Benedicti de Spinoza Opera quae supersunt omnia : iterum edenda curavit, praefationes, vitam auctoris, nec non notitias, quae ad historiam scriptorum pertinent

발행: 1802년

분량: 756페이지

출처: archive.org

분류: 철학

211쪽

DE AFFECTIBUS.

Pro . I a. hujus. Si igitur res nobis sit similis. ipsam prae reliquis Laetitia afficere conabimur fia/iwer Pro . us. huius siVe conabimur, quantum possumus, efficere, Ut reS amata Laetitia afficiatur, con-

comitante idea nostri, hoc est, Per Schoc Proy. 15. hujus ut nos contra amet. s . E. D. PnoPosIT. XXXIV. pus maiori rassectu rem amatam erga NOS Ufectam esse imaginamur, eo rara gis gloriabimiar. DEΜoNsΥR. NOS Per Pr . Praeced. conamur, quantum Possumus, ut TeS amata DOS contra

amet, hoc est, s Per Schol. μγ. 15. huius) ut res

amata Laetitia afficiatur, concomitante idea nostri. Quo itaque rem amatam majori Laetitia nostra de causa affectam esse imaginamur, eo magis hic con ius iuvatur, hoc est, Ῥer Pro . 11. hujuS cum ejus Schol. eo majore Laetitia afficimur. At cum ex eo Iaetemur, quod alium nobis similem Laetitia affecimus, tum nosmet cum Laetitia contemplamur: Oer Pro . 5O. huius) ergo quo majori affectu rem amatam erga nos affectam esse imaginamur, eo majori Laetitia nosmet contemplabimur, sive Per Schol. Prop. So. huius) eo magis gloriabimur. E. D. PnoPos. XXXV. Si quis imaginatur rem ama tam eodem, Nel arctiore viriculo Amicitiae, quo fe' eadem solus Potiebatur, alium sbi iungere, Odis erga tuam rem amatam officietur et illi alteri inviai debit.

DEMONSTR. QUO quis maiore amore rem am

tam erga se affectam esse imaginatur, eo magis gloriabitur, ber Praeced. μορ. hoc est, Oer SohoLPro . So. hiatus Iaetabitur; adeoque ber μορ. 25. huius conabitur, quantiam Potest, imaginari, rem amatam ipsi quam arctissime dcvinctam, qui quidem conatus, si e appetitus fomentatur, si aliumem ' sibi cupere imaginatur Per PrOP. 11. hiatias '.

212쪽

concomitante idea rei amatae, tanquam Causa, et simuIimagine alterius, lio Cest, iner Schol. Pro . 15. --jus) odio erga rem amatam afficietur et simul erga illum alterum, Per Coroll. Pro . 15. hujus, cui propterea Per ProP. 25. huius quod re amata delectatur, inVidebit. P. E. ID.

SCHOL. Hoc odium erga rem amatam Invidiae junctum Zelotypia vocat ur, quae proinde nihil aliud est, quam animi fluctuatio orta ex Amore, et odio simul, concomitante idea alterius, cui invidetur. Praeterea hoc Odium erga rem amatam majus erit Pro ratione Laetitiae, qua Zelotypus ex re taproco rei amatae Amore solebat affici et etiam pro ratione assectus, quo erga illum, quem sibi rem amatam jungere imaginatur, assectus erat. Nam si eum oderat, eo ipso rem amatam Per Pro . 24. huius odio

habebit, quia ipsam id, quod ipso odio habet, Laetitia afficere imaginatur ; et etiam jer CorOlL ProP. 15. huius) eX eo , quod rei amatae imaginem imagini

ejus, quem odit, jungere cogitur, quae ratio plexumque locum habet in Amore erga foeminam; qui enim imaginatur mulierem, quam amat, alteri sese Prostituere, non solum ex eo , quod ipsius appetitus

coercetur, con tri stabitur ; sed etiam, quia rei amatae imaginem pudendis et excrementis alterius jungere cogitur, eandem aVersatur; ad quod deniquo accedit, quod Zelotypus non eodem vultu, quem res amata ei praebere soIebat, ab eadem excipiatur, qua etiam de causa amans contristatur, ut jam ostem

dama

PROPOs. XXXVI. Qui rei, qua semel delectatus est, recordatur , cu it eadem cum iisdem Potiri circiamstantiiS, ac cum Primo visa delectatus est. s

213쪽

DE AFFECTI BUS.

DRΜoNsΥR. Quicquidi homo simul cum re quae ipsum delectavit, Vidit, id omne iner Pro . 35. hujus erit per accidens Laetitiae Causa ; adeoqui Per Pro . 23. huius) omni eo simul cum re, fi*3Jquae ipsum delectavit, potiri cupier, sive re cum omnibus iisdem circumstantiis potiri cupiet, ac cum Primo eadem delectatus est. sse. E. D.

Collo Laeta Si itaque unam eX iis circumstantiis deficere compererit, amans contristabitur. DEΜONSTR. Νam quatenUS aliquam circum

stantiam deficere comperit, eatenus aliquid imaginatur, quod eius rei existentiam secludit. Cum autem ejus rei sive circumstantiae PCr Pro . Praec. sit Prae amo Ie cupiduS; ergo, sPer Pro . I9. huius quatenus eandem deficere imaginatur, contristabitur. E. D. ScHon. Haec Tristitia, quatenus absentiam ejus, quod amamus, respicit, Desiderium Vocatur. Pnovos. XXXVII. Cu iditras, quae Prae Tristitia vel Laetitia, Praeque odio Nel Amore Oritur, eo est maior, quo ectus maior est. DEMONsΥR. Tristitia hominis agendi poteritiam iner Sches. μορ. 11. huius minuit, Vel coe cet L hoc est, Ῥer PrOP. 27. huiuS) cODatum, quo homo in suo Esse perseverare conatur, minuit, Vel coercet; adeoque Per μορ. 5. hriar s) huic conatuit est contraria; et uuicquid homo Tristitia assectus: Conatur, est Trinitiam amovere. At smer Tristitiae DefDr.ὶ quo Tristitia major est, eo majori parti homi- iis amendi potentiae necesse est opponi; ergo quo

major Tristitia est, eo majore agendi potentia CONR-bitur contra homo Tristisiam amovcre, hoc est, Per Schol. Pror'. 0. linius) eo majore cupiditate , sive appetitu conabitur Tristitiam amovere. Deinde quoniam Laetitia r per idem Schol. Pro . I 1. hi tuo ho

linis agendi potentiam auget, vel juvat, facile ea-

214쪽

1 6sdem via demon stia tur, quod homo, Laetitia assectus, nihil aliud cupit, quam earadem conservare, id que eo majore Cupiditate, quo Laetitia major eritis ἶβJ Denique, quoniam odium et Amor sunt ipsi Laetitiae, vel Tristitiae assectus, sequitur eodem modo, quod conatus, appetitus, siVe Cupiditas, quae prae odio, vel Amore oritur, major erit pro ratione odii et Amoris. p. E. D. V novos. XXXVIII. Si quis rem amatam odio habere ince erit, ita ut Amor Plarie ciboleatiar, eandem maiore odio , ex Parica Mya, Prosequetur, quamst ipsaru nianquam GmGUisset et eo maiori, quo Amor antea maior fueriat.

DΕΜoNsΥs. Nam si qui S rem, quam amat, odio habere incipit, Plures ejus appetitus coercentur, quam si eandem Don amavisset. Amor namque Laetitia est, Per cichol. Pro . 15. hiatuc quam homo, quantum potest Per P OP. 23. hulia S) Conservare conatur ; idque Per idem Schol.) Tem amatam, ut prae- sexitem, contemplarado, raudemque iner FrOP. 21ώhujus 3 Laetitia, quaDium Potest, ainciendo, qui quidem conatus Per Pr P. Praec ) eo est major, quo amor major est, ut et conatuS cinciendi, ut res amata ipsum contra amet. Uid. Pro . 55. hujus) At hi conatus Odio erga Tem Rmatam coercentur; Per Corsit. Pro . 15. et Per P OP. 25. hujuS) ergo amans Per Schol. PrOP. II. hujuS) hac etiam de causa Trissi itia afficietur et eo majori, quo Amor major fuerat, hoc est, praeter Tristitiam , quae odii fuit causa, alia eX eo oritur, quod rem amaVit; et consequenter majore Tristitiae assectu rem amatam con templabitur, lio ε est, Per Schol. ProP. IS. hiatias)majori odio prosequetur, quam si eandem non ama visset et eo majori, quo amor major fuerat. Q. E. D.

PROPos. XXXIX. Cui aliquem odio habet , ei

215쪽

DE AFFECTIBUS. Ium oriri timeat; et contra, qui aliquem aritat, ei eadem lege berae facere coriabitur.

DEΜONSΥR. Aliquem odio haboro est per sy ISchol. Pro . 15. hujus aliquem, ut Tristitiae causam, imaginari; adeoque Per Pro . 23. huius) is, qui utiquem odio habet, eundem amovere, Vel destruere conabitur. Sed si inde aliquid tristius, sive quod idem Est) majus malum sibi timeat, idque se vitare posse credit, non inferendo ei, quem odit, m3Irim, quod meditabatur, a malo inferendo Per ea ride ιμ P. 28. hujus y abstinere cupiet; idque Per Pro . 57. huiuS) majore conatu, qtiam quo tenebatur inferendi malum , qui propterea praevalebit, Ut volebamus. Secundae partis demonstratio eo deam modo procedit. Ergo qui aliquem odio habet et , Q. E. D. Scuo L. Per bonum hic intelligo omne genus Laetitiae et quicquid porro ad eandem conducit et praecipue id, quod desiderio, qualecunque illud sit, satisfacit. Per malum autem omne Tristitiae genus et praecipue id, quod desiderium frustratur. Supra enim cin Schol. Pro . s. huius) ostendimus, obs nihil cupere, quia id bonum esse judicamus, sed contra id bonum vocamus, quod cupimias; et consequenter id, quod aversamur, malum appellamuS; quare unusquisque ex suo a flectu judicat, seu aestimat, quid bonum, quid malum, quid melius, quid peius et quid denique optimum, quidve pessimum sit. Sic Avarus argenti copiam optimum , ejus autem ino-yiam pessimum judicat. Ambitiosus autem nihil aeque, ac Gloriam cupit et contra nihil aeque, ac 'udorem, reformidat. Invido deinde nihil jucundius, quam alterius infelicitas et nihil molestius,l quam aliena felicitas; ac sic unusquisque ex suo asse-s ctu rem aliquam bonam aut malam, utilem aut inutilem esse judicat. Caeterum hic astectos, quo homo ita disponitur, ut id, quod vult, Polit, Vel id, quod non vult, Velit, Timor, Vocatur, qui L a PsO-

216쪽

proinde nihil aliud est , quam metus, quateriuS Iis , mo tib eodem di Ponitiar, ad malum, quod futurum iudicat, minore et ita ridum. Vid. ProP. 28. hujus)Sed si malum, quod timet, Pudor sit, tum Timor appellatur Verecundia. Deniqui si Cupiditas malum futurum vitandi coercetur Timore alteriuS mali, ita δ' ut, quid potius velit, nesciat, tum metuS VOcatur Consternatio, praecipue si utrum que malum, quod

timetur, Ex maximis sit.

PnoPos, XL. qui se odio haleri tib aliquo imaginatur, nec se Milam odii causam illi dedise credit,

eundem odio contra habebit. DEΜONSTR. Oui aliquem odio affectum imaginatur, eo ipso etiam odio afficietur, Per Pro . 27. Luius) hoc est, Ῥer Schol. Pro . 15. Iιὶ uc Tristitia, concomitante idea causae externae. At ipse

'er Hypothe sno nullam hujus Tristitiae causam imaginatur praeter illum, qui ipsum odio habet; ergo ex hoc, quod se odio haberi ab aliquo imaginatur, Tristitia afficietur. concomitante idea ejus. qui ipsum odio habet, sive er idem Sohol. eundem odio habebit. Q. E. D. Sctio L. quod si se justam odii causam praebuisse imaginatur, tum Ῥer Pro . SO. huilis en eiusdem Schol in Pudore afficietur. Sed hoc Per Pro . 25. huius) raro contingit. Praeterea haec Odii reciprocatio oriri etiam potest eX eo, quod Od4um seqtiatur conatus malum inferendi ei, qui Odio habetur.

Per Pro . 59. huius Qui igitur se odio haberi ab

aliquo imaginatur, eundem alicujus mali sive Tristitiae causam imaginabitur; atque adeo Tristitia aia fici ρtur, seu Metu, CODCOmitante idea ejus, qui ipsum odio habet, tanquam causa, lioc est, odio contra afficietur, Ut supra. LOROLL. I. Qui, quem amat, Odio erga se affestum imaginatur, odio et Amore simul conflictabitur. Nam qMatenus imaginatur, ab eodem se odii haberi.

217쪽

haberi, determina tuc, dier Pro . Praeced. ad erandem contra odio habendum. At Per II othesin) ipsum nihilominus amat: ergo odio et Amore sinulconflictabitur. Conor L. II. Si aliquis imaginatur, ab ali- *βJquo, quem antea nullo assectu prosecutuS est, malum aliquod prae odio sibi illatum esso, statini idem

malum eidem referre conabitur.

DEMONSTR. Qui aliquem odio erga se assectum esse imaginatur, eum contra iner Praeced. Prol'. odio habebit et per Pro . 26. huius) id omne comminisci conabitur, quod eundem possit Tristitia afficere, atque id eidem Per Pro . 59. huius inferre studebit. At syer othe sum primum, quod huiusmodi imaginatur, est malum sibi illatum; ergo idem statim eidem inferre conabitur. Q. E. D.

SCHOL. Conatus malum inferendi ei, quem odismuS, Ira VOCatur ; Conatus autem malum nobis

illatum referendi Vindicta appellatur. Pnovos. XLI. Si quis tib aliquo se amari imα- ginatur, Nec se ullam ad id causam dediisse credit, quod Per CoxolL Prop. 15. et per Prop. 16. hujuS fieri potest) eundem contra amabit.

DEMONsΥn. Haec Propositio eadem via demonstratur , ac Praecedens. Cujus etiam Scholium vide. Sc HOL. Quod si se iustam Amoris causam Pra buisse crediderit, gloriabitur. Per Pro . So. huiuS cum eiusdem Schol. quod quidem Per PrOP. 25. IM-ius frequentius contingit et cujuS contrarium e V Dire diximus, quando aliquis ab aliquo se odio haberi imaginatur. Nide Schol. HOR. Praeced.) Porro hic reciprocus Amor et consequenter Per Pro . 59. huius conatus benefaciendi si, qui DOS amat, qui que Per eandem Prose. 59. huius) nobis benefaceraonatur, Gratia seu Gratitudo vocatur . atque adeo Pya-

218쪽

apparet, homines Ionge paratiores esse ad Vindi-Ctam, quam ad referendiam beneficium. COROLL. Qui ab eo, quem odio habet, se am DI VJ ri imaginatur. Odio et Amore simul conflictabitur. Quod eadem via, qua primum praecedentis

Coroll. demonstra Lur.

Scuo L. Quod si odium praevaIUerit, ei, a quo amatur, malum inferre conabitur, qui quidem assectus Crudelitas appellatur, praecipue si illum, qui amat, nullam odii communem causam praebuisse

creditur.

Ρnopos. XLII. Qui in aliquem, Amore, aut De Gloriae 3 notus, beneficium contialit, contri tibitur, s viderit , benesciuiu ingrato arrimo accol. DFΜΟNSΥR. Qui rem aliquam sibi similem

amat. Conatur, quantum potest, essicere, ut ab ipsa Contra ametur Per Pro . 55. huius). Qui igitur prae amore in aliquem beneficium contulit, id facit deiderio, quo terietur, ut contra ametur, hoc est, Per

μορ. 34. huius in spe Gloriae, sive Oer Schol. Pro . So. huius) Laetitiae; adeoque Per Pro . 1 a. huius

hanc Gloriae causam, quantum poteli, imaginari. sive ut actu existentem contemplari conabitur. At

per Hypothesn) aliud imaginatur, quod ejusdem

causae eRistentiam secludit: ergo siler ProP. 19. hu tu eo ipso contristabitur. Q. E. D. PROPOs. XLIII. Odium reci rOco odio augetur et Amore contra deleri Potest. DEMONSTR. Qui eum, quem odit, contra odio erga se assectum esse imaginatur, eo ipso Per Pro . 40. hujus) Douum Odium oritur , durante Per Hypothesn adhuc primo Sed si contra eundem

amore erga se asseclium esse imaginetur, qua tomis hOCirria matur, eaterrils Por Prop. 5Ο. hiatus) seipsunt cum Laetitia contemplatur et eatenus Per Pro . 29. η

219쪽

DE AFFECTIBUS.

16 huius) eidem placere conabitur, hoc est er Dyἶς'

AOP. 4 o. huiuo eatenus conatur ipsum Odio noti habere, nullaque Tristitia afficere; qui quidem co- Natus sper Pro . 57. huiuS J major, vel minor erit, Pro ratione affectuS, eX quo oritur; atque adeo si major fuerit illo, qui eX Odio oritur et quo rem, quam odit per Prop. 26 huius , Tristitia afficere conatur, ei praevalebit, et Odium ex animo delebit.

Q E. D.

PROPos. XLIV. Odium, quod Amore plane

vincitur, in Amorem transit s et Amor proPterea ma-j0r est, quam s Odium risu Praecessisset. .

sitionis 53. huius. Nam qui rem, quam odit, siVequam cum Tristitia contemplari solebat, amare incipit, eo ipso, quod amat, laetatur et huic Laetitiae, quam Amor involvit et ide Dyn. eius iri Schol. Prop. 15. huius) illa etiam accedit, quae ex eo oritur, quod conatus amovendi Tristitiam, quam odium involvit ut in Prop. 57. huius Ostendimus) prorsus iuvatur, concomitante idea ejus, quem odio habuit, tanquam

causa.

SCHOL. Quamvis res ita se habeat, nemo tamen conabitur rem aliquam odio habere, vel Tristitia affici, ut maiori hac Laetitia fruatur; hoc est, nemo spe damnum recuperandi, damnum sibi inferri Cupiet, nec aegrotare desiderabit spe convalescendi. Nam unusquisque suum Esse conservare, et Tristitiam, quantum potest, amovere semper conabitur Quod si contra concipi posset, hominem posse cupere aliquem odio habere, ut eum postea majori amore prosequatur, tum eundem odio habere semper desiderabit. Nam quo Odium majus fuerit, eo Amor erit major, atque adeo desiderabit semper, ut odium

magis rnagisque augeatur et eadem de causa homo magiS ao magis aegrotare conabitur, Ut majori Lae-

'isia ex restauranda valetudine postea fruatur; atque aue O

220쪽

adeo temper aegrotare conabitur, quod per Prop. huius est absurdum.

JJ J in rem sibi stirilem, quam amat, affectum esse

imagireatur, eum odio habebit. DEMONSTR. Nam res amata eum, qui ipsam odit, odio contra habet: 'er Pro . si o. huius) adeoque amans, qui aliquem imaginatur rem amatam odio habere, eo ipso rem amatam odio, hoc est, Mer Schol. Pro . 15. hi luc Tristitia assectam esse iiii ginatur et consequenter Per FrOP. 21. huiuo contristatur, idque concomitante idea eius , qui rem amatam odit, tanquam causa, hoc est, sPer Schol. Prop.

15. huius) ipsum odio habebit. Q. E. D. Pno Pos. XLVI. Si quis ab ialiquo cuiusdam classis si e nationis a sua diversae, Laetitia CelTristitia affectus fuerit, concomitante eius idea, sub

nomine unii erfati ciciffs vel Natioriis, tanquam causa r is non tantum ulcum, sed omnes eiusdem olaissis vel nationis a rabit, Cel odio habebit. DRΜoNSTR. Huius rei demonstratio patet ex Propositione 16. hujus Partis. PROPos. XLVIL Laetitia, quae eae eo oritur, quod scilicet rem, quam odimus, destrui, aut alio malo ossici imaginamur, imn Oritur absque ulla Gui- mi Trytitia. DEMONSTR. Patet eX Prop. 27. huius. Nam quatenus rem nobis similem Tristitia affici imaginamur, eaten HS Contristamur.

ScisoL. Potest haec Propositio etiam demonstrari ex Corollario Propositionis 17. PartiS M. Qu DeS enim rei recordamur, quamvis ipsa actu non exi- φ'-J stat, eandem tantum ut prBesentem contem Plamur, Corpusque eodem modo efficitur; quare qua- tonus rei memoria viget, eatenus homo determina

tur.

SEARCH

MENU NAVIGATION