장음표시 사용
141쪽
Cono LL. Hinc sequitur hominem Μente et Corpore constare et Corpus humanum, Prout ipsum sentimus, existere. Sc11o . Ex his non tantum intelligimus, Μenintem humanam unitam esse Corpori , sed etiam, quid per Mentis et Corporis unionem intelligendum sit. Verum ipsam adaequale sive distincte intelligere nemo poterit, nisi prius nostri Corporis naturam adaequa te cognoscat. Nam ea, quae hucusque ostendimus, admodum communia sunt, nec magis ad homines, quam ad reliqua Individua pertinent, quae omnia, quamvis diversis gradibus, animata tamen sunt. Nam cujuscunque rei datur necessario in Deo idea, cujus Deus hst causa, eodem modo, ac h mani Corporis idea: atque adeo, quicquid de id humani Corporis diximus, id de cujuscunque rei idea necessario dicendum est. Attamen nec etiam negare possumus, ideas inter se, ut ipsa objecta, differre, unamque alia praestantiorem esse, plus - βδJque realitatis continere, prout obiectum uniuS Objecto Hierius praestantius est, pIusque realitatis contiis Net; ac propterea ad determinandum, quid Mens humana reliquis intersit, quidque reliquis Praestet, , necesse nobis est, ejus obiecti, ut diximus, hoc Est, Corporis hnmani naturam cognoscere. Eam Rutem hic explicare nec possum, nec id ad ea, quae die monstrare VoIo, necesse est. Hoc tamen in genere dico,
quo Corpus aliquod reliquis aptius est ad pIuxa simuIagendum, Vel patiendum, eo ejus Mens reIiquis aptior est ad plura simul percipiendum ; et quo laniUSCOrporis actiones magis ab ipso solo pendent et quominus alia corpora cum eodem in agendo conCu
runt, eo ejus mens aptior est ad distincte inteIligendum. Atquo ex his praestantiam unius men iis Praecognoicere possumus : deinde causam etiam Vi- ur noliri Corporis non . nisi admodum con- habeamus cognitionem et alia plura, qu/o in
142쪽
pretium esse duxi, haec ipsa accuratius explicare et demonstraro, ad quod necesse est, pauca de natura Coxpotum Praemittere. AxIOMA I. Omnia corpora vel moventur, Vel quiescunt. Ax1oΜA II. Unumquodque corpus jam tardius, jam celeriuS moVetur. LEΜΜΑ Ι. Comora ratione motus est quietis, celeritatis et tarditatis et non ratione jubsantiae ab invicem distingituritur. DENION STR. Primam partem huius per se notam suppono. At, quod ratione substantiae non diastinguantur corpora, patet, tam eri P OP. 5. qu'm B. P. 1. Sed Clarius ex iis, quae in Schol. Prop. 15. P. 1. dicta sunt.
3J LΕΜΜΑ ΙΙ. Omnia cor ora in quibusdam
DEDONsTR. In his enim omnia corpora conveniunt, quod unius, ejusdemque attribuit conce-Ptum involvunt. Per Desin. 1. huius) Deinde, quod jam tardius, iam celerius, et absolute ja in mOVeri, jam quiescere possunt. LEΜΜΑ III. Comus motum, Sel quiescens radmotum, Vel quietem determinari debuit ab alio com Ore, quod etiam ad motum, Tel quietem determinatum fuit ab alio, et illud iterum ab alio, et sc in
infinitum. DEMONSTR. Corpora Per Desin. 1. huius res singulares sunt, quae Oer Lemma 1.) ratione motuSet quietis ab invicem distinguuntur ; adeoque Per P OP. 23. P. I.) unumquodque ad motum, Vel quietem necessario determinari debuit ab alia re singulari,
nempe Per μορ. G. huius) ab alio corpore, quod per Axiom. 1 ) etiam vel movetur, vel quie si L Athoo etiam Oper eandem rationem) moveri, vel quies- ear
143쪽
cere non potuit, nisi ab alio ad motum, veI quietem determinatum fuisset et hoc iterum Per eandem rationem) ab alio et sic in infinitum. Q. E. D.
ConoLL. Hinc sequitur corpus motum tamdiu moveri, donec ab alio corpore ad quiescendum determinetur; et corpuS quiescens tamdiu etiam quiescere; donec ab alio ad motum determinetur. Quod etiam per se notum est. Nam , cum suppono , Cor-Pus eri . gr. A quiescere, nec ad alia corpora mota attendo, nihil de corpore A dicere potero, nisi quod quiescat. Quod si postea contingat, ut corpus Amoveatur, id sane evenire non potuit eX eo , quod quiescebat; es eo enim nil aliud sequi poterat, quam ut corpus A quiesceret. Si contra lupponatur Amoveri, quotieSeunque ad A tantum attendimus, fβ mihil de eodem assirmare poterimus, nisi quod mOVER-tur. Ouod si postea contingat, ut A quiescat, id sanctevenire etiam non potule ex motu, quem habebat; ex motu enim nihil aliud sequi poterat, quam ut Amoveretur: contingit itaque a re, qVae non erat in Α, nempe a causa externa, a qua ad quiescendum determinatum fuit. AxIoΜΛ Ι. Omnes modi, quibus corpus aliquod a b. alio assicitur corpore, ex natura CorsoriSaffecti et simul ex natura corporis asscientis sequuntur; ita ut unum, idemque corpus diversimode moveatur pro diversitato naturae corporiam mΟVenti Umet contra ut diversa corpora ab uno eodemque corpore diversimode mΟVeantur. AXIoMA II. Cum corpus motum alteri quiescenti, quod dimovere nequit, impingit, reflectitur, ut moVeri pergat, et angulus
Plano corporis quiescentis, cui γ impegit, aequalis erit angulo, quum linea motus incidentiae cum eodem plano essicit.
144쪽
scilicet toto motu et quiete, celeritate et tarditate ab invicem distinguuntur : jam ad composita ascendam S. DEFIN. Cum cor Ora aliquot eiusdem auedia esstie magnitudinis a reliquis ita coerceritur, ut
celeritatis gradibus moυentur, ut motus suos inNicem certa quadam ratione communicent, illa comora invicem unita dieemus et omnia smul urium comus,sve Indiυiduum comPoriere, quod a reliquis Per hanc Cor Oriam unionem distinguitur. AxioΜΑ ΙIL Quo partes Individui, Vel co Poris compositi secundum maiores vel minores suis perficies sibi invicem incumbunt, eo dissicilius vel facilius cogi possunt, ut situm suum murent, et Consequenter eo facilius, vel dissicilius essici potest, ueipsum Individuum aliam figuram induat. Atque hinc corpora, quorum partes secundum magnas superficies invicem incumbunt, dura; quorum autem partos secundum parvas, mollia; et quorum denique partes inter se moventur, fluida vocabo.LEΜΜΑ .IV. Si corporis, Ilae IndiNidui, quod eae Pluribus cor oribus comPonitiar, quaedam cor ora gregentur et smul totidem alia eiusdem naturae eorum loco succedant, retinebit didiNiduum suam naturam, uti antea, absque ulla eius formae mu-
DEMONSTR. Corpora enim syer Lem. 1. ratione substantiae non distinguuntur ; id autem, quod formam Individui constituit, in corporum UDIO ne Per Desin. Praec ) consistit; atqui haec, Per hyPs- thoin tametsi corporum continua fiat mutatio, re tinetur: retinebit ergo In dividuum, tam ration o substantiae, quam modi, suam naturam, uti
145쪽
quietis rationem fervent, retinebit itidem Incii-widuum suam naturam, antea , absque ulla forrnae mutatione.
DEΜONSTR. hujus eadem est, ac Praecedentis LemmatiS. LEΜΜΑ VI. Sr corPOra quaedam, Individuum comPOrientia, motum, Ner fuS unam P0rtem habent i aliam Nersus sectere cogantur ; at ita, uemotus suos continuare PQ ι, atque iriUrcem eadem, qua aritea, ratione commuriicare; retinebit itidem Indivitiuum Juam naturam, absque ullaformae mu
DEΜoNsTR. Per se patet. Id Maon omne re tinere supponitur, quod in ejusdem hesinitione formam iptius constituere diximus. LEΜΜΑ VII. Retinet Praeterea Individuum, sccori Oistum, suam Naturam, D e tu securicium totum mOυeatur, sυe quie Icat, sυe NerjMS hanc, sue Ner-jus illam Partem mONeatur, dummodo. MNCVMaeque Pars motum suum redirieat, eumque, uti Gratea, roliquis commurilcet.
D ΜONsΥR. Patet ex ipsius definitione, quam vide ante Lem. 4.
ScHOL. His itaque videmus, qua ratione Indibviduum compoticrum possit multis modis amet, ejus nihilominus natura servat a. Atque hucusque Individuum concepimus, quod non, nisi ex Corporibus, quae solo motu et quiete, celeritate et tarditate Inter se distinguuntur, hoc est, quod ex corporibus simplicissimis componitur. Quod si jam aliud concipianius, ex pluribus cliversae naturae Individuis fβ 'inpositum, idem pluribus aliis modis posse assici .periamus, ipsius nihilominus natura ferVata. Nnm quariuO-
146쪽
quandoquidem eius unaquaeque Pars ex pluribus Corporibus est composita; poterit ergo Per Lem. Praeced.) unaquaeque parS, absque ulla ipsius natu-xae mutatione iam tardius, jim celerius moveri et Consequenter motus suo8 citius, Vel tardius reliquis communicare. Quod II praeterea tertium Individuo-aeum genus, eri his secundiS compositum, concipiamus, idem multis aliis modis affici posse, reperiemus, absque ulla ejus formae mutatione. Et si sic porro in infinitum pergamus, facile concipiemus, totam naturam unum esse IndiViduum, cujus partes. hoc est, omnia corpora infinitiS modis variant, abiaque ulla totius individui mutatione. Atque haec, ii animus fuisset, de corpore eXProfectis agero, prolixius explicare et demonstrare debuissem. Sed jam dixi, me aliud velle, nec alia de Causa haec adferre, quam quia ex ipsis ea, quae demonstrare constitui, facile possum deducere. PosΥVLATA. I. CorPUS humanum componitur ex plurimis diversae naturae individuis, quorum uriumquodque Valde compositum est. ΙΙ. In dividuorum, ex quibuS Corpus huma- Tmm Componitur, quaedam fluida, quaedam mollia et quaedam denique dura sunt.
Consequenter ipsum humanum Corpus a corporibus eYternis plurimis modis affinitur. IV. Corpus humanum indiget, ut conserVetur, Plurimis aliis corporibus, a quibus continuo quasi
V. Cum Corporis humani pars fluida a corpore P*j externo determinatur, ut in aliam mollem saepe ampingat, ejus placium mutat et Vetusi quaedam Cor-PoOS eaeterni impellentis vestigia eidem imprimit.
Timis modis movere, plurimisque modis cliis onere.
147쪽
DEMONSTR. Corpus enim humanum per misi 5. et G. plurimis modis a corporibus extornis asscitur, disponiturque ad Corpora externa plurimis mois dis afficiendum. At omnia, quae in Corpore hum no contingunt, Per Pro . 12. huius) Μens humana percipere clebet; est ergo Μens humana apta ad plurima percipiendum et eo aptior etc. Q. E. D.
PROPos. XV. Idea, quae Mye formale humanaes Mentis eonstituit, non est smyleae, sed eae Plurimis
ideis eom Oista. DΕΜONSTR. Idea, quae Esse formale humanae mentis constituit, est idea corporis, Per PrOP. huius quod Per I s. a.) eta plurimis Valde Compositis Individuis componitur. At cujuScunque Incividui, corpuS componentis, datur Decellario Per Coroll. μορ. 8. hui us) in Deo idea ; ergo Per ProP. T. huius idea Corporis humani ex plurimis hisce partium componentium ideis est composita. Q. E. D.
Pnovos. XVI. Idea cuiuscurique modi, quo CorPuS humarium a CO OribuS eaeternis asscitur, Solvere debet naturiam Coryoris humani et smul naturam cor oria exterrit.
DEMONSTR. Omnes enim modi, quibus P I
torpus aliquod asscitur , ex natura corporis affecti et simul ex natura corporis afficientis sequuntur: Per Axiom. 1 Post Cor Oll. Lem. 5.) quare eorum idea Per Axiom. q. P. 1 ) utriusque Corpori S naturam, necesiario involvet; adeoque idea CDjuscunque modi, quo Corpus humanum a corpore externo asscitur, oris humani et corporis externi naturam invol- E. D.
148쪽
COROLL I. Hinc sequitur primo Μentem humanam plurimorum Corporum naturam una cum sui corporis natura Percipere. COROLL. IL Sequitur secundo, quod ideae, quas corporum externorum habemu8, magis nostri corpo-xis constitutionem, quam corporum externorum naturam indicant; quod in Appendice partis primae multis exemplis explicui. PnoPos. XVII. Si humanum Coryus assectum est modo, qui naturam CO OriS alicujus externi in-
existens, vel ut sibi PraeseriS, contem labitur, donec Comus inciatur Uectu, qui ejusdem coryoris eaestentiam. Nel Praesentiam secludat.
DEΜONSTR. Patet. Nam quamdiu Corpus humanum sic assectum est, tam diu Mens humana iner Pro . 12. huius) hanc CorporiS assectionem con Lemplabitur, hoc est, per PMOP. Praeced.b ideam habebit modi actu existentis, quae naturam corporis externi involvit, hoc est, ideam, quae existentiam, vel praesentiam naturae corporis externi non secludit, sed ponit, adeoque Mens Per Coroll. 1. Praeced. Corpus externum, ut actu eXistens, Vel ut praesens, contemplabitur, donec assiciatur etc. se A. D. COROLL. Mens corpora externa, a quibus Comso J pus humanum 1emel assectum fuit, quamvis non eXistant , nec praesentia sint, contemplari tamen poterit, Velut Praesentia essent. DEΜON STR. Dum corpora interna Corporis humani partes fluidas ita determinant, ut in mollio-xes saepe impingant, carum plana er Post. 5. mu- ltant, iande sit Dide Axiour. Q. Post Coroll. Lem. 5. liat inde alio modo reflectantur, quam antea solebant et ut etiam postea, iisdem novis planis spontaneo suo
n corporibus externis Versus illa Plana impulsae sunt
149쪽
AEt consequenter, ut CorpUS humaniam, duri, sic ronexae moveri pergunt, i eodem nitido assciunt 'doquo Mens Per Pro I .. huius iterum cogit abit, honest, er ProP. 17. hQMSJ Mons iterum CorpuS EX 'I-a una, ut praesens, contemplabitur; es hoc toti s , quoties Corporis hi mani part6s fluidaε spontamo suo motu iisdem planis occurrent 'Quare, quumVi S Corpora externa, a quibus Corpus humanum a1 fisci uitii emel fuit, non ex stant , Mens tamen eadem tolleb, ut praesentia, contemplabitur, quoties haec corporis actio repetetur. E. D.
Sc Hor. Videmiis itaqu8, qtii fieri potest, ut ea, quae non sunt, HI ui pra son fia cortem pΙ - mi , ut saepe fit. Et fieri potest, ut hoc aliis de causes contingat; sed mihi hic susscit ostendissu imam, pex quam rem sic possem explicare, ac si ipsarii pex.veram causam ostendissem ; nec tamen Credo, me a vera
1Onge aberrare quandoquidom omnia illa, quae sumpsi postulata vix quicquam coli tinent, quod non constet experientia, de qua noms non licet dubitare, postquam ostendimus CG pus hianianiam, prQut ipsum serit mus , existere. vide Corolli P Qt Pro . 15 huius) Praeterea sex Coroll. Priaeced, et Coroll. 2. Pro . 16. huius) clare' intelligimus , quaenam lit 'disserenti inter ideam eX. gr. Petri, quae essentiam Mentis ipsius Petri constituit et inter ideam i jus Petri , quae in alio homine, puta in Paul0, ely. Illa etiam essentiam Corporis ipsius Petri directe explicat, nec mi
stentiam involvit, nisi quamdiu Petrus existit; ἴψῆJliaec autem magis constitutioriem corporis Pauli quam Petri naturum indicat et ideo, durante il la corporis Pauli constititii ne, Mens Pa'nli, quam fis Petrus non existat, ipsum tamen, ut sibi praesentem contemplabitur. Porro, ut verba talitata retin hamus, Corporis humani assectiones, qKirum ideae a CX tertia, 'eIUt Dobi S praesentia repraesenerum ima Oi ii e3 vocabimus, tametsi rerum figu
150쪽
ras non reserunt. Et cum Μens hac ratione cor templatur corpora, eandem imaginari dicemus. Atque hic, ut, quid sit error, indicare incipiam, n telis velim, Mentis imaginationes in se spectatas, nihil erroris continere, sive Mentem ex eo, quod imaginatur, non errare; sed tantum, quatenUS consideratur, carere idea, quae existentiam illarum reis rurn, quas sibi praesentes imaginatur, secludat. Nam si Mens, dum res non existentes, ut sibi praesentes, imaginatur, simul sciret, res illas revera non existere, hanc sane imaginandi potentiam virtuti suae naturae, non vitio tribueret; praesertim si haec imaginandi facultas a sola sua natura penderet, hoc est per Desin. 7. P. 1 si haec Mentis imaginandi faculias libera esset. PROPos. XVIII. Si Cor tis humanum a duobus, Sel Pluribus cor oribus Draui rassectum fuerit
semel, ubi serim Postea eorur/di aliquod imaginabitur, statim et alioriam recordabitur. DEΜONSTR. Μens Per Coroll. Praeced. corpus aliquod ea de causa imaginatur, quia scdicet humanum Corpus a corpori S eXtet ni vestigiis eodem modo asscitur, dispuniturque, ac affectiam est , cum quae
daria ejus partes ab ipso corpore ex thrDo fuerunt DH-
pulsae: sed er h)pothesin) Corpus tum ita fuit dis
positum, ut Mens duo limul corpora imaginaretur; ergo iam etiam duo simul imaginabitur, atque Mens ubi ulterutrum imaginabitur, statim et alterius recordabitur. Q. E. D. SCHOL. Hinc clare intelligimus, quid sit Memoria. Est eo im nihil aliud, quam quaedam con-D JJ catenatio idear uni, naturam rerum, quae eritra Corpus humanum sunt, involventium, quae in Mente fit secundum ordinem et concatenationem Alfectionum Coiporis humani. Dico Primo Concatenatio nem esse illarum tantum id earum, quae naturZ xum, quae eXtra Corpus humanum sunt, invol