장음표시 사용
201쪽
ciunt; et quae contra rei amatae existentiam secludunt, eundem ΜentiS conatum cosircent, hoc est,
per idem Schol.) Tristitia Μentem assiciunt. Qui itaque id, quod amat, destrui imaginatur, contristabitur qtc. Q. E. D.
PROPOS. XX. Cui id, quod odio habet, DyδηJdestrui imaginatur , laetabitur. DEΜONSTR. Μens Per 15. Proy. hujus) ea imaginari conatur, quae rerum existentiam, quibus Corporis agendi potentia minuitur, Vel coercetur, secludunt, hoc est, Per Schol. ejusdem Prose. ea imaginari conatur, quae rerum, quas Odio habet, existentiam secludunt; atque adeo rei imago, quae CXL
stentiam ejus, quod Mens odio habet, secludit, hunc meritis aeonatum juvat, hoc est, Per Sches. Prol'. 11. hujus) Μentem Laetitia assicit. Qui itaque id, quod odio habet, destrui imaginatur, I aetabitur. Q. E. D. PROPos. XXI. Qui id, quod amat, Laetitia, et et Tristitia issectiam imaginatiar, Laetitia etiam, et et Trytitia afficietiar ; et uterque hic affectuS mGjor,
aut minor erit in amante, Prout uterqiae maior aut minor est iri re amata. i
DEMoNsΥn. Rerum imagines, ut in ProV 1'. LM ius demonstraNimus) quae rei amatae existentiam sonunt, MentiS conatum, quo ipsam rem amatam imaginari conatur, juvant. Sed Laetitia existenti 'm rei laetae pora it, et eo magis, quo Laetitiae abiectus major est: est enim iner Schol. Pro . 11. itu itia) tra Mitio ad majorem perfectionem. Ergo imago Laetitiae rei amatae in amante ipsius Mentis conatum iuvat, hoc est, Per Schol. Pro . 11. huiuS amantem Laetitia asscit et eo majori, quo major hic affectus in re amata fuerit: Quod erat primum. Dein -
202쪽
15O EΤHICEs ΡΛns III. de quatenus re aliqua Tristitia assicitur, eatenus dest ruitur et eo magis, quo majori afficitur Tristitia; Aer idem Schol. Pro . I 1. huires) adeoque Per Pi ορ. 19. huius) qui id, quod amat. Tristitia affici imagis
natur, Tristitia etiam afficietur et eo majori, quo major hic assectus in re amata fuerit. Q. E. D. PROPos. XXII. Si aliquem imaginamur Lae- δὲ4J titia asscere rem . quam amamMS, Amore coeaeum a sciemur. Si contra eundem imaginamur Tri- sitia eandem a Icere; econtra Odio etiam contrai Huni esseCiemur. DEMONsTR. Qui rem, quam amamus , Laetitia, vel Tristitia afficit , ille nos Laetitia , vel Tristia etiam afficit, si nimirum rem amatam Laetitia illa, vel Tristitia affectam imaginamur. 'er Priaeced. Pro .) At haec Laetitia, vel Tristitia in nobis stipponii ur dari, concomitante idea causae externae; ergo, er Schol. Pro' 15. huius) si aliquem imaginamur Laeticia, vel Tristitia afficere rem, quam amamus. erga eundem Amore, Vel odio afficiemur. O. E. ID Scyro L. Propositio 21. nobis explicat, quid sit Commiferatio, quam definire possumus, quod se Tristitia orta eae alteriuS darrario. Quo autem Domine appellanda sit Laetitia, quae ex alterius bono Oritur , neL io. Porro Amorem erga illum, qui titu teri bene fecit, Faet orem, et contra Odium erga Π-lum, qui alteri male fecit, Indignationem appellabi
mus. Denique notandum, noS non tantum mise
reri r i. quam amavimus, cui tu Proy. 21. Osterauimus sed etiam ejus, quam antea nullo asseCtu Pro - secuti sumus ; modo eam nobis similem iudicemus, ut infla ostendam); atque adeo ei etiam favere,
qui simili bene fecit et contra in eum indignari, qui simili damnum intulit. PROPos. XXIII. Qiat id, quod odio habet, Tria .
203쪽
DE AFFECTIBVS. 15 Iidem Laetitia assectum esse imaginetur, contristabitur ;et uterque hic assectus maior , aut mirior erit, Pro eius contrarius maior, aut mirior est in eo, quod odio habet.
DEMONSTR. Quatenus res odiosa Tristitia DII afficitur, eatenuS destruitur et eo magis, quo majori Tristitia afficitur. Per Schol. Pro . 11. huius o Qui igitur syer ProP. 2 o. huiuS rem, quam odio habet, Tristitia affici imaginatur, Laetitia contra afficietur; et eo majori, quo majori Tristitia rem odiosam assectam esse imaginatur; quod erat primum. Deinde Laetitia existentiam rei Iaetae ponit, per idem Schol. FrOP. 11. huius) et eo magi S, quo major Laetitia con cipitur. Si quis eum, quem odio habet, Laetitia affectum imaginatur, haec imaginatio cPer PrOP. 15. huius) ejusdem conatum coercebit, hoc est, Ῥer Schol. Prop. 11. huius) is, qui odio habet, Tristitia afficietur. etc. Q. E. D. Scuo L. Haec Laetitia vix solida, et absque ullo animi conflictu esse potest. Nam ut statim in Propositione 2 . hujus ostendam quatenus rem sibi similem Tristitiae affectu affici imaginatur, eaten US contrisitari debet; et contra, si eandem Laetitia assici imoginetur. Sed hic ad solum odium attendimus. Pnosos. XXIV. Si aliquem imaginamur Lae- titia nocere rem, quam odio habemias, Odio etiam erga eum a sciemur. Si contra eundem imagiriamur Tristitia eandem rem a Fcere, Amore erga i fumo Lyciemur. DEMONSTn. Demonstratur eodem modo haec Propositio, ac Propositio 22. hujus, quam Vide. Scuo L. Hi et similes odii assectus ad GDidiam referuntur, quae propterea nihil aliud est, quam ipsum Odium , quatentis id con sideratur hominem ita
204쪽
152Puovos. XXV. Id omne de Nobis, dequere ama- ΑJ J ta 'rmare conamur, quod, HOS, Tel rem amatam Laetitia affcere, imaginamur ; et contra id omne Negare, quod, HOS, Uel rem amatam Tristitia assem re, imagiuamur. DEΜΟNSTR. Ouod rem amatam Laetitia, vel
Tristitia at ficere imaginamur, id nos Laetitia, Vel Tristitia afficit. er Pro p1. huius.) At Mens s er
Pro . 12. huius ea, quae nos Laetitia afficiunt, quantui potest, conatur imaginari, hoc est, Per Pro . 17 P. Q. et eius Corsici ut praesentia contempIari; et Contra, Per ProP. 15. huiti s) quae nos Tristitia afficiunt, eorum existentiam secludere; ergo id omne de nobis, deque re amata affirmare Conamur, qUOd, nos, vel rem amatam Laetitia afficere, imaginamur et contra. Q. E. D. Pnovos XXVI. Id omne de re, quam odio
ItabemuS, Irmare coriamur, quod ipsam Tristitia Glycere imaginiamur et id contra Megare, quod i sam Laetitia Discere imagiriam ut . DEMONSΤΗ. Sequitur Propositio ex Propositione 25. ut Praecedens ex Propositione 21. liiij us. ScHOL. His videmus, facile contingere, ut homo de se, deque re amata plus justo et contra de Te, quam odit, minus iusto sentiat, quae quidem imaginatio, quando ipsum hominem respicit . qui de se plus justo sentit. Superbia vocatur et species Delirii est, quia homo oculis apertis somnia i , se omnia illa posse, quae sola imaginatione assi qui Hir, quaeque propterea, Veluti realia , contemplatur4 iisque exultat, quamdiu ea imaginaxi non potest, quae thorum existentiam secludunt et ipsius agendi potentiam determinant. Est igitur Su erbia Laetitia ex eo orta, quod homo de se Plus iu)to Jentit. Deindes δqJ Laetitia quae ex eo oritur, quod homo de ratio plus tu ito sentit, Existimatio vocat rei ; et illa deni-
205쪽
que Des ectus, quae eae eo oritur, de alio mia .
PRopos. XXVII. Ex eo, quod rem nobis Ibnilem et quaHι nullo Uectu Prosecuti furnus, aliquo assectu
s μέ imaginamur, eo tuo Duili assectu asscimur.
DEΜON STR. Rerum imagines sunt Corporis humani affectiones, quarum ideae corpora eXterna, veluti nobis praesentia, praesentant, Per Schol. PrOP. 1 et P. 2.) hoc est, Oer PrOP. 16. P. 2.) quarum ideae naturam nostri Corporis et simul praesentem externi Corporis Datiaram involvunt. Si igitur corporis externi natura similis sit naturae nostri Corporis, tum idea corporis eriterni, quod imaginamur, assectionem nostri Corporis involvet similem assectioni corporis externi; et consequenter, si aliquem nobis similem aliquo assectu affectum imaginamur, haec imaginatio assectionem nostri Corpus huic assectui similem exprimet; adeoque ex hoc, quod rem aliquam nobis similem aliquo assectu affici imaginamur, simili clam ipsa assectu afficimur. Quod si rem no- . his similem odic habeamus L eatenuS Per P OP. 25. hujus contrario assectu cum ipsa afficiemur, ,non
autem simili. Q. E. D. SCHOL. Haec a iactuum imitatio, quando ad Tristitiam refertur, Vocatur Consuiferatio ς de quamide Schol. P. 22. hujus) sed ad Cupiditatem relata Aemialatis, quae proinde nihil aliud est, quam ali- .ujus rei CuPiditias, quae iri Nobis trigeneratur ex e quod alios nobis surities eandem Cul iditatem hiabere
imaginamiariCOROLL. Si aliquem, quem nullo assectu proinsecuti sumus, imaginamur Laetitia afficere rem nobis simile'a, Amore erga eundem afficiemur. Si contra eundem imaginamur eandem Tristitia afficere,
contra Odio erga ipsum afficiemur.
206쪽
DEMONsTR. Haec eodem modo ex Propositione V 4 praecedente demonstratur, ac Propositio 22. hujus, ex Propositione 21. COROLL. II. Rem, cujus nos miseret, odio habere non possumus ex eo, quod ipsius miseria nos Tristitia afficit. DEMONSTR. Si enim ex eo nos eandem odio habere possemus, tum syer Pro . 25. hujus) ex ipsius Tristitia laetaremur , quod est contra Hypothesin. COROLL. III. Rem, cujus nos miseret, a mis via , quantum possumus, liberare conabimur. DEΜoNSTR. Id, quod rem, cujus nos miseret, Tristitia afficit, nos simili etiam Tristitia afficit; Per PrOP. Praeced ) adeoque omne id, quod ejus rei existentiam tollit, sive quod rem destruit, comminisci conabimur, Per Prose. 15. hujus in hoc est er Pro . s. huius id destruere appetemus, sive ad id
destruendum determinabimur ; atque adeo rem, Cujus miseremur, a sua miseria liberare conabimur. sh E. D. SCHOL. Haec Voluntas, sVe appetitus benefaciendi, qui eX eo oritur, quod rei, in quam benefi- Civiri conferre volumus, nos miseret, LeneυOlentia Vocatur, quae proinde nihil aliud est, quam Cia i-ditas eae comm Veratione orta. Caeterum de Amore
et odio erga illum, qui rei, quam nobis similem esse imaginamur, bene, aut male iecit, vide Schol. Prop. Ictu. hujus. Pnovos. XXVIII. Id omne, quod ad LaelL
ut fiat; quod Cero eidem re tigriare, sNe ad Tristitiam cori ducere imaginamur, GmObere, Nel destruere
DEMONSTR. Quod ad Laetitiam conduceres J J imaginamur, quantum possumus, imaginari conamur, per ProP. 1 a. hujuSb hoc est, syer FrOP.
207쪽
DE AFFECTITVS. 7. P. 2.) id, quantum possumus, conabamur ut prae seris, sive ut actu eXistens contemplari. Sed Menistis conatus, seu polentia in cogitando aequalis et simul natura est cum Corporis conatu, seu potentia
in agendo: ut clare Iequitur eae Coroll. AOP. I. et Coroll. AOP. 11. P. 2 ) ergo, ut id existat, absolute conamur, sive quod Per Schol. Pro . s. hujus idem est appetimus et intendimus; quod erat Primum. Deinde si id, quod Tristitiae causam esse credimus, hoc est, s er Scho Pro . 15. huius si id, quod odio habemus, destrui imaginamur, laetabimur, Per Pro .so. huius Iadeoque idem Per Primam huiuS Parten ιθ conabimur destruere, sive Oer 'OP. 15. huius a nobis amovere, ne ipsum, ut praesenue contemplemur;
quod erat secundum; Ergo id omne, quod ad Laetitiam, etc. p. E. D.
Pnovos. XXIX. Nos id omne etiam agere coriabimur, quod ') homines cum Laetitia VPicere imaginamur et contra id agere aNersabimur, quod homines aLersari imaginamur. DEMONSTR. Ex eo, quod imaginamur homines aliquid amare, vel odio habere, Dos idem amabimus, vel odio habebimus, Oer Pro .Q27 huiuo hoc est, syer Schol. Proρ. 15. huitiob eo ipso ejus xei
Praesentia laetabimur, vel contii stabitatur; adeoque Per Praec. Pro .) id omne, quod homineS amare vive cum Laetitia aspicere imaginamur, conabinaur
, SCHOL. Hic conatus aliquid agendi et etiam omittera di, ea sola de causa, ut hominibus placea-MUS, VOCatur Ambitio, praesertim quando adeo impense Vulgo placere conamur, rit cum nostro, aut altera is damno quaedam agamuS, Vel omittamus; alias Humanitas appellari solet. Deinde Laetitiam, qua alteriuS actionem, qua nos conatus est dele- RI
208쪽
ctari, imaginamur, Laudem voco; Τristitiam vero, qua contra ejusdem actionem aVersamur , Vitupe
PnoPos. XXX. Si quis aliquid egist, quod roliquos Laetitia afficere imaginatur, iS Laetitia, con- comitante idea sui , tanquam causa, a foretur ; sive se tuum cum Laetitia coritemAlabitur. Si contra aliquid egit, quod reliquos Tristitia afflcere imaginatur, se i sum cum Trisitia contra contemPlabitura
DEΜoNsΤR. Qui se reliquos Laetitia, vel Triastitia afficere imaginatur, eo ipso Per Pro . 27. hujus) Laetitia, vel Tristitia afficietur. Cum autem homo Per Pro 19. et 25. P. 2. sui sit conscius per affectiones, quibus ad agendum determinatur; ergo, qui aliquid egit, quod ipse imaginatur, reliquos
Laetitia afficere, Laetitia cum conscientia sui, tanquam causa, afficietur, sive seipsum cum Laetitia contemplabitur et contra. Q. E D. SCHOL. Cum Amor Per Schol. Pror'. IS. hujus sit Laetitia, concomitante idea causae externae et Odium I xistitia concomitante etiam idea causae e ternae; erit ergo haec Laetitia et Tristitia Amoris et
odii species. Sed quia Amor et Odium ad objectaeXtema referuntur, ideo hos Affectus aΙiis nomini- hus significabimus; nempe Laetitiam, ConcomitAn- te idea causae externae, Gloriam et Tristiti in huic lcontrariam Pudorem appellabimus. Inlinige, quando Laetitia, vel Tristitia ex eo oritur, quod honio, se laudari, vel vituperari credit; alias Laetitiam, concomitante idea causae eaeternae , Acquiescentiam in se ipso; Tristatiam vero eidem contrariam Poenitentia in vo dabo. Dcinde quia syer Coroll. PrOP. 17.
. .) siexi potest, ut Laetitia, qua aliquis se reliquos lafficere imaginatur, imaginaria tantum sit, et Per lPro 25. hujus iuriisquisque de se id omne conatur imaginari, quod se Laetitia afficere imaginatur; δε-c Ia
209쪽
.cile ergo fieri potest, ut gloriosus sit superbus sy*I
et se omnibus gratum esse imaginetur, quando omnibus molestus est. Pnovos. XXXI. Si aliquem imaginamur amare aeel cuPere, Cel odio hiabere aliquid, quod iris amα-mus, cuPimus, Nel odio habemus, eo illso rem constantius amabimus etc. Si autem id, quod amamuri eum aberfari imaginamur, Sel contra, tum anumisluctuationem Patiemur. DΕΜoNSTR. Ex eo solo, quod aliquem aliquid emare imaginamur, eo ipso idem amabimus Per Pro . 27. hujus At sine hoc nos idem amare supponimus; accedit ergo Amori noVa causa, a qua fovetur; atque adeo id, quod amamus, hoc ipso constantius amabimus. Deinde ex eo, quod aliquem aliquid aversari imaginamur, idem aversabimur. Per eandem Proy.b At si supponamus , nos eodem tempore id ipsum amare, eodem ergo tempore hoc idem amabimus, et aversabimur, sive υid. Scho Pro . 17. hQuo animi fluctuationem patiemur. Q. E. D.
COROLL. Hin C et ex Prop. 23. huius sequitur, unumquemque, quantum Potest. Conari, ut unuS-
quisque id, quod ipse amat, amet et quod ipse odit, Odio etiam habeat; unde illud Poetae :
Ferreus est, s quia, quod suit alter, amat.
SCHOL. Hic conatus efficiendi, ut unusquiLque probet id, quod ipse amat, Vel odio habet, re vera est Ambitio ; id. Schol. PrOP. 29. hujus) atque
adeo videmus, unumquemque ex natura appetere,
ut reliqui ex ipsius ingenio vivant, quod dum omnes pariter appetunt, pariter sibi impedimento, et dum Omnes ab omnibus laudari seu amari volunt, odio invicem sunt.
210쪽
PRopos. XXXII. Si aliquem re aliqua, qtim Iin' J unus Iolus holiri Potest, gaudere imagiriamur, conabimur efficere, Ne ille illa re Potiatur. DEΜONs R. Ex eo solo, quod aliquem re aliqua gaudere imaginamur, Per ProP. 27. hujuS cum eiusdem 1. Corsi ) rem illam amabimuS, eaque gaudere cupiemus. At sPer Haraothesitio huic Laetitiae obstare imaginamur, quod ille eadem hac re gaudeat; ergo, Per Prop. 28. hujuo ne ille eadem potiatur,
Scuot. Videmus itaque, cum hominum natu-Ta plerumque ita. comparatum esse, ut eorum, quiabus male est, misereantur et quibus bene est, invideant, et Oer Pro . Praec.) eo majore odio, quo Tem, qua alium potiri imaginantur, magis amant. Vid mus deinde, ex eadem naturae humanae proprietate, ex qua sequitur, homines esse misericordes, sequi etiam eosdem esse invidos et ambitiosos. Denique, si ipsam eXperientiam consulere velimus, ipsam haec omnia docere experiemur; praeser in ii ad Priores nostrae aetatis annos attenderimus. Nam PueTOS, quia eorum corpus Continuo Veluti in aequiis Iibrio est, ex hoc solo ridere vel flere experimur,
quod alios ridere vel stere vident; et quicquid praeterea vident alios facere, id imitari statim cupiunt, et omnia deniqu0 sibi cupiunt, quibus alios delectari imaginantur ; nimirum quia rerum imagines, uti diximus, sunt ipsae humani Corporis affectiones, ' lsive modi, quibus Corpus humanum a causis exter- nis assicitur, disponiturque ad hoc vel illud agen
DEMONSTR. Rem, quam amam US, Psae rellis quis, quantum Possumus, imaginari conamur. er