Benedicti de Spinoza Opera quae supersunt omnia : iterum edenda curavit, praefationes, vitam auctoris, nec non notitias, quae ad historiam scriptorum pertinent

151쪽

DE MEN TE. non autem idearum, qUae earundem rerum nat aram

explicant. Sunt enim revera iner P m. IG. hraiias ideae affectionum Corporis Immani, qui e iam hujus,

quam Corporum eX ternorum naturam in Olvunt.

Dico seciando hanc concatenationem fieri secutio mordinem et con Catenationem a flectionum Corporia humani, ut ipsam distinguerem a concatenatione idearum, quae sit se Cundum ordinem intellectais, quo res per primas suas cautas Mens percipit et qui in omnibus hominibus idem est. Atque hinc porro clare intelligimus, cur Mens ex cogitatione unius rei statim in alterius rei cogitationem incidat, quae nullam cum priore habet similitudinem; Ut, ex. gr. excogitatione vocis Pomi homo Romanus statim in cogitationem fructus incidit, qui nullam cum articulato illo sono habet similitii linem, nec aliquid commune. nisi quod ejusdem hominis Corpus ab his duobus assicium saepe fuit, hoc est, quod ipse homo

saepe Vocem Pornum audivit, dum ipsum fructum Videret et sic unusquisque ex una in aliam cogit tionem incidet, prout rerum imagines Uniuscuju quo consuetudo in corpore orditiavit. Nam mileS ex. gr. Vilis in arena equi vi stigiis statim ex cogitatione equi in cogitationem equitis et inde in cogitationem belli etc. incidet. At Biisiicus ex cogitatione equi in cogitationem aratri, agri etc. incidet et sic unus-luisque, prout rerum imagines consuevit hoc, velio modo jungere et concatenare, ex una in hanc, in aliam incidet cogitationem. PROPos. XIX. Mens Immana ii iam humanum

OrPUS NOH cogri cit, nec fum exiisere scit, nisi 'er i deas a sectionum , quibus Comus rasscitur.

DEMONSTR. Mens enim humana est ipsa idea,sive

gnitio Corporis humani, er Pro . 15. huius q'iae Per VrOP. s. huius) in Deo quidem est, quatenuS Ilagulatis idea a flectus consideratur; vel quin ose, si o Corpus humanum plurimis corporibuSu iridia

152쪽

indiget, a quibus continuo quasi regeneratur; et ordo et connexio idearum idem est, Per Pro . 7. huius) ac ordo et connexio causarum; erit haec idea in Deo, quatenus plurimarum rerum singularium ideis affectus Consideratur. Deus itaque ideam Corporis humani habet, sive Corpus humanum cognoscit, quatenUS plurimis aliis ideis affectus, est et non quatenuS na turam humanae mentis constituit, hoc est, s er Coroll. ProP. 11. huius) Μens hUmaria Corpus humanum non cognoscit. At ideae assectionum Corporis in Deo sunt, quatenus humanae Metitis naturam constituit, sive Mens humana easdem assectiones percipit, Per i OP. 12. huius et consequenter Per Prop. 16. huiuS) ipsum Corpus humanum, idque, Aer Pro . 17. huiuo ut actu eXistetis; percapit ergo eatenus tantum Mens humana ipsum humanum Cor-PUS. Q. E. D. Pax OPOS. XX. Mentis humariae datur etiam in Deo idM, sive cognitio, quae in Deo eodem modo sequitur et ad Deum eodem modo refertur, ac idea sve cognitio CorysriS humarii. DEMONSTR. Cogitatio attributum Dei est, s er lHOP. 1. huiuS) adeoque sPer PrOP. 5. huiuS tam ejus, quam omnium ejus assectionum et Consequenter Per ProP. 11. huius) Μentis etiam humanae debet necessario in Deo dari idea. Dein cle haec Mentis idea, sive cognitio non sequitur in Deo dari, quatenus infinitus; sed quatenus alia rei singularis idea assectus est. Per Pro . s. huius Sed ordo et connexio ide Tum idem est, ac ordo et connetato causarum; Per Pro . 7. hujusa sequitur ergo haec Mentis idea, sive cognitio in Deo et ad Deum eodem modo refertur, ac idea, sive cognitio Corporis. Q. E. D. PROPos. XXL Haec Mentis idea eodem mocio

ostendimus, quod scilicet

lentis

153쪽

i ctum: vide Pro . 12. et i 5. huius) adeoque per ean dem illam rationem idea mentis cum stlo obiecto,' hoc est, cum ipsa Mente eodem modo unita esse de-l bet, ac ipsa Μens unita est Corpori. Q. E. D. ScuoL. Haec Propositio longe clarius intelligitur ex dictis in Schol. Prop. 7. huius ; ibi enim ostendimus Corporis ideam et Corpus, hoc est er Pro ..15. hujuS) Μentem et Corpus unum et idem esse Individuum, quod jam sub Cogitationis, jamj sub Extensionis. attributo concipitur; quare Mentis

idea et ipsa Μens una, eademque est res, quae sub uno, eodemque attributo, nempe Cogitationis, concipitur. Μentis, inquam, idea, et ipsa Mens in Deo eadem necessitate ex eadem cogitandi potentia sequuntur dari. Nam reVera idea Menti S, hoc est, idea ideae nihil aliud est, quam forma ideae, quatenus haec, ut modus cogitandi, absque relatione

ad objectum consideratur ; simulac enim qui aliquid sest, eo ipso scit, se id scire et simul scit, se scire, quod scit et sic in insinitum. Sed de his postea.

Poris assectiones; sed etiam harum assectionum ideas Percipit.' DEΜoNsin. Affectionum idearum ideae in Deo

eodem modo sequuntur et ad Deum eodem modo referuntur, ac ipsae assectionum id eao; quod eodem modo demonstratur, ac Propositio 2o hujus. At ideae assectionum Corporis in Mente humana sunt Per Pro . 1 u. huises, hoc Est, Per Coroll. ProP. 11. huius) in Deo, quatenus humanae Mentis essen- ΟJtiam constituit ; ergo harum idearum ideae in Deo runt, quatenus humanae MentiS cognitionem, sive

deam habet, hoc est Per Pro . 21. huius) tu ipsa

ente humana, quae Propterea non tantum Core

oris assectiones, sed earum etiam ideas percipit.

154쪽

nis quatentia Cor oris assectionum ideaS PerciPit. D ΕΜ NSI R. Μentis idea, sive cognitio jer Pro . 22. hujus) in Deo eodem modo sequitur et ad

Deum eodem modo refertur, ac corporis idea, sive

cognitio. At quoniam CPer ProP. 19. hujus) Mens humana ipsum humanum Corpus non cognoscit, hoc est Per Coroll. ProP. II. huius) quoniam CD-gnitio Corporis humani ad Deum Dori refertur, quatenus hi mariae Metatis naturam constituit; ergo Deo cognitio Mentis ad Deum refertur , quatenus essentiam Mentis humanae constituit; atque adeo CPer idem Coroll. Pro . 11. huius) Mens humana eatenus se ipsam Non cogi oscit. Deinde assectionum, quibus Corpus assicitur, ideae naturant ipsius Corporis hu-mdni involvunt, Per Coroll. Pro . 16. huius hoc est Per PrOP. 15 hulias cum natura Μentis conveniunt; quare harum idearum cognitio cognitionem Mentis necessario involvet: at Per ProP. Praeced.) harum idearum cognitio in ipsa humana Mente est; ergo Mens humana eatenus tantulit se ipsam novit.

Q. E. D.

PROPos. XXIV. mens humana Partium, Com

ponentes, adess0ntiam ipsius Corporis non pertinent, Nili quatenuS motus suos certa quadam ratione invi-Cem communicant: Nide Desin. yosi Coroll. Lem -umat 5. 3 et non quatenus, ut Individua, absque P J rei stione ad humanum Corpus considerari possunt. Sunt enim partes humani Corporis Ῥer Pin. 1. valde composita Indixi dua, quorum partes Per Lem. 4 a Corpore humano, servata omnino ejusdem natura et forma, segregari possunt, motusque suos ivide Axiom. 2. Post Lem. 5.) aliis corporibu alia ratione communicat e ue adeoque Per Pro

155쪽

Lutuc cuiuscunque partis idea, sive cognitio in Deo exit, et quidem sPer P QP. s. huius) quatenus mssectus consideratur alia idea rei singularis, qχiae res singularis ipsa parte, ordine naturae, priQr est. er Pro . . huiuG Quod idem praeterea etiam de quacunque parte ipsus Individui, Corpus humanum

componentis, est dicendum; adeoque cujuscunque partis, Corpus humanum componentis, cognitio in Deo est, quatenus plurimis rerum icleis affectus est, et non quatenus Corporis humani tantum habet ideam, hoc est Per Pro . 15. huiuS ideam, quae humanae Μentis naturam constituit; atque adeo Per Coroll. Pror'. 11. huiuS humana PlenS partium, Corpus humanum componentium, adaequatam cognitionem non involvit. p. E. D. PROPOS. XXV. Idea cuiuscunque assectionis Com oris humani adaequatam comoris externi cogniίioriem non involait. DEΜONSTR. Ideam assectionis Corporis humani eatenus corporiS externi naturam in Volvere ostendimus, set ide PrOP. 16. huiuS quatenus externum ipsum humanum Corpus certo quodam modo deter-I minat. At quatenus externum corpus Individuum est, quod ad Corpus humanum non refertur, ejus idea, sive cognitio in Deo est, Ῥer Pro . 9. huius)quatenus Deus assectus consideratur alterius rei idea, quae cyer Pro . T. huius) ipso corpore externo priori est natura. Quare corporis externi ad aequata cogni io in Deo non est, quatenus ideam assectionis hia inani Corporis habet, sive idea assectionis Corporis humani adaequatam corporis externi Cognitionem non involvit. Q. E. D. PROPos. XXVI mens humana Nullum corPus

externum, ut actu existens, Percipit, nisi Per i q)ideas assectionum sui COrμOriS.

156쪽

DEMONsTR. Si a corpore aliquo externo Co pus hiamanum nullo modo assectum est ; ergo Per ProP. 7. huius 9 nec idea Corporis humani, hoc est, Per Pro . 15. huius) nec Mens humana idea existentiae illius corporis ullo etiam morio assecta est, sive existentiam illius corporis eXterni ullo modo percipit.

At quatenus Corpus h lamanum a corpore aliqllo e terno aliquo modo asscitur, eatenuS Per Pro . a G. huius ciam Coroll. eiusderin) corpus etaternum percipit. 9 E. D. Con OLL. Quatenus Μens humana corpus existerenum imaginatur, eatenuS adaequatam ejus cognitionem non habet. DEΜoNsΥR. Cum Μens humana per ideas assectionum sui Corpori S corpora externa Contemplatur,

eandem tum imaginari dicimus ;' vide Schol Pro . 17. huius i nec Men S alia ratione Per VrOP. Praeced.)corpora externa, ut 3 Ctu eXistentia, imaginar1 potest Atque adeo Per Pro . 25. hujuSJ quatenus Melas Corpora externa imaginatur, eorUm adaequatam cognitionem non habet. Q. E. D. Pnovos. XXVII. Idea cuiuscunque rassectionis Cor oris humani adaequatam testias humani Cor Oris cognitionem riori iriυolvit . DEMONsΥR. Quaelibet idea cuiuscunque assectionis humani Corporis eatenus naturam Corporis humani involvit, quatenus ipsum humanum Corpus certo quodam modo assci consideratur. Nide ρ ορ. 16. huius) At quatenus Corpus hi manum Individuum est, qu'd multis aliis modis assici potest , ejus idea etc. Vid. Demonst. Prol'. 25. huiuS. PROPos. XXVIII. Ideae rassectionum Coi Poris

humani, quatenus ad humanam mentem caritum referuntur, non sunt clariae et distinctae; sed con-

157쪽

humani, tam corporum externorum, quam ipsius humani Corporis naturam involvunt, Per PrOP. 16. huius nec tantum Corporis humani; sed ejus etiam partium Dituram involvere debent ; assectiones namque modi funt, syer Post. 5. quibus partes Corporis humani et consequenter totum Corpus assicitur. A per Pror'. 24 et 25. huiuS corporum externorum. adaequata cognitio, ut et partium, Corpus humanum coinponentium, in Deo non est, quatenus humana Hente; sed quatenus aliis id eis affectus consideratur. Sunt ergo hae assectionum ideae, quatenus ad solam humanam Μentem referuntur, veluti consequentiae absque praemissis, hoc est, i ut Per se riο- tum) ideae confusae. Q. E. D.

SCHOL. Id ea quae naturam Mentis humanae constituit, demoniatur eodem modo non esse, in se sola considerata, clara et distincta ; ut etiam idea Mentis humanae et ideae id earum assectionum Corporis humani, quatenus ad solam Μentem refeTuntur, quod unusquisque videre potest. PROPog. XIX. Idea ideae cuiuscunque affectionis Cor oris humani adaequatam humanae Mentis cognitionem non inCOlSit. DEMONsTR. Idea enim assectionis Corporis hu- 'mani Per Pro . 27. huius) adaequatam ipsiu1 Corporis cognitionem non involvit, sive ejus natu Tam adaequa te non exprimit, hoc est, Per PrOP. 15. ius) cum natura Mentis non convenit adae- 7'Jquate; adeoque siler Axisin. 6. P. 1. huius ideae idea adaequa te humanae Alentis naturam non expriniit, sive adaequatam ejus cognitionem non involvit. p. E. D. COROLL. Hinc sequitur, Μentem humanam, ex communi naturae ordine res percipit, nec

158쪽

sui ipsius, nec sui Corporis, nec corporum externo xum adaequatam, sed consulam tantum et mutilatam habere cognitionem. Nam Μens se ipsam non cognoscit, nisi quatenus ideas affectionum corporis Pexcipit. Per PrOP. 25. huius) Corpus autem suum Per ProP. 19. huius) non percipit , nisi per ipsas assectionum ideas, per quas etiam tantum sPer Proy. 26. huius) corpora externa percipit; atque adeo, quatenus eas habet, nec sui ipsius, Per μορ. 29. huius nec sui Corporis, mer PrOP. 27. huiuS nec corporum externorum Per Pro . 25. huius) habet adaequatam cognitionem; sed tantum Per μορ. 23. huius cum eius Schol in mutilatam et confusam. p. E. D. SCHOL. Dico expresse, quod Mens nec sui

ipsius, nec sui Corporis, Des Corporum externorum adaoquatam; sed confusam tantum cognitionem habeat , quoties eX communi naturae ordine res percipit, hoc est . quoties etaterne , ex rerum Dempe fortuito occursu, determinatur ad hoc, vel illud con templandum et non quoties interne , ex eo scilicet, quod res plures simul contemplatur, determinatur ad earundem convenientia S, disserentias et oppugnantias intelligendum ; quoties enim hoc, vel alio modo interne disponitur, tum res clare et distincte contemplatur, ut infra ostendam. Pnosos. XXX. NOS de duratione nostri Corpo- ris nullam, ratis admodum inadaequatam cognitionem

habere PossumuS. DEΜoMsΥR. Nostri corporis duratio ab ejus,

ossentia non dependet, Per Aae. 1. hutuc nec etiam VI ab absoluta Dei natura. Per Pro . 21. P. I. Sed Per Pro . 23. P. 1.) ad eXistendum et operan dum determinatur a talibuS Caussis, quae etiam ab aliis determinatae sunt ad existendum et operandum certa ac determinata ratione, et hae iterum ab aliis,

ct sic in infinitum. Nolitri igitur Corporis duratio

a communi naturae ordine et rerum constatutio e

159쪽

IDΕ ΜENTE.pendet. Qua autem ratione res constitutae sint, eius xei adaequata cognitio datur in Deo, quatenus earum omnium ideas et non quatenus tantum humani Corisporis ideam habet Per Coroll. HOP. s. huius quare

cognitio durationis noctri Corporis est in Deo admodum inadaequata, quatenus tantum naturam Mentis humanae constituere consideratur, hoc est . mer CO-rolt. Pro . 11. Imius haec cognitio est in nostra Μente admodum in adaequata. O. E. D. PROPos. XXXI. Nos de duratione rerum singularium, quae extra nos furit, nullam, nis admodum inadaequatam cognitionem habere Possumus.

DEΜONSTR. Unaquaeque enim res singularis, sicuti humanum Corpus, ab alia re ingulari determinari deis hel ad existendum et operandum certa ac determinataxatione; et haec iterum ab alia et sic in infinitum. Per 'OP. 23. P. 1. Cum autem ex hac Communi rerum singularium proprietate in praecedenti Prop. demonstra v erimus, nos de duratione Dostri Corporis non, nisi admodum in adaequatam cognitionem habere; ergo hoc idem de rerum singularium duratione erit concludendum, quod scilicet ejus non , nisi admodum inadaequatam cognitionem habere possumus.

Q. E. D.

COROLL. Hinc sequitur, Omnes res particu- Iares contingentes et corruptibiles esse. Nam de earum duratione nullam adaequatam cognitionem habere possumuS, Ver Pro . Praeced.) et hoc est id, quod per rerum contingentiam et corruptionis possi-biIitatem nobis est intelligendum. Nide Schol. 1. PTOP. 55. P. I. Νam Per PisP. 29. P. 1. Praeter P*Jhoc nullum datur contingenS. PROPos. XXXII. Omnes ideae, quatenuS GLDeum refer uritur, Verae furit. DEMONST B. Omnes enim ideae, quae in Deo simi, cum suila ideatis omnino conVeniunt, Per

160쪽

Omnes verae sunt. E. D.

Pllo Pos. XXXIII. Nihil in ideis ρυιtivum est, Propter quod falsae dicuntur. DEMONSTR. Si negas, concipe, si fieri potest,

modum positivum cogitandi, qui formam erroris, sive falsitatis constituat. Hic cogitandi modus non potest esse in Deo ; Per Pro . Praeced. in extra Deum autem etiam nec esse, nec concipi potest. Ῥer Pro . 15. P. 1.) Atque adeo nihil potest dari positivum in ideis , propter quod falsast dicuntur. E. D. PROPos. XXXIV. Omnis idea, quae in nobis est rabsoluta, sue adaequata et Perfecta, Vera est. DEΜONsΥR. Cum dicimus, dari in nobis ideam adaequatam et perfectam , nihil aliud dicimus, Ῥer CorolL ProP. 11. huius in quam quod in Deo, quate-mis nostrae Mentis essentiam constituit, detur idea adaequata et perfecta, et consequeriter, Per Prose.

52. hujus nihil aliud dicimus, quam quod talis tuealit vera. Q. E. D. PROPOS. XXXV. Falsitas conssit in cognitionis Priet citiorie , quam ideae inadaequatae, sυe ΠΩἐ-tilatae et confusae inUOlbutit.

DBΜossaen. Nihil in ideis positivum datur, 7ῖJ quod falsitatis formam constituat; Per P OP. 55.

huju; at fallitas in absoluta privatiorie consistere nequit, Μentes enim, non Corpora errare, nec falli dicuntur) Deque etiam in absoluta ignorantia ; diversa enim sunt, ignorare et errare; quare in cognitionis privatione, quam rerum inadaequata cognitio, sive ideae inadaequatae et confusae involvunt, consistit.

Q. E. D.

ScΗoL. In Scholio Prop. 17. hujus Partis eX-pIicui, qua ratione error in cognitionis privatione

consistit; sed ad uberiorem hujus rei explica conem exemplum dabo; nempe: Falluntur homineS, quod