장음표시 사용
341쪽
t eris ima aeterna est DE LIBERTATE HUMANAnus potestatem non habet concipiendi res sub specio eternitatis; sed quia de natura rationis est, res sub specie aeternitatis concipere, cper Q. Coroll. Pro . . u. et ad Mentis naturam etiam pertinet, Corporis essentiam sub specie aeternitatis concipere, Per FrOP. 25. huiuS et praeter haec duo nihil aliud ad Mentis essentiam pertinet Per ProP. 15. V 2). Ergo haec potentia concipiendi res sub specie aeternitatis ad Mentem non pertinet, nisi quatenus Corporison ritiam sub specie aeternitatis consipit. E. D.
HOL. ReS duobus modis a nobis ut actuaIes concipiuntur, Vel quatenus easdem cum xyatibnoad certum tempus et Iocum existere, vel quatenus ipsas in Deo contineri et eX naturae divinae necessitato consequi concipimus. Quae autem hoc secundo Γῆβ Imodo ut verae seu realeS concipiuntur, cassub aeternitatis specie concipimuS et earum ideae aeternam
et infinitam Dei essentiam inVoIvunt , ut Propositione 45. Partis a. ostendimus, cujus etiam Scholium vide. PROPO a. XXX. meris nostra, quatenus Ie est Cormus sub aeterri itatis lyecie cognoscit, eate us Dei
cognitionem necessario habet, scitque se in Deo esso
et Per Deum concilii. DEHONSTR. Aeternitas est ipsa Dei essentia,' quatenus haec necessariam involvit existentiam syer Desin. B. p. 1. . Res igitur sub specie aeteriaitatis Concipere, est res concipere, quatenus per Dei esseritiam, ut entia realia, concipiuntur, sive quatenus per Dei essentiam involvunt emistentiam; adeoque Mens nostra, quatenus se et Coryas sub specie aeter , nitatis concipit, eatenus Dei cognitionem necessa-xio habet, scitque etc. Q. E. D. PROPos. XXXI. Tertium cognitionis genus peri- formali causa, uuateri s
342쪽
aeterna est; adeoque per Pro Priaec. quatenus aeterna B, Dei habet cognitionem , quae quidem cognitio est iu cessario adaequata, Per Pro 46. P. Q . ac proinde Mens, quatenus aeterna est, ad illa omnia cognoscendum ess apta , quae ex data hac Dei cogniatione consequi po ssunt, Per Pro . 4o a ) hoc est, ad res tertio cognitionis genere cognoscendum, idehu itis Desu. in st. Schol. PrOP. 4O. P. a ) Cujus. Pi G pterea Mons, ber Defri. a. P. 5 ) quatenus aeterna est, causa est adaequata, seu formalis. E. D. Scuo L. Ouo igitur unusqiusque hoc cognitio P ψJ nis genere plus pollet, eo melius sui et Dii Conicius est , hoc est , eo est perfectior et beatior, quod auhuc clarius ex seqq. patebit. Sed hic notandum, quod, tametsi jam certi sumus, Mentem aeternanu Esse, quatenus res sub aeternitatis specie concipit, nos tamen. ut ea. quae ostendere Volumus, faciliussi plicoitur et melius intelligantiar, ipsam, tanquam jam inciperet Esse et res Iub aeternitatis specie in relligere iam inciperet, considerabinius, tu huc usque fecimus ; quod nobis, absque ullo erroris periculo sapere licet , modo nobis cautio sit nihil concludere,
nisi ex pexspicuis praemissis. Pnoros. XXXI1. uuicquid indelligimus tertio
cognitioriis genere, eo delecta1nur et quidem conco-anitante idea Dei, tanquam cauV . DEΜONsTR. Ex hoc cognitionis genere summa, quae dari potest, Mentis acquiescentia, hoc est, sper as Asfeci. Desin.) Laetitia oritur, eaque concomitante idea sui, Aer PrOA. 27. huiMS et cori-
343쪽
sequenter Per Pro . 3o. huius concomitante etiar idea Dci, tanquam causa. sse. E. D. COROLL. Ex tertio cognitionis genere oritur nec ssario Amor Dei intesticitialis. Nam ex hoc cognitionis genere oritur Per Prop. Praec. Laetitia concomitante idea Dei, tanquam causa, hoc est. dier6. A feci. Desin.) Amor Dei, non quatenus ipsum ut praesentem imaginamur; Per Pro . 29. huius)sed quatenus Deum aeternum Esset intelligimus et Iioc est, quod amorem Dei Intelluetualem voco. Psopos . XXXIII Amor Dei indellectualis, qui eae tertio cognitioriis genere oritur , est aeternus. DBΜoNsn n. Τertium enim cognitionis genus, per Prop. 51. huius et AxiοΠι. 5. p. est aeter- β7Jnum; adeoque Per idem MiOΠι. P. a.) Amor, qui
ex eodem Oritur, est etiam necessario aeternus.
si E. D. scitot. Quamvis hio erga Deum Amor principium non habuerit, cyer Pro . Praec.) habet tamen omnes Amoris perfectiones, perinde ac si ortus filis.set, sicut in Coroll. Prop. praec. itfinximus Nec ulla hic est disserentia, nisi quod Μetus easdem has perfectiones, quas eidem jum accedere finximus, aeternas habuerit, idque concomitante idea Dei tanquam causa aeterna. Quod si Laetitia in transitione ad majorem perfectionem consistit, beatitudo satiein eo consistere debet, quod Mens ipsa perfectione sit praedata. Pnovos. XXXIV. Mens non niis durante eompore obnoxια est Uectibus, qui ad Massonea refe-
DΕΜONsili. Imaginatio est idea, qua Mens
344쪽
Corporis humani praesentem Constitutionem, quam rei eXternae Daturam indicat er 2 Coroll. Pro . 1 G.
P. 2.). Est igitur assectus Oer geri. A feci. Desu
imaginatio, quatenus Corporis praeseratem constitutionem indicat s acque adeo Per Pro . 21. huius mens Don Citii durante corpore obnoxia est affectibus qui ad passiones referuntur. O. E. D. Cono 1 L. Hi no sequitur nullum Amorem praeter Amorem intellectualem esse aeternum. Sc Hot..Si ad hominum communem Opinionem attendamus, videbimus, eos suae Μentis aeternitatis esse quidem conscios, sed ipsos eandem cum duratio- ne confundere, eamque imaginationi, seu memoriae tribuere, quam Post mortem rem anuis
Pnovos. XXXV. Deus se infum Amore in teli
cruali in senito amat DEΜoNsΥn. Deus est absolute infinitus, re Desu. 6 P. 1. hoc est, syer Desin. 6. P. Q.) Dei natura gaudet infinita perfectione, idque Per PrOP. 5. P Q. Concomitante idea sui, hoc est, Ῥer ProP. 11. et Mictur. 1. P. 1.) idea suae causae et hoc est, quod in CorolI. Prop. 52. hujus Amorem intellectualem esse diximus. Pnosos. XXXVI. Mentis Hinor inteIIectualis
erga Deum est i se Dei Amor, quo Deus se tuum
amat, non quatenus infinitias est y sed quatenus Pere entiam humanae mentis, si Pecie ciecernitatis Conisederatam, e licari Potest, hoc est, mentis erga Deiam Amor intellectualis Para est infiniti amori3, quo
345쪽
DκΜoNsTR. Hic Μentis Amor ad Μentis actiones referri debet, Rer Coroll. PrsP. 52. huius et Per Pro . S. P. S.) qui proinde actio est, qua ΜΗns Ie4psam contemplatur, concomitante idea Dei tanquam causa, Per VrOP. 52. huius et eius Coroll) hoc est, syer Coroll. Prose di 25. P. 1. et COTOll. Pro . II. P. a ) actio, qua Deus, quatenus per Μentem lin-manam explicari potest, seipsum contemplatur, Con-eomitante idea sui; atque adeo er μορ. Praec hic
Mentis Amor pars est infiniti amoris, quo Deus seipsum amat. Q E. D.
COROLL. Hinc sequitur, quod Deus, quatenus seipsum amat, homines amat et Consequentre quod amor Dei erga homines et Mentis erga Deum
Amox intellectualis unum et idem sit. ScHOL. Ex his elare intelligsmus, qua in R Isalus nostra seu beatitudo, seu Libertas consistitinempe in constant1 et aeterno erga Deum Amore,
sive in Amore Dei erga homines. Atque hic Amor, seu beatitudo in Sacris codicibus Gloria appellatur, nec immerito. Nam sive hic Amor ad Deum referatur, sive ad Μentem, recte animi acquiescentia, quae revera a Gloria, Per 25. et Io. ΛF. Desin.) non distinguitur, appellari potest. Nam quatenus ad Deiani Tefertur, est Per μορ. 55. hujusJ Laetitia liceat hoc adhuc vocabulo uti) concomitante idea sui, ut et quatenus ad Mentem refertur Per Pro . 27. hujuS). Deinde quia nostrae Mentis essentia in sola cognitione consistit', cujus Principium et fundameutum Deus est Per ProP. 15. P. T . et Schol. PrOP. 47. V. B.)οῦ hinc perspicuum nobis fit. quomodo ex qua ratioue
Mens nostra secundum essentiam et existentiam eX natura divina sequatur et continuo a Deo pendeat; quod hic notare operae pretium duxi, ut hoc eNem-PIO Ostenderem, quantum verum singularium cognitio
346쪽
tio quam intuitivam, si ve tertii generis appellava, vide u. 5chol ProP s o. V Q.) Polleat, potiorque sit cognitioneta universali, quam secundi generis esse dixi Nam quamvis in prima Parte generaliter ostenderim , Omnia et consequenter Mentem etiam hu- na riam a Dco secundum essentiam et existentiam pendere; illa tamen demonstratio, tametsi legitimast et ex ra dubitationis aleam posita, noti ita tamen mentem nostram asscit, quam quando id ipsi in ex ipsa essetitia rei cujuscimque singularis, quam 'Deo pendere dicimus, concluditur Puosos. XXXVII. Νihil in natura datur, quoahuic amori intellectuali sit contrarium, sve quod ii suiu ρο διι tollere
DEΜ0NsTR. Hic intellectualis Amor ex Mentis natura necessario sequitur, quatenus ipsa, ut aeterna veritas , per Dei naturam consideratur Per P OP. 35. et 29 hujus). si quid ergo daretur, quod huic Amori esset contrarium, id contrarium esset Vero et consequen ex id, quod hunc Amorem Possetf-qVJ oilli re, efficeret, ut id, quod verum est, fausum esset, quod ut Per se notum) est absurdum. Eringo nibit in natura datur etc. q. si D.
SCHOL Partis Quartae Axioma res singulares τ' Picit, quatenus cum relatione ad certum tempus et locum considerantur, cle quo neminem dubitare exedo Pno Pos. XXXVIII. Ouo Pluresi res securido eo tertio cogitui nis cenere MenS intelligit, eo minus
ipso ob o lectimus, qui mali sunt, Patitur et mortem.
347쪽
DE LIBERTATE IIVMANA.. 'es cognoscit secundo et tertio cognitionis genere, eo major ejus pars rem'net , syer P OP. 29. et 25.
huius et consequenter, Per P OP. Praec.) eo misior eius pars non tangitur ab assecti bys, qui nos rhe naturae sunt contrarii, hoc est, yer Pr . 5O. y 4 )qui mali sunt quo itaque Μens plures res secundo et tertio cognitionis genere intestigit, eo major ejus pars illaesa manet et consequen*ex minus ab assecti-hus patitur etc. Q. E. L . ScΗΟΣ Hinc intelligimus id, quod in Schol. Pro P 59 p 4. attigi et quod in hac Parte explicare
Promisi ; nempe, quod mors eo minus est nOXis, quo Mentis clara et distincta cognitio major est et Consequenter, quo MonS magis Deum amat. Deinde, qhaia sper Proμ. 27. huiuo ex tertio cognitionis genere summa, quae dari potest, oritur acquiescentia, hinc tequitur Μentem humanam pol Ie ejus Da turae esse, ut id, quod eius cum corpore perire ostendimus, et ide Prop. 21. huius) in respectu ad id, quod ipsius remanet, nullius fit momenti. ded de his mota prolixius. PROPos. XXXIX. qui Corytis ad plurima Gytum habet, is mentem habet , cuius maxima par s
DEΜONSTR. Qui Corpus ad plurima aghny dum aptum habet, is mitiime affectibus 'qui mali sunt, conflictatur, Ver Prop. 58 33. 4o hoc est, si erP v. 5O. p. 4 assectibus, qui naturae nostrae sunt
Contrarii, atque adeo sper Prop. 1O. huius) potesta temhabet ordinandi et concatenandi Corporis affectiones secundum ordinem ad intellectum, et Co sequenteressiciendi, yer Prop. 14 ius) ut omnes Corporis affectiones ad Dei ideam referaritur, ex quo fift Frop. 15. huius) uv erga Deum assiciatur Amore, qui
348쪽
Aer Pro'. 16. huius ) Μentis maximam partem occuis
Pare, sive constituere debet, ac proinde per Pron. 85. huius) Mentem habet, cujus maXima I pars est aeterna. Q. E. D. ScΠoL. Quia Corpora humana ad pIurima apta sunt, non dubium est, quin eius naturae possint
esse, ut ad Mentes referantur, quae magnam sui et Dei habeant cogia itionem et quarum maxima, seu Praecipua parS est aeterna, atque adeo ut mortem
vix timeant. Sed ut haec clarius intelligantur, animis advertendum hic est, quod nos in continua viviis inus variatione et prout in melius, sive in pejus mutamur, eo felices, aut infelices dicimur. Qui enim eX infante, Vel puero in cadaver transit, infelix dicitur et contra id felicitati tribuitur, quod totum vitae spatium Mente sana in Corpore sano percurrere Potuerimus. Et revera qui Corpus habet, ut infans, vel puer, ad Daucissima aptum et maxime pendensa causis externis, Mentem habet, quae in se sola considerata nihil fere sui, nec Dei: nec rerum sit Conscia; et contra, qui Corpus habet ad plurima aptum, Μentem habet, quae in se sola considerata multum sui et Dei et rerum sit conscia. In hac vita igitur apprime conamur, ut Corpus infantiae in aliud,
quantum ejuS natura patitur, eiqlie conducit, mutetur, quod ad plurima aptum sit, quodque ad Mentem referatur, quae sui et Dei et rerum plurimum sit conscia; atque ita ut id omne, quod ad ipsius
memoriam, vel imaginationem refertur, in respe-
erat ad intellectum vix alicuius sit momenti, ut in Schol. Prop. Praeced. iam dixi. PROPos. XL. Quo unaquaeque res plus perfectionis habet, eo magis agit et minuspatitur et
contra, quo magia agit, eo perfectior est.
349쪽
DE LIBERTATE HVΜANA. 297 DKΜoN8TR. Quo unaquaeque res persectior est, eo plus habet realitatis, cper Mism. 6. p. 2.) et consequenter syer Prom 3. p. 5. cum eius Schol.) eo magis agit et mimis patitur ; quae quidem Demonis stratio inverso ordine eodem modo procedit, ex quo sequitur, iit res contra eo sit perfectior, quo magis
COROLL. Hinc sequitur, partem Μentas, quae remanet, quantacunque ea sit, perfectiorem esse re-J Iiqua. Nam pars Mentis aeterna, per P sy. 25. 29.
huius est intellectus, per quem solum nos agere dicimur; per Prop. 5. p. 5 illa autem , quam perire ostendimus, est ipsa imaginatio, per P sy. 21. hujus per quam solam dicimur pati; syer Prop. 5. y 5. et gen. A feci. Desin ) atque adeo cyer Prop. praec. illa, quantacunque ea sit, hac est perfectior. p. E. D.
SCHOL. Haec sunt, quae de Μ. te, quatenus sine relatione ad Corporis existentiam consideratur, ostendere conssilueram t ex quibus et simul ex Prop. 21. P. 1. et aliis apparet, quod Mens nostra, quatemus intelligit, aeternus cogitandi modus sit, qui alio aeterno cogitandi modo determinatur et his iterum ab alio et sic in infinitum; ita ut omnes simul Dei aeternum et infinitum intellectum con- siluant.
PROPos. XLI. Quamvis nesciremus, mentem nostram aeternam esse, Pietatem tamen et Religi nem et Absolute omnia, quiae ad Arum ouatern et Generositatem referri ostendimu4 in quarta parte, pr
rna haberemuS. DEMONSTR. Primum et unicum virtutis, seu recte vivendi rationis fundamentum per Corolt
350쪽
rere. Ad illa autem determinandum, quae ratio utilia esse dictat, ' ullam rationem habuimus Mentis aeternitatis, quani denium in hac Quinta Parte f*q novimus. Vamvis igitur tum temporis ignoxa erimus, Mentem esse aeternam. illa tamen, quae ad Animosithtem et Generositatem referri ostendimus, prima habuimus a atque adeo, quamvis etiamnunc hoc ipsum ignoraremus, eadem tamen ratIO-nis praescripta prima haberemus. Q E. D.
Sc HOL. Communis vuIgi persti asio alia videtur esse. Nam plurique videntur credere, se eatenus liberos esse, quatenus libidini parere licet et eatenus de Iuo iure cedere, quatenus ex Iegis divinae praescripto Vivere tenentur. Pietas igitur et Religio ethbsolute omnia, quae ad animi Fortitudinem refe-Tuntur, Onera esse credunt, quae Post mortem deponere et pretium servitutis, nempe Pietatis et Re-ιigiotiis accipere sperant, nec hac spe sola ; sed etiam et praecipue metu, ne diris scilicet suppliciis post mortem Puniantur, inducuntur, ut ex legis divinae Praescripto, quantum eorum furi tenuitas et impotens animii , vivant; et nisi haec Spes et Metus hominibus inessent, et contra si crederent, menteSCum Corpore interire, nec restare miseris. Pietatis onere confectis, vivere Iongius, ad ingenium redi-xont et ex libidine omnia moderηri et fortunae potius, quam sibi parere, vellent. Quae mihi non minus absurda Videntur, quam si quis Propterea, quod non creuit, se posse bonis alimentis corpus
in aeternum nutrire, venenis potius et Iethliaris se exsaturare vellet; vel quia videt Mentem Don esse aeternam, seu immortalem, ideo amens mavult esse et sine ratione vivere: quae adeo abiurda sunt, ut vix recenseri mereantur. PROPOS.