장음표시 사용
121쪽
ii o De mysterio Incarnationis,
trium condignitas ad merendum tota prouenit sot maliter, de immediate ex ipsa dignitate infinita personae , independenter ab eo quod ame
s Restat ego explicare, quae si haee dignitas inum hi, 1., finita reisonae dati, infinitum valotem operibus D inrita rum . Clitisii 3 Aliqui di eunt. eise sanaitatem in sini tam,quam humanitas Christi aeeipit a v e bo tibi
unito. a quo iubilantialiter saucii fieatui infinitEsmplieiter,& redditur grata infinite sinpliciteri quate seut opera hominis justi digniscant ut viviratuor , v. g. quia sunt ab homine grato de sancto ut quatuor: ita opeta Chiisti habent valdiem infinitum simplicitet, quia sunt ab humanitate sancta sanctitate insulta simplieiter. At si, L .i. Hie etiam modus dicendi dissicilis est,quia si sit h. eet humanitas Christi sancti seelut pecvnionem sanctitare infinita seeundum quid, hoe est in genete sancti ratis patticipatae, non tamen sanctifiea ut sanctitate insulta simplieitet; his enim etis tortium solius Dei qui est essentialiter sanctus. Haec tamen dissicultas habet pio ptiam sedem insta ad ii. . ubi agittat de glatia Christi, ibi Deo dante,discutietur,& probabitur aeq. c. ct. s. ideo alij eoneedentes, humanitatem non sanu,' is cticare sinpliciter infinite,colligunt tamen va lotem infinitum operationis ex sanctitate infinita eundum quid ,quia illa sanctitas, S: valor ab illartoueniens est in ordine superiori respectu i lius sanctitatis,ae gloriae hominibus comunicandae: quare omnis gratia.& gloria hominibus petChtisti opera danda non adaequat valotem,& dignitatem operum Clitisti, qualitumcidisque multiplicentur homines, de peccata eondonanda.
I. l hi, Haec etiam ratio non placet , quia in pii mi, sitis ita jam vidimus disi, praeea pes. a. non sumi ess ea aeargumentum ex eo, quod res si in genete stipe.tioii,ad hoe vi no possit adaequati in aesti inatione motali pei res ordinis inserioris. Deinde neque
in materia meriti loram habet ; nam actus bonus naturalis, de dignitas, quam accpat ex nat ira r
tionali operante .est in ordine superiori ad omnes diuitias & delietas podibiles ; de tamen nemo di. t. homilia in pura natura pei unum actum bo num moralem mereri condigne infinitas diuitias, de delietas possibiles, altem lincathegorenutice: ergo nee per opus bonum supernaturale meretur Christus erindignh omnem gratiam , ct gloriam pristi bilem hominum, dix eo praeci se, quod dignitas, & sanctitas natotae fit in oldine superiota.io. Denique ex hoe ad summum sequitur.Christi opera habete valorem condignum ad promerendam gratiam,& gloi iam hominum,quae sunt res insitioris ordinis a non tamen ad promerendas uniones hypostaticas aliis humanitatibus, vel
naturis A ngelicia s haee enim dignitas non est in.set tot , sed aequalis eum dignitate Christi: eteo
vna unio adaequaret valotem unius operis Clui
iii : ergo aliquod praemium est assagnabile. Onon possit de condigno meteri Christus uno
opete,nempe duplex vitio livpostatica : ergo vno
Christi opus non habet in nitum valorem sim plicitet in latione meriti sed inlinitum secundum
tria et quia infinitus valot smpliciter est ille,re
pecto euius nullum si assignabile praemium ex
cedens eius Ondignitatem. vi bene probat suat.diecta in solui. g. obiectionis contra conclusio nem. Debemus ergo talem radicem valoris Cliti
sti operibus assignate, quae reddat ea infinite aeueeptabilia ad quodlibet genus piamii. 5e in qu
libet extensione excogitai ui. . igitur admitto in primis eum communi len- o. tentia , opera Christi habete infinitum valotem ruti, ad metendum, Se latissaciendum, quod licet ne- ch i stigauerant aliqui, quos reseit vasquea uis .ca. i.
immerito tamen, de contra Ommunem Theoli et
goium sensum , quos congerit idem e. i. de sui datur in Scriptura, de Patribus,semper cum emphasi loquentibus de valote metitorum Chii linquot ni verba vide apud Suater usia . in iliciat sotiet. nobis aucto: itas Clementis v l. in Extra e. clime V exitu de . . ct rimis . ubi expresse doeet, Christona tuis meritis acquisuisse infinitum illes autum hosti nibus; nee formidandi in esse , ne exhauriatur, vel minuatur propter inlinii a Christi merita , cuius quidem una gitata sarguinis proptet unionem ad Verbum pro redemptiore totius humani genetis su 'eisset Haec sunt vel a Pontificis, ex quibus constat, infinitatem huius valoris prout nite ex unione humanitatis ad vel bum,ex qua prouenit personam illam habete in finitam dignitatem,& per consequens eius opera , dignificati ad infinitum piam uin a quia secuniadum re ain prudentum aestimationem ideminet pus egregium inaequaliter praemiali debet seu eundum inaeqLalitatem personariam, v .p. hostis oeciso a ple Deio milite facta praemiatur conatunne alimentis ad vitam concessis; a Dura vel p. vel Matellione saeia promeretur Regis gratiam, et Piae secturam prouinciae : a Praneis e vetosacta metetur successionem in regno, quia praemium operi aequale debet esse proportionatum eum eo,qui remunerandus est: quale cum digusta, Chiisti etes eat in infinitum, consequens est, ut eleuet opera ad prometendum condagne piaemium insititiam ; nam quodlibet praemium infinitum non proportionattit sussicienter cum itis nita dignitate meientas.sed eonita hoc est adhue dissicultas,quia liaet i ta
ex pti sectione objecti crescat, etiam editetis r. his . tibus, pei sectio cognitionis; non tamen resultati et sectio infinita in cognitione, qua terminatio ad Deus mergo licet ea dignitate personae crescit valor operationis , non ic subabit valoi infinitus ex digilitate instina . quia scut cognitio limita lut ex aliis capitibus , ita valor operas potetit ex
Respondet Dr communiter,obieetiam non com- Eariti . munieate intrinsece perfectionem cognitioni, sed intrinse ; quaret non communicat totam, quam
in se habet: at vero dignitas personae communi-eit seipsam intrinsece secundum suam persectio.
nem ae intrat valorem operis, de ideo communi eat se secundum totum,quod habet,communicanis
do suam infinitatem ii ii valdii in elle valotis. Sed eontia solutionem urget dissicultas, quia es a M.
etia dignitas personae ossensae concurrit intrinse ee, de formaliter ad graui rare ollenta, quae caeteris paribus grauior est,quo dignior merii peisona ostensa,vt eoi eis mus supra disputatione praece denti, de tamen offensa in Deum non accipit in fi nitatem sitirlieiter ex intinitate Dei, quia ut ibi diximus Iectescit ex alio capite,nempe ex imperis sectione e nitionis,& deliberationis: ergo licet dignitas peisonae concurrat intrinsece ad dignita
candum opus, potest tamen valor decrescere ex
aliis rapitibus, & non participare ins nitarem simplicitet, sed aliam interiorem, sicut ollens a.
122쪽
i s. Ego san salem, posse aliquando concretum
D i eo poni intonse ex ali itia torma,ves patre ii ii nata, qLm eo ipio concretum sit in nitum simplieitet in ratione concreti ; euius gratia plura exempla adduci pnil erit, v g. voluntas de omin tui moraliter mala ex cognatione malitiae. A tamen si praecedei et cognitio infinite intensa de obligatione legis piobibentis m.nduitim, non ideo voluntas mentiendi esset in sinite mala sim.plicitet,& absolute, sed ad summino liabetet in fi nitatem secundum quid in genere moduli leuis:
quia nimirum decreseet et malitia ex leuitate mautetiae. Titio autem est,quia pars concieti,quae in sinita est,non potest infinitare coner tum, nisi in ratione talis conereti,quare eum cognitio illa in finita ici pals voluntatis notae venialiter ex leui tale materiae in ratione malae,non potest infinita
te illam eulpam ii inplicitet in ratione culpae, leain tutione talis culpae, sed ieet mendaci j leuis. ideo etiam o elisa mortalis non ictaittit simplieitecinii nita ex infinitate Dei , quia cum tria iit iamo insa impet secta ex imperfectione nostrae cogia intioni ,non potest infinitati, nisi in illo genere, in quo est Atticet in genere ostensae imperfectae, quae tota est inlinitas ieeundum quid.H, ergo sopi isto d. iii ale est explicare, quomodo valor merati non solum secundum quid.sed ii implieiter infimie et ex anfinita a gnitate vetantis,cuni dignitas personae non si a qita
ta tutio constituens meritum in ratione metiti, quia meritum ut metita in consat Ut ex bonitate
etiam morali operis, ct potest ex illo capite eon stitui in genere meriti imperfecti . , per c se quens ex infinitate personae non inimitabilest in genete valocis simpliciter, sed ieeundum quid in genete valocis imperfecti. Huie obsectioni aliquid existimo conceden dum, aliquid negandum . pro quo advelle, aliud esse quod metitum iit infinitum simplicitet,aliud velo, quod habeat valoiem infinitum sinplicitet: pet illud ptius signiti tui metitum elle tale, ut non possit aliud mas is metitum excogitara pethoe vera potienus solum significattit , meritam habete valorem ad quodcumque piaemaum excogitabile , ita ut nullum si naccitum majoras piaemii,quam istud. Concedimus ergo merata tam sit habete infinitum valorem umplieiter, hoe est omnia,& singula esse digio ex se quocumque praemio excogirabili et negamus vero . in iei ita illae ite infinita ii inplici et in latione meriti. Hane secundam patiem docet Theodorus Pelianus destis a tione Christi cori . t a. a. , alii docti
recentiores,dum dictit,non omnia Christi mei ita si iise aequalis valoris , eamque probat obiectio iacta. iura seut unum peccatum motiale non ei simplieitet infinitum , tum qu :a non eli tale , ut non sit aliud grauius peccatum s tum etiam . quia limitatur inti in ieee ex aliqua patie constituente ipsum in latione peeeati, ici iacet ex aduertentia ad malitiam, quae adueitentia est finita.& impet- secta, ut vidimus: ita unum metitum Chrasti non est infinitum in latione operis meritolii : ium
quia potest esse aliud metitum pei sectuus , illud eis ieet, quod si non ex diguitate personae,saltem
ex opem e cellentia habeat uiatorem vi in admouendum Deum: tum etiam . iura hoe meritum init inhee ineludii aliquam partem limitatam, refinitam. sei licet operationem honestam talem, ut illi esse alia melior, q iare erit metuum infiniis Caia. de Lueto de ne amat.
tum ex uno capite, scilieet ex dignitate Misonae,
non ex utroque, de per consequens non in omni genere, sed secundum quid,& in tali genete. L quendo ergo in toro rigote dicemus, metitum illud movete ad infinitam praemitim , noli tameni nouere infinite , quia lieet non possit esse piat natum a quod non moueat. potest dati aliud meisii tuin, quod magis moueat; de per consequens maius metitum, quatenus nugis iret ebitur dicet non plus, ita vi excessus si in modo merendi,demouenda, non in praemio ad quod netouet. Et inlita sensu dicuntur merita Cinisti habete val iem infinitum, quasi di eas, valete infinii uni pletium et non sicut unus equus dicitur valete cenis tum nummos, ad quos habet condignitatem et ita metitum Christi valet infinitui quia poten inmvete condigne ad infinitum : mei aut ergo diei iurvatis infinitus metata, quam meritum inlinit m. Conueniunt itaq;.e peccat Lm, A meitio Chtisti in his, quod neutrum eli infinitiam simpliciter, sed se naum quiduoquendo in ligore s diissi tune tamen, gi:od peccati m nec ni se est infinium me habet valorem infinitum; nee cnam eii cotidiat tiro ita infinita, sed finita , & limitata s. neum
intentionem et meritum velo clitasti, licet noli sit unde aliaque in hinti m .hab et iamen valuiem infinitum , quatenus non est plantium exci gita bile, ad quod non valeat de condigno Restat tamen ad illae declarando unde meritum i DChristi habeat litinc valoiem inlinitum limplici- la
etiam honestatem Cperis cum d gimate rei limae, de opus ipium habeat honestat cim finitam. S li
t ei, ted io una secundum quid . N . x uno cap te. Pio euatis iei explicatione aduerte, lignitatem petioliae non eleuale valorem operis, ita . i cietat opus dignit praemio maiori, tomia licet loquendo, sed maiori maletialitet ; consideratur enim ipsum opus bono antecedent et ad dignitatem petionae, & solum ieeundu in bonitatem , qt am habet. de qua placet Deo. N ut ite aestimat ut illud opus esse digitu na agito praemio. D inde ad diseellienduis, quale suturum,m magnum praemium. attendit ut ad dignitarem petionae praemianuae . nam iden met piae natum est magnum te spectu vinus. quod non aetii maletiar magnum . sed i alvum rei pectu alterius, ideo a deniet a ius bonus,qui ratione suae bonitatis metetur magnum praemium, in homine existente in pura natura inscitet praemium
naturalesquod respectit illius hominis citet magnum ii, homine vero susto,di stato in seiret rix-mium aetet num gloinae, iura status huiu, hominis eonstituti in latione si is adortici Dci adeliu- petat statum hominis in pura iiatilia . vi non si dicendum praemaum magnum respectu huius hominis, quod non sit aeternum , di se permiuiale. Denique idem opus factum a Chi isto ins it pio insum infinitum . quia status filii natui ali, magis superat filium adoptiuuin, quam adoptivus si peret hominem in pura natura .re te specu c hristi non censetur magnum piaemium, quod stietat finitum,quia plus diliat a dignitate rei tonae C hiiiii quodlibet praemium finitum,quam a dignita te peisonae alicuius itisti Diaemi una naturale. Ha- t etuo opus ipsis in de se mereri piaemium magnum vi dignatas vel 5 personae non dat sol malitet valorem ad praemium magnilio . sed suit, quod praemium, quod alias est et magnum respectu X a alterius
123쪽
ii 1 De mysterio Incarnationis,
alterius,non si magnum respectu huius personae propter eius edicellentiam ; de quia hie excessus magnitudinis in persona piovenit formaliteragi atra, vel a dignitate vel bi,ideo dicitur commu- Diter ex gratia, eo ex unione ad vel bu piovenire in litet valorem operassex gratia eram, seu ex unione prouenit formaliter , quod praemium de beateil e materialiter maius. licet non proueniat, quoa opus iit dignius praemi, majori ior maliter,' ut dictu in est, sed praemio majori in retialiter. is. Ex hae rigo docti ina constat, quomodo di D, isi is gnatas infinita verbi possit eommunicate infini- et a tum valorem os tibiis Chtasti,tie et illa opera ex
' aliis opstibus finita init. N limitata. diximus
o. .. enim, valorem ipsus operis scia maliter loque n. a do, an se manere invariatum . temper enim opus
et , in . .. illud de se metetur piaemium magnum, nee hoc accipit sorinaliter a verbo, Quod autem piovenit
a veibo eu,quod periona illa si infinitae digni
tatis, de talis, ut respectu illius non iit magni in quidquid linitum est . de hoe qDidem pi uenit adaequale a veibo, nec potest hie enectus limi taci ex alio capite, quia nihil potest impedire. quod illa petiona sit Deus , di per eonte suetis institia. ut constat. Non est et go ille valoi in ieentita sue infinitus undequaque . quia includit aliquam pallem sinitam . vi constat. nempe sat imitatem rapetationis : est tamen infinitus objectaue, quatenus ex infinitate peisonae sit. quod illud oput non a . iat praenuum magnum illipeisonae, quod non sit infinitum. t r. Post imus hoe declarate exen plo classiori, ut
et . ti, D. melius intelligatur , s v. g. alicui pro mei cedem. D. obsequii detur victus necet latius et sicut communit ei dictitit Theologi, beneficiatium polle ii inhex benefici Luctibus accipere congitiam sui tentationem . tune cetae, formaliter loquendo, omnibus ostenor aequalis merces sui laboris, nimirum victus, de pustentatio consilia ; malecialitet tamen inaequalis: continget enim, aliquem vel propter valetudinem insimam , vel nodi ter robustiolem e: iam naturam pretiosiori, vel majori
multo victu indigere . N per consequens polles bi ex fructibus beneficia multo plus accipere,
quam alii possulit. Mentura ergo unde regulari debet quantitas mei cedis, non est solum oble
quium Eeelisae praestatum . illi enim respondet solum sustentatio congrua. sed mensura pioximai ad laxandum sustentationein conarisam debeteile natura huius personae in pacti sati,cui haeest tangitia; illa velo non est congiua lustentatio. Sie in nostio casu mensura proxima piae iiiij non est actus honestus , ille enim postulat piae. mium magniam operanti quale autem piaemium
dicendum iit magnum ies pectu hujus operantis, ton sumittit ex opere ipso, sed ex dignitate , Nexcellentia personae operantis. Et quidem iuxta hane eotisderationem facile apparebit.quomodoopeia Christi iubeant condignitatem ad praemium maius,& maius in inlinitum; nam magni-
tudo doni mensuranda est )uxta magnitudinem dantis, de accipientis. Finge cinois et impossibile esse duos Deos eiusdem majestatis, Se infinitatis, quam habet noster verus Deus: finge etiam vel le inuleem sibi donate aliquid tali. tantoque do natote. de donatatio dignu. Cei te quidquid ere tum aliet alteri daret,perinde esset,ae s Rex aliquis Regi daret pomum,vel nucem ; minus enim Ponde iis habent omnia creata eoram Deo. Clim
ergo Christus, eo ius opus piae ali debet, si
vere pei sona diuina .eiusdem inaiestatis,ae auci litatis, non aliter cum ipso agendum, quam ageretur eum alio Deo. si esset: quare quidquid te- spectu alterius Dei magnum non esset , nec respectu Chri iii magnum existimanduiti est. Porro Clita sitim eandem maiestatem, ae veneiabilit tem habere, quam habet Deus. eonstat ex Pati bus , quoium verba congerit P. vasqueet insta virium
is 8. xum. r. O de constat ex eo , quod omnes actus,de tituta. ilibus stipiemam Dei maiestatem veneramur . de recognoscimus , tribui
pollent Christo, qualis est adoratio latriae, oblatio saei: feti, de ii miles: se ergo eum Chi isto homine agendum est, ae s cum Deo ipso agamus ; unde illa solum et it magna texerentia erga Christum . quae magna censeatur erga Deum:
igilut illud etiam magnum donum censendum est erga Christum , quod magnum censeret ut si ridateitii a Deo alteri Deo. Ex infinita ergo seu lentia Christo drbita colligit ut insinitas valotineri totum ipsius : ideo enim Paulus ad hane reverentiam retulit et seaciam meriti , cum dixit exauditum eum esse pio sua reuerentia. Dices adhue probat i bene,s pus ex se exigat i l. praemium magnum, mereri etiam piaemium ins a L. nitum in Chrasto, quia nullum piae inium sinitum ei let magnum respectu Chlalii: caeteium non omnia opera merentiat de se plantium magnum, sed solum os eia egregia ; alia velo opera n nota, v. g. actus honesta recreationis,vel temperarmciae, cur exigent de se praemium , quod sit magnum, de non potius praemium exiguum, vel in desraium 3 Hiiiusmodi autem pollet esse te spectu christi, licet non esset praemium ins nitum. Respondeo, hoe non tam in praesenti este pi Hol a se banduna, quam supponendum ex irrateria de merito in communi, omnes actus bonos hominis justi elle melilotios augmenti gratiae, de gloriae, quod sane est praemium aestimabile, etiam respectu heininis justi: nune autem totum diei reus, in Chiisso eos actos ei te metitorios praemii infiniti . qui in homine justo sunt meritotis gloriae, sue ii sint soli actus e litatis, sue qua in perant ut a eliaritate , sue actus supinnaturales, sue omnes actus honesti, quia nullum piaemium finitum eii tantum praemium respectu Christi, quantum est augmentum gloriae respectu attratius iusti. Cui autem Deus nullum actum bonum supra nactatalem hominis justi remunera: et aliquo inferiori praemio , sed omnes aliquo augmento gloriae, non est huius loci.Ratio tamen indieati potest ex superlinibus, a quia quantitas praeniat condigni pensanda est. non solum ex ipso actu secundum se , sed etiam
ex persona , cui datur, de ex persona a qua datur; majus enim praemium metrent idem opus ii a Rege . quam ii dandum esset a Praetore . vel patres milia et i habetque praemium aliquam proportionem eum pei sona, non solum accipientis. sed piaemiantis. Cum ergo , qui praeiviat ut si
homo iustus. 3e filius Dei adoptivus: piam rans autem sit ipse Deus Regum potentissimus Rex;
non mirum, quod omnia j lii opera meleantur condigne augmentum giatiae de gliniae,quia omnia opera sui et naturalia honesta licundum se tanti sunt solen oris, ut non vulgarem . sed aestimat, lem aliquam retributionem exigant iuxta qualitatem Disonae operantis.& attentia vatibus.
124쪽
ta potestate praemiantis, conciliant etiam pecuisl iein amiciti in erga ipiuna operantem. Cum uti em amieitia i et eum liomine iusto sic in or-d sui et naturali, exertatui media glatsa inhaerente, e dat novum sus ad maiorem sititiam; neque aetenta qualitate homanis iusti, de ii icitate D. t pcoemiantri , pollet aliud inferius praemium con signum de sanari. Deinde e mi opera Christi exigant , etiam de se praemium aliq&od aestimabile, attenta qualitate operaratis, di majestate p aemianras, praemians autem iit Deus . & operans etiam sit Deus hinc est nullum praemium
si uuin potvi se des gnari , quod undique aequat et eon dignitatim operum Dei operantis, de iiae a Deo ip.o praemiam Ur., o Daces . licet nulla quantitas gratiae,vel gloriae s. et eatae e et praemium consiletabile respectu Dei praemiantis, re praemianas, is tamen daretiit Clui ito pro praemio unius actita boni vitio hypostati
ea alietillic potionae Tilnitatis eis natura humana
alte ius hominis, jam illud esset praeri u aestima
bile etiam abi pio Chi isto, qui i tanti valoris ellet illa visio, quantum habet vinio ipsus Chiisti, ex qua piovenit dignitas, de valor tuotum operum: ergo ille actus non haberet condignitae E ad me
rendum aliud p aemium: ergo duae. vel tres vitiones exeedent valorem unius operis Christi.
n Aliquibus videtur unio hypostatica piae initima aequatu metitorum Chiisti R. pondeo tamen, nee vitionem hypostaticam communieatam aliis alutis humanis sitit Paemium adaequatum me , totum Christi, stat nee esset donum magnum, si visu, Deuc id Leet et in gratiam alterius Dei infiniti, & omnipotentis: magnitudo enim doni non debet mensulati eum natura humana, i datur, nee cum vnione hypostatica , quae concurrito suo a dignifieanda illa opeia .sed eum per imai pla,cui datur,x quae praemiatur,ci clam hon te,
de venetatione illi debita. Cum autem Christus sit eiusdem dignitatis, S venerabilitatis cu i eo, non est magnus honor ipsiqui Deo ro esset ira gnus. Fatemur ergo unionem hyposiaticam esse condicione requisitam,ut opera Chiisti sint ideo, digna ; hine tamen non fit, aliam vitione similem sole praemium adaequatum Christi,quia nimi momne illud.quod Deus eroducet e potest .est finitum, e limitatum a reisona autem . cui dattit, est infinitae niaiestatis.& dia ira diuinis honoribus.1 t. Dieri, pet unionem ii vi stationi Dcuc dat
Ini -- . suam naturam diuinam . At personalitatem naturae citatae : ergo dat aliquid in sinit Lm ; Deitas enim quae datur, est simpliciter infinita. In a . . . Rei ponde dati quidem aliquid in sustum, sed
rin ,. modo ii nito, sicut etiam Deus dat Beatis in patria te ipsum in praemium; nam ut canit Eccletia , erasitians dat in praemitim de tamen non est donumi finitum, quia se dat sitito inodo,qua emas participare potest visonem et se licet communicet suam Deitatem naturae humanae . communicattamen modo finito scilieri per vitionem finitam: quare non adaequaret illud donum majestatem, de dignitatem allevius Dei, cui daretur.
ii. Petes, sicut diuinitas communicata per unim D liis . nen, humanitati reddit eius opera insiti te digna. r etiam communicata per unionem non te det illud donum infinitum . aut eoi communicatiope unionem limitat donum , de non simitat
dignitatem. & vitorem meritorum Dis. iii r. Respondeo. rotionem esse, quia donum consic ra. de Logo de Aearis . deratur in ordine ad eum,eui daturi diuinitas ergo
Pet unionem no communicatur vlli prisonae, sed natu ae humanae.& quidem naturae humanae non camuniearat infinito modo: melius enim, de persectius communi tui ab aeterno ipsi vel , eui communicatur per identitatem, quam humanitati,cui solum communieatur per unionem, retentas per distinctiones irali. At velo quando Deitas
conlidetatur vi digniscat illa opera,non comparatur eum hia inanitate, sed cum persona operate, ad euius exeellentiam debet attendi in remunetatione: petitana autem epetans rion partiei pat Deitate linito modo, sed ingnito,quia peisona Christi. seu Christus estentia litet est Dinis. Hi ne ergo est quod lie et per unionem non infinitet ut dono;
ea em tamen Deitas infinito modo concurrat ad valorem operam,quia nimi tum ad mensurandum praemium, sicut de ad taxandam honorationem, de cultu, ebemus considerate horioiem quo dignus
est operans. Christus autem dignus est honore infinito, e sopi emi, i dignus igitur erit quolibet etiam piaemio majori, de maiori in infinitum. urgebis adhue quia aliqtiod potest excogitari a repitam tum , quod superet valorem alicuius mei iti L M.
Christi:rigo non habent valorem infinitum. An te deni piobat ut ex doctrina supra tradita; nam ponamus. v. g.alium Cliti sitim coli stante inexsu-
manitate hypoliatiee unita pessonalitati Patrit, qui opera egregia, & passionem acet bissimam a s plicet pro obtinendo ali alio beneficio Dei . v g. ianitate euiusdam aegroti, vel auxilio giatiae , ve uertatist aliquii reerator:tune ii alius Chiistus
constant ex humanitate . de periona verbi applicet aliquod bonum opus, v. g. aetum tempeianiae, ut
obtineata Deso, ne eonee at alteri Christo quod petit, sed puniat potius illum aegrotum. et aitum peccatorem ad ostentionem suae iustitiae .mne inquam, hie ac iis temperantiae serendi C sit illi non vi et ut habete vim sollieientem , d impedi edam
efficaciam tot metit otii alterius hi isti, lux pr cui dubio magis mouerent Delim, atram ille actuote inpetantiae,iuxta id.quod supra diximiis, ne dentes in molitis Chiisti inaequalem vim ad in vendum ergo non habet hoe meritum temperat diae ins nitem valutem: jaiti enim assignari potest aliquid quod non valeat ae condigno obtinere. Hae argumentum eandem vim habet , licet
non eone udatut in metitis chi isti de facto inaequalis vis ad mouendum, sed aequalis in omnibus; quia is ponamus duos Christos. allet eoti in non videtur posse meieri per sua opera, quod alterius
opera non aeceptentur ad praemium et cur enimniasis hie meiebitur, quod alter non exaudiaturrergo iam ponitiat aliquid , quod si supra conis
dignum valotem mei iti tum Chiisti. Omnes et o debemul respondere. Et quiden EUHAM. aliquis tactasse s topter hoe argumenti, diceret,
doctrinam e mmunem de infinito valoie merit
rum Chii i limitandam esse ..t hon habeat lino
quando eo ocurrunt merita alia in siniti valori et adi operandum enim in initi, valorem alterius Christi requirerer ut valot pliisquam infinitus: scutereto pereatum mortale dieitur habete in impensabi hiato infinita. quia nulla enim satio aequalis
reddi potest pro illo. nisi habeat vulturem infiti- tu,qualis est sati sectio Christi: se menta Christi pollunt diei habrio insutia vatine quia nihil finita potest huie essi ea ae res ero,nisi alius valdit infinitus. Di te enito,quod adhue metito Christi
125쪽
lio De mysterio Incarnationis,
habet et condignitatem ad hoe,ut preces alterius Clit illi non exaudiretur, videtur diutum iram vel illud ptaemium tune adaequalet valore illius meis riti, vel non. Si dicas ptimust edit eadem diis cul- tas, jam enim posset excogitati aliquid io petam valorem illius operis, scilicet illud idem piaemiutriplicatum, vel centuplicatum. nam si simplum adaequabat valorem metiti, necesse est quod tit.. plicatum, vel multiplicatu excedat. Si veto diras iecundo, videtur dilhcile, nam etiam inter Reges magnum aliquid esset,s ut placeaa viii Regi, se temnas preces altei ius Regis aeque nobilis , &potentis : ergo similitet si per impossibile plures Dij et lent aequalis majestatis,& infinitatis, magnum aliquid ellet, di ab ipsis quoque Diis aestimabile . si onus Deus ut oleii placeret, alterum D in tem aliquam enixe postulautein, de desaerantem non exaudiret:ergo similitet magna piaemium,& condigno acciperet Christus, si pio pter ipsum alterius Christi preces,merita, de desidetiacontemnetentur ; nam licet eius opera haberent activitatem infinitam, ut ita dieam ; alterius etiam preces, di metita habebant aeque infinitam acti vitatem, de resistentiam ; quare non patum ei letillam infinitam activitatem superare, de ab aduerissatio aeque infinite robusto repoliare victoriam. . , . A dhue tamen vetitis videtiit,de consequelitius ad cώmunem Theologotum doctrinam, quod il-- viis is lud praemium non superaret, imo nec adaquaret aa . mu em valditem operum Christi: alioquin enim non di-d oletorum retentur habere proprie, de in rigote institum valorem, s esset excogitabatis alius maior valor, qualis ellet in meliori opete, vel in pluribus peribus alterius Christi, quae possent piae valere, de
obtinere praemium contra minora, vel pauciora
opera huius Christi ; quate haee opera solum haberent valorem infinitum feeundum quid e stetit peccatum inoi tale dicit ut habete malitiam infi nitam secundum quid, non tamen simplicitet, eo
quAd possit dati aliud peccato grauius cum majori
malitia: satendum ergo v tilet vi, uti umque Chii
num dignum est Filio planatos utrumque digno qui exaudiretur. & per consequens quemlibet ex patre sua meteri . quod postulatio alterius non
exaudiretiar ; neque enim meonueniens est, quod
dentur sinui duo metita condigna inter se opposta. nam sevi pollunt de facto duo iusti postulae
a Deo objecta contraria, unus v. g.postulat sani tatem aegroto, aegrotus vero postulat mollem,ut se solvat a vinculis carnis,& uterque mei etur de congruo exaudiri,& per consequens linguli me rentur de congruo,quod alter non exaudiatiir,cur
non poterunt similiter dari merita condigna opposita , lmo ita videntui dari de facto , quoties electoribus propontitur duo aeque digni Epise patii,vel beneficio ; tunc enim so guti sunt digni qui eligantur,de per conseqties quilibet meretur non solum de eongruo,sed de condigno,quod re- linquitur adversatius,de ipse assumatur. Me ergo eae illi, duobus Christis quilibet esset dignus exauditi, et per eonseques quilibet peteret de eon digno vincere preces alterius in illo certamine., c. Addidi aute,nec illud praemium sole tune adaequatum activitati, de efiicaciae meritolii Christi quia licet in exemplo adducto Rex aliquis multum , de magnum censeretur date Regi ob cuius
gratiam negitet illud idem alij Regi aeque potes
illud ipsum postulantii in Deo tamen alitet seres habeaeti Rex enim ille multum consectet de suo, de multum datet, subiens scilicet perieulum
offendendi illum alium Regem , amittendi eius glatiam, de benevolentiam sibi ad multa viilem. de sottage necessariam, sustinendi eius querelas: quae omnia non palum internam ipsius quietem, de uanquillitatem postent perturbare, di a quibus non paruin ipsus animi pax, de gaudium pendere pollent i Deus autem non se se habet, sue enim Clit isto concedat quae petit, sue neget, aequhmanet infinii h lleatus, de felix, glorioius, & p
tens, nee nostra gratitudine indigens,nee nostiis
querelis laesus,aut pertilibatus,sed quas puelites jocos haec omnia reputans,se viro sella,se vino ju- eundus , se uno Deus est. Extra ipsum ergo est,
quidquid Chtisto datet,cdeedendo illi quae petit
etiam contia pietas alterius Christi s atque adeo non est magnum aliquid ,s magnitudinem cons deres Dei dantis. de Dei accipienti sinam quid quid extra Deum est,magnum Deo esse non potest. Cum ergo dotati,quod Chrasto dat tir, libeat commensulati , de tegulari iuxta magniti di nempei sonae Chiilli, cui datur, ut dicatur m gnum; Christus autem eandem Maiestatem , aueio ita temque habeat, quam Deus,conseqirens est, nullum donum, quod Deus ad eaetra daret, etiamsi ad hoc opctteret spernere preces alterius Chiisti, fore magnum donum respectu Christi aua datur, sicut neque esset magnum respectu Dei.
Ea dieiis iam in hii ut solutio alterius obira a T. ctionis vulgaris, quia iste valor non est aliquid increatum , alioquin esset ab aeterno et ergo est aliquid eleatum: ergo finitum.
Respondei ut facile, valoiem istum esse aggre- Di in umgatum ex irsis ope cibus, de ex dignitate ineleata vel bi: nil l enim est aliud valorinis bonitas ope ris exigentis a Deo si aemiuexi inium, de majestas operantis,cui nihil finitum est magnum in tali ne praemij: hoe autem aggregatum infinitum est in ratione valotis,licet ineudat aliquid eleatum. Dices, hoe aggregatum componitur ex aliquo Evasta finito , de ex aliquo infinito retgo non est smplieitet infinitum, sed secundum quid .
Respondeo, nune non agimus,an valor sit in- μώ- ,- finitus entitati se,sed solum an sit in sui ius in t tione valinis et infinitas autem in latione valoris, non est infinitas in sua entitate,sed infinitas eau salis,seu poste per modum catusae moralis causare
insultum piaemi una: quare sicut opera hominis justi habent valorem infinitum secundum quid,
qualetius ea igunt praemium insilii si in duratio ne i& tamen an sita eluitate nullam habent infinitatem etiam secundum quid ; ita posset intelligi
valor institius simpliciter in ratione causa, quatenus exigit praemium infinitu, licet valor in sua entitate non habeat in s nitatem simpliciter, quae ad pios ostiam non resiit. Cur autem ad infinitatem valoris pet in si eausae suffetat dignitarum infinita personae, licet bonitas operis si Enna.dictum est sopia,quia scilieet dignitas operantis est adaequata mensura in ratione mensurae ultimae ad mensurandum praemium magnum in ratione magni,& quia te spectu Dei praemiandi nullum praemium potest apparere magnum, s finitum st.
Hae sunt praeeipue dissicultates,contia conelia sonem : nune alias leuiores dissolvamus.
Quarta si, quia si valor lumitur piaeci ruὴ ex dis. ii nita dignitate Christi e ergo eum haee sit una, D sistra
unus erit valor omnium ope itim : ergo non sunt pluta metita, sed unum an rataone metiti.
126쪽
rae luatis. Respondeo Leit 3 negando consequentiam, quia nimirum supponit pro ipso opere exigente praemium propoitionatum cum dignitate personae, de licet dignitas personae, cum qua proportionatur praemium , si eadem , opera exigentia Piaemium propo: tionatum iunt plura , de ideo sunt plura m cita.rs. Quis to obiieitur , si humanitas Christi pet rigia impossibile peeeat et . non posset satisfacere coi digne pro suo 'ecato, quantumvis unita verbo: ergo dignitas verbi non stillieit ad digni grandam infinite Chiisti satisfactionem. R. i. --. Respondeo negando antecedens; nam data ii
la hypothesi impossibili, ille homo adhue esset filius Dei, de adorabilis pet supremam latriam, quate ii t Alius Regis, etiam ii Regem ostendat, adhue est filius Renit,& ex hoe capite venet abi. iis, & digni seans suam satisfactionem plusquam si esset plebe nis Lomo, ita de Christo tune di
- , o. sexto obiicit ut, s Christi opera habent iris
Oic s. nitum valorem, per singula metuit nostram i a M. lutem : ergo non fuit nece ite expectare passionem ad redemptionem hominum. r c., Respondeo, omnia opera licet alioqui siit in aequalia in bonitare motali: este tamen aequalia invasotes itaque plura opeia .licet sint pluta metita,
de extensiue augeant ineritum,non tamen siciunt maiorem valorem intensile. Caeteium non si)-
gula merentur de facto in actu secundo quantium possunt, quia non osteruntur seois in . sed simul cum aliis . ideo fuit nece lata a mors Christi,quia ipse eam potissimum obtulit pro redemptione hominum . de noluit oblanete nostram salutem , nisi molle intercedente. Ex quo etiam constat eui de sacto non metuerit Chiistus praemium aliud.quia sellieri noluit aeceptari sua metita, nisi pio salute finita hominum suturorum , de ideo etiam indiget homo iustus satisfactione propria pro poena temporali, quia Christus noluit ac -ptati suam satisfactione tu pio illa poena, nisi in
aliquibus eas bus et sed applicuit sua metira ad
merendum quod satisfactiones nostrae acceptarentur a Deo pro nobis. vel pro aliis per communicationem lustragicitum.
, septima obiectio est . quia opera unius iustio .. i. s. habentis gratiam intensam ut octo, non sunt si . totis valoiis, caeretis patibus , quam opera alte-tius habentis gratiam ut quatuor et ergo non est
verum principium illud , in quo supradicta do cti illa iundat ut, quod ex maiori dignitate petita
A, , , . Hac dissicultas, quia grauissima est,examinan da etit ex professo lectione sequenti. Nunc ex dictis in hae sectione colligendum est. Chii uni iciti, fecisse non totum aequaliter, de condigne , sed superabundantet pro peeratis hominum.si attendamus ad quantitatem pietii oblati,dedit enini plus quam homo debebat e caeteium s attendamus ad modum solutionis, hoe Clitisti satisfactio non suit ira aequalis . ut non indiguerit aliqua liberali aeceptatione Dei.qui potuit
eam quantacunque esset, non acceptare, nec placari erga homines, nam licet homines nihil deberent Deo ex iustitia preptet peccatum . habebat tamen Deus titulum moralem ex offensa ad rati, nabilem aversonem ab homine,quandiu ipse peceator eum condisne non plararet, scut in humaunis potest qui ostensus est retinete suam querelam uti sus offensorem. lieet alii plures eum placare velint, quia setit iudex habet ius ex iustitia punitiua ad puniendum reum personaliter . qua notumvis alij se osserant pto eo puniendi,ita a veiso Dei a peeeatote potest rationabilitet durate,quasi quaedam poena merati actualis, licet alii pio eo
velint satisfacere i eum ergo peccator nunquam posset condiene Deum placare , potiet utique Deus perpetuo retinete querelam, de auersonem adversus peccatore.Placavit ergo Chtistus Deum suiscientissime, si attendamus quantitatem satis factionis i non enim deposuit Deus gratis ave sonem, de indignationem , quam trabeat adversus homines, sed propter superabundantem satis factionem : quia tamen haec non erat a persona peccatoris,non poterat se sola ostensam extingue re, nis aeredente libera Dei voluntate acceptandi satisfactionem alienam pro di bito nostro.
Iram sicut Agnitas Christ amet et alο-
cm , ita maior gratia halitualis amgeat valorem nos oram operum. Alor operum Christi videtur pendere ex is
io principio. generali, quod maior dignatas i operantis auget valorem suorum opeium et hoc sint rata autem videtur labefactati, s iii aequalis gratia ha- hiatualis non dignificet inaequatit et eade in Creta, ideo bieuit et dis iiendum eiit, an sint pates in mi , hoe gratia habitualis, & gratia unionis. muntiet. Communitet negatur paratas : quia videtur ii eredibile, opus rentissum hominis sanctioris ei lematotis valoris, quam opus intentum . de excellens hominis minus sancti: Deus enim tetribuit unicuique secundum opera sua. Ideo aliqui dicient, gratiam in tantum dignificate opera, in quantum inguit in ea: quale personalitas Veibi dignigeat infinite . quia secundum se tota est principitini operationis: at veto gratia intensa homini, iusti non dignigeat actis ni iei sitim, plusquam gratia
remissa,quia non influit ieeundum totam iii es nem,quam habet in actu tennitium,sed se lidum gradus aliquos. in iusti ei unt ad actum renitui m.
Sed contra piutio, nee rei lonalitas verbi in- 3 3. Ruit pli sed in actiones Cniisti,ut dixi in an R. , -- 'sica, de dicemus insta die. ii. nee gratia ha bitualis in acti is supernatu tales, sed solum mor re liter digni stando operationes e de licet inguetet physice, esset per heidetis ille inii axus ad digni
tatem operis i nam dignitas regia non in iustpli see inopetationes Regis, nec nobilitas , vel divitiae . de tamen opera Regis vel viii nobilis habent dignitatem,& valorem ex illis capitibus. Secundo piaeterea, ponamus hominem haben R. At tem habitum gratiae lenii ilum . de tamen ex aliqua motione Dei vehemeti elicere actum inten sum chatiratis,adiuvante Deo per auxilium actuale , de supplente quod defieit habitui ad actum
intensum: tune ille actui non dignificatui ab habitu gratiae intenso inquente : ergo saltem ille actus non habebit tantum valorem , quantum alius limilis intensionis. quem elicti et iusius per habitum intensum gratiae de charitatis,quem habet. quia hie actus di et mileat ei ut a gratia intensa in uente rergo iam daret ealtis.quod idem actus habeat inaequalem valorem ex inaequalitate gi tire habitualis eorum, qui operantur. 3 . Alii tigo respondent, sanctitatem Christi esse
127쪽
ii 6 De mysterio Incarnationis,
substantialem, & alterius genetis superioris,ideo
elevat opera ad aliud genus valo is,nempe ad infinitum: at vete, sanctitas nostia est a identalis, quae quantumvis augeatur, non elevat opeta ad
aliud genus, sed semper intra idem genus,nempe
ad metitum iuxta mensuram ipsius opinis et intenso enim ibimae, licet angeat ellectum formalem, non iamen dat alium dive tum, sed eundem ma gis,ae magis. Cum ergo effectus sola lis statiae habitualis iit digitiseare opera sicia mensuram ipsorum , lie taugeatui statia, non diantificabit opera supra eorum mensuram . sed dignifieabit magis, ae magis opera secundum eorum mens; ram. At vero e cius quas sol malis lanciuatis Christi est alius diversus, scilicet digniscare ope ra si pia eotum mensuram, videlicet ad praemium insiti tu, ideo ex sanctitate verbi crescit praemiu, Don vera ex argmento glatiae habitualis. l otest autem exemptu atatii ex alio efctu sol mali sun ictitatis .nam omnis sanctitas,quo maior est, eo ni gis repugnat in precato,sanctitas veto Chii M.
quia inmuta est, repugnat in alio genete. sei licet etiam eum potentia peccandi: at velo malor ut tia habitualis habet maiorem repugnantiam intellite, sed semper intra idem genus repugnantiae.
Haee etiam solutio rei iei potest primo , quia sanctitas vel bi non digii scat opera fine respectu
habuoad valoie fundamentalem ipsosti oscium, alioquin eodem modo dicetes, actus necessarios
Christi disse infinite meritotios, quia sanctitas Verbi digni fieat humanitatem infinith, ut eius opera quaecunque suit, hal, at quodlibet praemio,quod eis et ubi ritu: ergo sanctitas verbi dignifieat ore ra, quae de se habent valore tandamentalem,ieu quae de te exigunt praemium maius, vel minus, iuxta dignitate operantis:& quia haeon Christo est infinita, ptaemium debet esse inlinitum: ergo quia haee dignitas,& excelletia hominis sanctio las est maior, praemium itidem debet esse maius. Seeundo,N a privii impugnatur, quia sancticas vel bi ideo elevat opera Christi ad maius
praemium, quia reddit persoliam excellentiorem, de digni ocem Led maior gratia reddit etiam ret-sonam exsilientiorem, de digniorem e ergo eius opera elevantur etiam ad maius piramitina . Nee obitat . sanctitatem Christi esse substantialem, nostrain vero ette accidentalem ; quia etiam di- enitas tegia est aceidentalis, item sapientia , novi bilitas, , aliae diites humanae sunt accidentales. de tamen in morali aestimatione reddunt pelta. nam exrellentiorem, de eius opera digniora, caeteris patibus, maiori praemio : ergo similitet ex cessus iugialia habituali digniscat personam, de opera ad maius praemium. Ex quo eciam rei ieit ut solutio aliorum , qui insinuant, gratiam habitualem solum dignis ea te removendo indignitatem peccati, de impedimentum,quod haberent opera ad metendum, de quia hoe impe dimentum aequaliter tollitur pet gratiam remi clam, vel intensam . ideo aequaliter
Caeretum haec solutio supponit doctrinam salusam i inprobabilem; nam homo in pura natura noti haberet indignitatein peerati, de tamen eius ra . etiams essent actus eiusdem rationis elim nostris. non haherent eundem valorem cum no mi ex defectu gratiae adoptionis, quam non haberet et ersto ut alia non solum conducit ad meritum removendo peccatum, sed dignificandos istiue subiectum, quod constituit in statu excellenti, ad quod faciunt propolitiones pali pio hiabitae in B lla Pii v. u. t s. io O ig. in quibus ille
auctor videbatut non requiitae gratiam habitualem ad valorem ibistrorum operum: ergo in
ior giatia, quae constituit in excellentiora statu,niani, dignificat. Probabilivis ergo est , idem opus bonum habete inaequalem valdiem ex inaequali uiatia ha. bituali,quod docet Siar.in prasceri,ui . ses. . ter. f. d i. responderi potes. O lib. ivalent. to . r. p. et .s uti t. si eiu i q. d. ueti Vas; ro. s. i. ubi hanc dicit esse inmunem sententi tali,de pro ea ad sin Almainum, Cordub. victor.Mancium,Panum, re alios: eandem tequi rei P.Granado in a. a. ia materia de gratiis, ira 3. Cianae I i. dis . a. e . t. ubi alieit alios, quibus adde Caia carii;
tibi hoe ipsi in colligit ea parabola de ani diutiani, de videtur esse S.I honiis in 1. d as. .i art. q. s.Tho ubi ait, quanto maiori gratia actus in tormatur, tanto magis esse metito,im. Di nique eandem amplectuntur multi ex recentiolibus, qui eam eptobate solent. Prim5, quia valor is laiolum sis initur a bonitate ope iis .ied etiam ex illatia habituali subiecti ieigo seut ei eleente bonitate tipetis etescit valor, ita etiam ciet me gratia i quod est alteium carot valoris debet elle maior eat . Cateium haec consequentia, licet inate ii iret teneat, non tamen sori iter: nam ad libritatem operis requiritur cognitio obiecti,& tamen non bella arguitur: eigo quh merit eognitio intensor, eo erit liberior voluntas: imo potius potest cognatio ei se a st o vehemens, ut magna ex patieminuat. vel omnino tollat libertatem: si e etiara licet gratia exigatur ad in ea itum, non necesse est crescere merittim ex maiori gratia, ire ii in haemate ita si specialis ratio.
Secundu piobare solenti quia quo aliquis san- dictior est. A Deo chatior,essicaciores su eum pie ees ad in petrandum: eigo etiam ad merendum. iii . f. . Neque hae elatio cisi x est,na vi dixi lectione praeredenti . ad impetrandiam multom conducit .
affectus erga eum . qui petit i plus enim pluere volo ei, quem plus diligo,eaeteris paribus: d me tendum ue o non debet attendi allectus pi aemia n. iis, sed sola dignitas ine lentis, quare etiam ii pet is ossibile homo iussus non diligemur a Deo, adhue eius opera condigne mercientiar vitam aetertiam, quod exemplo ex humanis ibi comprobatii. Rutio et goa pii ori pro conclusione sumitur ex s s. supraliciis,quia alia in tantum condiicit ad va P a ui linem operis .in quantum Leit quod opus illud fit a fracti opus personae excellentis, eximiae,ea hoc enim fit,praemi una operis debere esse praemium excellens , ut sit piae mium aestimabile in ordine ad ilialam persona, maior autem gratia constitia it etiam personam excellentiorem. de venerabiliorem:e go ex eadem ratione illud opus exigit praemium excellentius, quia quando militat eadem ratio, vetiissimum est axioma commune . sevi se habeth, eniter si liciter, ita Magis ad magis. An vero ex coniunctione, quam homines iusti habent eum Christo,cres eat etiam valor moralis nostrorem metitorum 3 Dieenvis in materia demer . . interim videri potest suare et lib. ii. Asrio,,
ria de gratia, tradi. ii di I. 1 scit . Ex
128쪽
Ex quo iam constat ad sentamentum contet riae tententiae et non enim negamus , Deum reda re unicuique secundum opera sua, in si ii Deus non praemiat et inaequaliter idem opus in iustis inaequalibu . non redderet secundum opeia sua: praei ivit enim debet proportitori cum opere non nude sumpto , sed eum opere , secundum quod hie, de rune exigis ex dignitate. person e aqua elicitur et id, e, homines sanctimo te munei Deus ieeundum opera sua praemio excellentioli. Neque etiam ex hoe fit, hominem minus sanuctum non posse promereri aequaliter cum magis
sancto i potes' utique elici edo ac ui intentio: es, ta rei sectiores quibus eompensatur excellus, quem habet in maiori gratia. Obi ieies inima , sequi ex hae sententiam os tin . credibale augmentum grata ae pet singula bona
m. dipeta: ponamus enim hominem habentem mille cadus uratiae r operetur actum remissum tem
petantiae, eo ipso habebit duplo imiorem grautiam , quam antea ide ii habeat alium similem actum, licitabit quadruplo maiorem, de se dei n. reps : quod ii eliciat actum religionis, vel cha. Diatis, non olum duplicabitur, vel quadrupliea. biiut tota gratia, quam habet, quod videtur inueredibile. Sequela Fero probatur ex dictis , quias homo habens unum si adum gratiae , eliceret
illum actum temperantiae, mereretur alaum gradum e ergo ii habet duos, augebitur valor operis:
ergo merebitur plus quam si habet et tolum
unum i ergo mei tui duos: ergo si habet tres, metebitur tres: ergo ii habet mille , metet ut mille , quia nullus est gradus gratiae, a quo non augeatur valor operis ad maius praemi una : ergo nullus et it actus adeo temissus in homine iusto quo non duplieetur gratia praecedens. Si veto actus sit intensus, vel melior . consequens est, iuxta eam pio itionem augere in quadtuplum totam gratiam praecedentem, cum habeat qtia diurio maiorem perfectionem . quam actus remissus temperantiae , qui merebatur duplicatio
Hee dissi itat seut aliae calculatoriae molen si stati est, eani tamen instare positamus independen
... . uis . t et ab hac quae strone; nam licet non ciescat va lor ex maiori gratia . crescit tamen ex re oti bo.nitate , Se honestare operationis r ex hoc ergo
probo, iespondere huic actui non solum duplo maiorem gratiam . sed infinitum augmentum gratiae ; non enim poteris assignare actum binum adeo inseriniem. vi non iit possibilis alius in sei totis bonitatis, saltem per indinem ad ob: ctum minua di ei te: v. . obedire cieatura per sectiori plos ter Deum iacilius est, quam obedire et rarae minus persectae , de obedite alterii et sectioii erit etiam sicilius: ergo cum creaturae sint possibiles rei sectiores in infinitum . potest ex hoe capite decrescet e bonitas obedientiae in infinitum id ne egorematice et ergo voluntas obediendi homini propter Deum meretur infinitum augmentum gratiae , quia nullum assigna.
bi, actum obedien ae . qui solum merear ut pii muni gradum gratiae; nam insa illum actum sunt possibiles alii plures actus obedientiae meri torii inseriores: ergoexcedit omnes illos in quan titate piaemii infinita . alioquin s solum excedit in praemio finito et ergo per diminutionena illiut praemii potetis deuenite ad ultimum actum,instaquem non si alius minus bonus; de licet non adia
mittat infinitos actus syncategorematiee possibiles intia istum: debes tamen sat et i qiiami uisinos. de seth infinitos possibiles, quos omnes ex-eedit in bonitate hie actus , de per consequens in praemio , ex quo etiam fit ineledibile praemioni
huitis actus, cum ex dat praemia tot actuum
possibilium insta illum. Ergo ira peiadenter ab
opinione nostia de augmento luetati ex maiori
talia debemus soluete piadictam eleuationem. . Et quidem ali itiis existimabit, facile polle r. dissolui in tententia communi ctimponente an. tentionem gratiae, de aliorum habituum ex gra dibus diviti bilibus in infinitum syncategotem lice, ita vi non det ut aliqua intelisonis pars minima, quae tuis una non contineat in potentia in Enitas diu isones, hoe enim posto facile respon
detur, actum temperantia . v. g. non meret a du
plicationem statiae piae existentis , sed aliquodatigmentum illius, maius quidem quam si minis glacia in aecessit et in iubiecto, non tamen duplo maius, quam si glatia paxecdens: nec tunc venire possumus per ealculationem ad aliquem actum, qui mereatur primum gi adum indivisi- bilem gratiae , nam ille primus gradus est tuis diviti bilis in alias plutes palles. N ille in alias, de ita nee actus temperantiae factus ab habente unum gradum piatiae , addit alium gradum , sed aliquam patriculam secundi gladiis: nee factus ab habente gratiam ut centum , addit alios cen tum gradus, sed unum, vel duos, prout Deus novit iuxta valorem velis, & glatiae. Caeteium hae solutio non placet, quia adhue s. ea sententia supposta, non soluit dissicultatem aut mistae sentem et admitto enim totam illam diuis piae. ilitatem contentam in centum gradibus gratiae, adhue gratia illa secundum se totam dignis eat actum tempeiantiae . neque est ulla pals , vel indivis bile in giatia , a quo non augeatur sornra litet valor illius vetis: ergo tot palles de indis iis bilia debent respondere an grata a adveniente pro praemio , quot erant in gratia antecedet M. quantacunque illa st Dices , in uno gradu gratiae esse tot partes, Eu. o. quot sunt in centum , quia sunt infinitae. Contra, quia evidens est, in duobus gladibus h. si elle palles, sitae sunt in uno, de alias plures, item esse indivisibilia. itiae sunt in uno,& alia icti de me ergo in uno vadii gratiae advenientis non sunt tot indivis bilia, vel eontinuationes , quot erant
in tantum pracedentibus t ergo non omne quae erant in centum, concutiunt ad augendum vat
rem operis . nam si sngulae augent: ergo sngulis respondet aliquod dis itinctum in pratisio. Alitet ergo responderi potest in te pendent et M. ab ea quaestione philosophica . negando debere . duplicati gladiis gratia praecedentis pio quolibet . actu bono nam licet omnes gradus gratiae pix- , cedentis digniscent opus, non neceile est digni- feare ad piometendum totidem gladiis, sed ad
pauciores, persectioies tamen, quam praecedentes. Quod potest duplicitet deelatari. i iii supponendo opinionem philosophicana, quam in Apro e senerat. vi probabiliorem eleg; . scilicet intentionem se ii pet gladias heterogeneos eiusdem qualitatis, qui saltem indiuidualiter sint persectiores. Quo supposto , negamus, hominem habentem duos gradus gratia mereti petquemlibet actum botrum alios duos: nam lichemeteatur plusquam ii habet et unum gradum gi ita
129쪽
tiae : in quo easu meretur secundum gradum,non tamen neeesse est quod meleatis duos, sed tetiatium, qui est pei secti et quam secundus , de per
conseqtiens metendo tertium , plus meretur
quam ii mei et elut se eundum, de ad hoc desse: uites diu uitas ex notori gratia, ut scilicet possit mereti eum aequali actu alium gradum persectimetem. Ex quo etiam sit, eisndem liramitidim haben
tem mille gradus gratiae non meteri clam eo emopere alios mille, sed aliquem, vel aliquos perse rores, quam praeeedentes; cum his enitii salua tur, quod mereatur plus quam si habet et man rem gratiam. Caeterum. lieet haee doctrina , ideatur scili- eiens ad soluendum primam obiectionem sun)ptam ex eo quod maior gratia dignificet ad Sauius praemium; non tamen videtur sufferie ad secundam disti euitatem pios stam, sumptam ex eo quod hie actus eaeedit in bonitate alios i , finitos possibiles . quos etiam debee excesere in raemio et nam inquiro , si quidem hie actus inomine habente gratiam viduo. v.g. solum me rei ut tertiuin gradum : ergo alius aetus minus
bonus in eodem homine habente duos gradus nihil merebitur : loquor enim de gladibus omnino indivisibilibus . de minimis : manet ergo disti lias quomodo hie actus non mereatui in finitam gratiam .i quidem sol erat in piaetitio infinitos actus possibiles in seclines. Ideo serendo explieari potest licte maius meritum dieendo, illum hominem meteri hie, de nunc tertium gradum gratiae, sed persectiorem in sua entitate individuali, quam si alius etiam tertius gladiis possibilis, quem mereretur per adium minui bonum, & quam alij plures tertii gradus possibiles, quos posset meteti per alios actus insiliores; nam i eut in visonibus Beatotum est duplex ex iliis , altet ex maiori inte sone ei rea idem obiectum primatium , & seeundatium, altet eum aequali intensione proveniens ex malo ii pellectione substantiali indi viduali, vel spes .fea ipsis vis sim.quae pei sectius attingat obie esum ptilitatium , de ita indine ad plures et eaturas. ut iuppono ex materia de vilione e se etiam pollemus opinati de gratia habituali, quae est semen gloriae, polle utroque modo excedere aliam gratiam . vel in intentione , vel in persectione subitantiali individualii per qtiam exigat perfectius lumen gloriae , de pet sectiorem vitionem Dei, licet non intentiorem. Quo posto non estne ille dari semnet eo intensore ni gratiam, quo
a ius si ierit pei feetior . quam alii possibiles . potest enim praemiati ille a ius per collationem gratiae habitualis substantialiter persectio et, licet non intentiolis, quam aliis actibus daretur. Ex quo etiam iit, initium Mise actum .eui non eor. respondeat praemium finitum . de determinatum,
uia licet initia eum actum snt possibiles alii in niti l neategor ematice , infra illud et aam praemium scint possibiles aliae glatiae ni finitae mira Ies non in intentione, sed in substantiali, ec ii dividuali persectione, quibus illi actus praemia.rentur. itaque Deus remunerans hune actum
charitatis, v a. potest pro praemio intendere gra-xiam piaeeedentem e potest etiam sne noua in tensione date loco gratiae piaecedentis aliam substantialitet pei fecit orem , de denique potest dare aliquid in utroque genere, scilicet aliam gratiam substantialitet persectiorem, de aliquanto
intensorem , quo pacto vitantur facili omnia inconvenientia supia polita. Aduet te tamen . illum exeessium persectioris
gratiae, quae de novo datur pia praeced cntem, A .. t. non aequivalere duplicatae intensioni locatis gra m. tiae piaecedentis et alioquin in re sequeretur idem inconveniens , quod per quemlibet actum ulti mum mei remur plui quam tota vita meruet
mus i sed dicendum est , iato aliquod opus exi initim habere valorem ad duplicandam inten sicinem gratiae sor maliter, vel aequivalenter,sed solum ad aliquam intensionem minoiem , vel ad gratiam aliam paulo intensorem, vel aquE in tensam, sed magis ret sectani : de hac tamen statiatum diuei state ii bilam tali, de de earum permutatione dicemus latius in materia de gratia, ubi est propitus locus.serando obiiciunt aliqui contra nostram sen- oli sis tentiam , probantes sequi pi essum infinitora . . metiti de saeto ex alio capite. Quia actus bonos elicita s ab habente gi tiam ut quatuor, v. g. dignificatui ab illa uiatia, de ut sic metietur lima- . tum gladii m. Ecce iam homo eo instanti habet gratiam vi quinque et ergo iam ille actus habet in olem valorem ex maiori gratia subiecti tergo ut se merebitur aliud augmentum gratiae, a qua etiam dignitie ut eo instanti, se meiebitur aliam. de se in infinitum: ergo ne deveniamus ad hoc
insinueniens, negandum et it actum acciperematotem valorem ex maiori gratia habituali. 'Hae obiectio tangit grauem dissieultatem, quam recentiores non levitet diviseiunt, ideo erit ex piose o examinanda sectione sequenti.
Responde ur ad obieepionem pes iam, O
atioram solari cura rescitantur.
Egant omnes, adiim bonum digniscari ex in1Ngiatia de novo advenienti intuitu ipsus
actus . non tamen omnes reddunt eandem ratio- -- ad Ponem. Tepugnantiae. Communitet dicunt. actum si/non posse dianis rari, his a giatia piaeexistenti, nona subsequenti, quia valor operis attenditur secundum quod habet . quando primum proc dit ab operante, non secundum quod postea pro
post ei toti ei aduenit. Sie respondet P. Granado Cran o. in trades. Agratia, dictaui . r. num. is. cum tamen paulo ante, scilicet n. i s.concessisset, actum
conti itioni, dignis ii a gratia habituali ad in rendam ptimam gloriam, licet illa gratia non antecedat , sed potius sequatur pro posterioli naturae actum eonti itionis i quod idem latius docet infra tract. i a.des, i sed . r. Haee solutio dissiellis est , quia valor operis non solum prouenit a gratia existente pro aliquo R. 5 . Aia sano priori , sed a gratia existente pro illo in. tiari vis stanti trali in quocunque ligno. Exemplum adest in homine iusto habente praeceptum diligendi Deum in hoe instanti, in quo pilus est Deum diligere,quam conservare habitum gratiae . pendet enim conservatio gratiae pro hoe itissanta ab eo, quod non pectet, de per conse sensab eo, quo iactu diligit: nam diligere fornialiter est non pe care, de non diligete in hoe instanti est peccate: eigo prius est diligere, quana conservare gratiam; de tamen actus ille aeeipit valorem ex gratia conseiuata pro ligno posteriori et ergo actus non solum
130쪽
solum dignifiearetur ex gratia ante denti , sed etiam ex statia existenti pro illo instanti teali, etiam in ligno posteriori.
Respondent aliqui gratiae conseruationem non esse Ansequentem . sed antecedentem ad dilectionena praeeeptain. Deus enim in actu primo . videt pet seientiam conditionatam , si homini in actu primo dedit concursus per auxilium exta in seram, vel habitum, tare ut impleat praeceptum; dein se olycri concursum indistetentem ad actum dilectionis, & antequam videat dilectionem ab solute existentem , conservat habitum gratiae,stiens per seientiam conditionatam . tatutum actum dilectionis, quare licet conservatio gratiae eonsequattit sitistitionem conditionatam dile monis praevisam. antecedit tamen eius existen tiam abibiti tam . quia non expectat Deus , quod pitu homo absolute os ei elut . ut conservet gratiam. Potest ergo dilectio dignificati a gratia, quia licet g talia non piaecedat actum conditionale tatutum , praeeedit tamen in elle absoluto, quod sussicit ad dignis candum. Sed contia, sula quantumvis piaecedet et selen. tia conditicinata , adhue dilectio in esse absoluto non eget liberas nam ad hoc qii dii esset libera, te beret praecedere eoneuisus indifferens ex pacte Dei,palatus cum volunt hominis : ergo habuit
Deus voluntatem concurrendi, vel non concutis tendi cum habitu charitatis, ptout voluntas vel
let et ergo relinquit Deus in hominis albitrio, quod manetet habitu sine operatione : ergo voluit Deus quod in eo easu maneret habitus esia litatis sne actu dilectionis praeceptor ergo quod maneret cum peceato. Consequens eli salsum; nam Deus parando eoneutium indisserentem in actus imo , non habet voluntatem coniungendi in aliquo easu gratiam eum peccato, imo nee se sitan potest de potentia absoluta: ergo Deus non dat eoneursum inditieientem conservando ha bitum antecedentet aa actum praeceptum, quantumvis per seientiam mediam cognoscat actum sub eonditione Litutum. Praeterea, si D us ex seientia consensus tuti sub eonsitione eonservat et habitum gratiae an tecedenter ad actum praeceptum, ut ea ratione actu, poli et digni seari rei go ei que scit non ope raturum, non praeparat in actu primo viam suis
cientem, ut elietat actum metito nam. Probo co
sequentiam,quia vi actus sit meritotius .debet petse praesupponere gratiam in subiecto; in his au tem homine non praesupponitur gratia, nee cha ritat. sed auxilium actuale . nam Deus silum po-tiit habitum in actu primo, uando se it per selen. tiam mediam se tutum coniensium: ergo in hoe homine non datur via suilleiens ad elieiendum actum metit otium, sed ad summum potetit elice
re actum per auxilium, non tamen eum merito
Denique a priori potest probari, quia nulla est ratio exigendi ex parte principit.& pio priori naturae omne illud . a quo operatio debet aeeipere dignitatem,& valorem. ut ex dieendis constabit.
Et probati potest, quia si aliquis eo instanti, quo
recipit pliniam gratiam per saeramentum, eliciat aliquem actum bonum temperantiae, vel miseri coidiae . non videtur dubium , quin pet illum actum mereatur de condigno aliquid gratiae
elim iit actus factus ab homine iusto i & tamen ille actus non praesupponit statiam habitualem pro aliquo priori naturae, sed concomitant et se habet aa illum: et go non requiritur prioritas ex Parte gratiae ante actum, ut possit date illi
Facilius et go tespondeo, actum bonum digni- s scari quidem a tota gratia , qua est in subiecto metuor e pro toto illo instanti reali, gue pio ligno ptioii.I siue etiam peto postecori, non tamen a gratia, quae data st intuitu illio sinet actus,ut praemium: hine est , actum p:aeeeptum dignificati a gratia . quaepto sano posterioli conseruatur . non tamen agraria, quae pro eodem ligno posterioli aduene
tat vi praemium illius actus. Dieesatiam conservationem gratiae Haeceden. t ita. tis elle praemium actus praecepta ; nam ideo non tollitui gratia,quia homo diligit cum tenetur. Responteo, Deum moueri ex dilectione piae. r. Meaceepta posita ad non tollendam gratiam , non tamen ut ex merito ad praemium, sed vi ex inii centia ad non puniendum et quod motivum non est in materia glacitudinis , quae piamiat bona merita , sed in materia iustitiae vindieatiuae , ad quam spectat ponite noeentem, & absoluete, seu non punire in nocerem:ex hoc ergo motiuo Deus non tollit gratiam, non quas temunerans merentem . sed quas non puniens non metentem. Dices iterum, cur minus possit dignis eate s s. actum gratia . quae subsequitiac ut praemium, Alia euasi . quam ea, quae subsequitur non ut praemium eius
Respondeo, id a postet leti colligi ex absurdo, ora utinquod infert ipsa obiectio, nempe ex processit infinito , quod sequeretur in augmento gratiae pro eodem instanti. A priori veto videtur probati ex
ipsa natura metiti, re piae inii ; meritum enim movet praemiantem , ut causi motalis ad piae nilum conferendum: paemians autem moveret ex iis, quae metens assert de suo , prout condistinguuntur a beneseentia , de retributione praemiantis: debet ergo eonsaetari opus seeundum quod licbet a merente , ut condistinguitur a piae nato, sub hae eonsideratione movet praemiantem , in
qua eoni aetatione potest quidem ineludi quod metens habet etiam pro sano posteriori. dummodo illud non sit piae inium illius opetis. Et quidem hane esse mentem pludentum in praemii taxatione, ei stare potest hoc exem plo motali , quo saph rem hane explicare soleo. Proponit, vel bi gratia , Rex praemia militibus hostes meidentibus , diuersa tamen pro diversa militum eonditione ; nam vulgatibus dat, ut eo ipso sani nobiles e nobilibus, ut fiant Comi tes t Comitibus, ut fiant Magnates, &e. occidit milea plebeius hostem , eo ipso fit nobilis, non tamen sequitur, quia iam tune factus est ii bili. . quod eodem inflanti fiat Comes . eo quia iam illo instanti, quo occidit, esset nobilis: hoe,
inquam, eontra mentem est omnium prudentum , quia licet Rex praemium datu ius attendateonditionem militis, non tamen conditionem
quam habet ex ipso praemio, sed quam habbet de se independenter a praemio. Rursus proponat poenas militibus hostem non occidentibus et ii Coniec metit, pergat dianitatem . si nobilis . peidat uobilitatem . s plebeius , damnetiit ad itiremes. Sane si et at nobilis qui limstem oeeidit, set Come , quia lieet conseruatio nobilitatis pendeat ab hostis occisone , non ta