장음표시 사용
251쪽
PRAEFATIO UIumanam impotentiam in moderandis et coFrcendiis ectibus SerNitutem voco ; homo enim assecti- ἴδο Jbus obnoxius sui juris non est, sed fortunae; in cujus Potestate ita est, ut saepe coactus si, quariquam meliora sibi iideat, deteriora tamen sequi. Hujut
rei causam et quid Praeterea assectus boni, vel mali habent , in hac Parte demonstrare Proy ui. Sed Gritequam inciPiam, Pauca de Perfectiorie eo im emPerfectione, deque bono et malo Praefari lubet. Qui rem tiliquam facere constituit, eamque Pem, fecit. rem fuam Perfectram esse, Mori taritum i se, bed etiam unusquisque, qui mentem Auctoris ritius o cris et scopum recte NOUerit, aut se Morrisse credi derit, dicet. Eae gr. s quis aliquod OPus quod fug- PONO Horidum esse Peractum) Niderit, riset eritque sco- um Aractoris illitis o eris esse domum aediscare, is
domum iu erfectam est e dicet, et coritra Perfectam, JUHulatque Ollus ad suem, quem ejus Auctor eidem are constituerat P Perductiam Niherit. Verum squis o us tiliquod Cideo, cujus simile nunquam iride-
252쪽
rat, nec mentem opificis novit, is sane scire non nos q*J terit , o usne illud Perfectum, an imPerfectumst. Atque haec videtur Prima fuisse horum vocabulorum fgnificatio. Sed Postquam homines ideas unia Ceriales formare et domuum, aedificiorum, turrium
et c. eaeem laria excogitare et alia rerum eaeen laria
aliis Praeferre incePerunt, factum est, uri MSquiS-rd Perfectum et Ocaret, quod cum uniυersali idea, quam ejusmodi rei formaverat, Uiderat conberiire, et id contra in erfectum, quod cum Conc ιο suo eae-erri lari minus cstiberi ire Nideret, quariquam ex OPyicis' sententia consummatiam Plane esset. Nec tilia Nidetur eje ratio, cur res Naturales etiam, cli/ae scilicet humana manu non sunt jactae, PerfectaS aut imPerfectas vulgo GPPellent ; fallent namque hominestam rerum Naturalium, quam rartificialium ideas for-uHibersatra, quas rerum et eludi exem laria habent et quas naturam squam nihil uiis alicujus fietis causa agere existimant) in diaeri credi ut, s bique eae-emPlaria Pro onere. Cum itaque aliqMid in Hiatura feri vident, quod cum conceριο exemPlami, quod rei ejusmodi habent, minus conυenit, ii iam naturam
ctam reliquisse, credunt. Videmus itaque homines consuevisse, res Maturales Perfectas aut imPerfectaS UOcarct, m&giS ex Praejudicio, Viaram ex earum Teria cognitiorie. Ostendimus enim in Primae Partis Pendice Naturam Pro ter siHem non agere ; a et er-rium namque illud et infinitum Eris, quod Deum seu Naturam a Aellamus, eadem, Vim existit, Ne custate agit. Eae qua enim niaturae Necessiti ite exi stit , eae eadem ii sum agere Ost dimus. Pro P. 16. , P. I. Ratio igitur seu causia, cur Deus. seu δε tura agit et cur existit, una ea demque est. Ut e
go Nullius finis causa existit, HialliuS etiam finis causi
ἔμ' sed ut eae te idi, sic et agendi Priuclytim vel finem habet nullum. Causa autem , quae fius dici
253쪽
dicitur, nihil est yraeter i urn humanum a petitum, quatenus is alicujus rei veluti Princi tum , seu cra bPrimaria consideratur. Eae. gr. cum dicimus habita
tionem caiisam fuisse finale /Phuius aut illius domus, nihil tum sane intelligimus cillud, quam quod homo
ex eo, quod vitae domesticae commoda imaginatus est, a Petitum habuit aedificandi domum. Quare habitatio, quatenus ut finalis causa corisderatum misit est yraeter hunc frigularem a Petitum, Vin re Nera causa est Usciens. Iluae ut Prima corasdeKatur, quia homines suorum a Pedituum causas commuHiterigyiorarit. Surit namque, ut jam sa e dixi, sua- MI ἰ quidem actionum et a Petituum conscii, sedigriari causarum, a quibus ad aliquid a Peteridum determinantur. Quod Praeterea Nulgo aiunt, IVaturam aliquando deficere, C et Peccare, resque onydr-fect GS Producere, Zyrter commenta Numero, de quia
cem Com aramus : et hac de crausa sui ra Desin. 6. P. A.) dixi me per realitatem et Perfectionem idem in telligere; solemus enim omnia Naturne indit idua ad: MUMm genuS, quod generalissimum a Pellatur, reUO- caret Nem e ad notionem entis, quae ad Ontrita absolute Naturae indiDidua Pertinet. Quatenus itaque Naturae indiMidua ad hoc genus revocamus et ad in- Dicem comparamias et tilia Alias entitatis seu reralita tiS, quam alia habere comi erimus, eatenus alia aliiS perfectiora esse dicimus et quatenus iisdem aliquid tribuimus, quod negationem iri volvit, ut termiHMS, friis, im otentia et c. eo tenus ipsa im evecta a Pel lam S, vilia Hostra ιι Mentem Hori aeque a s ρεξ Jciunt , cic illa, quae Perfecta Nocamus, et λιοδἰ quod
i sia Gliquid, quod suum si, de sciat, Nel quod
Peccauerit. Nihil enim naturae alicuiuS rei com- Petit,
254쪽
sae e bicientis jequitur, id necessario sit.
Bonum est malum quoa attinet, mIud etiam PosuiCum in rebus, in se scilicet cor deratis, indicari nec aliud sunt, praeter cogitandi modos, seu notio-ΠeS, quaS formamus ex eo, quod reS ad inNicem com-ParamuS. Nam uria eademque res Potest eodem tem ore bona et mala et etiam indisserens esse. Eae. . Musca bona est melancholico, mala lugenti surdo autem neque boria, Neque mala. Verum, quamvis se res ita habeat, Nobis tamen haec vocabula retinenda fiant t. Νam quia ideam hominis, tanquam naturae humariae eaeemPlar, quod intueamur, formare cui imias, HobiS ex usu erit, haec eadem υocabula es, quo dixi, seu retinere. Per bonum itaque in seqq. intelligam id, quod certo scimus me-
direm esse , exemPlar humariae Naturae, quod Nobis Pro OriimuS, magis magisque accedamuS Per malum crutem id, quod certo scimus in eclire, quominias idem eaeem lar referamus. Deinde homines perfectiores aut imPerfectiores dicemuS, quateriustiti hoc idem eaeem lar magis . aut mirius accedurit. Nam Prime ristaridum est, cum dico, aliquemia minore ad maiorem Pe sectioriem trari fre et coratra,
ne Mori intelligere, quod eae una essentia seu forma in aliam mutatur 6Equus riamqiae eae gr. tam defruitur, si tu hominem, quam s in injectιΠn mutetur sed quod eius agendi Potentiam, quaterius haec Per insus Maturam intestigitur, raugeri Cel minui conci Pimus. Denique Per Perfectionem in genere realita- δοβJ tem. uti dixi, intelligam, hoc est, rei cuius- alcurique e cntiam, quatenus certo modo ex tit et cye, ulratur, nulla i sus durationis habita ratione. Naut
nulla res singularis Potest ideo dici Perfectior, qui plus temporis in existendo PerseoeraLib; qui Pe r
255쪽
rurn du atio eae earum efferitia determinar nequie squarido quidem rerum e sentia Nullum certum et deis terminatum existendi temPus inNolυit; sed res quascunque, sve ea Perfectior st, sive minus, eadem Ni, qua existere incmit, seri er in existendo Perseverare Poterit, ita ut omnes has in re aequales sint. DEFINIT. I. Per bonum id intelligam, quod certo scimus nobis esse utile. II. Per malum autem id, quod certo scimus impedire, quo minus boni alicujus simus compotes.. De his praecedentem praefationem sub
finem. III. Res singulares voco contingentes, quate-mis, dum ad earum solam essentiam attendimus, nihil invenimus, quod earum existentiam necessario Ponat, vel quod ipsam necessario secludat. IV. Easdem res singulares voco possibiles, quatenus, dum ad causas, eX quibus produci debent, attendimus, nescimus, an ipsae determinatae sint ad easdem producendum. In Schol. 1. Prop. 55. p. 1. inter possibile et contingens nullam seci disserenitam, quia ibi non opus erat haec accurate disjtinguere. V. Per contrarios assectus in seqq. intelligam eos, qui hominem in diversum trahunt, quamvis eluia dem sint generis, ut luXurie, et avaritia, quae t δέ =J .amoris furit species ; nec natura sed per accidens sunt contrarii. I. Quid per assectum erga rem futuram, Prae sentem et praeteritum intelligam, eXplicui in Schol. 1. Et Q. Prop. IB. P. 5. quod Vide. Sed venit hic praeterea Dotandum, quod ut Ioci, sic eliam temporis distantiam non, nisi usque ad cer- tima quondam limitem, possuhius distincte imaginari ; hoc est, sicut omnia illa objecta , quae ultra du-
256쪽
Ceotos pedes a nobis distant, seu quorum distantia a loco, in quo sumus, illam superat, quam distincte imaginamur, aeque a nobis distare et perinde ac si in eodem plano essent, imaginari solemus ; sio etiam objecta, quorum existendi tempus longioxo a praesenti intervallo abesse imaginamur, quam quod distincte imaginari solemus, omnia aeque longe a praesenti distare imaginamur et ad unum quasi
VII. Per finem, cujus causa aliquid facimus, appetitum intelligo. VIII Per virtutem et potentiam idem intesti- po, hoc est Per P OP. T. P. S.) VirtuS, quatenus ad hominem refertur, est ipsa hominis essentia seu Datura, quηtenu8 potestatem fici bet, quaedam efficiendi, quae per solas ipsius naturae leges possunt intelligi. Ax1ΟΜΑ. Nulla res siti gularis in rerum natura ,datur, qua potentior et fortior non detur alia. Sed quacunque data datur alia potentior, a qua illa data potest destrui.
PROPOS. I. Nihil, quod idea falsa Mosativum
s*07J habet, tollitur Praesen tia veri, quateri HS Uerum. lDEMONSTR. Falsitas in sola privatione cognitionis, quam ideae in adaequatae involvunt, consistit, Per Pro . 5 u ) nec ipsae aliquid habent positivum, propter quod falsae dicuntur; Per Pro ,
55. P. 2,) sed contra, quatenus ad Deum referian. tur, verae sunt Per N OP. 52. P. u. . Si igitur id quod idea falla positivueta habet, praesentia veri, quatenus verum est, tolleretur, tolleretur ergo idea
vera a se ipsa, quod Ver Pro . - P. S. est absurdiari Ergo Nihil, quod idea etc. s. D.
SCHOL. Intelligitur haec Propositio clarius 2. Coroll. Prop. 16. P. Q. Nam imaginatio idea, quae magis Corporis humani praesentem constituti
257쪽
DE SERVITUTE HUMANA. Eosi nem, quam corporis externi naturam indicat, noni quidem distincte, sed confuse; unde fit, ut Mens
errare dicatur. ΚX. gr. Cum solem intuemur, eundem ducetitos circiter pedes a nobis distare imaginamur; in quo tamdiu fallimur, quamdiu veram ejus distantiam ignoramus. Cognita ejusdem distantia tollitur quidem error; sed non imaginatio, hoc est . id ea solis, quae ejusdem naturam eatenuS tantum explicat, quatenus Corpus ab eodem assiditur; adeoque, quamvis veram ejusdem distantiam noscamus, ipsum nihilominus prope nobis adesse imaginabimur. Nam ut in Schol. Prop. 55. p. a. diXimus, non ea de causa solem adeo propinquum imaginamur, quia ejus veram distantiam ignoramus; sed quia Μens eatenus magnitudinem solis concipit, quatenus Corpus ab eodem assicitur. Sic cum solis radii, aquae superficiei incidentes, ad nostros oculos reflectuntur, eundem perinde, ac si in aqua esset, imaginamur; tametsi verum ejus locum noverimus. Et sc reliquae imaginationes, quibus Mens fallitur, sive eae naturalem Corporis constitutionem, sive. quod eiusdem agendi potentiam augeri vel minui indicant, vero non sunt contrariae, nec ejusdem praesimila evanescunt. Fit quidem, cum falso ΓΦ ΤηJaliquod malum timemus, ut timor evanescat, audito vero nuntio; sed contra etiam fit, cum malum, quod, Certσventurum est, timemus, ut timor etiam evanescat, audito falso nuntio ; atque adeo imaginationeS non Praesentia Veri, quatenUS Verum, eVa Deiacunt; sed quia aliae occurrunt, iisi fortiores, quae rerum, quas imaginamur, praesentem existentiam secludunt, ut Prop. 17. B. Q. Ostendimus.
Naturae sumus ParS, quae per se absque aliis non
DEmONSTR. Nos tum pati dicimur, cum ali- in nobis oritur, cujus non nisi partialis sumus causa,
258쪽
EΤHICEs PARS IV. Roscausa, Per Desin. a. 5 P. hoc est, iner Desin. 1. P. 5. aliquid, quod ex solis Iegibus nostrae naturae deduci nequit. Patimur igitur, quatenus Naturaesumus pars, quae P ex se absque aliis nequit concipi. P. E. D. PROPos. III. Vis, qua homo in existendo Me severat, limitata est et a Potentia causarum eaeternarum in sinite su eratur. DEMONSΥR. Patet .eX Axiomate hujus. Nam dato homine datur aliquid aliud, puta A potentius et dato A datur deinde aliud, puta B, ipso A potentius et hoc in infinitum; ac proinde potentia hominis potentia alterius rei definitur et a potentia causarum externarum infinite superatur. Q E. D. PROPos. IV. Fieri non Potest, ut homo non DNaturae Pars et ut nullaS Possi Paci mutationes, nis,
quae per solam suam naturam Psorit intelligi, qua-rurnque adaequata si causa. ρ DΕΜoNsΥR. Potentia, qua res singulares et consequenter homo Tuum Esse conservat, est ipsa Dei, sive Naturae potentia Per Coroll. P OP. 24. P. 2. , non quatenus infinita est; sed quatenus per humanam actualem essentiam eXpIicari potest iner Pro . 7. P. 5.). Potentia itaque hominis, quatenus per ipsius actualem essentiam explicatur , pars est infinitae Dei seu Naturae potentiae, hoc est Per Pt OP. 54. V. 1.), essentiae. Quod erat primum. Deinde si fieri possit, ut homo nullas possit Pati mutationes, nisi, quae per solam ipsius hominis naturam possint intelligi, sequeretur Per Pro ., et G. P. 5 ut non possit peris Te, sed ut semper necessario eXisteret; atque hoc sequi deberet ex causa, cujus pruentia finita aut infi- lnita sit, nempe Vel eX sola hominis potentia, qui scilicet potis esset, ut a se removeret reliquas muta tioneS, quae a causis externis oriri possent; vel infinita Naturae Potentia , a qua omnia singularia ita di
259쪽
xigerentur, ut homo nullas alias posset pati mutatiora es, Dasi quae ipsius conservat oni ii semiiunt. At Primum Per PrOP Priaeced. ci US dernon iratio iani- Cebalici eis et ad Omries r ra frigulares GPyliciari potest est absurdum; ergo si fieri potest, ut homo nullas Pateretur mutationes, nisi quae per solam ipsius hominis naturam possent intelligi, et consequenter Iutit Din ostendirnus) ut semper necessario existeret, id sequi deberet ex Dei infinita potentiar et cons
quenter Per PrOP. 16. P. 1. eX necessitate divinae na- tutae, quatenus alicujus hominis idea assectus comsideratur, totius Naturae ordo, quatenus ipsa sub Extensionis et Cogitationis attributis concipitur, de-cluci deberet; atque adeo syer Pro . 21. P. Q.) seque
retur, ut homo esset infinitus, quod Per γ. Paria hujus De3nor striatioriis) est absu1 dum. Fieri itaque Nequit, ut homo ullas alias patiatur mutationes, nisi quarum ipse adaequata fit causa. Q. E. D. CORO . Hinc sequitur, hominem necessario
passionibus esse semper obnoxium, communemque diuturae ordinem sequi et eidem parere, Ieseque ei
dem, quantum rerum natura exigit, accommodare. PROPos. V. Vis et incremeritum cuiuSciarique
Pasionis, eiusque in eaeisendo Persei erantia non δ I
DEΜoNsTR. Passionis essentia non potest per solam nostram essentiam explicari Ῥer Duiri. I. et Q. P. S.), hoc est Per Pro . 7. P. S. , Passionis potentia definiri nequit potentia, qua in D Oitio Esse perseverare conamur; sed cui PrOP. 16. P u. Ostersum est)definiri necessario debet potentia cuuiae exitinae cum nostra comparata. Q. E. D.
260쪽
haereat. DEΜoNSTR. Vis et incrementiam cujuscunque
passionis, ejusque in existendo perseverantia definitur potentia causae externae cum Dostra Comparata ;
Per PrOR. Praec. adeoque er Frορ. 5. huius homianis potentiam superare potest etc. Q. E. L .PRoros. VIL Affectus nec coesrceri nec tolli Potest, niis Per Uectum contrarium et fortiorem sectu
DEΜONsΥn. Assectus, quatenus ad Μentem refertur, est idea, qua Mens majorem, Vel minorem sui corporis existendi vim, quam antea, affirmat Per generalem Asfectuum definitioriem, quae re eritur sub finem Tertiae Partis). Cum igitur Mens alis quo allectu conflictatur, Corpus afficitur simul assectione, qua ejus agendi potentia augetur vel mi-
fmJ Porro haec Corporis assectio Per Pro .
s. huius) vim a sua causa accipit perseverandi in suo Esse ; quae proinde nec coerceri, nec tolli potest, nisi a causa corporea wer μορ. 6. P. Q. , quae Corpus assiciat assectione tui contraria Per Pro . 5. P. S.) et fortiore Oer Misym. 1. huius atque adeo jer PrOP. 12. P. 2.) Μens afficitur idea assectionis fortioris et contrariae priori, hoc est Per generat. assectuum Desin. Mens assicietur assectu fortiori et contrario priori, qui scilicet prioris existentiam secludet Ve tollet; ac proinde affectus Deo tolli, nec coerceri potest, Disi per assectum contrarium et fortiorem.
COROLL. Asiaetus, quat nus ad Mentem refer tur, De C coerceri, nec tolli potest, nisi per . ideo Corporis affectrionis contrariae et fortioris ast ei Arie, qua patimur. Nam assectus, quo patimur, De