장음표시 사용
331쪽
mus. ut patet ex Propositione G. I. et s. liuius Paris 4is. De Ammositate ad Metuin depotiendam eodem modo cogitandum est; enumeranda scilicet sunt etfa ope imaginanda communia vitae perinida et quomodo ani11 i pras setitia et fortitudinH optime vitali est funerari possunt. Sed notandi uti qiuod nobi, in. O di andis r olims cogitationibus et imaginibus semper attendendum est i sper Corolt P. O . 65. ρ et P OV. 69. V. 5 ad illa, quae in unaquaque re bona sunt, Ut sic semper ex Laetitiae assectu ad ag ndum detex-minemur. Ex gr. si quis videt, se nimis gloriam s Clarii de eius recto usu cogitet et in qu in finem sectaro da sit et quibus mediis acquiri posit; sed non de ris IIus ab usu et vanitate et hominis1u inconstantia, vol aliis hujusmodi, de quibus nemo, nisi ex animia prirudines, cogitat; talibus enim cogitationi-hus ambulosi se maxime afficiant, quando deas quendo honore , quem ambiunt , desperant; en
cum Iram evomunt. 1apientes videri volunt. Oila- Te certum est, eOS gloriae maxime esse cupidos , qui
de i psius ab usu et.mundi vanitat' minime clamant. Nic hoc ambiti odiS propritim, sed omnibUS commune est quibus fortuna esst adversa et animo impote0tes sunt. Nam pauper etiam avorus de abusu pectivi Reet divitum vitiis non cessat Ioqui; quo nihil at iidefficit. qnam se amictare et aliis Ostendere, se non tantum pauperia uin suηm, se , etiam stiolum divitias iniquo animo ferre. Sic etiam . qui male t*' Iab a m allia ex repsi sunt, nihil cogitant, quam d mulierum inconstuntia et sallaci animo rit reliquis e Turidnm decantatis vitiis, quae Om ia statim oblivioni tradunt, simulac ab amalia uerum recipiuntHr. Qui itaque suos assectus ei appetitus ex so lo Liberta-tatis amore moderari studet, is, quantum potest, Di
tetur , ViriliteS, arumque cauias Dos o Te et animum
gaudio, quod X eaxum Vera cognitione OrItur, in plere; at minime hominum vitia contumplari, hominesqtie obtrectare et lassa libertatis specie gaudere.
332쪽
DβΜONsTR. Quo enim imago , seu assectus ad Plures reS refertur, eo plures dantur causae, a quinus excitari et foveri potest, quas omnes Mens Fer Dothel in ex ipi' affectu simul contemplatur; atque adeo assectus eo frequensior est, seu saepius vi-gε t et sPer ProP. B. butuS Mentem. magis occupat.
PROPOs. XII. Rerum imagines faciliui imaginibMS, quae ad reS referiantur, quas clare et dytiu, ete intelligimus , juriguntur, quam αἰiis DEMONSTR. Res, quas clare et di si i Dcte intelligiltius, vel rerum communes proprietateS sunt, vel quae ex iis deducuntur, vide rationis Delim. ιri 2. S hol. PrOP. 4Ο. P. Q.) et consequenter saepius, Per ProP. Praec in nobis excitantur; adeoque faciis It is fiseri potest, ut res alias simul cum his. quam
clam atris contemplemur et Cousequenter per ProP.
U- 13. P. a.) ut facilius sum his, quam cum aliis jungantur. Q. E. D. PROPOs. XLII. quo imago aliqua Pluribus alii juri tu est , sue iM4 riget. UENIO STR. Nam, quo imago aliqua pluribus aliis juncia est, eo Per Pro . 18. P. 2 plures sidulaeda clur, a quibus excitari potest. Q. E. D PROPos. XIV. Mens efficere Potest, ut omne CorAsri4 ofectioue i jeu rerum imosino .sed Uci
333쪽
cere p0test, Per PrOP 15. P. 1 ut Omnes ad Dei ideam roferantur. Q. E. D, PROPos XV. qui se, suosque Uectus clare et distincte intelligit, Deum. Drusi et eo tuaSiS, quo se, fusaque adfectus magis intelligit. DRΜoNsTA Qui se, suosque affectus clare et distincte intelligit, laetatur , per Prop 55. P 5.) idque concomitante idea Dei; sper Pro . Praeced. atque adeo cyer G. AssectJ DVino Deum amat et rerearidem rationem) eo magis, quo se, suosque asso eius magis intelligit. Q. E. D. PROPos XVI. Hic ema Deum Amor Mentemmaaeime occuPare debet.
DFΜONsTR. Est enim hic Amor iunctus omni bus Corporis assectionibus, Per ProP. 14. hujuS J quibus omnibus fovetur; Per PrOR. 15. huiu5)atque adeo iner Prop. 11. huius) Μentem maxi Γῆ Ime occupare debet. Q. E D. PROPOs. XVII Deus e era est PQION m, nee ullo Laetitiae, aut Tristit e Uectu Gyscitur.
Telavuntur , verae sunt. Per Prose 52. P ad hoc est, Per DUin. 4. P. u. adaequatae; atque adeo Per ecl. gen De in ) Deus expers est passionum. Dein de Deus nἐque ad majorem, neque ad minorem Pe fectionem transire potest; Per u Coroll. 'OP. 2o
P. 1 ) a deoque Per 2 et 5. AFeci. Desina nullo Lamtitiae, neque Tristitiae affectu afficitur se E. DCOROLL. Deus proprie loquendo neminem amat,
neque odio habet. Nam Deus Per Pro . Praec.)nullo Laetitiae, neque Tristitiae affecto asscitur et consequenter Per 6. et 7. Amect Desino nominquiptiam ηmdt, neque Ossio listbet.
334쪽
que quatenus Deum contemplamur, eatenus agimus,
Per Pro . 5. P. S) et consequenter Per Frs . 59. p. 3 nulla potis dari Trifliata concomitante idea
Dei, hoc est, Ῥer feci. Desin.) nemo Deum odio habere potest. sp E. U.
CGBOLL. Amor erga Deum in odium verti nequiti Scuo L. At objici potest, quod, dum Dei momnium re rum causam intelligimus, eo ipso Deum IRAE' Tristitiae causam consideramus. Sed ad hoz respondeo, quod quatenus Tristitiae causas intelligis .mus, ea te miS Per Prol' 5. hujus) ipsa desinit esse passio, hoc est, Oer ProP. 59. P. S) eatenus desinitesIe Tristitia; atque adeo, quatenus Deum Tri sititias causam esse intelligimus , eatenus laetamur. PROPos. XIX Qui Deum amat, conari non potest , ut Deus furn contra amet. DΕΜoNsTR. Si homo id conaretur, cuperet ergo, Per Corsit PrOP. II. hujus ut Deus, quem amat, non esset DeuS et Consequenter, Per Hro'. 39 P 5. contristari cuperet, quod Per Prop. 23.
5 μ. est absui dum. Ergo, qui Deum amat et P. RPnoros. XX. Hic erga Deum Amor, neque InDidiae, neque Zelotyyiae assectu inquinori Potest ;sed eo magis fovetur, quo Plures homines eodem
Amorisi Uinculo cum Deo junctos imaginamur. DEΜONSTR. Hic erga Deum Amori summum bonum est, quod ex dictamine rationis appetere pos
sumus, Per Pi P. 23. o. 4) et omnibus hominibus commune est Per ProP. 56. P. 4) et Omnes, ut eodem gaudeant, cupimuS; syer Pro . 57 Π ά) at
335쪽
Iari nequit, neque etiam Ner P OV. 18. hujus est
De in. Zelo 'iae, quam viae in SAEOL P ορ. 55. . 5. in Zelotypiae assectu; sed contra, Per Pro . 51. P. 5. eo maris foveri debet, quo plures homines eodem gaudere imaginamur. Q. E. D. ScHOL. Possumus hoc eodem modo ostenderct, nullum dari assectum qui huic Amori directe sit contrarios, a quo hic ipse Amor possit destrui ; shquo
adeo concludere possumus, hunc ergά Deum Amo-Tem omnium affectuum esse conflantissimum, 3'J nec, quatenus ad Corpus refertur, posse destrui, nisi cum ipso Corpore. Cuius autem naturae sit, quatenus ad solam Mentem refertur, postea videbimus. Atque his omnia affectuum remedia, sive id omne, quod Mens, in se sola considerata, ad verissus assectus potest, comprohendi; ex quibuS apparet, mentis in assectus potentiam aeonsistere P. In ipsa affectuum cognitione svide Sc lol. Prose. 4 huyusj. 11'In eo, quod assectus a cogitatione Causae externae, quam confuse imaginamur, separat Uide PrOP. Q. cum eodem Schol. et Pro . M hυjuso. ΙΙΙ'. In tem-POre, quo assectiones, quae ad res, quas intelligimus, referuntur, illas superant, quae ad res reie-Tuntur, quaS confuse. seu mutilate concipimus vide Prose I. huius b. IV0. In multitudine causarum, a quibus assectiones, quae ad rerum Commune, P o-Prietates, Vel aci Deum referuntur, foventur vide ProP 9. et 11. huyuS . VR. Denique in ordine, quo
mens suos assectus ordinare et ii vicem coo Cati Disce
potest Nide Schol. Pro . Io. et Pityu ex 'OP. 12 15. et 14. hujus . Sed ut haec Meritas in assecius potentia melius intelligatur, venit apprime Dotandum,qiaod affectus a nobis magni appullamur, qta arido
unius hominis assectum cum assectu alterius compa aram IS et unum magis, quam alium eodem allectu
336쪽
hominis assectus ad invicem comparam Us, eundemque uno assectu magis , quam alio assici, sive moveri Comperimus. Nam Mer Prose. 5. V. 4.) Vis cujuscun- qne assectus dofinitur potentia causae erit'rnae Cum nostra comparata. At Mentis potentia sola cognitione definitur; impotentia autem, seu passio a sola Cognitionis privatione, hoc est, ab eo, per quod
ideae dicuntur in adaequatae, aestimariar; eX quo sequitur, Mentem illam maxime pati, cuius moximam partem ideae in adaequatae constituunt, ita ut
magis per id, quod patitur, quam per id, quod agit,
dignoscatur; et illam contra maxime agere, cujus Inaximam partem ideae adaequatae conliituunt, ita ut, quamVis huic tot in adaequatae iduae, quam illi in sint, magis ta men per illas, quae humanae Virtuti imbuuntur, quam per has, quae humanam im- Potentiam arguunt. dignoscatur. Deinde notandum, animi aegritudines et infortunia potissiatum l*J J originem trahere ex Dimio Amore erga TUm,q ae multis variationibus est obnoxia et cujus nun- qarim compotes esse possumus. Nam nemo de re ulla, nili quam amat, sollicitus anxiuSve est, De que injuriae, suspiciones, inimicitiae etc. oriuntur, nisi ex Amore erga res, quarum nemo potest reVera
esse compos. Ex his itaque facile noncipimus, quid Clara et diluincta cognitio et praecipue tertium illud cognitionis genus, de quo Nivei Schol. Prop. 47. p. 2, cujus fundamentum est ipsa Dei cognitio, in Rsse ins potest, quos nempe, quatenus Palliones sunt, si non ab olute tollit, Nide Prop. 5. cum Schol. PLOP. R4 huius, saltem efficit, ut minimam Mentis partem consti niant nide Prop 14. hujus). Deinde Amorem
gignit erga rem immutabilem et aeternam, Uide P ορ. 15. hujus et cujus revera sum HS Compotes,
Uiue P O . 45. p. 2.) et propterea nullis vitiis, quae in cummuni Amore insunt, inquinari; sed qui sem-
337쪽
DE LIBERTATE HVΜANA. 23516. huius Iateque assicere. Atque his omnia, quaepiaesentem hanc vitam spectant, absolvi. Nam
quod in hujus Scholii principio dixi, me his paucis
omnia assectuum remedia amplerium esse, facile poterat uiuisquisque Videre, qui ad haec, quae in hoo Scholio diximus et simul ad Mentis, ejusque assectutim definitiones et denique ad Propositiones 1. et 5. Partis 5. attenderit. Tempus igitur jam est, ut ad il la transeam, quae ad mentis durationem sino relatione ad Corpus pertinent.
PROPOS. XXI. Mens Nihil imaginari potes,
neque rerum praeteritarum recordari, nisu duriante CO Ohe. DEMONsT . Μens actualem sui Corporis existentiam non exprimit, neque etiam Corporis allectiones, Ut ctctuales, concipit, nisi durante corpore, se, Corsit. Prop. 8. p. 2.) et consequenter sper Piop. 26. y 2. nullum Corpus, ut BCtu eXistenS, concipit, nisi durante suo Corpore, ac proinde nihil imaginari, Nide Imaginat. Desn. in Schol. Prop. 17. p. 2.) Deque rerum praeteritarum recordari pot- β' .st, niti durante Corpore Vide Desti. Memoriae in Schoc Prop. I 8. p. 2. b. Q. E. D. PROPOs. XXII. In Deo tamen datur necessario idea, quae hujus et illius Corporis humani es enistiam sub aeternitatis Decie e rimit.
DEMONSTR. Deus non tantum est causa hujus et ill1us Corporis humani existentiae, sed etiam ensentiae, cyer Proρ 25. p. 1.) quae Propterea per ipsam Dei essentiam necessario debet concipi, per Axιοπι. q. p. o.) idque aeterna quadam necessitate, per Prop. 16. A. 1.) qui quidem Conceptus necessario in Deo clari debet Aer Prop. S. A. 2.9. P. E. D. PROPOS. XXIII. MenS humana Hon potui cum Corpore absoluιe iastrui a seia ejus aliquιὰ remia ne quod aeternum tit.
338쪽
ptus, seu idea, quae Corporis humarii esseratiam e primit, xer Prom praec ) quae propterea aliquid necessario est, quod ad essentiam Metitis hiam anaopertinet per Prop. 15: y. Q.). Sed Menti humarias Dullam durationem, quae tempore definiri potest,
tribuimus, nisi quatenus Corporis actualem existen tiarn, quae per durationem explicatur et tempore
definiri potest, exprimit, hoc est, per Coroll. Prop. B. p. v ) ipsi durationem nori tribuimus, nisi durante Corpore. Cum tamen aliquid nihilominus sit id, quod aeterna quadam necessitate per ipsam Dei essentiam concipitur, sper P Ox. praec. exit necessario hoc aliquid, quod ad MentiS essentiam Pertinet, ae
lernum. Q. E D. Scu L. Est, uti diximus, haec idea, quae
Corporis essentiam sub specie aeternitEtis exprimit, certus cogitandi moduS. qtii ad Mentis essentiam Pertinet, quique necessario aeternus est. Nec tamen fieri potest, ut recordemur nos ante Corpus Uxstitisse, t
βψ quandoquidem nec in corpore ulla eius vestigia
dari, nec aeternitas sempore definiri, nec ullam ad tempus relationem habere potest. At D ihilominus senis timuS, experam ut que, DOS aeternos esse. Nam Mens
non minus res illas sentit, quas intelligendo conci- Pit, quam quas in memoria habet. Mentis enim oculi, quibus re3 videt, obseivatque, sunt i piae demonstrasiones. Quamvis itaque non ri cordemur nos ante Corpos exsi misit, seniamus tamen Mentesmnostram, quatenus CorporiS ess ritiam iub aeternitatis Ipecie involvit, aeternam esse Hi hanc eius existentiam tempore definiri, sive per durationem e plicari non posse. Mens igitur nostra eatenus tan-ttim potest dici durare, ejusque existentia certo tem- Pi, re definiri potest, qυatenus a Ct aalem Corporis lexistentiam 1nVolvit et eatenus tantum Potentiam
339쪽
habet rerum exissentiam tempore determinandI, Euxinque sub duratione concipiendi. Puopos. XXIV. pus magis res sui gulares intelligimus, eo magis Deum intelligimias.
DEMONSTR. Patet ex Coroll. Prop. 25 P. I. Pnovos. XXV. Summus mentis conatus, summaque virtus est reo intelligere tertio cognitionis
DΕΜoNsΥR Tertium cognitionis genus pros dit ab adaequata idea quorundam Dei attributorum ad adaequatam cognitionem essentiae rerum; bide hiatus Desin. in se Sobol. PrOP. 4O. P. a.) et quo magi 'hoc modo res intelligimus, eo magis Per Pro . Praec. Deum intelligimus, ac proinde yer 'OP. 23.
P. 4.) summa mentis Virtus, hoc est, Per Desui. B. μ 4.) mentis potentia, seu natura, sive Per PrOP. . P 50 summus conatus est res intelligere tertio coingnitionis genere. Q. E. ID. PROPOS. XXVI. quo aselior est ad rest tertio cognitionis genere intelligendum , eo ma- ί ram Ais cuPit, res eodem hoc cognitionis genere intelligere. DRΜΟNSTR. Patet. Nam quatenus concipi- mus Mentem aptam esse ad res hoc cogDitionis genere intelligendum, eatenus eandem determinatam. concipimus ad res eodem cognitionis genere intelli,
gendum et consequenter, ,er 1. Asfeci. Desu. quo Mens ad hoc aptior est, eo magis hoc cupit. Q. E. D. Pnopos. XXVII. Eae hoc tertio cognitionis genere summa, quae dari Potest, Mentis acquiescentia
340쪽
EΤΗIcΕs PARs V. hujus) adeoque qui res hoc cognitionis genere cognoscit, is adsumi nam humanam perfectionem transit, et consequenter, ,ex Q. Afeci. Don.) summa Laetitia asscitur, idque s Per Prν ii 5. P. 2 concomitante idea sui, suaeque virtutis, ac proinde Peru5. AFeci. Defn.) eX hoc cognitionis genere summa, quae dari potest , oritur acquiescuntia. - E. D. Pnosos. XXVIII. Conatus, seu cu iditas cognoscendi res. tertio CograitioniS geriere, oriri Hon ροι- est eae Primo; at quidem eae secundo cognitionis
DΕΜoNsTR. Haec Propositio per se patet. Nam qiiicquid clare et distincte inteIliginius i id vel per ῆβ se , vel per aliud, quod per se concipitur , Intelligimus , hoc est , ideae, quae in nobis clarae et
distinctae sunt, sive quae ad tertium cognitio nas gentis referuntur, Uide Q. Sc hoc PrOP 4o. P. u. non possunt sequi ex ideis mutilatis et confusis, quae per idem Schol.) ad primum cognitionis genus referuntur; sed ex id eis adaequatis, sive Per idem Schol ex secundo et tertio Cognitionis genere; ac proinde ber 1. feci. Desiui) Cupiditas cognoscendi res tertio cognitioniS genere non Potest oriri ex primo ; at quidem eri secundo. E. D.
Pnopos XXIX. quicquid Mens sub oecie a
ternitatis itineingit, id eae es Hori intelligit, quoa CONPOriS Praueratem actualem existentirem concmit; sed ex eo, quod Coryoria esienιιam conciριι Iub JAecie
DEMONsΥR. Quatenus Mens praesentem sui corporis ex stetitiam Concipit, eaterrit S durationem concipii, quae tempore determinari poti si et eatenus tantum potentiam habet concipiendi res cum relatio, ne ad tempus Per PMO . 21. hujuS et PrOP. 26. P. 2.). At uel Amitas per cluia raon mi explicari nequit Per Desin. 5. p. 1 . eo illsuS e liciatiOno. Ergo Mens eate.