장음표시 사용
111쪽
i oo De mysterio Incarnationis,
tali proponere, ne videtentur contemni , quae aliqui viti docti nostiae sententiae in suis setis iis opposuerunt. , , . . Hi ne sam saei te insertur ad titulum quaestionis, a, si Dis an pro illo peecato posset purus homo latissaee properatam. re . eum enim non haberet illam infinitatem. 3eineompensabilitatem , quam nunc agnoscunt Theologi in peccato moriali, non est cur, licet disseile . & post longum tempus, non pollet tamen aliquando puriis homo pio illo satis saevie.
Irtim paras homo posset condigne fatis
cere proso peccato veniali pN Onaoquimur de satisfactione eondigna pio
poena tem Potali debita peccato veniali
pio hae enim suppono , latis fera de eotidano ab homine iusto per opera poenalia et sed loquimul de satisfactione pro culpa:nam sinit pece
tum mortale grauiter ostendit Dei in , & manet Deuc rati habiliter auersus, & indignatus in hominem , ita cum proportione pectatum veniale continet aliquam leuem ostensam Dei , de relinquit Deus rationabiliter, sed leuiter indigna. tum in hominem; quae leuis merito tollitur, quando Deus suilieienter placatur , vel libera. ut ei temittit illam Ophni m. inquit imus et go, an haee offensa ex veniali relicta talis sit, vi te quit ut Deum eam liberaliter condonare, an potius possit condigne per hominis obsequia ex piati , ita ut jam non maneat Deus lationabilitet iudi gnatus. Suppono item, hominem existentem in me. eato mortali non polle pro tune eondigne satin Lee te pio culpa veniali , ima nee pro poena v
niali, iam antea dimissi quoad culpam e quia petpeeeatum moriale condigne mensit , quod eius obsequia . de opera , quandiu est inimicus , non aceeptentur pto debito poenae . neque etiam intuitu eorum placet ut Deus condas ne ab indigna tione, quam concepcrat ex peccato veniali. Dis ficultas ergo potissimum est, an homo iustus possit eondigne suis operibus placare Deum os sensum per peccatum veniale , sciat potest con digne satisneete pro peccato veniali, quantum
ad poenam, Se idem interrogati potest de homineis puta natura.
Prima sententia negat, posse putum hominem sati suete de eondigno pio culpa veniali, quiali det leuis sit intia genus ossentae is uinae a parti. ei pat tamen rationem communem ostensae diuinae et ideoque nunquam adaequati potest per ob sequia puli hominis, quia satisfactio de etes it ex indignit te personae satis eientis , & caeni aerestit ex dignitate personae caensae , de septemum infimi non attis git in sinum supremi Hane sententiam docuit Petrus de Soto lib. de isti. Vetruorum , Dei. At in oe .m. de ponit. quem sequuntur aliqui ex recentioribus; de fundator rotissime in eo quod peccatum nullum tollitiit , nis per Dei remissionem : ergo nullum tollitat per condignam satisfactionem , alio quin non omnia peccata remittunt ut a Deo, sed solum glauia ; sto leuibus enim nos condigne solvimus. 'si
Secunda sententia assit mat, hominem iustum condigne de facto satisfacti e pro culpa venialis et actus pei sectae ei lectionis, quia multo pet-
ectius eoiivetiit dilectio hominem in Deum, quam Deitit precatum veniale a Deo. Caetetum addit hae e sententia , actum ipsum eonti itionis, vel dilect onit non expellere, vel delete sol maluter pete tum veniale se solo, sed requiti nouum sauciem de eondonationem Dei remittentis l. pam. ita d et cum aliis Suarer tu praestiti, G. Duat. q. feei. ii. Teitia sententia consentit eum praecedenti in eo quod homo iustus satisfaciat condigne proveniali addit tamen , eius satisfactionem non indigere ullo favore superaddito , nee accepi tione, vel eonditione Dei, vi tollatur de deii,atat maeula ex veniali relicta. Ita vas querim praesenti. .is .s per tutam Die , ptimo e Si homo iustus satisfacit eo im digne pro culpa veniali, non indiget Dei ae- ptatione , vel favore superaddito, sed rei laesam eondignam satisfactionem sol malissime dest tui: habitualem maculam ex veniali relictam. Hae e eth eontra Suarea tibi supra, de probatur supponendo breviter ex materia de iustificatione, de materia de peccatis , quid sit macula illa hau bitualis. Est entin preca Lum praeteritum mor litet perseverans, in ordine ad his quod Deus rationabilitet indignet ut in hominem, setit si
actu peeraret; quae moralis pei manentia sun latur in actu piaeterito non compensato scilicienter, nee condonato, ut fatetur ipse Suate1 : ergo potita condonatione Dei . vel sussi eienti compensatione ex parte hominis , iam non manet fundamentum illius perseverantiae in ratis: ergo nee macula ex peccato relictas peccatum enim habituale est peccatum praeteritum non condonatum, nee uastieienter compensatum: posta autem suiseienti compensatione non manet oectatum praeteritum non susi tentet eompensatum et ergo eo ipso non manet peccatumi Aituale.
Ratio a prioti est quia in aestimatione predentum ostensa hominis ita hominem tandin mota litet ducat, id est , tandiu ossensus rationabilitet est aversus ab ostensore , quandiu nec offensam condonavit, nee ostendens satis seeit, seu seeit quod satis erat, ut ostensus placaretur et caeterum postquam ostensor veniam petiit, de alia obsequia exhibuit, quae iussieetent Ondigne ad placandum nisensum, iam tune s ipse non placetur, non manet in aestimatione prudentum rariora biliter. sia illationabiliter aversus: ergo per illa obsequia formaliter extinxit ius , quod onensus habebat ad lationabilem aversonein ab ipso: ergo similiter, si homo condigne satis sieri pro veniali,eo ipso Deit quod satis erat,vt Deus in aestimatione prudentum non maneat rationabilitet aversus:ergo eo ipso formaliter extinxit ius, quod habebat Deus ad rationabilem ave istinem : ergos ne alia aeeeptatione, vel voluntate Dei extinxit formaliter maeulam precati . alioquin s non extinxit, non sati seeit condigne,quia non Leit si tis, vi tolleret ut indignatio Dei.
Obi ieies primo , homo iussus per bona opera
meretur de condigno gloriam , de tamen nisi ae-eedat acceptatio libet a Dei. non operabitur Deus illationabiliter non reddendo gloriam: ergo ars.
112쪽
i ergo licet satisfactio iusti rio veniali si erindigna ; si tamen non ac dat libet a Dei acceptatio, non erit itiationabilis indignatio Dei rei seue
S. - . Respondeo nefando consequentiam. Ratio
di timinis inter satisfactionem, de meritum est, quia licet neutitim obliget Deum ex iustitia, sti oppono ex supradictis . satisfactio tamen pio
eulpa habet esse pet inodo solutionis motalis , de quidem independent ei a volutate creditoris rotium ego solvete. de extinguete debitum ; ideo s- iustus eoi ienh satisfacit , eo ipso tollit ius Dei ad rationabilem indignatione, quia eo ipso ponit
quantum moraliter inaesti inatione prudentum re
quiritui, ut non habeat ulterius iusiam indigna. tionem l ei:at vero meritum condigniim non est solutio, sed titulus motas is mouens Deo, ut quasi ex gratitudine reddat praentium:ergo eo ipso habet suam vim in ordine ad liberam voluntatem Dei,quam mouet: ergo eum Deus ex aliis hone stis motio scissit non velle date praemium, non habebit metitum se solo vim ad ponendum praemio independenter abaeeeptatione Dei,quia tota eius vis est ad movendum Deum ut aeceptet, &. per consequens merit uiar non se solo,sed etini v
luntate , de aeceptatione Dei ponit praemitam. i. sed contra objicies seeundo: Homo iussus s.
o s. V cu condigne pro poena temporali ex recta tis debita , quae lati si actio non est metitum , sed solutio poenae debitae : ec tamen indiget aceept tione Dei volentis eoimputate illam poenam voluntariam pro poena debita, ut iuppono ex v riori sententia in maletia de satisfactione e rigo etiam latisfactio eondigna pro culpa potetit indigete aeceptatione Dei. Dius, ou. Respondeo concessa maiori , de minori , ne gando consequentiam. Ratio autem dis iminia inter satisfactionem pio eulpa,& salsas actionem pro poena . ea eii , quod poena debetur determinate illa , quae a sudaee exigitur ; sumptio enim poenae delet mi irate , de directe pertinet ad iudicem , nee pendet a voluntate delinquentis dete minate, de designate prenam,sed debet pati illam: ideo eastigatio voluntatia ipsius non obligat ju- dieem ad acceptandam illam poenam, licet possit
condigne ex ea moti eri ad talem acceptationem,
ut dixi iis di . 1 f. i. . At satis saetio pro eulpa est silicsactio pro ossensa, tuae satisfactio directe
rei tinet ad ostendentem . ostensus enim solum habet jus a i rationabilem indignationem, quan- liu non satisfacit ollensor, de ad aeeipiendam satisfactionem quando offertur ; ostendens veta est eui ineumbit eam ponere, de designate in ea meimsuta, qua posita trudentes aestiment, ipsum suo muneri satis Deille,ut ostensus rationabiliter plaeetur. Hine est , satisfactionem pro poena postea iudice testui, satisfactionem veta pro ostensa
non posse ab ossenso non acceptari. - - Ad veste tamen . tunc non polle non aereptari. m. satisfactionem eondignam pro offensa, quandoliaee o stertiit ab ipso ostentate : caeterum ii non ab ipso, sed ab alio ossertetur, tune indigeret a eeptatione aliqua ipsius ostens .ut formaliter tollatur ossenti, vi agentes de satisfactione Cluisti. Pro nostra offensa. dicemus insta.
i 1 . Tertio obi ieies. Homo iustus per gratiam ha
CD E i. i. - bitualem habet jus ad gloriam,& per eonsequens , habet jus,ut tollantur, de destruantur eius culpae veniales, quae possiunt impedite beatitudinem,&C d. de Ludi de Incarnat. H
tam n lite oblatio eulpae venialis , quam gratia condigne exigit, non fit line condonatione aliqua Dei iemittentis culpam venialem ad exigentiamsi aliae, quando sustus motitui : ergo licet satis i actio justi con igne exigat desti uctionem peccati
venialis, potuit hoc exigere cum ordine ad aliqua acceptationem, vel condonationem Dei, qua immediate tollat ut peccatum veniales non cnim te pugnat auserri eondigne peccatum pet aliquam forniam , & tamen per ordinem ad condonati
nem Dei quam ex natui a rei exigat illa forma. Respondeo, non repugnaret, toti in aliquam a ui, exige te ex natuia sua ablationem peccati pet eoi donationem Dei ; repugnare tamen , quod satis factio eondigna pio culpa tollat peccatum exi gendo condonationem Dei: nam peccatum,quod tollitat per satisfactionem condignam peccato
iis, eo ipso tollitur per solutionem, seu laetendo quod satis est ad hoe , quod Deus non maneat
rationabiliter aversiis, ut dictum est : ergo non tollit ut ex eondonatione Dei: peccatum autem,
quod tollitur per aliam formam,quae non sit sus 'iachio , non repugnat quod tollat ut immediate per Dei condonationem positam ad exigentiam talis solitiae. Ex quo obiter ad velle , longe aliter I si , -- deleti pereat m per meritum etiam de condigno, dis .ae pet latis saetionem condignam peccatoris inam meritum etiam condignum non tollit sot malitet de immediate Oileniam . sed mediante condonation ostens, apud quem ossendens meretur loco praemis condonationem ostensae r at vetu satis factio erindigna ostensoris tollit immediate ostensam independentet a volinitate, vel acceptatione ostens. vi dictum est.
Dieo serendo, probabilius videtur, posse purum
hominem justum satisfacete condigne pio pec-- . .eato veniali proprio s an vero posui pio alieno, . . . dieemus nisi a se .s. Hae est communis, de in ea conueniunt Suater, in vas iura olis, si is, &Ptobatur ex supradictis ratio enim , cur non
possit purus homo satis suere eondigno pio os -- .
sensa glaui sumitur ex ipsa ostensae grauitate, quae tanta est, ut merito respondeat illi redina aeterna, de ii rumpotentia etiam satisfaciendi pro culpara: ne evileieetet ea ostensa apud homine , euius vitatio adeo ne tantia est, merito debuetunt teireri magnitudine poenae aternae, de impossibilitate satis iaciendi. Hae autem ratio non militat in peceato
venialia illud enim. licet iit aliqua sic o fietisa Deis
leuis tamen, de ideo non tanti astrinanda, vi de buerint homines terreri ab ea per pcetnam aeter
nam . nec pei impotentiam satisfaciendi, sed recroenam temporalem acet bissimam, de per dicti.eilem valde satisfactionem condignam. Nec obstat precatum veniale esse sugiendum, de vitan dum super omnia . nam etiam est nia jus malum,
quam poena aeterna , de tamen non eo respondet
illi eondigne poena aterna. Neque etiam ob stat, reccatum vo tale esse ostensam Dei infinitiinam est Oilensa levis, de quae simpliciter, de absolute communi modo loquendi non apsilllati ostensa : quate non crescit in aestimatione prudenti in , ita ut non possit adaequati per condianiram satisfactionem ruti honuitis, quia iuxta leges amicitiae est , ut leves taenita , quae etiam inter ami eos sunt inevitabiles, pollini etiam obsequiis compens ait, de tolli , quantiamcunque digna si pei sona, quae levitet ostenditui et creo
licet latione divinae Maiest tis iit disti eilior satis
113쪽
io 1 De mysterio Incarnationis,
factio eondigna pro culpa veniali. non tamen omnino impossibilis ab honiane rui
Nec denique obesi .peceatum veniale aliquando puniit pintra aeterna in habente peccatummo itale i, nam supposta ea docti ina,quain velam existimo, adhue illa poena non rei pondet per se,
sed valde pet aceident peccato veniali propter
impotentia in ieriactandi illud , oriam ex si tu damnationis . nune autem loquimur de poena per se respondente condigne peccato veniali : nam etiam per aecidens concedimus. hominem purum habentem peccatum incit tale non polle condigne satisfacere unquain pto culpa veni alii hoe tamen non oritur ex grauitate praeati veniali, , sed ex mortali adimente vites ad illam e digitari, satis sectionein , quod per accidens te habet ad veniale. Dices t ergo Chtistus non suit nobis neeeira rius . vi redimet et nos a venialibus i is quidem homo pinus pollet pro illis cotidiane solvere. Rei pondeo , si homo esset stitius. & sne ullodi bito poenae contracto ex priori peceato lethali, adnuit imus , quod posset lolvere condigne oti, veniali: ea telum quia de iam homo habebat peeeatum lethale saltem originale, ex quo incuriit debitum eatendi omni auxilio eis eaei ad sitii Helenduin pro veniali; ideo omnes indigemus libet ait pec Cluillum edon a venialibus, quate nus tollit debitum catendi auxilio effraci, quod
debitum non contraximus per peccatum veniale,
sed pet lethale actuale,vel otiginale. Adde, Clitis ui solvere emin pro veniatibus, quia noti casam actio nunquam de sacto attingit condignitatem iuisicentem, ut postea dicam. Dico ergi, tertio, licet purus homo possit victi
quo. N aiiselle satisfacere condigne pro culpa
veniali de facto tamen et ediderim saltem regu latitet non tolli peccatum veniale tine gratuita Dei eonditione . de remissione , licet antecedat aliqua satisfactio nostra, i a. tem det congruo.
Hane eo ne lusionem suadet mihi in primis suti damentum pii a lententiae, quod peccata etiam venialia de facio non ioivuntiat, uis pet remis sionem Dei ; Scripti ia cnam , de Patres adiimceatis in vasticillim loquentes nunquam dirent,
tolli rei nostram solutionem , sed pet Dei mise
rieotaiam . N eondonationem. ita loan. in. a. c. i. postquam dixerat , Si dixerimam quo G se. - , is noti habcmm, ipsi nos seduci . . O o meas tutioia oo , est, ubi det venialibus loquitur. de hisen in celli nisin es . reperiri in omnibus nobis,
istatim de iisdem subjungit e S. eo, seamur fee. eata nostra Vel beet pet veram piis nitentiam
Eeee post premis ratiani de venialibus consequi tui remisso e ergo peria itentia nostra non tollit disti . de suilleleliter se sola maeulam peccati venialis. Sie omnis debiti remissionem petimus, de pro omnium peccatotum remissione gratias agimu : ergo credibile est Deum non expectitie nostram condignam satisfactionem . sed posta congrua per poenitentiam,& deteitationem,eon donate ostensam venialem. Ideo Ambiosus i. deseruit. c. A. de ginnibus peccatis loquens dixit i 'I. t Di tu Iach , ut pro vis at ipse i
Diees , lacht ymae ipsae , de poenitentia erunt condigna satisfactio. dea contra, quia p*ecatum veniale, licet latragenus diuinae ossenta si leve , adhuc tamen est a
offensa Dei. de metetiit condigne ponam purgat otii acerbii liniam excedentem p innas cinnc s. quas leges: humanae credigne laxasit pro ost , ii sis humanis : eigo similiter satisfactio condigna pio ea culpa excedete debebit latisfactiones alias, quae ab uno homine respectu alteratis exhibeti tui ; nam eadem est ratio exigendi grauiorem poenam pro Oisensa aliqua , de deiideiandi etiam maiorem satisfactionem, ut supra viain s.
mine in pista natui a , scilicet non elevato ad E- in . i, nem superataiuralem, lice adiuto vatibus gratiae i ma.
Ille enim licet physice, de tortasse etiam a rota liter pollet condignὲ satisfacere pio culpa veni li dii eillime iam. n. suppono at te militanniit ille veniale sine moriali distinguet entutini tactis i
vitatem. Sc levitatem o lita quo casu admitto, liabere hominem potentiam saltem pli sicam ad sacrisaeientam condigne pio caculi sic t ha- betet etiam potentiam saltem rhyti eam ad dili gendum D una super omnia , ad detestandum peccat in veniale. ut offensam Dei, de ad conge renda alia plura obsequia, quibus militiplicatis arati estit, cur tion pollet condigne expiati illa offensa ,sicut di potest ab homine giato; nam lacrigiatia elevet creta iiiiii, de addat maiorem vim
metendi, & tatisfaciendi ; caicium opera etiam
hominis susti justitia natu tali si theient aliquam condignitatem ad piamia naturalia, Ac vim ei iam satissaeientis condigne pio phnis naturalibus, re
expiandi iaculas natui ales. Quate cuia culpa venialis ellet ostenta eontra Dclam in ordine naturae , non est cur eius ablationem non possent hi
mines plomereri, saltem de congilio , N petere de impetrare a Deo, & per consequens. ckr non pollent etiam de condigno multiplicatis obse-
sinas peto ea solvere, licet dissicilius multh,quam per opera exhibita ab hornind justo , & grato,ptopter mulio minoiem valoiem , quem opeia justi haberent. Caeteium addo . non potuisse sicile hominem tune condigne solvere a quia scut proptet dissi cui talent os ei iam iugant mulli homini in putanatui a potentiam moralem ad seivandam diu imiam legem , ad actus egregios , de sol te ad dilectione ii Dei super omnia, licet hac omnia physee eois et . de teneretur sacere . se etiam litat physice posset satisfacere condigne pro veniali,
non tamen moraliter, propter argentem rei dicueuitatem. Hae sempo homines ab ea latici actione e Leuit et aeterieret. vel saltem non is ne ma
gna dilii cultate : nam piobabilius mihi est, limminem in natui a puta habitulum potentiam, etiam moralem ad servanda omnia praecepta gravia, de ad diligendum Deum super omnia, de . quo dicemus iii materia de gratia. Insero secunda hominem etiam in natura lapsa is is .ph see loquendo,per actus natu tales suis sa te de condigno pio eulpa veniali, non tamen vis. polle moraliter .quia homo in natura lapsa no p test pei solas vices iraturae linoia litet diligere Deusuper omnia, non potest servare omnia placertagia via,nee sacere actus egregios,5 dissiciles h
nestos, ut iuppono ex materia de statia: ergo eodem modo posset ph see satissa te, non tameit moraliter, pro peccato veniali, ptopter dissicultatem magnam, quam habetet illa tatisfactio. Diees,
114쪽
ista, Diras. in statu natistae lapsae precatum veniale indvat visione Dei stipei naturali per aliquod tempus. nee pote ii deleti niti per institionem, velativmentum gratiae iustificantis, quae omnia non habent propoitionesti cum actu naturali: ergo anhoe statu actus naturales nullo modo pollunteond:gne tollere peceatum veniale. e. - sed contra, quia licet aestus natistales non haubeant ptopotiionem eum visione beata , nee cum gratia habituali, habent ranaen proportionem cum
ablatione maculae ex veniali telicia, de ad eam tollendam habent sui scientes vites, ut supponor ergo possent illam tollere in natura lapsa , licet per accidens tolletetur dilatio visionis beata., Dices, ergo de facto per actus bonos naturales ista satisfacit homo pro veniali. si non de condigno, quia sunt exigui, saltem de congruo: seut etiam de congruo latissa est per acti a super naturales, quia nee etiam in his statu perdunt actus realia. tales congruitatem , quam habes ent in phia natura ad satisnetendum provenialibus e ergo homo proprias natutae vitibus liberat se taliena de congruo ab aliquo peccato. R.m, , . Respondeo negando sequelam . quia iseet actus' naturales, quantum est de se. habeant nunc eandem congiuitatem, quam haberent in puta nati ra . Deus tamen ad remittendum veniate non attendit nune ad actus naturales, sed solum super natura leti, quia lieet satisfactio condigna independenter a voluntate Dei tollat debitum culpae, Latisfactio veta congrua pendet a liberalitate of- sensi acceptantis eam latisfactionem in seriorem, de intuitu eius remittentis eulpam et Deus autem acceptat satisfactionem, quam exhibet homo iusius per actus supernaturales, non vete, quam exhibet per naturales, quia eum decreverat non remittere vllam eiis pam venialem, nisi Deoncilianis
do sibi hominem pet maiotem gratiam sanctificantem. non vult acceptate ut satisfactionem pio Cilpa veniali. eam quae noli potest meteti saltem de congruo augmentum gratiae .
reum pistas hemo pos ii ton igne
facere pro pee uis a eorum. i. Omine puri hominis intelligimus idem,
e, . e . , a quod in praecedentibus, non quidem solum
P tu . ., hominem in pura natura , sed etiatu ad gratiam h M , DP elevatum , non tamen ad uni em hypo iraticanielim divina peliona ; & de homine in hae eons-m suo his delatione tria polliant quaeri. Piimum, an potuemiae tripeta iit eondigne latissaeere pio peccatis inaginalibus, de actualibus mortalibus aliolum , siue me-xendo illis simul in sonem gratiae . siue sine gratiae institione 3 Secundum, an possit saltem pulus homo mereri alteii condigne non quidem remis sionem praeati, sed solam gratiae nasusionem, vel augmentumi Tettium .an possit saltem putus limmo satissa re condigne pio peccato veniali aliactu Si., . rei ius quoad culpam, vel quoad poniam. Et suppono. in his omnibus non esse iermonem de ims . A . . ti factione. vel merito ex tigore iustitiae . cum enim dictum iit Christum Dominum non satis- et si e ex hoc rigore iustitiae, non oportet de puro homine illud in quaestionem te vocare. Sermo igitul est de satisnetione, vel mettio condigno
eo genere condignitatis, quam opera iusti habent de secto ad piometendatia glo iram. Et quod ad primum attinet, iacet omnes conia I 3 6 veniant in eo, quod pili ius homo non potue iitere Di tiliari aper secta a uilitia i atri acete pio aliis , nonnulli ta 'me inantur, poto sile piiiiiiii hominem adeli excellenti iane state decolari, ut potucii: saltem condigne satis tacete pio aliis. Ita Sorcs , huc mi P ries ei t. de sequitur Suat . in prasivit,. q. s. i. . addit tamen buater salticulam linutat m, ciliseet potui te satisfacere quodammodo condigne.vete tamen ipse plus videtur concedere , quam satisfactionem de congruo ; hane enim etiam riuile de facto exhibet homo pro suis peccatis. Exemplum autem ponit in pilio homine sancti Diimo, quem Deus Licet et caput aliolum,quo poeti to, de a edente promi ilione Dei. non videtui . repugnare, illum hominem posse aliis promereti condigne prinum gratiam, de remissionem peccati,i est enim Adaro, quia sui: capiat hominum, potuit illis condigne nocere , cut ille etiam ho mo caput aliolum non pollet omnibus condigne prodesse. Communis tamen sententia negat, potuisse is r. putum hominem non solum de iusiura,sed neque meta Deondigne satisfacete pro aliis .Hane docent Scho.
uilici fere omnes,quos late singetit vatque i iti praeserati di . ,.s . de videtur pice Eldtibio de in te Patitim, quos ex Graeeis,& Latinis sigillatim adducit, de ponderat idem vas i. ibi , qui limes absolute fatent ut , non potui ne alica i iii ieiens remedium nostro vulneri applieati, nisi merita unius Cluilli , de expiet sh Palilius in illud I sal. Pisilieti
18. reditat home, condignatatem etiam excludens
se ait, Noti homo Atina, sed homo D ti. IES SCHRI US , quia ratas alitis poterat conui num ossi re pretium. Item Cyprian. seu quisquis c Ilia est auctor libit de operiptiae cardina isti, Christi, set mone de passione C hristi, se ait. Et si te hoe holoeati L poterat Deus tantum condona e Pece. t re
seu Dei itis trivis D, et labenas peccatis essen bis . de e. ubi aduerte, sine chi isti satiliacis ore I . h. peccatum non potu: ile tolli nisi per cor donati nem : ergo quaelibet alia satisfactio non erat coim digna . de aequalis; nam ei qui eondigne satis cit, non dicitur condonati ostensa , etiamsi res si Lexit a materiam iustit et i vide alios paries apud Suater tibis rara fictisne etiam r. Rationem huius communis sententiae reddere , . sdistielle est, neque in ea conueniunt Theologi. Plute salseiunt quae aeque piobant, atisfactionem . - riChristi non sutile omnino de condigno. Alis pro- in Actabant ex defectu conditionum, quae requiruntur ad
periectarii iustitiam et sed hae conditiones vel non requiruntur, vel aequ3 desunt in Chi isti iuriss ctione. Alii probant ex infinitate peccati , quae postula datisfactionem infinitam . sed de salsit te antecedentis egimus . p. g. Tettio abi probant ex infinitate extensilia pii mi reccati , quod in infinitos homines dissondi poli et , si essent: quare satisfactio finita non potitit illos omnes reparate, sed aliquos finitos. lta Alex. g. p. Aleae.
quae . s. O qua l. q. caeterum haee ratio in primis solum probat de peccato in iginali , quod initae te posset infinitos homines , non veto de aliquo actuali pei sonali. Deinde , eruo saltem pollet pulus homo latissa-
115쪽
ion De mysterio Incarnationis,
celem igne pro hominibos absoli ita suturis,quietant finiti, quod si hoe potetat: ergo nobis non erat ne stam Cluilli satisfactio. v. de alias r riones quas lenit de impugnat vas a. iis me. . ipse vas quer c. s. piobat hane impotentiam . puri hominis quanitim vis grati, ad satissa edum pro aliis ex eo,quod de sacto gr ura habitualis lo-lum eii ptinet pium condigne meiendi vita aetertiam,& a amentum gratia i pii habenti illam gratiam : nee unus homo de facio meretur aliis con digne aliquem gladisin gratiae, vel aliquod auxi
luom congruum ad bene operandum rei go cum
gratia habitualis in quantacunque intensione poneretur,eii et eius de lationis, de valoris,nunquam posset extendi, vel elevati ad merendum id, tu dex natura sua de sacto non potest promereri, quia promissio. vel ordinatio Dei non addunt valorem, dignitatem operibus supra id, quod ipsa opera ex tali gratia de se habent, ut aliunde probatum supponit:ergo eum de secto B. virgo,& Apostoli per opeia ex excellentissimo gradu sanctitatis
orta non meruerint nobis condigne minimum
nradum gratiar, bene arguitur, nullam gratiam habitualem poste dignificare opera puti hominis
ad illud e digne aliis promerendum. Haec ratio non videtur est Ox, quia in primis non bene Aquitur et de faelo unus homo iustii non metet ut alteri aliquam gratiam condigne:
ergo non habent eius opera valorem condignum ad eam prometendam : potuit enim Deus non a
ceptate ea opera ad illud praemium, sed ad aliud setit de facto opera poenalia unius iusti habent
valorem condignum ad satisfaciemsum pro pit na temporali alterius, ct tamen potuit Deus non aeceptate latisfactionem unius pro alio , ut sepia pono ex nUtem de poenitentia. & satris actione. Item negari non potest, quin opria iusti habeat tondignitatem ad piometenda bona temporalia, squidem habent valorum ad cistellia quae molio plus valent a de tamen de iacto non aeceptam Lide e digno ad temporalia, quia melius an ut in homine iusto acceptando eius metit in ad praemium ecclelie, quam ad temporalet se etiam Detis potuit acceptare merita hominis itisti pio
solos taemio italiae, re gloriae ipsius merentis.&non pro gratia altei ius, licet capeia h berent va lorem ad vicum ii e disiunctive. Ratio autem non acceptandi ea merita ad gratiam altei ius de condigno, optime suit desuliis aeu maiori bono ipsius meientis, qui ii ne dubio lingis remuneratur pet gratiam ipsi datam, quam p i gratiam datam alteti . melius est enim illi eoni equi unum graduin gloriae, quam qiiod eius anileus habeat mille: quare licet ipse ex asse eiu ad amieum vellet ei applicate sua merita , opor-hit Deum non aeceptate applicationem faciam cum tanto detrimento ipsos metentis et etiamsoneta haberent aequalmo volorem ad metendum aliis. Deinde, lieci propter hanc rationem demus.
gratiam habitualem non digniscare ii Getentet opera iusti ad merendo pro aliis, quando ipse qui metesiit, uid uel tibi ipsi illa gratia, quam mei
tui : cateium non apparet cur non pollet purua homo creata eum plenitudine gratiae, imo cum visone beata . ita vi iam non posset tibi Homereti per tua opera aliquod gratiae augmentiim , sicut
chi istus Dominus de facto non poterat augere suis metitis gratiam suam habitualem, posset tamen aliis hominibus mereri; nam licet alij iiii
non possint eum detrimento suo communi te aliis tua mei ita, ille tamen qui ex tali communicatione nullum detrimentum patriettit . cur non pollet ea communicate 3 Restat ergo reddenda latio, cur ille non postri aliis meteri condigne priniam gratiam , aut cui requiratur malo: valor ad merendo in aliis , quam sibi.
Denique lichi gratia habitualis si spinei pium
condigne inciendi solum respectu ipsius promerentis . Dcgare non possumus, quin iit prineis itincondigne iurisaeiendi etiam pio aliis, ut constat in satis satirae pio prena temporali, quam unus iustus exhibet pro alio, de quidem de condigno, ut eum communi I heol aotum docet Suar. tri . suaret.
. in s partem is . 8 fe i. s .conclus. i. & licet P.
atqueet supponat, latisfactionem pro culpa alia teritis debuisse esse per modum meiati , non tamen probat. nee videtur certum; nam satisfactio pto poena alterius iitin est meritum , sol maliter
loquendos unde qui suum ieiunium applicat pio de iuncto, nihil prorsus perdit edi praemio , quod sibi per illud opus condigne poterat mereri, re
tamen tota satisfactio applicatur defuncto: ergo satisfacere pio poena, sol maliter loquendo, non est meteti, sed soluete, seu eastigate in se voluntati h quod alius peccauit, qua te metitum, formaliter loqtiendo, videtur movere quas gratitudinem Dei praemiantis ad retributionem vi satissa ctio vero potius videtur movere mansuetudinem Dei 3d hoe , ut iustitia vindicativa placetur per sussicelitem, & condignam illam castigationem. Similiter ergo dilaendum videtur, satias actionempto culpa non ei te meritum , sormalitet loquet do , nee tendere ad gratitudinem, sed ad mansuetudinem Dei, placando eum. ne ulterius irascatur homini ratione e lpae quare homo iustus,qui satissaeit per suum ae in pro culpa veniali pro- .pera, etiam de condigno, iii sententia multotum, non ideo minus mei et tit gratiae, di stoliae per illum actum , quam ii non satisfacti et pro culpa
veniali. et ei go ablatio culpae non computat in m
praemium e et go satisfacere sol malitet non est mei . sed pia te Deum itatum: ergo licet homo iustus satis Leeret condigne pio peccato al-t ius, non ideo perdetet piamium, quod respondet sibi pro suo metito: ergo sevi gratia habitualis potest dignificate os ei a iusti ad sati sa etendum pro potna temporali altei ius, quia hoe non redit in detrimentum piamii ipsus metentis a se etiam posset dignificate ad satisfaciendumpto culpa alterius, licet non posset digni eate ad
metendum pio aliis. Igitur ex alio capite Irobanda est hae impo- a s tentui puri hominis ad latis iaciendum pro pece to alieno, set licet exaticto rare potissimum Sanctonini Patrum,& Ponti ficum supra allegata D inde latio petenda est ex gravitate ostentae contra Deum , pro qua seut non potest condigne satis sacete ipse,qui re auit,ut iupia videmus f i. q. sse etiam ex eadem gravitate provenit,quod non possit purus homo satis a re condigne pio re eatri alterius . ne cite in hominum aesti rione
vilesceret, quia ut dixit C prianu, sopi, alleg
tres , fati tisi veniae laxa, et habenias reccistis, &e. Quod ineonveniens lanii nasei iiii ex eo quod
tollatur peccatum per Christi satisfactionem;
116쪽
nam ex hoe potius erescit aestimeso osensae, quae tanto indiguit satissa te, & ut dixit Rei nata usserat. 1. de nativitate , ex rens deratione re Mah, perietili me, Aa emeri t. tem et quamgratii, sint
viantra . pro quibus me esse est Domi vim chri-yum oti titrari. Cum ergo offensa grauis Dei tanti sit habenda , de tanti resecat evin in homunum aestimatione non vilescere, merit A superat
omnem satisfactionem possibilem hominis ruri, quantumvis sancti, de persecti.
Ex quo obitet soluitur standamentum con trarium ex Adamo, qui sicut potuit condigne pro omnibus demereri, quia erat caput omnium, ita videtiit potuisse alius pro omnibus condigne meteti, si Gnstitueret ut caput omnium ad me rendum. Caeteium haee ratio gratum et obat in ordine ad satis actionem,quia sicut nullus homo purus poterat sitis taetre condigne pro suo peccato, ita non possiet satisne re pio alienis, etiamsesset nos tum caput; non enim posset plus pro aliis. qu in pto te, Dubitati posset, an hae impotentia non silum sit ad his , ut purus homo per modum i
tic sectionis eondigne tollat peccatum alienum, sed etiam ad hoc , ut per modum meriti possit de condigno mereti aliis veniam peccati 3 Aliqui enim ieeentiores videntur invenire di et imen, negantes polle hominem purum satisfacere, concedentes tamen , potuisse mereti de condigno. Rationem autem dii ferentiae desumunt ex natuta satisfactionis, ta metiti; nam satisfactio inquiunto non dieit in serioli latein satisfacientis,sed potius auctoritatem ad soluendum, de ideo ad satis saetendum pro offensa Dei ins niti, videtur tequiti aequalitas ea patie sati saei emis, ut possit eondigne soluere pio tanto debito et at veloqui apud aliquem metetur,eo ipso ostendit in se Dotitatem. e si ibiectionem: non ergo attenditur. ad eotidianitatem meriti aequalitas in persona, sed excellentia operis exhibiti. Haee tamen digerentia non videtur satis agmentem Theologorum. & Patium . qui indifferentet negarunt homini puto vires iussicientes ad liberandum genus humanum I parum autem resertiquod liberaret per modum meriti condigni vel pet modum satisfactionis r imo quando loquuntur de metito, eodem modo loquuntur. Sie enim loquitur explesse Leo Papas et i et .ve passione, in haec urba : Quia ergo primi hominis CL uersa posterit.ra tino fraud talnere suci uis cor
ra'. t. nec Diti Sanei oram merita conditionem p rerant illata mortis euincere, venit e cola meuutiae
gularii. dee. Eeee imbecillitatem agnoscit non solum in satisfactione puri hominis , sed etiam in metitis omnium Sanctorum. Ratio etiam ex dicti, suile applicati potest, non enim minus viis testat et oitinio Dei. si pollemus veniam eondigne mereri, quam si possiemus condigne serias celer rigo seut illa ratio reddit improportiona tum illum effectum nositi, satisfactionibus, se etiam debet reddete nostiis uteritis. Dices, mei ita non obligant Deum, sed solum
dum hominis noti e et go non magis saeilitaret offensam possibilitas satisfactionis alienae, quam
mei hi condigni, elim posset Deus neutrum ac
ceptate. Non ergo minus repugnat, hominem purum condigne mereti veniam peceati Cottalis
lieni, quam satisfacere pio illo. An veta possit mereti aliis de condigno statiam habitualem,
lnsurgit ergo iam secunda dissicultas, an i s. posset purus homo condigne meieri aliis tra- Distiliantiam habitualem condistinctam a te missione I
peccati s nam ratio sumpta ex gravitate o fensae non probat impotentiam ad huius re di metitum vi de aliunde . cum opera hominis iusti eondigne mereantur augmentum gratiae ipsi iusto, non videtur repugnate , quod augmentum aequale mereantur alteri, si pro eoapplicentur.
Aliqui ieeentiores ideo Acunt, non posse N ais unum iustiam meteti condigne alteri gratiam, li. Umi , .eet possit meteti tibi. quia multo plus est meieri non digno: iustus ergo merendo tibi,meretur di
gno ', metendo vero alteri .metet ut non digno hi quod habent valotem eius opera.
Sed eontra primo, quia haec inaequalitas poc i. c.
set repensari merendo minus alteri, quam tibi, Re Livi, ri v. g. si opera Petri mei mentiat condigne centum rex
gradus gratiae ipsi Petto, possent meteri Paulo deeem, ii pro eo applicarentur ; non enim est incompensabilis illa dissetentia. Contra secunda , quia Petrus merendo gra- ius a iis, tiam Paulo , pio quo applicat sua opera , mete- . . t ut etiam digno, quia metetur sibi ips , euius praemium est gratia data Paulo : & lieet Paulus non si dignus , est tamen dignus ipse Petrus, quod detur Paulo gratia et sciat miles meretur condigne apud Regem honores , de munera, quae petit pro tuis filiis , vel fiat ibus , &e. quia licet illi non siit digni, miles tamen est dignus, quod eius intuitu honoremur alii, pro quibus
vi igitur huie dubitationi respondeamus, i et
distinguendum eenseo: aut enim loqL: mur de Dimacuit risacio. N de lege ordinalias vel de possibili. De facto quidem non potest unus ii illus mereti eoudini,h gratiam alteri ; de possibili vero een
seo , non repugnare in aliquo casu , s res aliter dispone lentur. Ptimam partem conclusionis probo ratim Gallustri a
ne supia indieata , quia de sacto nullus iustus p . est, quantumvis sanctus , qui non indigeat is P r ta emeaeia , & valore sui metiti, ad augendam propriam gratiam a & quidquid metiti absit meret pro aliis, defeet et sibi , de esset eum detrimento propriae sanctitatis ; quare ex natura gratia est, ut non dignificet operarin oldine ad metendum pro aliis,quando ipse qui meretur, inditet sbi, quia non bene remuneraretur lio mo iustus per gratiam alienam eum iactura pto ptiae e de lieet ipse ex imprudenti affectu appli eat et sua merita pro aliis, Deus tamen iuxta te pes boni tremuneratoris non debet aeceptare eiusmodi applicationem , quia revela non
maneret homo condigne remuneratus , cum
maius bonum eius iit augmentum suae gratiae , quam incrementum alienae: de ideo non eis et iuxta naturam statiae dignificale opera ad illud praemium , per quod non semian
ratur digne ipse opeians a non quidem quia gratia data alteri esset in se minoris , vesmaioria
117쪽
ios De mysterio Incarnationis,
maioris valotit,quam data ipsi opetanti ; sed quia non elisit tam bona ipsi opeianis, scut gratia data sibi. Fateot, in humanis polle condigne praeuitari
militem pet muneta filias, vel cognata, data, pro
quibus ipse postulat, quia in his pote ii continugere, maius bonum esse ipsius militis honorem,
vel munus filii. qi iam sui ipsius, ct ideo princeps
prudent et credere potest, militem bene perrenis disse rem totam. S condigne te munerari illo genere piamis et in remunermione tamen per piatiam, de gloriam cultum est decipi , qui giatiam tibi ex merito piovenientem alteri applicaret; ideo enim prudentes illae virgines apud Maach. e. 1 f. licet alias misericordes, de beneticae, negarunt tamen oleum sodalibus enixe ex gentibus, di die en tibiis, it tuis ae otio dici, uia gratia' pet oleum signiscata non poteti proueniet atteii quantumelinque indigenti communicari. i. f. sed ante s. a secundam conclusiotiis partem pro-o . .. p. mus,obucitur prinio: Gratia de freto dignineat
muti opera hominis iusti ad condigne satissaei nisumpto phna alterius, de prudenter communacat ut relatisfactio alteii, licet ipse, cui latissaeit, indigeat sibi illa satisfactione: eigo pollet etia piu-
dent et applicare meritum cum aliqua stia iaci uia. ms M. Respondeo nefando consequentiana; nam petapplieationem satisfactionis non petitur homo iacturam aestii bilem; est enim iactura rei tem potalis, quae abundb eo inpeniatur per miserico diam, quam exercet cum proximo , de per augmentum gratiae , quam per hanc miselleordiam metetiit: sicut etiam homo famesicus potest prudenter panem tibi auserie, de ei uitenti dare, cae telum iactura gratiae est detrimentum rei aeternae, de non eompensabilis per bonum alterius, quate Deus non praemiaret condigne operantem, si eius merita pro aliis acceptat et, ut dictum est.
Diees, si Deus sciret, quod ex gratia data Pe- . tuo mihi postea orietur atigmentum gratiae, quia ipse erit mihi occasio augendae gratiae .in hoc ea si non erit detrimentum meum, quod de tui propiaemio huius mei operis gratia Petro. o. l. iis. Respondeo , in eo et t. ni casu sequi idem in conveniens; nam vel in fine vitae habeo pio illo dupli et metito tantana gratiam in me , quantamytiumque simul meiebatur , vel non. Si dicas hoe seeundum i ergo non lutat ita piae inlata in me illa duci merita, sicut in alio , qui aequis vitii milibus meritis maiorem gratiam. Si veto diras primum : ergo iunt praenuata vitta erindignum; nam vitta totain gratiam mihi a latam , acquis e ruini etiam de eondigno gratiam Petro . & peteonsequens metuerunt pius gratiae, quam pote
Obi ieies seeundo i ergo nec homo iustus po-olia, s texit piat actu in bonum lati sacere condigne pro . - poena,vel pro culpa veniali propria, quia qua nitiopeiis insumit ut in soluenda poena, vel culpa, eo minotem vim habebit ad promerendum aDgmentum gratiae: magis autem interest ipsius his minis gratiam augeri, quod est a ternum. quam solvi pro poena. vel culpa veniali, cuius reatus est temporalis, de brevi tempore finietui. D .e, uri Respondeo negando sequelam, quia mensura metiti non minuitur ex eo , qu Ad per illod idem opus satisfaciat homo, ut supra dixi, est enim si versa activitas au merendum , de ad satisne en dum, nec una per alterius exercitium minuitur, dies temperatur. Obiicies terti h e Adam constitutus a Deo ca- is i.
put hominum, potuit peccato tuo demercii conia Dina . t.
digne aliis, absque eo quod minueretur deme t a. ritum in oldine ad is iam , ex eo quod demete ietui etiam aliis: ergo is alias iustus feret eas ut hominum, pollet suis operibus metera condigne gratiam atris , alque eo quod ideo minuei et ut tuum metitum in ordine ad merendum sibi. Respondeo, eo casu dato nigis sequa contra rhin tamnositam conclusionem I tunc enim non habe
ientalis glatiam ex solo merito alieno, sed ex
metito proptio; nam sicut nunc pucti non eam. nantiat propter peccatum Ada , sed propter peecatum oliginale . quod quaique puer habet tibi
proprium . ita in eo casu per itini lem alligatio nem volu inatum in voluntate capitis , meritum capitis ellet motalit ei mei illam singulo tum, si-ctit peccatum actuale Adae , soli moialiter sece tum nostrum et quare unusquisque per propitum meritum compararet sibi condigne gratiam , ne que ideo minus mererent ut singuli, quia illud opus bonum eis et moraliter pluta opera diversa: at vero in ptaieno iermo eii demetito puti hominis ita alieno, vi non sit etiam opus meum, de
de his dicimus, non polle de facto condigne obtinere mihi gratiam, quia cum estet vaticum meritum, eo minus obtineret is is merenti, quo plus
mihi condigne asseri et gratiae . de gloi . An veto possit opus bonum capitis prodeste membris . de repti opus notii ima, sicut peccatum capitis reptitatin moraliter peccatum iri,ili iam 3 non est huius loci, pertinet enim ad niate iam de peccato originali.
Probemus iam secundam conclusionis patra is i. tem, qua diximus , de potentia absoluta in ali- . - , ii quo casu polle purum hominem condigno me parasim .ieii altis gia iram, ii Deus aliter res ordinatet, de crearet pulum hominem cum omni glatia habituali possibili de potentia ordinaria, vel abs
luta, tunc enim eatis opera possunt pio aliis applicati , de eis cond)gne obtinete Mariam . nam suppono . non polle hunc hominem suis operibus meteti tibi aliquod augmentum gi aliae, quia luberet omnem plenitudinem gratiae, sciit cuti-sius Dominus tuis operibus non poterat vi sere suam gratiam , quia habebat omnem gratiam possibilem , saltem de potentia ordinaria a Cp
ta autem non metemur condigne niat iam, ius
quando subiectum ea indiget, ut habeat plenitudinem, quam potest habete : tunc autem ille rutus homo habet et se stetit Clutilus se habet inhoe, quod est non potiti recipere augmentumgiatiae habitualis: ergo eius opera non mei ientur condigne augmentum suae gratiae : eigo eosum valor , de esieaeia esset omnino expedita ad merendum pro aliis : ergo pollent condigno obtinere gratiam aliis; nam sicet opera hominisiuiis non mereant ut condigne gratiam aliis, dum
subiectum indiget tibi eo augmento, quia ellet
praemiare cum sui detrimento, caeterum eadem
opera merentur condigne: quod ii subiectam operans non potest piamini in se ipso , eo qi hancin indigeat piae mio,praemiatur in alii, per Onis sibi eoi unctis, pio quibus applicuelit sua merita; quare nulla adveniente de nouo digilitate, vel
valore ipsis operibus , sed solum posita conditi ne, quod ipse operans non si capax ridi mii in seipso, pollunt opera obtinere gratiam de condi,
tuo alteri, quia ipsa de se habebant seiuper va- .
118쪽
lotem' ad metendum gratiam primo lora ipsi
operanti. de illo non indigente, alteri, pro quo ab operante applicent ut . in sim eam mereretur putus homo alteri de condigno condignitate quidem perfecta ; nam licet Suare et neget ad n
- tisfaciendii in pro peccato altei ius. concedit ta-
men eam, non solum quodatummodo, sed simpli. citer. N persecte ad interendum,aictas. 3. ido' ante litiem, s. ex qua ratione.
is s. unde patet iani ad argumentum P vas i. nam lieet de ficto is virgo. de Apostoli non metue lint nobis condigne gratiam; non se iis itur, non posse id aeeidele de potentia absoluta , cessante indigentia iubiecti , quae non cessavit in B. Vii
Quomodo autem purus homo non esset capaxmalcitis gratiae obtinendae per plo prios actus, eadem est dissi rellis in Christo Domino, qui desacto non potitit augere gratiam habitualem pet pcopii a mei ita, sue id sit , quia habuit glatiam infinitam. iive quia habuit omnem plenitudinem Vatiae possibilis de potentia ordinatia, sue ex
alio capite s. hoe enim pertinet ad quae litonem is . huius patris. ubi agitur de metito Christi. Nune autem dicimus, eodem modo potu ille ruru m hominem acet pete plenitudinem gratiae habitualis an eeedemet ad stra merita , ita ut non pollet per metita augeli. N io Aa- Hine in seto;quid dicendum si de auxiliis gra- I ota actualis , an ea possit unus purus homo alteii eondigne meteri , nam sub eadem distinctione dieendum videtur. de sacto non poste, quia totus valor . de dignitas metiti exhauritur in eortaemio, quo a meret ut homo sibimet ipsi,de possibili velo. seut diximul posse aliquando pulum hominem condigne mereri alteri gratiam habitua. lem , ite etiam potetit condigne ei metrii auxiliant aliae, stat Christus Dominus de facto non sitiam metuit nobis gratiam habitualem, sed etiam
auxilia ad bene Opeiandum. s . Ex dictis etiam in Dilut iam solutio tertii dii
P f -ii , i supra positi. an possit purus homo satis suete
condigne pio peceato veniali alteritis 3 ct quidem si loquamul de satis actione quoad eulpam .dicendum videtur de secto non posse , quia de sacto
Deus non remittit culpam aliquam morialem,aut
venialem. nisi reeone iliando tibi hominem postiue per aliquem gradum gratiae sanctificantis,st quam ei insundit: eum autem purus homo non possit de facto aequirere alteri de condigno gratiam sancti fieantem, non potest etiam satisneete de eondigno pio eulpa veniali altetius. Caet tum de possibili non video repugnantiam in eo quod puriis homo multipli eatis piis operibus posset condignE plaeare Deum pro culpa aliena veniali, siexit modo de facto satisfaeit eondigne pro poena alterius hominis ; eondigne linquam non sine
libria Dei aeeeptatione qui posset sane non ae prate satisfactionem alienam, sed appellatur eon digna. Via habet valorem aequalem, de lassiciei, tem, ut acceptetur pro culpa alterius. is s. Diees, quae eunque satisfactio alterius ab eo, x bie, Oi peccavit, non via detur condigna, quia sne retractatione i psus. qui peeeauit, non placatetur condigne Deus erga illum P a Datur. Respondeo,in primis aliqui etiam dicunt, non posse condonari peccatum inoi tale de potentia absoluta sine tetractatione peccatoris ; & tamen
posita retractatione di eunt, eondonari condignes et Christi merita, quia scilicet retractatio lota de se non iussieeret ad tollendum peccatum I se etiam dici posset de eulpa veniata , deleti polle
per eondignam latisfactionem alterius, posta ta- inetia rei iactatione eius, qui peccauit, qua sola de se non iussieeret. De inae non video, eur requitatur retractatio ad ecina ignam satisfactionima alietius, praesei timii ille, qui peccauit, iactus si amens, vel per natu ratem oblivionem nullo modo reeoidetur jam eulpae venialis praeteii laeditio inter homines is ne retiactatione Oilentae levis videt ut polle unum alteri satis saerie condign), s eum egregiis obsequiis prosequatiar, si pericula pio eo iubeat, si la
botes: si famem,&e. quis neget, hune condignes atri eisse pio levi ostensa; quam tamen non re tractauit explieit h. neque implicit E , nec eius iecordatur: ergo tinialiter homo justus pollet diuturnis, At egregiis obsequiis satisfacere condigne Deo pro culpa veniali non retractata , de cuius nullatenus iecordatur: ergo poterit etiam in hoe rasu alter iustus eoi ignὲ iatissa re, non existente tetractatione. De sacto autem an aliquando tollat ut culpa venialis sine rotractatione aliqua, pertinet ad materiam de poenitentia. Diees iteium : si rutus homo satis aceret con- i sodianh pro eulpa veniali alterius, hi e saceret cum Asa detrimento pios iii meriti, quia ablatio colpae alienae computaret ut illi in paltem p aemii illic soperis, de eo minus acciperet augmenti giatiae :ergo sicut diximus, non s osse ruium hominem meteti alteri de condigno uiatiam, quando ipi inet indiget tibi illo augmento; se debet ut di eere , non posse satissaeere con igne pio culpa
veniali alterius, propter eandem latroncm.
Respondeo negando antecedens , quia ut saucii vi utimpra dixi . metitum . & satissa ira in uno , di emdem opere ita inveniuntur ut quod ratione unius habetur , vel non habetur , non deerescat, velaeeiescat ratione alterius; tantalo enim gratiam meretur opus bonum . quo actu satis sacrinus pro
poena,ae si non sati saeeit mus rei illud; fe idem dieendum censeo de satisfactione pro culpa, neu ita enim satisfactio fit pet modum meriti, pr
ptie loquendo , sed per modum sollitionis . seu
eondignae placationis , mouendo Deum non viret tibistotem,sed ut mansuetum,ne ulterius iras cat ut contra peccatorem , vel ne illum ulterius
puniat square ex eo quod unus justus iatis Leeret condigne pro culpat veniali alterius, nihil de eresceret piaemii ex augmento gratia suis operibus respondente.
vltimo infertur, quid dicendum si de satis is r. 'sactione pro p. tna 3 An possit purus homo eon. Vtiisa uiatis
digne satis sacere pro poena altet iusi in quo di stinguendum est e nam vel loquimul de r. a P ε -
aeterna , vel de temporali. Si seimo si de poena aeterna, certum est , de facto non posse alium purum hominem pro illa condigne satis sacere,quia
debitum poenae aeternae non reperit Ut de sacto, . nisi cum culpa mortali non renis ita et pio eo ae
tem, qui est in pectato mortali, non potest alius purus homo, etiams si justus, condigne satis sacere . ut suppono ex matella de poenitentia. De
possibili velo posset dubitari,quia exspimo, posse
manete de potentia absoluta leatum poenae aeteris
nae, etiam dimissa culpa moi tali , scut de facto
119쪽
io 8 De mysterio Incarnationis,
manet reatus primae temporalis,dimissa culpa veniali, re hoc ius posito, iam ille homo non esset Deo inimicus, ta pei eonseqilens nihil obstare videtur quominis alius iustus posset pro illo condigne latissae est e. Cateium adhuc dicendum est, non polle iuxta ea que tetigi . . p. ssct .vit,irca finem, quia singula Dpetra hominis quantum D quae iuui,habent valorem finit Lm ad latissae sendum, de collespondet illis determinata pals poenae
temporalas et ergo quantum eunque nil ita plicaremtur ea opeia . non aequivalerent poenae aeternae:
ius mite ponas , satisfactionein ciescere ex maiori glatia habitatali,& contendas, posse poni purum hominem cum gratia infinita, de eius opera posse condigne satis i eere pio poena infinitae du
rationis, in quo non multum contendam.
Si denique seimo sit de poena temporali. Omnessere contieniunt, posse purum hominem,& de sacto satisneere de condigno pio poena temporali alterius, setit potest codigne sati, laeete pro rcenatemporali pios tia , ut contra Michaelem Baium declaravit Pius v. de Gregotius XIII. in Bulla sua, repassione 3 s. ct et . Neque apparet, cur opera iusti habeant eondignitatem suis cientem pio poena propria , & non habeant eundem valorempto aliena. Cateium hoe perlinet ad disputat: nem de suillagiis, de quorum communicatione late agitur post materiam de poenitentia , neque
in praesenti potest pro dignitate tiaetati.
De sulcientia meritorum, & satisfactionis Christi pro nostris
Srcrio I. Vtrum Chri istis fa Ilo fuerit
aequalis , O condigna pro nosirispeccatisq
nmei vagorem. t a maior gratia habitua-IA aageat vagorem nemorum operum'
Srcito illi Respondesar au objectionem po tam . O alior M solitiones referantur. SIC Tio iv. V rtim sicut ex maiora di Liate Ial et i erescit praeimum .sic ex maiori indignitate se Leus crescat pinna.
tulit e per putum hominem satis
ficti condigne pro nostras pecca. i iis , atque ideo necti satiuin sitisset potentios aliquod remedium ad
eo .ma eariationi m. Nune restat videndum . an
Chrasti op ta de se sui tint condigna ad hutii Lmodi lati pactiorem ut ex hoe eonstet sui gene cessat iam Inearnatianem ad satisfactionena condignam pro peccatis.
V ram Christisatisfactio ferit aqualis, O
condigna pro nosius peccatis. i. te Eearunt nonnulli , Christi satisfactionem
vi tu . se esse aequalem quos refert vasqueet . s. via uec quinum aliqui dicunt, seii aequalem ex Dei
acceptatione, alii vero iudicant, nee hae ratione accipere condignitatem, sed Deum eam acceptare , ae s eget eondigna ; vitique tamen concedunt, habuiste Christi opera longe maiorem congruitatem ad Dei acceptationem . quam opera puti hominis, de ad his suisse necessanam Chri sti satisfactionem, ut scilicet eongruentet acceptaretur a Deo pro nostris peccatis. Communis, de veta sententia citiirmat, veta maei Chiisti Domini habuisse ex se suffetentem va- lorem , , condignitatem ad satisfaciendum pro peccatis. Haec eli communis inici Theologos, quos late reserunt, de sequunt si Silar. u. . se . . Datetivasqueet tibi pia, e. i. qui affetunt pluta Scti. v. que plurae testimonaa. Potissima sunt ad Rom. Non , cui delit tira , ita O uox . Si enim omni AILLIo Multi mortui sara, mulio magis gratia Dei. Odonum in gratia otii is homum I sis christi nupta,ea abundavit. Vbi Paulus peccatum Ada , de metita Christi comparat in dignitate ad nocendum, & sanandum, de ptae fert Christi opeta, ut pondetant Caius I. Leo l. de Agapitus Pontifi- C. tu, Lces apud vas iuium tibi sura, cap. s. Item ad Do i, HVbi. s. qui in d esui earnosis Hieae , supph a dg si v tionesque ad eam , qtii post Iasium sistere a
exauditus est pro sua reue,esiis. Vbi esseae iam satisfactionis adseribit Apostolus valori , di m gnitudini ipsolum os eium , in quo sensu dixit
c. q. An sibile enim es , sangmte tauroram . Ohistorum auferri peetatis , ideo ingrediens rennutim dixit H. iam ct oblationem nota sti, corpus a iem
adaptasgi Mihi vi quasi nulla alia hostia inueni elut aequalis pro peccatis , donee Christus pio illis
satis Leetet. de ideo etiam Christi sati factio appellatur passura in Scriptura emptio . de redemp- tio, ut signifieetur, Deum non gratis, sed ex pre- . . D.
tio aequali sanguini, Christi abdiealle a se ius iiii ne
quod habebat adversus pereatoiem. D. M Ad hoe etiam asseiuntur plura sanctorum Patium testimoniaitam ex Ciae eis, suam ea Latinia, quotum vel ba brevitatis gratia praetermitto, quia latissime apud ptaedictos alictores habentiat, de adeo sunt expressa, ut nulla piorius indigeant noua ponderatione. Dissicultat tota est in ted deda ratione huius va loris, de dignitatis opeium Christi. in quo etiam onem Di omnes contentiunt, Drovenire ex visione ad retia re. sonam vel bi, a quo habent ea opera condas nita- o. tem non solum aequivalentem, sed longe iuper- -,M. excedentem nostium debitum. Diis latuint tamen explicantes . quomodo unio ad Veibum condueat ad elevandum valotem ipsolum operum. P. Suare et . I. . refert aliquos dicendi modos omnino improbabiles, quos ipse saei te refellit. Alii condignitatem hane deducunt ex infinitate rei pet Cluisium oblata . nam ipse sanguis,
v. g. propter unionem ad Veibum erat pretium infinitum exeedens debitum peccati caeteium haec etiam ratio non est solida . ut late piobat
Suater His pia . quia infinitas illa tota se habet ex parte obiecti oblati . quae non si est ad infinitum valorem actus. per quem misertio; nam P. virgo osserebat etiam suum Filium aeterno Pa tti . 3e tamen illa una inii oblatio non habebat valotem ista eientem ad salutem nostram : ergo hie valor non ex re oblata, sed ex alio capite desumendus est. Commu
120쪽
s. Communitet Theologi desumunt hune valo
.. . rem ex infinitate persona opeiantis , de satisfa- sim eientis , a qua eius satisfactio redditur infinita, quia i eui dignitas personae offensae auget graui- tatem o lentae, multo niallis dignitas satisfacientis auget valotem satis actu,nis,mulio enim plus est Deum humiliari , quam hominem se contia Deum elevare, de ideo plus movet ad placandum Deus se humilians . quam ad iraseendum homo se elevatis. Cum ergo dignitas personae Christist simplieitet infinita, intendum est,eius satisfactionem habere valoiem simplicitet infinitum,& hune quidem non solum ad impetrandum, sed etiam ad merendum , de ad satis faetendum: nain liuet haee ilia snt sol maliter diversa vi attamen in praesenti ex eodem capite provenit Christo insi nitas in illo triplici genere.
. Contra. hane communem rationem phares in
o surgunt dissicultates, in quatum breui solutionee tota haee quae ii in sicilius comprehendetur. Pr irae ammum m. st,quia ia videmur desumere valore ex o ecto;/' -- quia scilieet Clitistiis eognoscens tuam dignita. tem, volebat se humiliate: hoe autem non ii eit ad valorem inlinitum operationis, ut supra concessimus: nee etiamsi iussiceret, valeret peto omnibus Christi operibus . nam dilectio,qua Christus Deum, vel proximos diligebat, non habebat
hane elicum stantiam et ergo valor ex alio capite desumendus eii, & non ex dignitate perfuriae. Ea L M. Respondeo, valorem dei uiui ex dignitate perissonae , non quidem ut cognita . vel objective se habente ad ipsam operationem Christi; ita ut in suente seu soritialiter dignificante operationem, quare etiamsi humanitas Chiisti ianoraret sitam dignitatem,& vellet se humiliare nihil eogitans de se sublimius , quam alii homines , adhue illa operatio haberet valorem ius nitum, scut de facto opera hominis grati dignificantur per gratiam habitualem , etiamsi operans ignoret suam gratiam vi tino etiam ii eo iter, se non cile in statugiatiae: quamvis ergo de iurio Christi os elatio stmelior, eo quod videns istam dignitatem velit se
humiliare; valor tamen principalis non provenit
ab obiecto, sed a principio dignificante ; qui volo: in omnibus Chiusta operibus repetitur. s. Sed contia ieci indu obiicitur : rei sonalitate , est. Verbi non est principium illius operationis, sed secandis. sola natura humana: nam stippon ivllum esse influxum immediatum is silentiae in os lationes per modum causae et ergo a subsilentia non potest op iatio digitis cari , ut a principio.R. A M. Respondeo, non dignificata ut a plincipio in il gente essicienter , sed ut a pi incipio formaliter dienificante i scut gratia habitualis non influite mei eter in opera justi secundum veriorem tententiain.& tamen dignificat sotinaliter ea opera, vi prinei pium sotinate in ratione dignascantis. Didi, fi . - uir in si h e digniticatio, uni, omne hae sis i. f. eodem modo explicant ; aliqui enim dicunt opus ipsum magis placere Deo, quando fit ab homine grato,quia idem opus factum ab amieo. vel filio magis nobis attidet,quam sactum abnuimco,vel extianeo ideo opera Chiisti incinite placent
Deo, quia sunt a tilio in sinite grato.
g. Die in us loqtiendi non omnino placet. Pri Di p., - ., quia Opera ipsa ex coniunctione ad gratiam, p. t. vel etiam ad personam verbi non habent malo. rem honitatem moralem , quam ii eadem fetent ab homine puto. Habent quidem maiorem digiu- d. e Coo de Imararat.
tatem, de valorem, quod etiam est quoddam genus bonitatis i eaetetum bonitas propita motalis tum nullo modo variatur ex hae circumstantia, ut bene notauit Suater di ei. .ad 1. obieegionem cauetra concitis quam vit ergo magis moueat Deum in ordine an praemium, seu vi tot malius loquati moueat Detina ad maius piae inium operatio Chti sti s non tamen est amabiliox illa opeiatio secundum se ex dignitate personae, plutet aliquam bonitatem motalem inde resultantem. Praeterea non placet,quoa opera digni feentut cmalit ei ex eo quod fiant a persona amata inam Plieet materialiter in Deo valeat bene consequen in pellona est Deo dilectar ergo habet exeellen tiam,ratione cuius opeia dignificentui .est tamen e eonsequentia materialis , de non sor malis, ratio
enim sol malis dignis candi opera non est , quia petitana magis diligitur , seu magis plaeet, sed uia habet in se excellentiam,ratione cuius pota sit imgis placete: quare ii Deus pet possibile. vel impolii bile non amaret hominem iustum , seu
humana talem Christi verbo unitam sadhue eius opera haberent eandem dignitatem, de valotem, quem nune habent ; essent enim opera pet sonae excellentis, di dignae maloti tenumeratione. Nee enim mensuranda est te immeratio condigna petamorem,quo a praemiante diligitur praenuandus;
sed ex dignitate personae praemiatae. Qxiare gubernator , vel dux dum militibus piae tria condigna disti ibuit.non bene se gereret, si idem opus piaemiaret inaeqii aliter in duobus militibus tibi in aequaliter amicis,sed deberet militem nobiliorem uberius praemiaie,ignobiliorem vela minus praemiate,etianas hie eget ipsi duci charior, de graistior,quia haee major benevolentia non auget format ter dignitatem, de valorem operis. Dini frama iter, quia respectu Dei gratia, de amicilia est etiam dignitas, ta excellentia hominis glati, de Deus complacet magis sibi in persolia excellei liori,& ougis in humanitate Christi.& ideo mautetialitet dignius est opus amici .fot nolitet tamen non ideo Deus i unetat magis opus scili, quia
magis complacet tibi in persona , sed quia ipsa
persolo est dignior,& exeellentior. Fateor,ad in peltandum multum conducere amorem Dei erga eum, qui otat,ut sicilius ine linetur Deus ad eoncedendum , quod petitur e nam sicilius audimus pleras amieorum , de illi um , quos diligimus, quam extranei etiam nobiliotis. de excellentioris; Se ideo amor ipse erga pellanam addit vim impetrandi in precibus: telum loquendo de val te, & condignitate ad praemium, haee non provenit sot maliter ab amore et ga petionam,sed ab ex-eellentia petitanaei, quia haec retributio imitat ut imodum iustitiae, de non ducitur ex affectu prae
mi antis sed ex melitis praemi aiadi, quare dignius est praemio idem opus exhibitum 1 principe, quam ab alio plebeio .etiamsi si amicissimus,uel etiam fili ut Cubernatoris praemiantis. Hi ne in to.Chcisti orationem habete quidemessicaeiam ad impetrandum ex amore, & complaeentia Dei erga eius humanitatem a nam licet etiam in hoe genere habeat valotem ex ipsi
dignitate prisonae , quo enim dignior est reis ita , quae petit , validior est ad impetrandum, de ideo di it Paulus au Heb . s. obruti se preees cum clamore valido, de exauditum elle pio sua