장음표시 사용
131쪽
DEΜoxsΥB. Singulares cogitationes, sive haec et illa cogitatio modi sunt, qui Dei Daturam certo et determinato modo exprimunt. Per Coroll. Pro . 25. P. I.) Competit ergo Deo Per Defra. 5. . i. attri-biitum, cuiUS Conceptiam fiΓgulares omneS Cogitationes involVunt, per quod etiam concipiuntur. Est igitur Cogitatio unum ex infinitis Dei attributis, quod Dei aeternam et infinitam essentiam exprimit, Nid. Desu. 6. P. a. sive Deus est res cogitans. E. D. SCHOL. Patet etiam haec Prophsitio ex laoc, quod nos possumus ens cogitans infinitum concipere. Nam quo plura era S cogitans potest cogitare, eo PiuS realitatis live perfectioDis idem continere coracipi- muri ; ergo en S, quod infinita in sinitis modis cogi, taxe potest, est necessario viritate cogitandi infinitum. Cum itaque, ad solam cogitationem attendendo, Ens infinitum concipiamus, est necessario Per De-fH. 4. et l6. P. 1.) cogitatio unum eS in sinitis Dei attriti latis, Ut volebam US.
PROPOS. II. Extenso attributum Dei est, si e
DEMONSTR. Huius eodem modo procedit, ''Jac demonstratio praecedenti. Proposi tionis. PROPOS. III. In Deo datur necesprio idea, tam ejuS esentiae, quam omnium, quae eae ipsuS in jentia necessario sequuritur. DEMONSTR. Deus enim: Per Prose. 1 . huitis o infinita infinitis modis cogitare, sive quod idem est,
Per Pro . 16 P. 1. 3 ideam suae essentias et omnium, quae necessario ex ea sequuntur, formare potest. Atqui omne id, quod in Dei potestate est, nec ssa-.xio est, s er Pro . 55. . 1.) ergo datur necessario taliSi dea, et cPer Pro . 15. P. 1. non nisi in Deo. P. E. D. ροὐ SCHOL. , Vulgus per Dei potentiam intelligit
ei liberam Voluntatem et jus in onmia, Quad insit, Propterea Com1Huniter, ut conlita gentia, rantur. Deum enim potestate111 omnia dest ruendi
132쪽
Porro potentiam cum potentia Regum saeptilinae comparant. Sed hoc in Corollario 1. et Q. Propositionis 52. parsis 1. refutavimuS et Propositione 16. partis 1. Ottendimus, Deum eadem necessitate agere, qua seipsum intelligit, hoc est, sicuti ex necessitate divinae naturae sequitur, cfigiat omnes HDo ore statuunt ut Deus seipsum intelligat, eadem etiam necessitato sequitur, ut Deus infinita infinitis modis agat. Deinde Propositione 54. partis a. ostendimus, Dei potentiam nihil esse, praeterquam Dei actuosam essentiam; adeoque tam nobis impossibile est concipere, Deum non agere, quam Deum non esse. Porro si haec ulterius persequi liberet, possem hic ulterius ostendere potenti Am illam, quam Vulgus Deo aiungit, non tantum humanam esse, quod ostendit Deum homianem, vel instar homnis a vulgo concipi sed etiam impotentiam involvere. Sed nolo de eadem re ioties sermonem instituere. Lectorem solummodo iterum '-J atque iterum rogo, ut, quae in Prima Parte, ex Propositione 16. usque ad sitiem de hac re dicta scint, semel atque iterum perpendat. Nam nemo ea, quae Volo, PerCipere recte poterit, nisi magnopere caveat, ne Dei potenciam cum humana Regum potentia vel jure Confundat.
PROPOS. IV. Idea Dei , ex qua infinita instilitis modis sequuntur, utrica taritum esse Potest.
DEMONSTR. Intellectus infinitus nihil, praeter Dei attributa ejusque assectiones, Comprehendit. Per I OP. Bo. ) Atqui Deus est unicus. Per Corolli. 1. PrOP. 14. P. 1.) Ergo idea Dei, ex qua infinita infinitis modis sequuntur, unica tantum eIsu
potest. P. E. D. ii Pnoros. V. Esse formale idearum Deutu φ ο
Causa agri cit et Hori, quia terius ratio G tri biit l
catur. Hoc est, tam Dei attributoria; i, quari τὸ
133쪽
pum sngularium ideae non tua ideata, s e res Perac tas Pro causa efficiente agnoscunt; sed ipsum
Deityn, quatenuS est reS Cogitaris. DEMONsTR. Patet quidem eX Propositione 3. huius. Ibi enim concludebamus, Deum ideam suadessentiae et omnium, quae eX ea necessario sequuntur, formare posse ex hoc solo, nempe, quod Deus estres cogitari S et non ex eo, quod sit suae ideae objectum. Quare Esse formale idearum Deum , quatenus est res cogitans. pro causa agnoscit. Sed aliter hoc modo demonstratur. Esse formale idearum modus est cogitandi, cui Per se notum) hoc est yer
Coroll. ProP. 25. P. I. modus, qui Dei naturam, quatenus est res cogitan S certo modo exprimit, adeoque Per ProP IO. P. I.) nullius alterius attributi Dei conceptum involvit et consequenter iner Aae. 4. P. I. nullius alterius attributi, nisi cogitationis, est essectus: adeoque esse formale idearum Deum.
quatenus tantum, ut res cogitan S, consideratur etc.
s. E. D. PROPos. VI. Cuju cunque attributi modi Deum. quatenus tantum sub illo attributo, cujus modi sunt, et non , quatenuS sub ullo alio consideratur, Pro causa haberit.
DEΜONSTR. Unumquodque enim attributum per se absque alio concipitur. Per PrOP. ID. P. I. Quare uniuscujusque attributi modi conceptum sui attributi, non autem alterius involvunt; adeoque Per Axiom. i. P. I.) Deum, quatenus tantum sub illo attributo , cuius modi sunt. et non, quatenus. sub ullo alio consideratur, pro causa habent. Q. E 'COROLL. Hinc sequitur, quod Esse formale re-ium, qDae modi non sunt cogitandi, non sequitur ideo ox divina natura, quia res prius cognoVit; sed ' modo, eademque necessitate res ideatae ex ibutis consequuntur et Concluduntur, ac ideasttributo Cogitationis consequi Ostendimus.
134쪽
PRosos. VII. Ordo et conneaeio idearum idem
est, GC Ordo et coririeaeio rerum. DEΜONSI R. Patet ex AX. 4. P. 1. Nam cuius
cunque causari idea a cognitione causae, cujus est effectus , dependet. COROLL. Hinc sequitur, quod Dei cogitandi potentia aequalis est ipsius actuali agendi potentiae. Hoc est : Quicquid ex infinita Dei natura sequitur formaluer, id omne ex Dei idHa eodem ordine eademque connexione sequitur in Deo obiective. 3qJ Scuo L. Hic, antequam uIterius Pergam mus. reVocandum nobis in memoriam est id, quod supra ostendimus ; nempe, quod quicquid ab infinito intellectu percipi potest, tanquam substantiae essentiam constituens, id omne ad unicam tantum sub stantiam pertinet ; et consequenter quod substantia cogitans' et substantia exter, Ia una eademque eit substantia, quae jam sub hoc, jam sub ilio attributo
Comprehenditur. Sic etiam modus extensionis et
idea illius modi una eademque est res ; sed duobus modis expressa; quod quidam Hebraeorum quasi per
nebulam vidisse videntur, qui scilicet statuunt, Deum, Dei intellectum, resque ab ipio intellectas unum et idem esse. EX gr. circulus in Datura existens et idea circuli existentis, quae etiam in Deo est, una, eademque est res, quae per diversa attributa explicatur; et ideo sive naturam sub attributo Extensionas, sives sub attributo Cogitationis, sive sub alio quocunque Concipi Amus, unum eundemque ordinem, sive
unΘm eandemque causarum conneXionem, hoc est,
easdem res invicem sequi reperiemus. Nec ulla alia de causa dixi, quod Deias fit causa ideae ex. gr. ci culi, quatenus tantum est reS cogitan S, et Circuli, qUatenus tantum est xes extensa ; nisi quia Esse foro loideae circuli non, nisi per alium cogitandi modum,tRnquam Causam proYimam et ille itHxum let sic in infinitum, potest percipi, ita ut, quamdiu
135쪽
xes, ut cogitandi modi considerantur, ordinem totius naturae, live causarum conra etaionem, per solum Cogitationis attributum etaplicare debemus et quatenus, ut modi Extensionis, considerantur, ordo etiam totius naturae per solum Extensionis attributum explicari debet et idem de aliis attributis intelligo. Quare rerum, ut in se sunt, Deus revera est siausa, quatenus infinitis constat attributis ; nec impraesentiarum haec clarius possitim etaplicare. PROPos. VIII. Ideae rerum singularium, set e modorum non eaei sentitim ita debent com rehendi in Dei infinita idera, ac rerum frigularium sNe modoru=n essentiae formales in Dei attributis continentur. DEΜONSTR. Haec Propositio patet ex Praecedenti Scholio. COROLL. Hinc sequitur, quod, quamdiu res sngulares non eNistunt, nisi quatenus in Dei attributis Comprehenduntur, earum Esse obiectivum, sive ideae non existunt, nisi quatenus infinita Dei idea existit; et ubi res singulares dicuntur existere, non tantum, quater Us in Dei attributis comprehenduntur, sed quatenus etiam durare dicuntur, earum ideae etiam existentiam, per quam durare dicuntur, in
Sciso L. Si quis ad uberiorem huius rei explicationem eXemplum desideret, nullum sane dare Potero, quod rem , de qua hic loquor, utpote uni Cam , ad aequa te explicet; conabor tamen rem, ut fieri potest, illustrare. Nempe circulus talis est naturae, ut omnium linearum rectarum, in eodem sese invicem secantium, rectangula sub segmentis sint inter se aequalia; quare in circulo infinita inter rectangula continentur: attamen nullum potest dici existere, nisi quatenus circuluS eXic etiam alicii ius horum rectangulorum ideaici existexo. nisi quatenus in circuli idea com-F a prehen
136쪽
prehenditur. Concipiantur iam ex infinitis illis duo
tantum, nempe E et D existere. Sane eorum etiam
quatenus solummodo in circi ii idea comprehenduntur; sed etiam, quatenus illoriam recta gulorum eκistentiam in Volvunt, quo fit, ut a reliquis reliquoin xum rectangulorum ideis disti
PROPOS. IX. Mea rei singularis, actu existeritis, Deum Pro causa habet, non quatenus infnitus est; sed quatenus alia rei sngularis actu existentis idea PyJ Ufectus consideratur, cujus etiam Deus est causa, quatenuS aria tertia Ufectus est, et sc in infiritum.
DΕΜoNsΥB. Idea rei singularis, actu existentis, modus singularis cogitandi est: et a reliquis distinutus ;' Per Coroll. et Schol. Prol'. B. hi uS) adeoqrie Per Pro . 6 hujus Deum, quatenus est tantum res cogitans, pro causa habet. At non,' Per UrOP. 23. P. 1.) quatenus est res absolute cogitans, sed quatenus alio cogitandi modo affectus consideratur et huius etiam, quatenus alio assectus est, et sic in in finitum. Atqui Ordo et connexio idearum sPer PrOP. 7. hujus) idem est, ac ordo et Corinexio Causarum; ergo unius singularis ideae alia idea, siVe Disus, quat nus alia idea assectus consideratur, est causa et hujus etiam, quatenus alia assectus esst et sic in infinitum. O E. D. ConoLL. Quicquid in singulari cujuscariaque ideae objecto contingit , ejus datur in Deo cognitio, quatenus tantum ejusdem objecti ideam habet. DEMONsΥR. Quicquid in obiecto colos cunque ideae contingit, ejus datur in Deo idea, Per Pro I. .
hujuo non, quatenus in sinitus est, feci quis alia xei singularis idea affectus consideratur; c erf
137쪽
nexio idearum idem est, ac ordo et Connexio rerum;
erit ergo cognitio eius, quod in singulari aliquo ob jecto contingit, in Deo , quat nus tantum ejusdem objecti habet ideam. Q. E. D. PROPos. X. Ad essentiam hominis non Pertinest
Iesub tantiae, sue substrantia formam hominis non
constituit. DEΜoNsin. Esse enim substantiae involvit necessariam existentiam. Per Pro . T. P. 1.) Si igitur ad hominis essentiam pertinet Esse substantiae, data ergo substantia, daretur necessario homo, Per Desu. 2. hujus) et consequenter homo necessario existeret,
quod Ῥer Aae. 1. hujus) est absurdum. Ergo elo. 'IP. E. D.
SCHOL. Demonstratur etiam haec Propositio ex Propositione 5. P. 1. nempe, quod duae ejusdem . naturae substantiae non dentur. Cum autem plures homines existere possint; ergo id, quod hominis formam constituit, non est Esse substantiae. Patet Praeterea haec Propositio ex reliquis substantiae proprietatibus, videlicet, quod substantia sit sua natura infinita, immutabilis, indivisibilis etc. ut facile unus aquisque Videre potest. COROLL. Hinc sequitur essentiam hominis constitui a certis Dei attributorum modificationibus. I, ani iusse substantiae Ῥer Prose. Pr ced. ad essen ii hominis non pertinet. Est ergo Per P μ. 15. P. I. aliquid, quod in Deo est et quod sine Deo nec esse, nec concipi potest, sive Per Coroll. μορ. 25. P. I. assectio, sive modus, qui Dei naturam certo et dete minato modo exprimit., ScHOL. Omnes sane concedere debent, nihil sino eo esse, neque concipi posse. Nam apud omnes in ensesso est, quod Deus omnium rerum, tam earum sutiliae, quam earum existentiae, unica est causa,
138쪽
hoc est, Deus non tantum est causa rerum secundum Flexi, ut aiunt; sed etiam secundum Esse. At interim plerique id do essentiam alicujus rei pertinere dicunt, sine quo res nec esse, Deo concipi potest; adeoque vel Natura in Dei ad essentiam rerum Creatarum pertinere, vel res creatas sine Deo vel esse, vel con-ἡipi posse credunt, vel, quod certius est, sibi non
satis constant. Cujus rei causam fuisse credo, quod ordinem philosophandi non tenuerint. Nam natum Tam di Vinam, quam ante omnia contemplari debebant, quia istin cognitione, quam natura prior est ordine cognitionis, ultimam, et res, quae sensuum Objecta vocantur, omnibus priores esse crediderunt; unde factum est, ut, dum res naturales contemplati sunt, de nulla re minus cogitaverint, quum de dis tria natura et, cum postea animum ad divinam naturam contempIaridum appulerint, de nulla re mi-
nus cogitare potuerint, quam de primis suis sigmentis, quibus rerum naturalium cognitionem superinfruxerant; iit pote quae ad cognitionem divinae naturae nihil juvare poterant; adeoque nihil mirum, ii sibi passim contradixerint. Sed hoc mitto. Nam
meum intentum hic tantum fuit, causam reddere,cuh non dixerim, id ad essentiam alicujus rei perti- Nero, sine quo res nec esse, nec concipi potest; nimirum, quia res singulares non possunt sine Ueo esto, nec concipi ; et tamen Deus acl earum essentiam non pertinet; sed id necessario essentiam alicujus ieiconstituere dixi, quo dato res ponitur et quo sub Iato res tollitur: vel id, sine quo res, et VIce Versa id , quod sine re nec esse, nec concipi potest. PROPOS. XI. Primum, quod actuale mentis
humanae Est e consiluit, nihil aliud est, quam laeta rei alicujus singularis iactu existeritis. tandi, DEMONsTR. Essentia hominis er Corossced. Pro o a certis Dei attributorum modis
139쪽
tandi, quorum omnium Ῥer Miom. I. hujus) idea natura prior est et, ea data, reliqui modi quibus scilicet idea natura prior est) in eodem debent esse individuo ; Per Axio n. q. hujus) Atque adeo idea P imum est, quod humanae Μentis Esse constituit. At non idea rei non existentis. Nam tum dier Coroll. μορ. 8 bujus ipsa idea non posset dici existere;
exit ergo idea rei actu existentis. At Dori rei infinitae. Res namque infinita Per Pro . 21. et 23. P. 1. debet semper necessario existero; atqui hoc Per. Axiom. 1. hujus est abiurdum ; ergo primum, quod Esse humanae mentis actuale constituit, est idea rei singularis actu exIstentis. O.DE. 'D. COROLL. Hinc sequitur Μentem humanam partem esse infiniti intellectus Dei; ac p oinde cum dicimus, Μentem humanam hoc, vel illud percipere, nihil aliud dicimus, quam quod DeUS, non quatenus infinitus est, sed quatenus per naturam humanae Μentis explicatur, sive quatenus humaraae Mentis essentiam constituit, hanc vel iΙlam habet Plideam; et cum dicimus Deum hanc, vel illam ideam
habere , non tantUm, quatenuS naturam humanae
mentis constituit; sed quatenus simul cum Mente humana alterius rei etiam habet ideam, tum dicimus Mentem humanam rem ex parte, sive inadaequale PercipeTe. Sc11ot. Hic sine dubio Lectores haerebunt, multaque comminiscentur, quae moram iniiciant et hac de causa ipsos rogo, ut lento gradu mecum P
gant, nec de his judicium ferant, donec omnia Per- Iegerint. PROPos. XII. suicq&id in ollecto ideae, humanam mentem constituentis, contingit, id ab huma-Μerate debet Perct i, sive ejus rei dabitur in Men-
'cessario idea. Hoc est, s objectum ideae, hu-u Mentem constituentis, sit comus , nihil in
140쪽
eo corPOre Poterit condirigere, quod a mente non erci latur. DEΜorisI R. Quicquid enim in obiecto cuiuscunque ideae contingit, ejus rei datur necessario in Deo i ognitio, Per Coroll. Pro . s. hujuS) quatenus ejusdem Objecti idea assectus consideratur, hoc est, Per Pr . 11. hujuS quatenus mentem alicujus rei constituit. Quicquid igitur in Objecto ideae, humanam Μentem constituentis, contingit, ejus datur necessario in Deo cognitio, quatenUS naturam humanae Mentis constituit, hoc est , Per Coroll. ProP. 11. hujus) ejus rei cognitio erit necessario in mente,
sive Metis id percipit. Q. E. D.
Scuo L. Haec Propositio patet etiam et clarius intelligitur ex Schol. Prop. 7: hujus, quod vide. PnoPos. XIII. Objectum ideae, humariam Mentem corastituentis , est Corytis, sue certuS Exten-sOniS modus iactu eaei senS et nihil aliud. DEΜONSI R. Si enim Corpus non esset humanae Mentis objectum, ideae assectionum Corporis
tenus Mentem nostiam, sed quatenus alterius rei mentem constitueret, hoc est, Per Coroll. Prose 11. hujus. ideae assectionum Corporis non essent in nostra Mente ; atqui Oer Axiom. 4. hujus) ideas asse-Ctionum corporis habemus. Ergo objectum ideae, humanam Mentem constituentis , est Corpus , idquo Per μορ. 11. hujus actu existens. Deitide. si piaeter Corpus etiam aliud esset Mentis objectum, Crin1 nihil iner Pro . 56. P. i. existat, ex quo aliquis essectus non sequatur, deberet Per Pro . 11. huiMS) necessario alicujus ejus essectus idea in Mente nostra dari; atqui Per Axiom. 5. huius nulla eius idea datur. Ergo Objectum nostrae mentis est Corpus existens, et nihil aliud. Q. E. D.