. At vere, pro intutia non solum debetur ex iustitia latis sectio vi eumque,sed exhibenda ab ipso offensor ei ergo dum haec non exhibetur, non satis fit adaequato omni debito, ad quod obligat sustitia, sevi nee qui abstulit labium, satissa cit adaequale reddendo pretium aequivalens, quia litat reddat quantum valet libet, non satis ac ititistitiae obliganti ad teddendum ipsum libium in speeie, si extat. Seeunali et go alii respondent, non potuisse non aeeeptati a Deo Christi satisfactionem,qilia k --- et voluntas Christi non potuit distortate a voluntate Dei; quate eo ipso quod Christus sua opera
offerebat pio pereatis, de volebat aeceptati, non poterat non velle hoc ipsum Deus. Sed contia : primo , quia hoc non tam alguit Reio que - debes ille .eeeptate Christi satisfactionem, quam Chi istum non potuisse eam Deo offerre. nis Deo volenti eam acceptare . quod est valdhdiuersum: nam hoc non rani est, Deum consormati voluntati Christi . quam Christum consormati voluntati diuinae.
Deinde ponamus, de potentia absoluta Chli.
stum ignorasse voluntatem Dei, non acceptandi eius satisfactionem plo pereatis , de tamen offerentem illam ; ecee posset illam Deus non aeceptate adhue oblatam a Christo. i S. Ideo alii, quos supra commemoraui, di eunt tantum esse valotem meriti.& satisfacti Card. de Lugo de Incarnat.
ni, Chiisti. t non possit Deus eam oblatam non
acceptate, etiam pro alieno debito, pio quo vide- tui esse Antonius Ab. 1.tur Deus toma,c ict. Cae- Acis triti . terum euiuscumque suetit ea opinio, non est ad- inittenda .ge teli eiret a Suare et u F. sti I. f., sed socii t. alii et verum sit. & vasqueet et sis pra, c. a. de me. vasque mitto, quia est contra eommunem Theologotum, quam tiadunt veta lib. siti T ident.c. s. soan. Me- vega.dina e s. a.de sati factione, Baltholom. Medina Io. Metilina.in praescreti V. tr. de picbati potest ex scripa uia, ubi legimus . Christum gratias egisse r iri pio h rumori ''
impetiatione eorum . quae Postillabat, i n. i i
Pater gratiis ago tibi , quoniam audisti me ergo Pater etiam ex suppositione orationis Chiisti pileiat non exaudii e tum, alioquin non deberentvit gratiae,s aliter sacere non potuisset. Rattio aut eina priori est, quia licet id, quod Chiistus obtolit
pro debito nostro , esset non solum aequale , sed ius elabundans ; Deus tamen habebat jus ad n stram satisfactionem in specie : quare sicut d minus libit potest non acceptate , sute offerente pro libro etiam infinitam pecuniam si id exigere suum libium ; ita Deus, licet Christi soli extet infinitam satisfactionem e de scut pollet
Deus non i nite peccotum, etiams peccati m haberet inlinitam malitiam , ut plures opinantur 1 lueet mei ita Chii sit habitent volorem te fi nitum, post et Deus ea noli piaemi e sne nota ita inglaritudinis , quia suppeteient Deo alia plura honesta motiva negandi illi a piae mitim site ut habetet etiam motitia honesta ad non surienda peccata, ii vellet.Anselmus autem vel . intelligerissus est de ne- res uisi eessitate ex surrostione proni ilionis Dei, vel An isti .eredendum , quod loquatur per exaggetati
Manet ergo ex his omnibus , Christi satis sa- Γ his, ctionem ex hoe etiam capite desecisse a ri pote Dor opersectae iustiti, quia non suit exhibita a Misona debitoris,& quia potuit non acceptati a Deo : Ω- tecit tamen , si alitia non obstat et, non sequi ex
deserui halum conditionum . quod Christi satiosactio non fuerit . , rigore iustitiis Altem supposta aeceptatione Dei ; hae enim posta jam datur
totum quod debetur, de non potest non aecestari.
Irtim Chrbii aetio haluerit tres auas
conditiones , noetis exigunt Ar
vatia conditio erat, quod satisfactio non sat ex bonis et editoris: cuius conditionia e . h. o. sensus non est . quod fiat latissae io ex rebus, qudi non siit sub dominio etiam morali credit quarta.tis ; hoe enim salsum esset e nam ille,cui per sultum ablatus est libet , adhue manet metaliter
dominus libit; & tamen optime satis sit reddito illi libio quoad potestatim physcam et caeterum
s Petto debeant ut eentum, de dentur ei totidem centum , quae antea jam ei ant in dominio mo
rati . de physeo ipsus Petii, non satis fit pii olidebito: quia nihil otot sus accipit pro illo, cum illa centum jam plene habetet. In hoe ergo sensu tequi titui satisfactionem non fieti ex bounia ipsus et editotis, de ex desectu huius conditionis videi ut etiain satisfactio Chiisti non esse
77쪽
66 De mysterio Incarnationi S,
ex ligore justitiae, quia ille honor, qui Deo prove metiat ex operibus Chrsit lina eicit ipsus Dei quoad domini tam morale,& ri, sicum,cum ellet in Dei potestate illum honorem tibi quoties vel
Respondent aliqui, licet opera Christi secti, diuo se eiloni hiab dominio Dei, non iamen piovet
siti actolia . q. Ficut se includunt valorem, Be dianitatem p. ovenientem a pei sonalitate vel, , qua petionalios non ei et ii b dominio
Hane solutionem late impugnat suare et , . . se .6. & vas avertita iitra , de Meuiter rejkitui primo , quia modo ille valor includat perso nalitatem verbi , modo distinguatur adaequale
ab illa , non resert ad ptopositum ; is enim dicas,
illum valorem elle adaequale aliquia cieatum et ergo erat adaequare sub dominio Dei: si veto dieas , esse saltem inada quate aliquid incleatum rergo secundum eam patiem non poterat dati
Deoi ergo nee saris se ii cum illo , quia suis. facete . est dare aliquid creditori ex debito justi
tiae et valot autem ieci eum illam partim . si a
inelii sit subsilentiam verbi, non poterat dari Deo , cum non ellet etiam iub dominio Chii iicino vi se non satis sit ex bonis , quae non si tereditoris.
Praeterea personalitas Veibi, licet non fit sub dominio Dei, ut aliquid uaserius .est tamen vere aliquid Dei per identitatem , qui est excellentini modus possessionis: et go seut dominium proprium meditoris obstat satis actioni . quia illa tes erat Pra sua, magis obitabit pollessio petidentitatem . quia res adentificata est multo nia
gis sua. idea ipse Saatest secundo respondet eum aliis,
illam conditionem non impedire rigorem latiis suetionis , licet impediat rigorem restitutionis; quia testitutio reparat damnum illatum et i toti in rebus tuis et satisfactio autem vel satur
in actibus ad iniuriae competitiationem , ad quam non exigit ut ita nitatio domi i , sed exhibi tio reuerentiae aequa valentis pro iniuria prioli, lieet ad restitutionem requitatur do: e aliquid ei editori , quod non ellet ante in eius do
Hese solutio impugilat ut facile ex supradictis: ham satisfactio . quae est actus. jultitiae . est veta re simulo , & solum diae it ab aliis specie bui testitutionis , quod per illas reddar ut pecunia , vel fama ablata, per hane vero te irea sit honor. Quale sciit ad restituti unem pecuniae exigitur, pecuniam non ei se antea in pleno dominio ei editoris, se ad satisfactionem hono- iis exigitur , honorem qui reddit ut , non esse ante in pleno dominio creditoris. Honot auiatem , qtii per Christi opera Deo advenit, erat
omnino sub dominio Dei: eigo Christus ted dendo illum honorem non satisfieit de iustitia, quia non ponit in Dei potestate pio honore latra aliquem honorem , qui iam nari ellet in ipsiu, Dei pote itate. videatur vatque Extim. r. ubi alias solutiones te ii , ct impugnat. Diee , si et ille hodior esset in dominio mirati Dei potentis illum exigere a Chi isto; non
tamen erat in Porci late physea , quia poli et
Christus non elicere hune numero actum librarum , sed alium talioquin non elieitur libete hie actus:) ergo hie numeto honor ponit ut de nouo a Cluillo in bonis Dei non habituri illum , nisi Clitisius vellet.Sed eontia . quia licet hunc numero hono- r . . . . rem resultantem ex hoe numero dictu non haberet Deus in tua si dili ea potestate , nisi dependentet a Christo libete illum exhibente ; habebat tamen in sua physica potestate laune , vel alium aequivaelentem , qtiem pollet , quoties vellet, obtiiure ex operibus Clitisti, qui lieet pollet hi se actum cum his auxilio non elicere, non tamen potici fieri, quin aliquem , vel hune
eundem cum alio auxilio elueret ; nam tuta
collectio auxiliorum non putest . moraliter si quendo , scaudari illo e tactu et quare per ex hi
bitionem huius numero actus . ev honiaris, non
nisitur moraliter Chii us date Deo aliquem honotem . quem Deus non trabei et sta sua pote state . sed ad summum determinare illum actum,& honorem , quem Deus sub disjunctione habebat in sua potestate e quae detriminatio non auget , moraliter loquendo , potestatem Deicii ea suum honorem ailequendum , ct per consequens sati Leei et Cimitiis ex bonis crediti iis, id est , itoli austendo in morali aestitiatiore bona , quae iani habebat Deus in sua libet a po
Diees iterum: ponamus Dei in obligatum , si et non ex iustitia, saltem ex fidelitate ad non ex iugendum a Christo illa opeta et tune Chii aut ea exhibens videt ut ni in alit et augete bona Dei, quia dominium Dei erat ligatum circa ea opera, cum ea non posset exigere ; scut ii habeas piae cepi uiri superioris non exigendi a Pelao h hium, quem debet dare, ii petis vi tune sane Petrus redudens librum .eenseretur rei inde , ac ii ex bonis suis donatet . quia licet esset sub dominio tuo. sed tamen ligato ex obedientia ad non ager
sed rentia e quia Deus etiam posito illo pacto h
haberet dominium simplicatet expeditum circa opera Christi . nam abique eo, quod ea mig ret , pollet eicieaciter Christum mouere quoties vellet ad operandia nata: cum ergo Deus posset sine iniuria alterius ea opera facile obtinere, non censetetur habete ea opcta, nee formaliter,
nec a quivalenter extia sua bona, ex vi illius pacti . Adhue tamen videt ut defendi posse illa conditio in satisfactione Christi, de nolita ; quia per illam non debet in praesenti intelligi , quod debitot non satisfaciat dando aliquia . quod alia
via pollet elle io bonis e ted uotis. Nam seivus, v. g. last dominum in fama , imponendo illi aliquod crimen, satis saetit viique retractando illud . quod dixeiat , seu laudamso dominum in eadem materia ; licet illa etiam actio , de laudatio pollet aliundes elle ait bonis domini, quia poterat tute dominii exigete a seiuo illam actionem . & pei consequens tam vide batot habere illam aliunde iii iuri bonis. Ratio autem est , quia obligatio restituendi intendit ad hoe solum . ut ille, qui laetus est , nihil minus habeat postea in bonis suis, quam haberet, s laetus non situs,t : ad hoe enim obligat vilius iustitiae, ut proculem indemnem sei Lare eum,
78쪽
quem las, id est, nihil minus habentem pro et
meam laesionem. Hae autem piaestat ille servus qui post retiactationem suam, vel laitiles domi ni, nihil minus habet dominus , quam haberet, s laesus non suisset; habet enim iam totam L. mam , quam habui siet. de pei coiisequens per illam estitutionem satis sit toti iustitiae debito. Similitet ergo in nolito casu , is homo
peccasset contra iustitiam in Detim , post et tamen . quantum attinet ad istam conditionem
satis sacere , etiamsi id saceret per aditis, quos aliunde pollet Deus in suis bonis habere ii quia reddendo ponea alium actum aequὴ bonum pro illo, quem prius iniuste retinuerat, fuit quod Deus non habeat minus honotis, quam habuiiset; is enim homo priorem actum potuit sit , non habuisset Deus honorem , qui ex isto resultat : nam suppono , quod Deus hune actum
non petetet, nee homo eum eliceret: ergo ponendo nunc hune actum ne it,quod Deus habeat iam tantum honorent, quantum haberet si risemus actus positus mittet . de per conlequens facit, quod Deus ea de causa non habeat minus. quam haberet ea laesione non posita : nam licet Deus posset habere honorem relictantem ex utroque actu ; posito tamen quod Deus nollet petere secundum actum , non haberet iam illum honorem te ipsa: ergo ii ponatur ille secundus actus, iam non habet Deus minus hi oris,
quam habuisset, licet habeat minus qu nil potuit
set habere. Haee tamen ratio explicabitur, magis declarando quintam conditionem . sei beet quod satisfaciti, fiat ex alias indebitis ereditori , non
dico ex indebitis, quia eo ipso , quod fit satisfactio ex iustitia , versatur ei rea materiam debitam , sed dies ex milibu I alitinue . id 'est, non
nisi ex titulo . pro quo sati st; nam si illod ipsum aliunde debebat ut . non pote si duplex debitum vni ea solutione diliolvi, v. g. ii debes Petio ex ptomi ilione eentum, de postea ex emptione libri
centum , non satisfacis viii ille debito reddendo centum. Cum ei go Christus ex aliis titulis deberet Deo tua opera , non potuit eorum oblatione satis suete, etiam ex iis stitiae rigore pio debito pecori , quia illa opera aliunde Deo debita
Respondent prima , opus finitum non polle-,di sibi uete duplex debitum , secus autem opus infiniti valoti, s nam eo ipso habet valorem ad c tisfaciendum pro innumetis debitis. Ita insinuat Suatea sis ebea v. eum aliis multis. Sed contra, quia lieet opus valotis insiti. ii adaequet pluta debita finita , non tamen plura debita infinita, quia totus valor absolbetur vinco debito tibi aequali et Christus autem debebat Deo opera sua eum toro valore ins ni to, poteiat eni in Deus exigere a Christo opus
illud ualori, infiniti , , opus illud non superabat, sed solum adaequibat aliud debitum: et go non iuvat infinitas, ut possit satisneeie duplici
Respondent secundi, , unicum opus non satisfacete dupli ei debito iustitiae . bene tamen dupliei debito . quoium alterum sit ex alio titulo, v. g. ex obedientia .vel religione, se enim si lissae it . qui ex praecepto superioris restituit sa-mam iniuste ablatam , tune eni in unico opere L.
ti,saeit obedientiae,& iustititiae . ita etiam Suatertiίis ris, eum alias. Sed eontra primo , quia si quis vovet dare ca-lieem Eeelesiae, Se postea ex venditione det cati s i. i. cem, non satisfacit uno calice vilique titulo, licet altet si ex religione , alter ex iustitia . sed debet date duos ea lices. item e contra, si aliquisi tomisit dueete Matiam in uxorem , & roii ea hoe ipsum plomitat eius patii, satisfacit vitique promissiona , de debito institiae unico opere: eigo quoad bis non restit quod virique titulusiit, vel non sit ex iustitia, sed quod v tra que eadat super eandem omninh rem , vel supta diversam; nam si titulus exigat ex natura sua aliquid ultra totum id , quod antea debebatur , non satisfacis niti dupli ei solutione. Peccatum alitem genetat
huiusmodi debitum , se ilicet reddendi aliquid Deo pro honore ablato ultra id, quod ipsi aliunde debetur , crat qui debet Petto centum, de postea sutat ut illi alia deeem, contias it debitum reddendi decem vitia centum , quae aliunde de bebatinam sui debet sacere quod Petius habeat quantum deberet habete ante illud solium: ergo debet reddere centum di decem , alioquin non habet totam quod debet et habete , qui a s ablata non ei lent illa decem . debebat Pelius L .ibete
illa deeem, de alia eentum e ergo si postea solum
sed tantur centum non habet quot habere debe-ici. Sae etiam Deus ante precatum debebat habete omnia Christi opera , quae poterat exigere rex iustitia . de insuper obsequium , ct obedientiam nostram : et eo post peccatum et bet habere omnia opera Christi , de insuper aliquid pro nostro obi equio sibi ablato i rigo ii solum deo-iur Christi, peia , non datur Atiantum deberet habete ante peccatum: ergo non ponitur aequa
Conita semitido , quia in praesens uterq ieii- is,
tillus est de iustitia , in illa sententia ; nam debi- . ud tum pro peccato est ex iustitia, ut ipsi admittonti insuper opera Clitisti debentur Deo ex itinitia, nempe ut domino potenti ea exigere ex iustitia: ergo non poterit unica solutione sitis seri viri
Tettio ergo res pondent alii, Christum satis- seeisse ex indebitis, quia lieet Deus posset exigere a Christo titulo dominij eius opera, pronai. m. st tamen . se illa non petiturum, quo pacto posto, iam Deus tenebatur ex iustitia ea non petet e. ta per consequens manebant indebita ex titulo iustitiae , de apta ut per ea Christus satisfacei et pio debito ex nostro peccato.
Hane solutionem lath reiecimus supra difD- 1 ratione g. f. ctione i. ubi Probavi , hoe pactum alii
Dei repugnate cum eius itas remo dominio eit ea Christum, de eius opera, quale ex hoe capite non potuerunt feri ea opera indebita , Deus enim non potuit obligari ex iustitia ad ea non exigenda. His ergo solutionibus piaetermisss, alio ex carite defendi pollet satisfactio Christi a defectu Cl,ssi Dii.
huius conditionis , quia nimirum licet ea opria scivii Maa.t
possent a Deo exigi ex alio titulo, de tui te debe o 3 tentui a Christo ex alio titulo: eaetetum de facto non exigiatur.& pet consequens non debetur sed deberetur. Ad satisfaciendum autem pio uno det-bito, non obstat, potui isse hae opera exigi, di d beti ex alio titulo, si de sacto non exiguntur,nec F is deben
79쪽
debertur. Exemplum satile est , si aliquis mihi ex pacto debet seribere libros quoties ab ipso petiero, sutetur mihi libitina, ta libio apud ipsom pereunte, trans inibat stetum similem
librum me in seio , de non exigente: quis negeti satis seti inihi ex iustitia pro libro ablato, si hie
alius restituatur . de tamen poteram ego ab illo suto hune secundum librum exigere alio titulo , sellieet ex pacto scribendi lii, os quos ab ipso petieto: sed tamen , quia de facto non petii. nee ipse de facto debuit ex alio titulo hune
libi lim . N per consequens satisfecit ex indebitis de facto, licet ex debitis remo te de radicat, ter, quod susti eientiam huius restitutionis non I. impedit. Ad hoe etiam deservit exemplum suprapos tum in materia honoris : ponamus servum irre vetenter se gerere eum domino, postea tamen . plurima signa exhibet reverentiae , domino non exigente . nec iubente, quis dubitat quod possit tandem pio itreverentia satis acere , litht domi nus poliet alio titulo illa omnia ligna reveten tiae exigere , nempe titulo domini j e sed tamen quia non petiit, non debuit de facto seivus ea ex alio titulo, & per consequens satis eii ex lim debitis de saei, Sie erao in praesenti. xi . . Dicei , licet Deu de non raepetit ex dominio proprietatis ea opera a Christo, potuit tamen exigerer Si per consequens, moraliter lo quendo . Deus habebat ea vera in suis bonis: et an Christus ea exhibens non censetur morali tet augere bona Dei, seu date pio peccatis hominum aliquid, quod iam Deus non haberet: erro non poterit per ea opera satisfacere pio debito honoris ablati. ore itur. Respondeo iuxta id , quod diximus ei traquartam conditionem , Clitissum date Deo ali quid non vltra id, quod Deus potuisset habrae, sed ultra id quod habetetsi iam licet Deo exigeniati deberemur etiam ea opera Christi, Deo tamen non exigenti non debetentur proxime. Debitum autem illud radie e , & remotum non impedit
quod satisfieri possit per ea opera , quia limitia,
ut diximus, solum obligat ad satisfaciendum , viereditor causa nostrae iniuriae non minus habeat, quam alias habetet ; quae tamen inaequalitas tollitiit omnino , etiamsi illud opus ex alio titulo potuisset exigi a creditore , ut constat in exemplis positis.
at . Sexta conditio est, quod satisfactio non si eae Cisama sem gladii:o acceptis a creditore e de qua late vasu sede . d Op- i .a. O i. cuius conditionis ta tio ea videtur esse, quia is Petrus suo debitolidet quod suiseit ad soluendum debitum , perinde est. moraliter loquendo, ae si debitum remit lat. Ex quo videtur etiam Christi satisfactio de serie a rigore iustitiae , quia fuit ex aceeptis a Deo , de hoe quidem ex duplici rapite. Primo, quia valor operum Clitisti sun latur in volone ad verbum, quae virio gratuito data Lit huma nitati. Seeunda quia ipsae operationes Christi. seeundum se non sunt a Christo,nis ex dono Dei Leientis ut Chiistus operetur: ergo ex utroque
capite de seit a rigore iustitiae. Respondent aliqui, cum quibus videtiit sensui , , xi e suater dii Iutatione .ses. c. s. Ex hii e oo, gratiam visionis non si iste sectam supposto, pedhumanitati : humanitas autem non satisfecit, sed Chlistus, quare non ex gratuito sibi datis satisfecit , sed ex propriis.
Hane solutionem late impugnat vasquc et Immeatur. si supra . de sacile rei ieitur, quia gratia creditoris debet comparati eum natista intelleciti ii satissaeientis . latione ratus convenat si ire sito dominium. de obligatio iustitiae et natura autem Clitisti gratuitu Meepit vitione in verbi, deinde Christus satis eit ut homo , ut homo autem gratis accepit unionem . de virtutem ad satisne tendum rei go ut satissaeiens sol maliter, satisfecit ex gratuito acceptis. Videatui vas queet
. ubi supra. Alii ergo respondent seeund5 . tune obstare gr. gratiam e te litoris ad latissaeiendum de ligo te s. i. iustitiae, quando et editor daret debitori pie. tium, quo solveret non solum eo animo, sed etiam eo pacto expresso. vi debitot ex illo solveret, secus veto si det sine eo pacto , sed taliter, ut debitot possit tibi illud donum retinere. Ratiodi sitiminis est , quia in ptimo casu et ratia creditoris non ante dit, sed potius imbibitiit in ipsa debiti solutione a nam perinde se habet creditor, ae s temitteret debitum cum his onere solum, quod debitot aeeipiat illud pretium de manu creditoris, de illud statim reddat, & tune debitor
non dat aliquid absolute suum, sed illud quod so
lum habet aa eum finem At vero in seeundo ea-su gratia et editotis antecedit solutionem , & solutio est omnino distincta a gratia praeeedenti, dein se non continet aliquid glutiae, eum iam ill id donum ne tam suetit debitotis ex donatione praecedenti , scut cateia eius bona , de pet inde possit debitor illud apud se retinere, de ideo censetur vere date aliquid de suo. Christus igitur satisfecit ex acceptis a Deo, eaetetum ex aceeptis antecedenter , de independentet a solutione se-qDenti: nam licet Deus ex animo redemptionis humanae dederit humanitati Chiisti viaionem ad verbum . non tamen cum eo pacto, sed liberam ab eo onere, de obligatione. Hae e etiam solutio non satisfacit, quia licet mis sit, . . vitio ad vel bum metit glatia anteeedens solii u. tionem Christi, caeterum ipsa opera, quibus actu satissaeiebat, non vident ut habete huiusmodi antecedentiam . de independentiam ; sed videtur
esse gratia imbibita iniri amet solutione,ima esst ipsamet solutio . Chiistus enim aeeipiens a Deo
voluntatem absolutam moriendi pro peccatis, non poterat accipere de retinete illam voluntatem , de adhue non sibi iere pet illammet voluntatem et ergo illa non est platia antecedens , sed
inelusa in ipsa solutione debiti. Veros milius posset iuxta praedictam doctis risi tu
nam responderi . tune aeceptionem pretii a suis te, creditote impedire rigorem iustitiae in soli tione, quando pretium , seu id quo satisfit . ae cipitur totum a et editore', secus s aces piaret solum partialiter, v. g. dixit aliquis in Petium verbum eontumeliostiira , vult illi satis sacere per seripturam . retractando quod dixerat: non tamen potest suam mentem scribere, ius ipse Petius simul concutiat cum eo ad litteras str- mandas a non ideo minus censebitur satisfacere de ligore iustitiae pro contumelia: eo qu5d Pe- trus concurrat partialitet ad sol mandos clintacteres, quibus sol maliter satissaest. Ratio est. quia iam debitor saltem partialiter concurrit, de
80쪽
ille Oreuisus partialis ipsus debitorii moralit et in piuuentum aestimatione computatUt pros Geienti satisfactione . quia tantum honoris reddit debitoli , quantum abstulerat trudens contumelia et ego licet Christus non pollet Deo satisfacete , mi: eo neutiente simul Deo ad ipsi met opera , quibus satisfacit , adhue tamen po sit illis ope libus satisfacete propter concutium partialem ipsus Christi in ea opera, qui concutius pollet moralitet computari pio sussieienti satis actione. Ex quo a sertiori fit, non obstare huie tigmtota solutioni, quod valor ad merendum sue rit aeceptus a Deo per gratiam unionis, quia illa giatia suit praeeedens silutionem , ut dicebat lupeiicit lententia, sicut ii debeas Regi centis in . de obtineas ab ipso sacultatem codendi monetam , non ideo minus satissaei es Regi, soluendo illi ex moneta se facta , cuius vasototium habuit a saeuitate Regis tibi concessa. quod in ditiis multis exemplas mans seste con
Ex quo etiam constat diserimen Clitisti . billo debitote , qui totum pretium accipit a suo
ineditote ut solvat, hie enim accipit totum pre lium a ereditore, nec prauit de suo , nisi quan dam actionem reddendi materialiter illam pe Oniam , quae actio moraliter pro nihilo reputatui. At vera Chlistus aceipit a Deo pretium non totalitet , sed partialiter, cooperando limul Deo in ipso pretio, ta ope iatione d quae Christi
operatio moraliter xiii tui multum valete ad satisne tendum.
Caetetum haee talutio . quidquid si de eius
N e t--- veritate, in praesenti tamen casu non videt ut
suffieiens , quia nihil postumus considetate in actione hominis , quod etiam , prout est ab ipso homine . non si donum Dei ; nam Deus dati auxilium' congruum ad illum actum bonum. eum seientia ipsius congiuitatis censetur mota litet dare ipsum opus bonum, etiam prout fit ab homine a nec enim minus est donum Dei illud opus nostrum , quam si fieret a solo Deo, vel quam si fieret a Deo media praedeterminatione phys ea . nam , moraliter loquendo, ille qui dat auxilium congruum cum scientia congruitatis, re potent dare auxilium non congrtium , non minus dat , quam si daret totam operationem, quae consequitur : Deus ergo in hoc easu petiit de se habet , ae si daret adaequale illum eon sensum bonum . atque idea homo tavit ex iis quae , moraliter loquendo, accepit adae quate a Deo, tanquam ab unico dante illius eoii consensum. ideo saei lius posset defendi sitit factio ex iu- satis is stilia , quod attinet ad hane conditionem , di simia . - eendo illam non exigi ad omnem latisfactio-- in hem . nee eius defectum obstare semper satisfactioni rei sectae, sed tune solium . quando ex desectu eius eonditionis sondonatui aliqua de biti pars, vel non solvitur totum , quod iustitia posset , debitore exigete. Exemplum habes in ipso eatu argumenti , in quo ideo debitot noneenseret satisfacere de rigore iustitiae . quia creditnt dans ei pecuniam ad solvendum , eo ipso condonate videtur ei debitum si s quidem ex ii pote i , itiae habebat ius ad exigendam pecu niam a se non datam , cui tuti renunciat dando
pecuniam , ut solvat, & renunciatio, seu condonatio moraliter perinde aestimatur , ae s t tam debitum condonatet 1 tanti enim valet, de tam utilis est, ac esset condonatio absoluta totius debiti: ubi autem condonatio creditiaris intervenit , iam non est solutio ex rigoie iustitiae, quia condonatio, de remissio tollunt, vel minuunt solutionem. At veta in nostro casu res alit et se habet; nam Deus dans auxilium coimgitium ad satisfaciendum. non condonat totaliter,
vel pallia litet debitum iustilia , quod homo de bat solvete ; homo enim non debet ex iustitia solvere per actus, qLos non acceperit 1 Deo, imo nee potest id tacete, de licet in poenam peccati possit digne privati a Deo omni auxilio
congruo; hoc tamen non est debitum iustitiae commutativae , quod homo habeat, sed iustitiae nitivae, vel vindicativae: nulla ergo inter v nit condonatio debiti, quod homo habet ex iii stitia commutativa , lieet Deus det auxilium congiuum ad satisfaciendum; neque enim minus exigit Deus ab homine , quam poscet exigere, cum non possit ab eo ex iustitia exigete satis s ctionem fine auxilio eo nuiuo, cum haee st imia possibilis, ut dixi, atque adeo de stimo ad vitiis inuin pollent in hoe easu coniungi bene haee duo . quod scilieet holino satis saeiat ex gratuito acceptis, , tamen de ligore iustitiae, hoe est, sese viri eondonatione totali, vel palliati ex parte
Et hie solliciant de conditionibus, quae eo munitet exigunt ut ad satisfaci: ovim de rigore iustitiae, quatum aliquae, ut vidi natis , obstat enisattinctioni Christi. ali a ae non bstarent rex alio tamen capite eam reiecimus iam supia a re sectione iustitiae commutativae.
An fuerit necessaria Incarnatio ad condigne satisfaciendum
pro peccatis. Srcetio I. Vtram pos et homo condi pDiu facere pro peccatis propriis p Refe
SECrio II. commanis sententia de impotentia hominis pari ad satisfaciendus
ex infinitate peccati. Sh cetio lv. Exputarar Xefenditur communis sententiae , O Has ratio. Srcito v. Vtram pro pectato commisso a que auertentia ad Ufensam Deie tu sei satisfacere porus homo 'Srcito VI. Restondetur argumentis, qua sunt contra d Iriuam sed timis praecedentis.
SEcetio VII. Virtim partis homo posset condigne fatis facere prosio peccaro veniali p