장음표시 사용
271쪽
ciperetur ergo per Desin. B. hujus) ipsa rei esseritia se ipsa prior, quod cui Per se notum est absurdum.
Ergo nulla virtus etc. P. B. D. COROLL. Conatus sese conservandi primum et unicum virtutis est fundamentum. Nam hoc principio nullum aliud potest prius concipi Per ProP. Praec.) si absque ipso Per Prop. 21. huius) nulla virtus potest concipi.
PROPOs XXXIII. Homo, quatenus rad aliquid meridurn determinatur ex eo , quod ideas habet inadis GequrataS, non Potest ab Iolute dici, ,eae virtute agere psea tantum, quatenuS ueterminatur eae eo , quod Iu-eelligit. DEMONSTR. Quatenus homo ad agendum deis terminatur ex eo, quod in adaequatas habet f*βηJideas, eatenus Per PrOP. 1. P. S. in patitur, hoc est, Per Desu. 1 et 2. P. 5.) aliquid agit, quod per solam ejus essentiam non potest percipi, hoc est C ex Deyin B. huius , quod ex ipsius virtute non sequitur. At quatenus ad aliquid agendum determinatur ex eo, quod intelligit, eatenus Per eandem PrOP 1. P 5 agit, hoo est syer Defn. 2. ρ 5. , aliquid agit, quod per solam ipsius essentiam percipitur, sive Per Dinn. B. huius) quod ex ipsius virtute adaequale sequitur. Q. E. D. PROPos. XXIV. Eae virtute ab Olute agere riiahil aliud in nobis est , quam eae ductu ratioritS Ggere, vivere. suum Elfe conservare haec tria idem riviscant) eae fundamento Proyrium utile quaerendia
DKΜONSTR. Ex virtute absolute agere, nihil est Oer Defia. 3 huiusin, quam erilegibuS Pro
quatenus intelligimus t er ProP. 5 P. 5 ).:6 ex virtute agere, nihil aliud in nobis est, quam ductu Tationis asexe, vivere, suum Esse coniurea
272쪽
Pnovos. XXV. Nemosuum Esse alterius rei cuimsa conje/Nare coriatur. DEMONSTB. Constris, quo Unaquaeque res in
si o Este perseverare conatur; sola ipsius rei essensia desii iii ix sper Pro T. P. S.) eaque sola data, non austiHm ex Hilerius rei esseima necessario sequutir Per Pr 'D. 6. ρ 5 Ut Ruusquisque suum Esu coriser vare L Detiar. Palet Praeterea lineo Ρropositi' ex CorolI Prop aa. hujus Partis. Nana si homo alterius rotCaula suum Esse sonser are conareturi tum res ill primum esset virtutis fundamentum ut Per se notum ,
PROPos. XXVI. Quicquid eae ratione C amiar nihil alιud est, quam intelligere; Nec meris, quate-MUS Wallone utitur, ciliud sbi utile' ese iudicat, nisi id, quod ad intelligentium condiacit. DEMONSTR. Conatus sese conservandi nihil est praeter ipsius rei esseritiam, MPer PrOP V. V. 5.) qude quatenus talis existit, vim habere concipitur ad pu severandum ni existendo Per Pro . G. V. 50, et ea agendum, quae ex data sua notura necessario sequuntur iviae Desn. Petitus iri Sclisia PTOP. 9. P. 5. Atrat otiis essentia nihil aliud est, quana Mens nostra, quatenus clare et distincte intelligit: vide eius Desn. in Q Schol. ProP 4 o. P ud. Ergo Per I OP P . . qui quid ea atione sonamur, nihil aliud est, quam intelligero. Deinde quoniam hic Mentis conatur Uo Men S, quatenus ratiocinatur, suum Esse con tur conservare, nihil aliud est, quam intelligere e Primam Partem huius) est ergo hic intelligenti co Datus Per Coroll. Prose a u. hiatuo primum et ticum Vritutis fundamentum, nec alicujus finis caiisa
273쪽
er Pro . 25. ii uitis) res tutelligEro obnubi ir; sed contra Mens, quate 3us ratiocinnur . nihil sibi bonum esse concipere poterit, nisi id, quod ad intelligendum conducit par Dissere. 1. huius). Q. E. D. PROPos. XXVII. Nihil terto scimus bonum. aut inatum este, nisi id ι quod ad inultigendi ni reΓera conducit', vel quod impedii Z Potest . quo ii unus intelligamus DAMONsvn. Mens ι quatenus ratiocinatur, n1hil aliud appetit, quam intelligere, nec aliud sib utile osse judicat, nisi id, quod ad intelligendum conducit per Pru Prraeo. . At Mens Per Pro . 41. et 45. p. g. cuius etiam Schoti et idὸ) rem 1m certitudinem non habet, nisi quatentis ideas habet adae. Γ β
quatenus ratiocinariirs ergo nihil certo scimus bonum esse. nisi id, quod ad iratelligetidum revera con
ducit; et contra id malum, quod impedire potest, quo minus intelligamus. s. n. D. PROPos. XXVIII. Summsi ι Mentis bonum es Dei cognitio, et summa mentis virtus Deum cognsis
DEMONS . Sumniinil, quod Mens intelligero poten, Deus est, hoc est , Per Desin. 6. P. 1 Ens absolute infinitum ot sine quo Per PrOP 15. P. 2- nihil esse, neque concipi potest ; adeoque Oer pro .u6. eι.27. hiatus) funimum Μemis utile , sive, Per fiet. 1ι huius) bonum est Dei cognitio. Deinde
Μeris, quatentis intelligit, eatenus tantum agit, Per 1. et ρ ι 5 3 et eatenus tan tuin Per Pro . 25. M botest absoluto dici, quod ex virtute agit. itur Mentis absohita virilis in t illigere. At sani quod Μeos intelligere potest. Deus est citio Demon bai ii iub) : Rrgo immis innama vir- est Deum intelligere, seu cOSuoicere. E. D.
274쪽
Pnosos. XXIX. Res quaecunque fragularli,eujus riatura a reo ira Prorsus e se diversa, nostram
vigendi Potentiam nec. iuNare, Nec coercere Potest etvibsolute res nulla Potest nobis bona, aut mala esse, nis commune aliquid nobiscum habeat.
DEΜoNSTR. Cujuscunque rei singularis et consequenter Per Coroll. PrOP 1 O. P. u. hominis potentia, qua eriistit et oporatur, non determinaturnili ab alia re singulari, Per ProP. 23. P. i. cujus natura Per P V. 6. P. Q.) per idem attributum debet intelligi, per quod natura humana Concipitur. NO- η stra igitux agendi potentia, quomodocunque
ea concipiatur, determinari et Consequenter iuvari, vel cogi ceri potest potentia alterius rei singularis, quae aliquid commune nobiscum habet et non potentia rei, CuiuS natura a nostra prorsus est diversa; en quia id bonum, aut malum vocamuS, RHOd causa est Laetitiae, aut Tristitiae, Per ProP. B. hujus hoc est, . Per cichol. PTOP. 11. P. 5.) quod nostram agendi potentiam auget Vel minuit, juvat veΙ cosir Cet; ergo reS, cuius DBtura a nostra prorsus est diversa , nobis neque bona , neque mala esse potest. Q. E. D. MIPnovos. XXX. Bes nulla Per id, quod cum nostra natiara commurae habet, ροι est esse mala; sed
quatenus Nobis mala est, eaten est nobis contriaria. DEΜONSTR. Id malum Vocamus, quod causa
est Tristitiae per Pro . 8 huius , hoc est Per eius
Dinn. quam vide in Schol. μορ 11. P. S. quod DO-Bram agendi potentiam minuit, Vel coercet. Si igitur res aliqua per id, quod nobiscum habet comis murie, nobis esset mala; posset ergo res id ipsum, quod nobiscum commune habet, minuere, Vel Coer- lcere, quod Per Pro P. 5.) est absurdum. Nulligitur res per id, quod no Discum commune habipotest nobis esse mala ; sed contra quatenus mala hoc est cui iam iam ostendimus , quatenus nostram
275쪽
agendi potentiem minuere, vel coercere potest, eate
nus Per Aoρ. S A. 5.) nobis est contraria. P E. D.
Pnovos. XXXI. suaterius res aliqua cum nostra natura conUenit , eatenus necessario bona es. DEMONSTR. Quatenus enim res aliqua cum nostra natura con Venit, Non Potest ber Prυ Praec. aste mala. Erit ergo neccssario vel bona, VeΙ indifforens. Si hoc ponatur, nempe, quod neque 'bona sit, neque mala; nihil ergo Per Axionι. 5. hujus) ex ipsius natura sequetur, quod nostri e nati rae conservationi inservit, hoc est Per myotheis i) , quod ipsius rei naturae Conservationi inservit; sed hoc est absurdiura Per Pro . 6 P 5.); erit ergo, quatenus cum nostra natura conVenit, necessario bona.
Cono . Hinc sequitur, quod, quo res aliqua magis cum nostra natura conVenit, eo nobis est uti-1ior, seu magis bona et contra quo res aliqua nobis est utilior, eatenuS cum nostra natura magiS Convenit. Nam quatenus cum nostra Dcttura non convenit, exit necelsario a nostra natura diversa vel eidom contraria. Si diversa, tum Oer PrOP. 29. huius neque bona, neque mala esse Poterit; si autem contrais via, erit ergo etiam ei contraria, quae cum nostrat natura convenat, hoc est Per PrOP. Praeced.), con- tratia botio, seu mala. Nihil igitur . nisi quatenus cum nostra natura conVenit, potest esse bonum, atque adeo, quo res aliqua magis cum nostra natura
276쪽
ΕΥΗIcΕs Pans IV. 24 cpiare homines , quatenus passionibus sunt obnoxii, non possunt dici, quod natura conveniant. V E D. Scito L. Res etiam per se patet ; qui enim ait,
album et nigrum in eo solummodo convenire, quod neutrum sit rubrum; is absolute assirmat album et nigrum nulla in re convenire. Sic etiam si quis ait, lapidem et hominem in hoc tantum convenire, quod Diorque sit finitus, impotens, vel quod ex necessi- 337 tate suae naturae non existit vel denique quod a potentia causarum externarum indefinite lapseratur; is omnino affirmat, lapidem et hominem nulla in re convenire; quae enim in sola negatione, sive in eo, quod non babent, conVeniunt, ea revera nulla
pos' unt, quatenus assectibus. qui Pisissiones sent, conflictantur et eatenus etiam unus idemque homo varius est et inconstanS. . DEMONSTR. Affectuum natura seu essentia
non potest per sol am nostram essentiam, seu nati ram explicari; Per Desin. 1. et q. P. 5 J sed potentia,
hoc est , Oer PrOP. T. P. 5. natura causarum externarum, Cum nostra comparata. definiri debet; unde fit, ut uniuscujusque assectus tot species dentur, quot sunt species objectorum, a quibus assicimur; vide PrOP. 56. P 5.) et ut holriines ab uno, eodemque obiecto diversimode assiciantur; vide Pro . 51. P. 3.) atque eatenus natura disci operii et dotiique ursinus idem que homo ches eniri derri Pron. 51. P. 3. erga idem objectum diversimode assiciatur, atque eatenus varius sit etc. Q. E. D. PROPos. XXXIV. Quatenus homines assectibus,
qui Practiones sunt, conflictantur, Aossunt invicem
esse contrariti DEMON si R. Homo, ex. gr. Petrus, potest εGausa, ut Pauliis contristetur, propterea quod ali-
277쪽
Ea , DE sERvITVTR HUMANA. quid habet simile rei, quam Paulus odit ; Per ProP. 16. P. 5. Vel propterea quod Petrus solus re aliqua Potitur, quam ipse Paulus etiam amat, Nide ProP. 52. P. I. cum ejusdem Schol.) vel ob alias causas; harum PraeciPuas vide in Schol. Pro . 55. V. 5. atque adeo inde fiet, Per De . 7. ecl.) ut Pau- Ius Petrum odio habeat et consequenter facile fiet, Per μορ. 4O P. S. curn ejus Schol. ut Petrus Pau. Ium contra odio 'habeat, atque adeo er Proρ. ἴδ' 59. P. 50 ut inVicem malum inferre conentur, hoc, iner ProP. So. hujus) ut invicem sint contrarii. At affectus Tristitiae semper passio est; Per Pro . 59. P. S.) ergo homines, quatenus conflictantur assecti-bas, qui passiones sunt, possunt invicem esse contrarii. p. E. D. ScHOL. Dixi, quod Paulus odio Petrum habeat, quia imaginatur, id eundem possidere , quod ipse Paulus etiam amat; unde prima fronte videtur sequi, quod hi duo ex eo, quod idem amant et con sequenter ex eo, quod natura conveniunt, sibi invicem damno sint; atque adeo , si hoc verum est, falsae essent Propositio 3o. et 31. hujus Partis. Sed si
Tem aequa lar ce examinare Velimus, haec omnia OnVenire omnino vid bimus. Nam hi duo non sunt invicem molesti, quatenus natura conVeniunt,
hoc est, quatenus uterqtie idem amat; sed quatenus ab invicem discrepant. Nam quatenus uterque idem amat, eo ipso utriusque amor fovetur, Per PrsP. 51, V. 50 hoc est, Per Dyn. 6. assecl.) eo ipso utriuiaque Laetitia fovetur. Ouare Ionge abest, ut, quatenus idem amant et natura conveniunt, inVicem mo-Jesti sint. Sed hujus rei causa, ut dixi, nulla alia
est, quam quia natura discrepare supponuntur. SVP Ponimus namgue Petrum ideam habere rei amataeam possessae et Paulum contra id eam rei amata damissae. Unde sit, ut hic Tristitia et ille contra Laetitia assiciatur a atque eatenus invicem contrarii sint.
278쪽
226 ETHICΕs PAns IV. Et ad hunc modum ostendere facile possumus reliquas odii causas ab hoc solo pendere, quod homines natura discrepant et non ab eo, in quo conve
Pnovos. XXXV. Quaterius homines eae ducturationis Niet urit, eatenuS taritum Natura semPer necυ- scit is coriSeriturit. DEMONSo. Quatenus homines assectibus, qui passiones sunt, conflictantur, possunt esse natura
tum agere dicuntur, quatenus eae ductu rationis vivunt, Oer P ορ. 5. y. 5.) atque adeo quicquid ex humana natura, quatenus ratone definitiar, sequi-
lux, id sper De lin. 2. p. 5.) per solam h Umansm Daturam , tanqaiam per proximam suum causam, debet intelligi. Sed quia unusquilque ex suae Daturae legibus id appetit, quod bonum, et id amovere Conatur, quod malum esse judicat Oer Prop. 19. huius); et cum praeterea id, quod ex dictamine rationis bonum, aut malum esse judicamus, necessario bonum, aut malum sit. Der Prop. 41. p. a. ; ergo homines, aquatenus ex dia Ctu retionis VIVunt, eateDHS tantum ea necessario agitant, quac hia manae naturae et conse uquenter unicuique homini Decessario bona sunt, hoc est, sper Coroll. Prv. 51. hiatuS) quae cum natura Iuniuscujuique hominis conveni utit; atque adeo homines etiam ititer se, quatenus eX ductu rationis via dVunt, necessario semper cori Veniunt. O. E. D. COROLL. I. Nihil singulare in rerum natura datur, quod homini 1it utilius, quam homo, qui ex ductu rationis vivit. Nam id homini utilissimum eli, quod cum sua Datura maxime conVenit, per
Coroll. Prop. 51. huius hoc est, ut per se notum
homo. At homo ex legibus suae naturae absolute lagat, quando ex ductu rationis Vivit, per Desin. g ap. 5 et eatenus tantum cum natura alterius homi
279쪽
ms necessario semper conVenit sper Prop. praeced. ; ergo homini nihil inter res singulares utilius datur quam homo etc. Q. E. D. Cono LL. II. Cum maxime u squisque homo suum sibi utile quaerit, tum maxime homines sunt sibi invicem utiles. Nam quo magis unusquisque
suum utile quaerit et se conservaro conatur, Eo I RIgis virtute praeditus est, per Prop. uo. huius) si vuquod idem est,' rer Desin 8. huius) eo maiore Potentia praeditus est ad agendum ex suae naturae legi, bus, hoc est, sper Prop. 5. p. 5) ad vivendum ex ductu rationis. At homines tum maxime natura conveniunt, cum ex ductu rationis vivunt; per Pro . prseced.) ergo per praec. COrOIl. tum maxime homi-nsis erunt sibi invicem utiles , cum maxime unuS-
quisque suum utile sibi quaerit. Q. E. D. SCHOL. Quae modo ostendimus, ipsa etiam O 'RJ
eXperientia quotidie tot tamque luculentis tessimo Diis testatur, ut omnibus fere in ore sit: hominem l homini Deum esse. Fit tamen raro, ut homines ex ductu rationis vivant; sed cum iis ita compara tum est, ut plerumque invidi atque invicem mole- sti sint. At nihilominus vitam solitariam ViX tranSigere queunt, ita ut plerisque illa definitio, quod
homo sit animal sociale, valde arriserit; et reverares ita se habet, ut ex hominum communi societate multo plura commoda oriantur, quam damna. B deant igitur, quantum Velint , res humanas Satyrici, easque detestentur TheoIogi, et laudent, qua D tum possunt, Melancholici vitam incultam et agrestem, hominesque contemnant et admirentur bruta ; e perientur tamen homines mutuo auxilio ea, qUias sibi parare et non Diliquae ubique imminent, , Quod multo praestabia magis dignum, lioni i-
unctis viribus pericula, vitare posse; ut jam taceam lius sit et cognitione nos r
280쪽
m, quam bruIorum facta contemplari. sed da his alias prolitatu8. Psovos. XXXVI. Summiam bonum eorum, qui Virtutem jectantur, Omyribus commune est, eoque OmHeS Geque gaudere ps furit.
DEMONSTR. Ex virtute agere est ex ductu rationis agere, per Prop. 24. huius et quicquid eta ratione conamur ngere, est intelligere; er Prop. 26. I iiii S J atque adeo sper Prox. 23. huiuo summum bonum eorum , qui Virtutem sectantur, est Deum cognoscere, hoo est, Oer Prop. 47. p. 2. eiusdem Schol ) bonum, quod omnibus hominibus commune est et ab Omnibus hominibus, quatenus ejus den,
sunt naturae, possideri aeque potest. Q. E. D. SCHOL. Si quis autem roget, quid si summum
honum eorum , qui virtutem sectantur, non esset omni bias commune g an non inde, ut supra svide
δ' j Prop. 34. huius) sequeretur, quod homines, qui
ex ductu rationis vivunt, hoc est, coer Prop. 55. huiuS) homines, quatenus natura conveniunt, essit invicem contrarii Z Ιs hoc sibi responsum habeat, non ex accidenti stid ex ipsa natura rationis oriri, ut homaois summum bonum omnibus sit commune, Mimirum, quia ex ipsa humana essentia, quatenus ratione definitur, deducitur; et quia homo nec esse, nec concipi posset, si potestatem non haberet gaudendi hoc summo bono. Pertinet namque spes P π.47. p. 2.) ad Mentis humanae essentiam, adaeq11atam habere cognitionem aeternae et infinitae essentiae Dei.
PROPos. XXXVII. Bonum, quod unusquisque, qui fectratur Cirtutem, sibi a petie. reliquis hominibus etiam Ct iet et eo magis , quo maiorem Dei habuerio d