장음표시 사용
481쪽
stinationis. Et quidem licet fortassie in Ba postro pollet admitti . suod Baptismus sue.rit praedestinatus , ut sui ei perelut a rat vulo,
in nostra tamen matella non ita tacite debet iiiiiii: Ratio autem est , quia Baptismus , fides, & alia eiusmodi dona , quae non sunt subnaitiae intellectuales , nec pollunt terminare beneuolentiam diuinam . non intelligunt ut posita ut subiectum piaedestinationis . sed ut terminus , quomodoeumque ponantur ; si iectum enim piae destinationis est . cui decernitur gratia , & bene heium conserendum illi a Deo ; Baptismo autem non potest conserti beneficium a Deo , vi constat , de ideo saeile iii-telligitur sensus illius loquutionis , scilicet, quod Baptismus sit beneficium piaede finitum a Deo conserendum paruulo , qui est praedestinatus ad tale beneficium. At veto verbum, di Filiui Dei est reisona intellectualis, de qua
potest esse maior dubitatio , an sani ficet ut vii ibiectum beneuolentiae , cui bonum praefiniatur . an ut bonom , quod praefinitur alteri , praesertim cum modus eminerandi magis videatur sani fieate vel bum ut subietaim, quam ut te minum praedestinationis , arque ideo non videtur veta illa loquutio in toto rigore , licet latiori significatione possit absque ullo incon uenienti usui pati.
Septimo dubitat ut de praedestinatione Christi , sin sit exemplar praedestinationis
s. Thomas art. s. eum aliis Theologis asst-mat , is seimo si non de ipso actu immanenti Dei t hie enim neque est productus , neque potuit fieri ad exemplat alterius , i sed potius de tetmino, & effectu praedestinationis , quia de alii praedestin ut ad eandem beatitudinem , ad quam Christus , licet non aequalem, de ad filiationem adoptiuam Dei , seu i ipse ad naturalem ; de quia praedestinantiat eodem modo, scilicet per gratiam , sicut de eius naetura humana absque ullis meritis obtinuit unionem cum Verbo.Caeterum P. vasque et in praesenti, in comis menta si augi ari visi te Christum non esse ita diem tum exemplat nostiae praedesti. nationis . ut eius piae destinatio fuerit Deo
exemplat, in quod intuens Deus instat illi ius alios piaedestinauetit, sed quod aliis proposue.rit imitandomin instat euius voluerit alios iu .stos esse, iuxta illud Petti x. cap. r. Chri vis passus es pro nosti , vobis res rimem exemplum , etisquam ni hostia eiu . Quod veta dieitui ad Rotii. g. uos prael: I it . er naue nimisit conformos res s fisj. Hoe inquit de aetum nis& laboribus intelligi , in quibus Deus voluit electos assimilari Chii sto. Hle modus explicandi mulium t ni sal tot ldiminuit . imo te ipsa negare videtur rationem exemplatis; s enim Christus non fuit Deo exemplat , quod intuens praedestinauit nos, sed solum est exemplat nobis, in quod in.
tuentes compotamus mores , de diligamus viis
tam nostram . non erit Christi praedestinatio exemplar praedestinationis nostrae. Prima, quia Non omnes praedestinati attendunt ad illud exemplar Christi ad componendam vitam, de moles suos: aliqui enim ex limine innini at- Cis l. d. Leto de Incarnai.
teruntur . vel ex amore Dei contetunt ut iii mortis atticulo. & salui sunt absque alia at tentione ad imitanda exempla Chiisti : eigo non esset exemplat ptaedestinationis omnium. Seeundo . quia etiamsi omnes ad id e en platat tenderent , dieerelut quidem exemplar vitae nostrae et nos enim possiimus quidem ad exemplum Clitisti rem ate , de componet e vitam nostiam , non tamen po lumus piae destinate
nos , ' ita hoc spectat ad solum Deum et ergo si praedestinat ut ad Chiisti exemplar , oportet Deum ipsum attendete ad illud exen plat in praedestinatione nostra. Ratio denique . pr.oti est , quia aliquid esse exaniplat altei ius , non est silum, este simile alieti s neque enim unum ouum est alternis exemplat i sed est ita est e si mile , ut illa smilitudo intendatut a prodii
cente exemplatum et non potest autem inten
di talis similitudo , nis pioducens opeietur intuens exemplar . ut constat. Hoc autem est. quod intendunt Theologi eum S. Thorea , diccntes , ptaedestinationem Christi ess, exemplar nostiae , quod colligere intendunt ex re
do loquendi sera riuiae , cuius loca , si quid pi bant . hoe ipsum plobate videntur. in primis vel ba illa Pauli ad Roman. s. uos prisciuit . O praes pinati si conformes friim in i fili f.; , etiam tetenta explicatione ipsus vas quest de siti litudine in labotibus, piobant hoc ipsum ; s enim Deus intendit, ele- eius suos esse similes Chtisto in laboribus re fetendis , de in obtinenda glotia pet tribulatio
nes , de aerumnas ; ergo habuit pro extans lati
praedestinationem Chiisti ad glotiam saltem. corporis . coi exemplati voluit assimilati piae destinationem aliorum ; ergo etiam ipsi Deo fuit exemplat praedestinatio Chiisti in oldine ad nostrain. Deinde vel ba eiusdem Pauli ad Phili p. evii f. mab t eo, via humit tinti nostra confieurat M eo ors elis at s sis , elatius ostendunt, hanc similitudinem intentam , quia ut notat ibi noster Cornelius . in Craeea trabe . . iux , vi Fat conforme corpo I cha stat , CD p . - β', S ius etiam vetiit , ii far Iu p Illi dinem eo=p.ris gloria f. a s quae aperte sgnificant . smili tudinem aliolum cum Christo in glotia inten- iam cile peeuliariter a Deo. Quod videt si etiam signifieate id dici, Paulus ad Ephesi a d. dicciis,
quod electi debent me uitete omnes in virum Persentim , ta mensviram istino plere itid nsiet ipsi quod multi intelligunt de corpote in
aetate vitili, in qua omnes electi resurgent , ut
sint smiles Christo. Ex quibus omnibus confici potest latio, quia s Deus intendit hane simiali iudinem inter Christum . de alios praedesti
natos; ergo intuebatur Christum in ptaedestinatione aliorum et supponimus enim , ipsi insuisse praedestinatum ante alios, non ergo potuit intendete smilitudinem aliolum ei in Christo. de non respirate ad Christum ianis taedestinatum, ut eius instat caeteros praede
Solum posset obitet de Adamo , citius pra- o.
destinationis non videtur potuisse esse exemia Cisti . .
plat praedestinatio Chiisti, si ptima gratia fuit a mineollata Adamo ante decretum Incarnationis, & pet consequens anie praedestinationem
Chiistit illa autem ptima gratia fuit ei estis R t a praeda
482쪽
d Z De i nysterio Incarnationis,
piae testinationis Adams , eum de sacto restituta suetit per i cenatentiam subsequentem , de per conseqtiens attulerit aliquem gradum glo- riae I ergo iam ineepetat Adami s taedestinatios, Mi . ante praedestinationem Clitisti. Haee dissi eultas tractata est septa a D. r. n. 1. de quod attinet ad praesentem concio sonem . saei te solui tcst i nune enim non agimus de piadestinatione communi electorum t aaioquin sermo ecfit etiam de Angelis , i sed de piaedestinatione nostra ; se erim qinerit S. Thomas . an piadestinatio Christi si e lusa nostiae praedestinari nis. sie autem S. Paulus loquens de benedictionibus . de donis datis per Christum . Ad Eph f. i. intelligi ut de auxiliis gratiae datis post peccatum , non vero de omnibus d uis ante peccatum i sie quando tatim adiungit, praedestinauit nos in adoptionem filiorum per
Christum . de in aliis loeis similibus, intelligi potetit de pridestinatione . de effctibus eius post peccatum s quod Ligeit ad conelusonem
, Octauo dubitat ut , an praedestinatio Christir sitiata. eausa nostiae praedestinataonas 3 de quos. Tiam. s. Thomas art. . ubi P. vas iocet notat betaevasquea. contra aliquos , non esse in praesenti sermo nem de eausa sinali , sed de causa talum meritoria , de qua solum afirmat s. Thomas sub eadem distinctione, se ilicet quod non intelligatur caula nostrae praedestin nationis quoad actum Dei praedestinantis . sed 'uoad eius e seret, . de quo egimus supi, A L. 1 . quate nihil in ptaesenti addendum occurrit.
A N e et v s Triorias s. : agit de adolatione debita Chii sto; Domino , qua occasone initi ple-l te, hoe in loco de adoratione in
uniuei sum soleni disputate ; tum quia non potest commode desulii id q iod
pertinet ad Cui isti adorationem , non cognita essentia adorationis; tum etiam . quia eum materia haee pertineat ad 1. a. ubi inter alias vir tui es de religione agitur, de de eius actibus, quorum unus est adoratio . facile negligite tui 1 Seholasti eis disputatio de adoratione, ite ut aliae motales ; quate cum alioquin haee contioue tua digna sit proculdubio Scholasti eo st lo . ptudenti consilio fictum est, ut alte-pta oeeasone ex Christi adoratione . tota haec malitia in ptasenti examinetur. Caeterum quia multa in ipsa sunt, qriae pertinent omnino ad controueis stas , de late, ae eludite , b illiseontra haereti eos noliti temporis tiaoma sunt; nes bie uitet, quae ad scholasticos peltinent, disputabimus.
ADoratio';, nomen minus lath patet, qu m L
honorallo. Nam honoramus etiam xv -,ules, vel insitiores : adolamus solum superdotes; --n. sic Deus neminem adorat , honorat tamen Sanctos et quod idem de glotificatione dicendum videtur . nam omnis , qui adolat , florificat;
non tamen e contra, omnis qui glorificat, adorat , propter eandem rationem. Laudis re vera rati nium inus lute patet; neque enim omnis qui ado at,vel glorificat,laudat; omnnis tamen qui laudat , elorificat, non veta sempet adolat: laus
enim totum stat in vetbis . glotificatio vero . aut adoratio potest per alia sana exhiberi et glorifi
eatio autem s comparet ut cum honoratione.
non diisetunt te ipsa , nisi per diuersi connotata , quatenus per alteram connotatur gloria, pet alteram honor , quae duo disseiunt inter se, quia gloria est clara cum laude notitia , quae est quas effectus honotationis ; honor vero G a cla d. est indicium existimationis de eaeellentia il- Honor vid.
litis,quem honoramus. Reuetentia , de veneratio videtur cum ado- a. ratione conuerti. Nam dicunt eundem respe
ctum ad supeliotes s unde Deus non dicetur proprie aliquem reuereii , aut venerati , licet dicat ut gloti Reate , de honorare r De eultu potest magis dubitati , an conuellatur etiam C Ira , secun adoratione 3 videtur negate P. Suater in praesenti, dis tit. i.6 I. i. . Hic autem, bi dicit, stathi cultum conuitii cum honoratione , quare videt ut sopponete . quod latita pateat . qu, in adolatio . de possit inueniti inter aequales , vel etiam respectu inferiorum. Ego tamen apud ptobatos aucto tes hanc vocem applieati semiarer video ad fgmficandam reuerentiam erga tapetiores; unde diuinus cultus pro telisione C--μ. usurpatur erga Deum et nee unquam legimus, rustione e gaquod Deus eoiat homines sancto, , licet eos D honoret .se glorifi t. Denique ex Graecis accepta sunt alia duo s. n mina , selliere laitia , de dulia. Latria at- LM iis , Stenta etymologia videtur esse communis , de si M. posse applieati dominis etiam esuilibus; oritur enim a verbo Ctaco , triuia . quod est fetuiteriam tamen Ecclesiasticolum uiu applieatum est ad signis eandam seruitutem , de reuerentiam seli Deo debitam , iuxta illud Deuter. . de Matth. . Domin m Deum tutim adorabis , ra
quia seruitus . & reuerentia pet illud vel bum significata soli Deo conuenit. Dialia veto magis late patet i usu tamen Scholastieorum appropriat ut ad fgniseandam adolationem debitam Sanctis . de qua postea latius dicendum est. Et haee de nomine , veniamus iam ad remis s. m. Adotatio iuxta Damascenum Matiane i. de
is inibus, paulo pos princ tam . est fu fg ni, O h-illitat , nota, seu ut dixit oratione s. q. mi radentis , S,mmissi, a 'ti humili, si es; e fatis. Ex qua definitione colligitur in ptimis,adritationem ei se acto in virtutis , honestum , de studiosum; est enim honestum ostendere sum
483쪽
missionem , & teueientiam internam debitam aliis pr opicet ipsorum excellentiam , si adsinteireuntiantiae requis tae. Colligitur citatu ad rationem pertinete ad iustitiain , saltem ut paratem potestativam illius I est enim oldinata ad alterum, ut constat; adolatio autem Dei peltinet speetaliter ad virtutem religionis. Diuidi tui in primis adolatio in internam. de extetnam i de quibus postea latius videndum est , an possit actus adorationis intellus consummari s de an voluntas adorandi iit proprie, de in tigote adoratio. Diuidit ut secundo in Laitiam, Duliam , 3e Hyperdultam : Latria itibuitur soli Deo , Dulia tribuitur Sanctis , Hypet, ulla est euitus , de adolatio ob excellentem. de singularem sanctitatem , qualis est adolatio erga Beatam vitainc m. Diuidiret ictito in adorationem actuatim . & habitualem : nam sicut iustitia, de aliae virtutes diei tui de actibus, de de habitu, se ei iam adoratio. Dubitari potest, an adolatio dieatui uniumee de Latria , Dulia , de Hypetdulla, an solum analogi eb. Ratio dubitandi est, quia excellentia Dei , de excellentia creaturae , petorici quas
adorantur , non conueniunt univole . sed analogice ; ergo nee e dius , qui tandamur in illis titulis . debetet uni me conuenire. Pritus Belgomensis in tabulis, fia eoneo da n-t o S. et isma, verbo asso,atis , num. 3. dicit eo
uenite solum analogich, PNasque et itis, , di tui. Os . num. 18. Os Mentibus, dicit nec analogie hconuenite , sed mere aequivoc 3. P. Suarea iram. si . je 3.sesica finem . dicit conuenite uni voce; quod ego etiam iudico proba ilius, 3e in primis non conuenite meth aequinocὴ , manifestum videt ut , cum uterque cultus si ve cultus, & per consequens unus sit alieti s mi. iis in hoe . quod e i esse cultum , cum ergo uterque significetur per illam vocem , qua enus est cultus, non ligniscat ut absque ulla ii militudine, de ptoportione iniet is, stat significantui homo , de auis pet vocem gal m. Deinde quod conueniant non solum analogic- , sed univoee , probat ut a simili , quia amor, quo amat ut a nobis Deus, de quo amnetur Angelus,snguli ptoptet suam bonitatem , conueniti nivnii eb in latione amoris . sicet titulus . pro-rtet quem amantur Deus de Angelus . st an logich solum communit, nempe bonitas Dei, di angeli. Item fides, qua creditur Deo, de quaeredit ut homini, conuenioni vini uoce in tatione fidei. licet auctoritas Dei, & Angeli , quae est motiuum sot male utriusque fidei , non fit eiusdem rationis. Itein viso , qua videt ut Deus,& qua videtur Angelus,conueniunt unium. inratione visonis, licet en tuas Dei, & entitas An. li, quae videntur . non conueniant uniuoce , desie de aliis r eigo licet excellentia Dei , de Sancto tum non conueniant viri ce . potest tamendati ratio viii ea communis cultui Dii, de Sanctorum . quia ab utroque potest abstia hi ratio communis colendi aliqnem propter ipsius e Meellentiam, quaecumque illa st. Unde constat in prin is ad rationem dubitandi desumptam ex inaequalitate excellentiae diuinae . & excellentiae Sanctorum e nam in pti. mis negari potest . quod pet illam inaequalitatem impediatur uni uocatio in ratione com
C. d. a. LV. de Incarnat muni excellentiae . prout abstra sit a creata . Mincreata . quia . ut latius probaui in Logica , t tio communis entis, de aliae si inites eommunes Deo de creaturis , in rigore loquendo . sunt viii uoca , si et propter sultimam illam distantiam unius ab alia diram ut lare analogicae, at alogia latius accipia , de non tigoiosa. Sed quidquid dicatui de hoe . non inde arguitur bene ad negandam vini uocalionem inter cultum Dei , detulium Sanctorum, quia licet illa distantia sit
inter Deum , de creaturas ii non tamen est inter cultum Dei, & creaturae, cum utetque eultus
sit finitus : sieut neque est illa distantia intelvisonem eteatam Dei . de visionem creaturae, neque inter amorem ereatum Dei , de creatu
tae , ut suri, vidimus. gP. vas quest tib; sp a , probat suam semeri, visau t.
tiam , quod stilitat sit conuenientia mete re quivoca, hoc unico argumento , quia si illae duae
adorationes conuenirent in aliqua latone communi, maximh in ratione adolat onis; iti hac autem non conueniunt, quia cultus latitae , qui lii bini ut Deo . est sub genete restagionis , sub quo conuenit cum voto , iuramen io, oratione . 3e aliis actibus r. ligionis, qui cim Mes vel santui erga Deum propici ipsus supremam excellentiam: Dul a veto non e sub genere religionis. sed sub tenete obseruantiae et e go adoratio Dei. Ze Sanctorum non possunt conuenire in eodem genete piox mo adolati nis : nam s hoc esset , sequeretur eandem virtutem latriae . v g. contineti sub duplici si ne, re proximo dispalato . stilicet sub genete ad lationis, de sub genete religionis i neutri in erimhotum continctui sub alictor nam adolatio in cordi muni non continetur sub religione , cum adoratici Sanctorum non pertincat ad virtutem ieligionis i neque etiam res gio conti iactursub adoratione , cum dentur plures aditis religionis, qui non peti in tam ad adorationem: ergo non potest dati renus viiii Oelim ad illas duas adorationes. Hi ne autem insiit, nee eae Aposse conuenite analogice , qui ratio analogarradicat ut simplicitet , de propith de uno an a legato , de aliis vero secundum quid . d impio-ptie ut constat in visu , qui limpliciter coi uenit homini, de secundum quid piato ; at velo adoratio ptopii 3 , de simplicitct dieitur de Lattia, de Dulia et ergo non die tur analogi eὴ , sed
Noe algumentum instari potest in exemplis sopi, postis ; nam amoi etiam , quo am tur Deos ex charitate insusa , est sub genere sirtutis theologicae , sub quo gerere non est
amot, qua aniatur citatuta ; de tamen vieique
amor est proculdubio sub .genere amoris, quod est aliud tenus disparatum ; neque enim Cmnis vitius theologica est amor, ut constat in fide, quae non . est amot. Item viso Dei . est sub te rete actus stipei naturalis ; de tamen est etiara
sub genere visonis . sob quo non est genus
actuum supei natu talium i neque enim omnes actus supernaturaleg sunt visones , Deque etiam omnes visiones soni supereatu tales. Ergo etiam
dilectio Dei, de vilio Dei sint sub duplici g
nete dispalato, seu non soboldinato. Omnes ergo debennus te spondere negando . quod st
484쪽
consaetationem contineatot si, duobus xenetibus diuellis, ima id esse omnino necessarium probavi in Logi ea . de ostendi potest multis exemplis a nam homo licet communitet const uuat ut sub penete animalis . dei animal sob gluere viventis corpotet fi posset tamen secundum aliam cor sderationem ordinari alia
series generum diuersa , diuidendo substanti: m in viventem de non viventem , sub viuen. te continentur Angeli, homines, brut i,plantae:
tot sus substantia vivens diuidi potest in eo. gnosci titiem , 5e non cognoscit tuam et rursus cognoscitiua in intellectualem , de in mete senstitiam , sub intellectuali continentur An peti homines: Denique intellectualis diuiditat in spiritualem , de eoi pineam , qualis est homo. Eeee secundum hane diuisonem , decidinationem homo constituit ut sub penete intellectioi , de contrahit illud pet dissetentiam corporei . per quam differt ab Angelis:
potest ergo idem homo . qui est ob genete animalii , intestigi etiam sub genere intelle inui, quae sunt duo genera diue ita , & diis arata . . Neque ea hoe sequitur, differentiam esse
simul genus . aut genus esse sinui disset en
tiam ; nam rationale, quae est di tentia ho minit , diuidens , & contrahens genus anim
lis . non est plud intellectivum, quod diximus:
posset elicitis considerari , ut genus hominis; nam intelle reuum consideratum ut genus, est aliquid praese indens a cor teci , de in eor-- reo, cum habeat sub se etiam Angelos et at veto rationale , quae est differentia hominis , estali quid determinatum, Ee limitatum ad esse cot-
foret , nee piae indit a matelia . sed illam inae ludit . de eon notat saltem in obliquo gradum animalis .euius est distentia. Rursus intellectivum , quod est genus , consideratur per in dum per se stantis ; ideo enim piaedicatur in quid ge suis inserioribus: rationale veta . quod est disse tenesa , eousderat ut ad modum alteri. adiacentis , de ideo praedicator in quale 'vid de suis insitioribus. Aliud simile exemplum potest . se in hibitu aliquo naturali , vel in io , qui simul si pidicti iux , de speculatiuus. Qualis est habitos fides; se enim potest esse sub genere habitos practi et . de sub genere
habitus speculati uir ita tamen . ut quando confidetat ut sob genere spee latiui . tune specu.
latiuum sumator ut quid comm Pne , absti: hens a practico , de non practico, ac praedicabile de viroque . rra eum veto , quod cons-ditator tune , ut diis tentia illius habitus, non eoiisdelatur ut commune , sed ut limi. tat in ad conti aliendum tenus habitus speculatiui ad speetim habitu , qui simul si speculativus , de practicus et e contra 'Dando practicum consideratur vi genus , abstrahit a i culati uo , de non spe latiuo ; at tunc differentia speeti latiui non praescindit , sed ex se habet contrahere genus piacti ei e denique spe
latiuum sub eonee pici generis eonsideratot ad modum pet se tantis: sub conceptu vero dicetentiae cons gelatui ad modum alteri adiacentis, de eonnotat in obliquo gemas h bitus practi hi, cui adiaeet i nam sic bi differen-
ia praescindat a genere , quaterius non in cludit intrinsece rationem geneticam ; non tamen prie seindit ab illo tra quam 1 eonnatato,
saltem extrinseco , cui adiaceat; nam eo ipse, quod eonsideratur ut differentia , concipit ut vi adiacens alteri praedicato communi.
His itaqDe breuitet ex Logica suppositis, subi sustus examinatur , saetae iam est ad argu
mentum sena postum respondere, concedendo latriam secundum diutissis eoiis delationes em tri
esse posse sub genete religionis , de sub genet e
cultus saetis ita ut quando comparatur ad ge laus tetigonis , tune dissetentia cultus sacri non st aliquid eommune ad Duliam , de Latriam; sed digerentia delet minata cultus saeti religi s , seu diuini; quando veto comparatur ad genus enitus saeti, tune disserenita religionis non
sit aliqvid commune ad adolationem , oratio nem , votum . dee. sed aliquid determinatum, tanquam digetentia contianens adorationem
ad cultum , vel adorationem teligiosam, seu Dei; quare differentia illa non appenabitur re ligio , sed religio stas peltinens ad adorationem
Dei. Menique illud principium , quod nulla specie, possit esse sub dupliei genere proximo, intelliterdum est , vel de duplici genere opposto, & non communicante, quale est lapis . de animal , vel de eadem specie eodem modo con siderata ; nam homo, v. g. quatenus explicatur per animi eat isti . non potest esse sub alio genere proximo , nisi sub animali , quia latio. nale signiscatur tune , ut di Teientia . de ut ali quid dei et minatum , de limitatum ad talem speciem : eaetetum si homo declarator per alias vo- .ces, scilicet per Hi ias ' - , tune
poterit intelligi sub alio gemete , stille et sub intellecti uos quia , parie rei iam conuenit homo cum Angelicis pet intellectu lino , de iam dinfert ab eisdem pet eoipote itatem , de sensibilita
tem , quam conueniat eum btulis per animalitatem . de ditarat ab eisdem per rationem, seu intellectum i quate non habet minus tandamentum nostri intellectus ad absttahendam rationem grae iram intellectivi ab homine, de Angelo, quam rationem genera eam animalis ab eodem homine de biotis. Sie ergo in nostio
easu dicendum est de praedicatis religionis, de cultus respectu Lattiae . de Doliae. vltimo diuidi potest adolatio in absolutam. de respectivam. Adoratio absoluta dicitiit i 'illa , qua aliquid adolaint propter excellentiam quam in te habet , ut Deus adoratur H pter suam ipsus eaeeellentiam infinitam , Sancti a iam .d etiam propter sanctitatem , quam habent in Ma seipsis. Respectiva est qua aliquid adolatur , de colitur propter ereellentiam existentem in alio e se adolatur imaeo Chtisti propter excellentiam , quae est in Clitisio ; se etiam Crux propter eiusdem Chiisti raeellentiam. unda
fit adorationem absolutam non posse ilibui, nis rebus intellectualibus. Nam res rationiserperies non habent excellentiam , cui Hudenter possit homo talionis particeps se subiicere. De hoe tamen latius in sequentibus dicendum est.
485쪽
Disputatio XXX III. Sec . II. s
Diximus , adorationem ede notam summis sonii internae , in qua definitione inuoluuntut diuersi actus . qui in adoratione inter-eedunt. Ptimus est existimatio de extat lentia illius qui adolandus est , & hie actus pertinet ad intellectum, ut constat. Secundus est vo luntas sumimi tendi se illi ploptet illius ex cellentiam . & hie actus pertinet ad volunt tem , de habet pio oblecto exercitium sum missionis, quale est eedete loco , subiici , date primas partes in omn bus , &e. tertius est iu dieitim dictans , elle honestum . de tationabile testificati revetenter hane summissionem in ternam , seu er hibere aliquam notam illius sinimissionis , hoe est illiva existimationis de excellentia personae adorandae , de illius v luntatis summittendi se. Quatius actus est voluntas exhibendi aliquam notam praece dentis su nimissionis. Quintus denique actus est ipsa nota sui Dissionis , quaectiusque ilia st. Quinti ut ergo ex his actibus,quales ineludat adoratio , de in quibus potissiinh consistiti& qualis debeat esse ille actus 3
Suppono autem , voluntatem , qua volumus adolationem , habete obiectum quis , & obiectum Ctis a volumus enim cultum Deo . vel
sancto . quem colimus; Deus, vel sanctus est obiectum Cus. Cultus vetia est obiectum quod
Eae dicti, heilh constat, adorationem conis silere in illo ultimo actu . quem dicimus, esse notam summissionis piaeeedentis et nam alij omnes antecedentes , de ptae uis , de denique voluntas exhibendi illam no: am , est voluntas adorandi i et go habet pro oblecto adolationem r cum autem eius obiectasti si exhibitio notae, sequitur , ipsam notam esse a dotati nem , quae impetatur 1 voluntate praecedente , , qua aecipit honestatem . de moralitatem,& sine qua non esset actus humanus . sicut nee prolatio vocis sne voluntate loquendi esset loquutio humana , licet est et loquutio materialis e se etiam genuflexio externa sina voluntate non eis et adoratio sit alii , sed materialis; quare in ratione adolationis sin- malis ineludit etiam voluntatem illam , a qua imperatui . quae non habet pro obiecto vosito adolationem sinitialem, ut sol malem et namhoe esset habere se ipsam pro obiecto . sed
adolationem matelialem , hoe est , ipsam geni xionem ad testifieandam summissionem
Duelex testat dissicultas a ptima est . an si aliis
quis sine interna summissione exsibeat exterius euitum , illa die da st adoratio essentialis, an vero fictio adolationis a seeunda est, an possit tota adoratio interius completi absque aliquo actu extet toti adorationis . qui in corpore exhibeatur 3pto risita di Geuitate supponendum est, voluntatem adorandi posse haberi tribus modi . Primo si quis velit exterius exhibete actionem adcitantis . v. g. genusserionem ad illidendum , ut milites secetunt coram Chriasto Domino et de ille actos exteriot pc triduabio non est adoratio . quia ex modo ii ita , qud exercetiit , non signiseat summissionem in tonam , sed potios despectum , de contem pium. Secundo modo potest quis velle nee-
te genuflexionem , propter cognitionem exa
cellentiae pet sonae adorandae , de eum vetasummissione interna, & de hac etiam non dii bitatur , quin fit vela adoratio. Tettio dens.
iue potest aliquis velle exhibete exteri Ligna iactationis, non itrisorie. sed sitio. salia laeti et tamen , dc scte, propter metum . de adulationem , aut ob aliam causam i sicut sanctus
Marcelli inis i ii vera est illa histotia) lueetistitit Um in
obtulit idolis propter metum invitis, absque ulla sum, issone interna , vel existimatione de excellentia idoli , di hane non iste adolatio nem , indieam Suaien in praesenti.AJrmis soleti
v et ius tamen existimo, illam in rigote esse adorationem , quia participat totam adinatim sententianis desinitionem, eum sit nota exterior sum ----ini Soms mutata . de proecdat , voliintates sua horeo voli signi esto exicitus, se habete talem summissionem internam s quate scuti topositio vocalis , qua aliquis dieit , se esse ira iunum , quando leveta comedit . ad hoe esti topositio, de loquutio , quia procedit a vo-untate signis eandi mentem iniri nam , licet revera non sit tale iudicium interius a se genuflexio erit tralitet adoratio in illo casu, quia ponitur ad significandam summissionem internam . licet re ipsa non detur talis intrina summisso. Diees, ille actus exterior sgniscat tune summissionem internam , quae tamen non da tui. vi supponimul: et eo illud signum extri ius non est velum , sed falso in , eum non sinoiseet rem se iii est e cito hon est vera adoratio . sed salsi. Respondeo distinguendo et illud setniam est. P . d. M.tetius non est verum , id est , non consorinatist cum re signiscata , concedo ; non est verum, id est, non pati icipat vete rationem signi . nego. si ii si aliquis pro tret propositionem vocalem salsam , iuue sine illa pios ostio vocalitiget vera proposito, id est, sartiei paret vel e rationem propositionis , non tamen esset prosis sita vera , id est, e sotinis eum suo obiccto ; g. militer dico de adoretione illa, quae quidem vel Ahabet rationem signi, licet non habeat consoris
Die , seeun h. qui promittit exterius, aut Amri sis
ouet sine animo in cino , non promittit , nee v iet: ergo nec qua adorat. Respondeo negando conleqtientiam , ratiodi sitiminis ist , quod pti ix imo , aut votum exterios in rigore non est promissio , nee v tum , sed captissio pion assionis . aut voti in terni : signum autem voti no est votum et atveta adolatio exterici cst . utra adoratio, quia tota essentia et dotationis est , quod si nota summissionis irae inae, quod tot uim habet ad ratio extetior, etiare si non dei ut summissio
486쪽
risit Eet quo obitet in seto, illum qui extetius ado- latet idola sne animo interno , licet leuela non eget lus delis , esse tamen vete adolaiorem Idoli, & per eonsequens s lata esset erasuta in talentii l l im ineuite te i similliet illum,qui ex pacto
o at Daenionem , etiam sile intetna recognitione, de c.
a s Hic supposiis ei tex ptimam dissicultatem,
Dis e u i veniamus ad seeundam , in qua est maior coms -- β tioueis, itii et Patiem suarea , 5e Patrem v queet , quia uterque acritet pro sua sentenis ita pugnauu : dissicultas autem tota est in deis
clatanda connexione, quam voluntas interna circa adolationem habeat eum opere ex
sent, M ia Prima sententia doeet, adolationem inter- '' num , a sectum illum internum , de opus adorationi, habete se se ut fidem internam . 3e exietnam Dei consessionem. Ita ut adoratio interna consistat in affectu quodam voluntatis , quae complaceat in diuina ereellentia; 'uae voluntas ulterius non progrediatur , sed ibi sistat, de eonsummetui, sicut fides internasne respectu ad ulteriorem actum , licet aliquando detur etiam actus externus , qui si quas protestatio , de pto sessio illius inietnae voluntatis , v. g. genuflexio, vel alii siti, iles actus. Hane sententiam rescit vasqucet. aT F. 23. - - Secunda sententia est ipsus vas tet ea- feren . p te . qui dieit , adorationem internam egemiquci. ictum voluntatis , quae habet pro obiecto aliquam actionem externam aliquo corporis gestu saetendam, quae actio exterior est comoplementum , & consummatio adorationit . desne qua solum dabitur adoratio affectiva, seu i sne largitione pretaniae non dabitur miserieoidia e summata , sed solum in ansectu Tettia sententia est . quam docent plures relati ab eodem vasque et tibi sp a , cap. a. qui
dicunt, adorationem poste consummari interius , quia non solum actus externi, sed etiam interni omnium vittutum possimi esse materia adolationis, de impetari , voluntate adorandi, quia per actus omnium vittutum desertur aliquis cultus Deo. Mnfra iis Quarta sententia est Frane ita Suarta ius O . putatione si . fectione a. qui limitat praece-s-M; et, dentem ad actum fidei . spei , de charitatis: negat vero , omnes actus minutum habere pioportionem , ut per illos adoratio excr-
Ego in ptimis existimo , in voluntate in D civim ueniti illo, duos actus supt, explicatos. Primus est , v. g. actus summissionis , quo vult aliquis summittere se Deo . propter eius cx-Fim asse ei. cellentiam , & iste quidem actos non habet ima, pro obiecto alium a D sequentis adorationis , postea vero datur actus voluntatis , quo
olumus testis eati illam notam sui dimissionis, sue ipsi Deo, siue aliis , de lite actus habet pio obiecto alium actum , quo illa summissolem anda est . postea veth sequitur is a te
stificatio , quae potest esse actos potentiae ex- , trinae , s fiat ote . vel nutibus . aut alio corpo-
iis ristu ; vel potest etiam esse solum actio intcina . oe de hae loquendum et ii diu eis.
modo, iuxta dupliem sententiam ; nam qnscensent , loquia tonem internam , qua loqui-mut clim aliis . consistere in actu intellectum sconsequenter dicent , istam testis eationem fieri pet actum intellectos, quo dicimus alteri , nos habete talem summissionem. Qui vero dicunt', loquutionem internam consistere in acto voluntatis , quo volumus nostram mentem aliis patefieri , consequenter dicent. exptimete nos , de testificati praedictam summissionem per actum volunt iis , quo volumus illam Deo, vel aliis notam
Hoe supposto , dico serenda , hiat ille as-
fectus plimus summissionis internae posset appellari aliquo modo adolatio intelua s usus
tamen obtinuit , ut nomen adorationis non
tribuetet ut illi affectui , sed alteri ex actibus sequentibus. Probatur, quia omnes definiunt adorationem esse notam f. missionis, dec. ergo adoratio non est ipsa sum ni isso, sed aliquid supponens iam summissionem . & ipsam ira. ni stans i ad quam manifestationem potest metito assignati peculiatis virius adolationis; est enim per se maxime honestum ita nos cum aliis gerete, ut ipss . 8e omnibus manita stemus intelliam summissionem , quam illis
Petes cum vasque et supt, ni M. 33. de affectu i illius summissionis intrino , quo nos summittimus Deo, v. g. quam virtutem pertineat 3 videt ut enim spectate magis ad humilitatem,
Respondeo , non pertinere rioprie ad hu Muum militatem , quia humilitas solum curat cohibere nos intra nostros terminosset quate non
tam respieit ad id , quod filiis debitur , qu Em ad id , quod nobis non debctor ; & ideo non
est victus ad alium e ut velo praedictus affectus otitur ex debito alteri, id est . ex eo, quod honestum est nobis erga nostros superiores subesse illis in omnibus cedendo, quae quidem est vitios ad alium , de quanis do vel sit ut circa Deum , appellat ut tras igio. Diees , affectus contrarius non pertinet et eis, ad saetile dii iam , sed ad superbiam , qua quis non vult se Deo summittere ; ergo iste asse vis non pertinet ad religioncm , sed ad humilitatem.
Respondeo negando antecedens s nam li- Aem. armiseet ille affectus otiatui ex superbia , adhue in.duit malitiam sacrilegii: taut si quis ex odio Dei calearet imaginem et uel fixi , vete iste est et sacrilegus i & sicut fi aliquis proptet
auaritiam , vel luxuriam suraretur, vere esset iniustus.
Dieo tetit A , affectus adorandi potest ha- is,
bete pro obiecto non solum adorationem , externam corporis , sed etiam internam , s sten do in ea : haee est contra vasque et iba funa, de probat ut late a Suareet ex Scriptura , &mitibus. Mihi potissime suadet in primis, quia eonlatinis est Sclipturae, ubi adorat res mittitiales passim vocam ut , qui sne aliqua corporis nota adorant f item Angeli di cuntur Deum adorare in scriptura passim, di ideo in nomine Iesu flectitur omne genu, coelestiuin
487쪽
ce tala in spirituum . quod non videt ut si
tis constitentet explieati de impropria adoratione. Secunda , quia non est diabium , quin possimus adolate Deum solis verbis externis sne genu ilexione , vel alio corporis motu; ergo de poterimus etiam vel bis inteinis. Consequent i a patet; etit en in magis verba externa , q i in interna sussiet ni ad exprimendam summissionein voluntatis , cum per utraque vel ba possimus aliis loqui. Anteeedens
viro probat ut , quia saepe dicimus eum
omni vetitate, nos adorate Deum, cum tamen nullum corporis gestum saetamus , ut cum in Mitia . vel precibus dicimus , adoraretis
de alibi saepe et ergo signum est , adorationem vetam poli e verbis conicimniati ab die alio corporis gestu : et go etiam potetit consum mali vel bis intellii . milia ,& a prioti . quia
adoratio solum Gi n. ta si , - , , de e. sed
possumus etiam intelius exhibere aliquam notam summissionis, non minus , militi extera i rergo. Minor probatur . quia loquutio interior, qua loquimul clam Angclis, vel eum Deo, non minus est nota ob ecti , ' iam loquutio exterior et ergo non minus erit nota summissionis, de .
Dieo quatio , probabilius videtur , non pocse eoni minati adorationem internam petexeteitium solum aliarum virtutum , etiam
fidei , spei, & esialitatis. Haec est contra tertiam , & quartam sententiam furia positam e &probatur , quia adorate est exhibere notam summissionis . 3e e. sed actus virtutum aliarum non sunt notae summissionis et ergo e rum exereti sum non est adoratio. Minor probatur , quia in primis de actibus miseri eordiae, euita peliae , de similium non videtur , posse dubitati, quod non sint notae summissionis, ut apet te sat erat Suatet. Deinde de dicti bucaliarum probatut , quia si actus fidei , v. g ci nota summissionis . vel est fgnum ad placitum , vel est fgnum natu tale e neutro modo
est signum : et go. Quod non fit signum naturale , patet ; quia si esset lignum naturale,
non esset nectit alium imperium teligionis. ut actus fidei esset actos adorationis . quia ex
natura sua habet et signis eate illam summii sonem. Quod veto non si lignum adplaeitum sui sciens ad constituendam adorationem probatur , quia actus adolationis . vi supt, dictum est . est manifestatio , quae aliis fit de inicitia summissione ; omnis autem
inanis stilio debet fieri, vel per signa natura lia , vel per talia ligna ad placitum , quae
non solum ex meo beneplacito , sed ea conuentione illorum , inter ciuos agit ut . habeat talem fgnificationem , vel a re publica , aut ab
habente potestatem imponendi s gnigeationem. Alioquin possem ego adorare pet Omnes actiones externas, quas tacto , asilini endo eas pro meo arbitrio pto notis summisso nis , quod ridiculum est et ergo nee potero pro meo albitratu facete , quod actiones inuternae habeant eam signa ficationem ad plaei tum , quam non habent ex natura sua. Et confii matur, quia nemo die et e posse hominem
assume te quodlibet opus externum . v. c. amisbulationem . vel loquelam , ut pet illam o rat vetum sacris cium instituendo pio suo at-bittio illam actionem in sanum pio testationis supremi dominis Dei in vitain , Se WUtiem e ratio autem est , quia debet illa prete si uio fietirer actionem talem , quae ex in si tutione pi iblica habeat illam signis eationem . ut vide di- mus in ita alii de sis. Feli s ergo nec polluimis
quamlibet rem assiimete pio nostio albitrio mno iam sui mitiissionis. Diees, actos obedientiae est etiam nota summissionis internae, qua me alteri subdo . ut superiori; ergo potest actos Dbedientiae assumi hvirtute religionis ad adorandum Deum.
Respondeo , s actus obedientiae ex se ita. Dila rumberet esse actum adolationis, non . et necesse impetati . vii tote religionis; sed quandocumque eliceret ut a vit tute obedientiae , esset actu adorationis , quod tamen est salsum t nemo enim credet, quod quandocumque obedimus Deo , vel hominibus, ipsos vere . de propriga lotamus. Dicendum ergo est , bbedunt iam differte ab adoratione in eo , quod obedientia esto obii et indicet somniissionem internam, non tamen illam intendit piaecipue ostendeterprili ario enim intendit solum ad inplete ius
in io petiolis: quate si peste: fieti lite adimple. tio sine eo, quod pet ipsi in signifieat elut sum
misso intellia , adhue illa etat actus obedien tiae ; obedientia enim non attendit ad honest te in peculiatim, quae apparet in sen ficatione summissionis , ad quam iamen sol sui attendit
Dices, esto actus obedientiae non possit eliei ab habitu adolationis , quia non habet illud obieeium formale s poterit tamen imperati ab affectu adotalionis , sicut potest imperati actuatem petamia ab affectu poenitentiae , licet poenitentia de tempe tantia non habeant idem re litium sot male. Respondeo, nee hoc modo posse imperati, ita vi pet ipsum actum obedientiae exerceatue adoratio. Poterit quidem imperari aetiis obe dientiae, scut de aetiis aliatum virtutum a viriu- te adorat ionis , tanquam utiles ad suum sntineram quilibet acto a viti ut is potest conduet te ad ij petrandum Dei aoxilium . quo eum diand& laudabilii et tollimus adorate et non tamen potetit ire petati actus obedientiae , tanquam id,
per quod formalitet Deum adoramus i quia i adoratio non potest effeterii per quere libet actum , qui vicoreque s gniseet lona missionem internam , sed peractum, qui signifieet smus internam i remissionem , de significet etiam illum actum ex eleeti ad fgnificandam sini- missionem internam. Habet enim se in line adoratio , se ut loquutio, ad quam non lossicit,
quod sani ficti veteumque mentem internam; nam hoe modo aliut etiam obedientiae cise eloquutio qui enim obedit superiori praecipienti quod exeat domo . iam sgnificat se habete illum pro supelioti.& iudicate honest uni esse obedite illi , de velle simul se illi obedire , 5e ia
men non loquitot haec omnia obediendo , de exeundo domo i quia nimi tum haec non sunt instituta ad sani heandam ordinarionem meri.tis meae ad alios, quod est proprium loquutionis, per quam non solum Dunificamus obiecta
488쪽
. sed etiam saniscamus ros ordinate mentem
nositam ad alios , leo velle nos illis nostram. mentem communicare , ut latius dixi in materia de Angelis. Similitet ergo adoratio non est quacumque nota suo missionis internae . sed
illa per quam significam os etiam . nos velle, de intendere illam summissionem aliis sanificare; quod quidem non habet fictus obedientiae, ron enim significat hane intentionem nostram i litie autem habet gen ossi et io, v. g. vilio clinatio capitis , quia Leut voces significantillam intentionem loquenti, a se etiam etini flexio signifieat intentionem manifestandi summissionem internam. Porro ad adorati rem tequiti, quod sprescetur hae intentio, sicut ad loquutionem et Probatur sacile , quia alioquin seque ietur , quod per quemlibetectum obedientiae , vel teligionis , saltem externum adolamus Deum i nam quilibet ex hisaelibo, significat susseienter nos habete sum
missionem internam , de recognitionem diuinae excellentiae ; nemo autem dicet , omnes il los aditis esse vitam, & propriam adorationcm, etiam materiaim: hoc enim essit confundete actus virtutum a ergo satendum est , ad actum
adorationis requiri , quod signiscet peculiati modo illam summissionem ; hoe est . significet ipsam intentionem signi scandi sim i uicinem , se ut requiritur in actu loquin
Hi ne in sero prima , actum adorationis semper esse in ordine ad alium et non solum , quias rivi ad personam adolatam , quae debet ess, distincta ab adolatote ncino enim potest adorate seipsum ,) sed etiam , quia serint ad
alios . quibus manifestatur per adorationem summissio voluntatis et in quo aduerte, aliquando posse nos velle per adorationem manifestate summissionem disonae adoratae, & tunc ad ratio oldinatur, de sertur ad personam adoratam, non solum vi ad id , quod adoratur, sed etiam ut ad eum , cui manifestat ut summissio. Ali quando vero post amus ordinate adorationem, non ut manifestet ut summisso personae adoratae, sed aliis, ut quando in absentia Ponti fiet , v. g. inclinamus caput coram eius imagine . vel
1 f. s. - intero oculi'. non bene assignatum esse , .. Suater diserimen inter actus fidei, spei, de Hraestatis ,& inter actus aliatum virtutem . t petillos . 3e non pet alios , possit adoratio interna exerceri: nam in primis actus charitatis ex se non est nota summissionis ; solum en m sentit ad bonum Dei, quia bonum est. Deinde fide, non est nota summissionis. quia bene potest ali quis credete Deo, quia est verax; de tamen nolle ipsum adorare . sicut etiam inter duos limmines contingit i quod idem de spe dici potest. Si vete, dicas , illos actus posse assumi volunta-iiὴ , ut signa summissionis; cui non & actu, alia tum virtutum s imia cum maiori proporti ne de humilitate . de obedientia id diei posset: multo magis de aliis actibus virtutis religionis, ilia omnes supponunt recognitionem excellentiae diuinae. Insero tertio , quomodo disserat adoratio , chalitate , quia licet utraque vel set ut citca
Deum , de ex hoe capite possiet videri , adola, tionis assectum peti inere ad charitatem , quia , vult Deo aliquod bonum , n impe cultum , ecreuerentiam: differunt tamen ex eo . quod charitas vult bonum Deo . quia bonum Dea estiat veth affectus adolationis vult culium Deo,
non praecise quia bonum Dei est , & sitando ibi, sed quia honesti im est colere Deum ; quare
immediate non mouetur ab excellentia , aut
bonitate Dei , sed ab honestate , & bonitare ipsius cultus , quem vult proptet ipsius licue-
Inseth quatia , posse bene ab assectu adorationis imperari astim internum adorationis, ....t dictum est ; item actum externum immediate , ii ne eo, quod det ut aliqua adoratio in te
lior propria et scut etiam potest imperati olatio vocalis ab affecta petendi, sine oratione interna propita ; quae enim in hoc potest esse tepugnantia. Contia doctrinam postam possunt obitet aliqua ex vasque et . qui seniit, non dari adoi
tonein internam consummatam. sed ea omnia V e. o.
ea solum tendunt . ut probetnt, non posse actus aliarum virtutum imperati ab aspectu adolati . nis ; non tamen pionant de protestatione illa, quam diximus posse fieri interias, quae vere ex natura sua est nota sommissionis. Polliint etiam obii et alia ex sua re et ad pro 'is iis ob ambandum actum fidei, spei, de charitatis posse Marat, impotest ab aspectu adorationis. Primo , quia sciat charitas , poenitentia, di aliae virilites ponsunt imperate actus aliatum uittutum ad finem
suum et cur non etiam adoratio.
R. spondco , non posse, quia actus aliarum virtutum non habent ptoportionem ad finem adorationis , qui est exhibere eultum . qui totus si ad ream se standam summissionem. dee. Ae is autem aliarum virtutum , nec sunt fgna nati rat a talis summissionis , nee possimi habere hane significationem ad piae itum solum op tantis , ut sopi, dictuni est : nee sunt solum ad manifestandam summissionem , eum singulae habeant alios fines.
Seeundo possunt obiici xliqua P p. loca, qui Adocere videntur. Deum coli . & adorati fide. spe , charitate.&c. Sed hae bene explicaniut
vasque a de euliu latita sumpto.
489쪽
Dei. SEC Tio I. Expediuntur aliqua Athicirca adorationem latriae.
SEC Tici II. Vrrum christis in qua
iam lomo aderetur Oeria ps A et st i A nomine intelligimusi in ptaesenti adolatio im . quae iti- butivi soli Deo, proptet eius infini-
. tam excellentiam et quam adolatio nem celtissimum est, non posse communicati alicui purae eteatutae , cum non reperiatur in illa titulus ad suptemam adorationem. Quia tamen i ut supta diximus ) duplex est adolatio, scilicet absoluta , de respectiua , de hae etiam
duae species repei iti pollunt in adoratione Latriae ; oportet aduerteie , nune solum e Te set monem de Lattia absoluta , & de hae die imos. non posse tribui ulli purae creaturae a de Lait aveto respectiva postea dieemus, an , de quomodo possit exhibeti rebus et eatis propter conne Iionem , vel habitudinem aliquam , quam habeant ad Deum.
Expia inrar agi tia atilia circa
Dubitarur pthro , ut tum pertineat ad Lati iam adoratio Dei ri opter beneficia, quae in nos confert i Ratio dubitandi est , quia beneficia sunt aliquid ereatum . Ee finitum , ut
constat et ei go excellentia bene sectoris non est suffetent ad tetminandam adorationem Latriae , quae solum debetur propter excellen- . tiam inlinitam. Consi matut ex Augustino quae'. s . in Exos m . dicente , Deo ut Deo Latriam . ut Domino vela Duliam deberi, cuius vel ba affert s. Thom. in praesenti, ex ue a. in Psalm. . desumpta tamen sunt ex Augustinos . in Exodum , tam A. et go sicut titulo dominii, quia est tempotalis, non respondit
adolatio Lattiae . sed Doliae; se titulo benen cioris , qui temporalis est , te spondebit sola
Dulia. Certum tamen est, Deum proptet beneficia adolati etiam cultu Laitiae. Sie docet Damaseenus oras. 3. de abis s. f. . t. tibi dicit , Deum adorati Lartia. Primo , pto et septemum dominium ; secundo, piortet supteream gloriam, de sanctitatem vi tertia . propter maximam benescentiam erga nos et quai te, . quia ab ipio speramus omne boniam s quinte, . quia ipsusnoliendimus. Sie etiam S. Thomas i. a. q. ro a. art. s. a s. dicit, holocaustum offerti Deo pro-rtet supremam Caiatiatem , de excellentiam,
quam in se habet i hostiam veto pacificam , ut supremo bene si stori , & hostiam denique pio peceato offerri Deo, vi saluatoii. Vbi sis ponit, elate Deum. vi benefactorem coli Lattia i nam hostia paei fiea cum iit sacrifieium, iam ineludit cultum proprium Dei, de qui nulli purae cieaturae t tibili potest ergo Deus etiam ut bet: factor colitur eultu plus qu D Dulia , di per
consequens Lama. Ratione plobatur hae communis asserito, quia quando Deus colitur , ut Creator , stir Hre.. propter bene seium cieationis , licet creatio sit motiuum quasi remotum , quo excitamur ad cultum Dei , motivum iamcn ploximum est
excellentia init inseca ,& insulta , quae est in ipsi, Deo , de illum reddit Lattia dignum et haeratione utuntur Suater in praesenti, a spati s i. st B. A. i. ex quo ίnfero, de vas luet si. 'D 'r' num. s. & confirmati potest , quia sevi Deis, adorat ut propter beneficia in nos collata , se i
adorat ut etiam propter peccata , quibus eum odendimus , ut dixerunt Damaiccnus , & Damici. S. Thomas supri allegati; de tamen peccata s. Thom. non possunt esse motivum proximum adoran di i sed temotum , ut e stat , quia nostra peccata non reddunt Deum excellentem . sed mouent nox ut in aliquam satisfactionem adorimus illum . quem offendimus i ergo fiet tiam aeeipiendum est , quod dicitur de be-nc fietis , quod ieilitat concurrant remotb io lium , mouendo nos , ut in Vatiatum actione adoremus nostiuin benefactorem , qui tamen aliunde supponitur habete excellentiam Lupi emam , ratione cuius possi sortemo cultu
Explieati hoe ipsum potest exemplo charit ro
tis e nam stat religio adolat Deum ut beneso ex. I.e.ctorem et sic chalitas amat Deum ut benefacto rem et de quidem licet beneficia in nos collata non siit infinita . amat tamen Deum super omnia , quia nimirum benes la non sunt lota ratio proxima amandi Deum . sed remota i pro xima vel Aest infinita pei sectio Dei, quae reddit Deum intrinseee, de summe amabilem ; ergo eodem modo religio non colit Deum praecise propter beneficia , sed proptet excellentiam initioneam Dei , tanquam propteriationem ploximam dignam supremo cultu Laitiae. . Contra haee tamen videtur adhuc restate odi cultas, quia Deus non solum est dignus D ,--. veneratione proptet persectionem . te excellen tiam , quam in se habet intrinsecὲ . sed ei iam propter dignitatem bene ictoris . de Demi ni e nam in creatis Prineeps , aut Dominustem talis est dignus cultu propter titi
lum dominii , aut principatus , licet hie non si aliquid physice intrinsecoin . sed
denominatio exilitiscea et de miles , de dux est dignus euitu , ptoptet res Pixcl.ii e gestas in bello . quae omnia sunt aliquid existrinsecum , de praettritum ; ergo i milii et Deus erit multo magis dianusia adoratione, propier bencseia in nos collata , & propter opera praeelaia de sapieni et ab ipso Leia: de hoe ergo cultu redit dubium , an sc Latriae , vel Duliae s non enim videtur esse propter
490쪽
prodit supremam , & infinitam excellem diam Dei, sed propter excellentiam tempoia
lem , tanquam propter rationem totalem plo.
u- , Pro solutione aduerto , duplicitet posse conisi M. siderari illas pei sectiones exit insecas propter quas colatur Deus. rt in o possunt cons delari non prout sinu pluviae solum Dei, sed se- eundum aliquem gradum , secundum quem te- periri etiam post in in creato iis , ut si coiisderetur Deus , non ut supten us Dominus , sed solum ut Dominus 1 via si conside tetur non ut
prima , & septema causa , sed solum vi causa
t Geiens nostra , di tune certum videtur , non
cognosti titulum sufficit mem ad exhiben dum illi eo lium supiemum , sed solum ad exhibendum illi eultum debitum dominis . aut principiis, seu eaus s. An velo iste eultus liciutia rodit exhibeti Deo eonis deraio sub illa praecisione, constabit ex his, quae diuemus insiti
a pist. seqvienis . citca adorationem humanitati, Clitisti plateisae, diuinitate, & unione hy
c Secund5 ergo cons derati possunt illae
rei sectiones prout sunt propriae Dei, neque ulli alteti possunt competere . v. g. ut est suis premus Dominus , ut est prima , di sortem a causa , aut primum principium rerum omnium , ut est alii sex infinita sapientia , , potentia operans , die. & in hae eonsderatione concedimus , Deum posse adorati Latina , non sellam proptet excellentiam intrinsecam, quam habet ab aeterno ; sed etiam propter illam persectionem Cremotis . Domini , artis.
cis, die. negamus tamen adorari tune Deum
praeeisl ptoptet illain pei fictionem creatio-tiis , vel operationis in abi iacto , & secundum se consideratam: adoratur enim propter illam n iam in coneteio , scilicet quia est primum principium , primum operans , &c. in concreto autem non solum includit pei sectionem creatam , quam impotiat forma illius conrieti, quae est creata , ct finita vi sed etiam rei sectionem increatam , quae impot-tat ut ex patie subiecti capacis ad recipiendam talem denominationem a cum enim illa
denominatio si piopria solius Dei, requititur dilanh ad illam subiectum diuinum . N petconsequens qui adorat Deum, quia est Ctea tor, adolat eum propter talem persectionem subiecti . & talem persectionem tormae , quae
componunt illud concretum creatoris a neque enim quodlibet concretum ex erratisne,
di subiecto . est dignum adolatione , ut conis stat in eone telo ex creatione . & termino creationis et sed requiritui ex parte subiecti ta lis antitas , quae iasit et se habeat ad creatio. nem vi & per consequens ad illud coneteium
componendum requiritur entitas init in sera
Dei. Quod autem creatio sola in absita onon sit tota persccito proptet quam adora
tui Creator a sed ei ratio in contario . seu concretum per modum concreti , constat in aliis eoncretis ereatis et nam homo iustus,& gratus , est dignus quidem venetatione, ut rostra videbimus i nee colitur propter
clam rei sectionem gratiae habitualii in abis stracto sumptam e nam ipsa gialia se indum
se non ita coleretiit , nee etiam lapis habedis stati. in eandem sibi inhaerentem ; eolittit et go propter persectionem concreti resutian tis ex homine . di gratia , ac pec consequens
propter 'isectiorum gratiae, et propici periscelionem subiecti . n. mpe hominis . ex quibus duabus resultat excellentia hominis grati digna tali cultu ; similitet ergo Crea-
tot non adora: ut propter solam excellentiam Cleatotis , sed propter excellentiam conere ti creatoris, quae est digna tali, laniaque ad Disone.
Hoe ipsum de ei tati . de confirmari po- test in exemplo sopi, adducto dilectionis,& amoris ; nam se ut aliquis est dignos cultu , & veneratione ratione principatus , d
minii , vel egregiorum ne inorum , quae se-eit ; se etiam est amore dignus propter haee
omnia r tamen quando propter haec ama. tur , non est tota bonitas, te tota ratio sol
malis , quae amat ut . & allicit voluntatem , illa forma dominis principatus . ves operationis in abstracto et sed pet dictio concreti tesultantis ex tali subiecto . & tali tarnia . quod constat etiam in illo concreto hominis ian eii , in quo non est sola gratia tota persa ctio , quae pluet et nam eadem gratia sepa-iata, subiccto , vel posita in lapide . non ita
placciet proculdubio , nee amaretur I seut placet, de amat ut homo sanctus et non ergo
amatur concretum illud propter suam rerfectionem sotinae , sed propiet persectionem resultantem ex tali sorma , de tali subiecto, quae est rei sectio digna tali, & tmto amore. Sie etiam quando Horitas amat Deum , )uia
creator est . non areat illum propter solam bonitatem creationis actualis , quae finita est,
sed non et persectionem illius concreti, prout resultat ex tali subiecto , & tali sol ma ; sub qua cons delatione est obiectum
dignum amore super omnia. si autem confid cratetur in Deo persectio aliqua non pro stia Dei. sed communis etiam creaturis, qua is est esse dominum veteumque , vel esse causam . aut prineipium alicuius effectus , tune
non posset piopter illam rei sectionem diligi
super omnia , sed aliquo amore communi . de inferiori iuxta gradum perfectionis , quae co- i
Ad loeum Augustini te sponderi potest . in dulia posse eonsactari id solum . quod di- ,
eit persectionem postiuam , scilicet cultum .i M. exhibitum , seruis suo domino ratione dominis , de hune cultum tribui posse Deo . vi Domino ; hae e autem dicitur quidem Dulia communiter sis inpia, non speeis ea , de inferior, quae tribuitur Sanctis illa enim dieit i in persectionem, & limitationcm . quae contrahit eam ad talem speciem . di haec non potest tribui Deo. Ausustinus ergo loquitur da Dulia in ptimo sensu . quam condistinguere potuit a Latria in Loe , quod Dulia respicit dominium . Lattia vcth respicit maiestatem, et excelletitiam diuinitatis et quae diis rentia rus. -- Usumi potuit ex nominum et mologia et ramilia oritur 1 verbo Graeco D via , quod est