Benedicti de Spinoza Opera quae supersunt omnia : iterum edenda curavit, praefationes, vitam auctoris, nec non notitias, quae ad historiam scriptorum pertinent

발행: 1802년

분량: 756페이지

출처: archive.org

분류: 철학

441쪽

dixi. iure permissum sit de Indicum rebus cognoscere, iudicare, et statuere. Nam certum est, quod Syndici multorum Patriciorum odium Vitare non poterunt, et plebi contra gratissimi semper erunt, cujus applaris iam , quantum ipsi etiam poterunt, aptare studebunt. Ouem in finem data occasione non ommitterat sententias contra leges fori prolatas revocare, et qUemCunque judicem eXaminare, et poenas ex iniquis sumere ; nihil enim hoc magis multitudinis animos movet. Nec obstat, quod similia exempla raro cora tingere possint; sed contra ma-Nime prode sit. Nam, praeterquam quod illa Civitas prave constituta sit, ubi quotidie exempIa in delinquentes eduntur, Ut Cap. 5. Art. 2. Ostendimus il Ia profecto rarissima esse debent, fama quae maxime Celebrantur.

f. XLII. Qui in urbes veI provincias Pro

consules mittuntur, ex ordine Senatorio eligendie stent, quia Senatorum ossicium est de urbium munimenti S, aerario, militia, etc. curam habere. Sed qui in regiones aliquantulum remota8 mitter tur, Senatum frequentare non possent, et hac de causa

ii tantummodo ex ipso Senatu vocandi sunt, qui urbibus in patrio solo conditis destinaratur; at quoS

ad magis remota loca mittere volunt, eX iis eligendi sunt, quorum aetas a Senatorio gradu non abest. Sed neque hac ratione paci totius imperii satis cautum fore existimo, s1 nimirum urbes circumvicinde jure suffragii omnino prohibean 'ur, Disi adeo impotenteS Omnes sint, ut palam contemni possint, quod sane concipi nequit. Atque adeo necesse est, ut Urbes circum vicinae iure Civitatis donentiar, et eae unR- quaque Viginti, triginta, aut quadraginta nam numeruS Pro magnitudine urbis maior . aut minor esse debet) cives electi in Dii merum Patriciorum adscribantur, ex quibus tres, quatuor, aut qNinque quo

tarmis eligi debent, qui ex Senatu sint, et unus ad

442쪽

Proponsules in urbem, ex qua electi sunt, mittantur una cum Syndico.

9. XLIII. caeterum Iudices, in unaquaques' ''J urbs constituendi, ex Patriciis ejusdem urbis eligendi sunt. Sed de his non necesse iudico prolixius agere, quia ad singularis hujus imperii fundamenta non Pertinent.

g. XLIV. Qui in quocunque Concilio a Secretis sunt, et alii ejusmodi ministri , quia suffragii jus non habent, eligendi sunt ex plebe. Sed, quia

hi diuturna negotiorum tractatione maXimam, Texum agendarum notitiam habent, sit saepe, ut eorum consilio plus, quam par est, deferatur, et ut status totius imperii ab eorum directione maxime pendeat; quae res Hollandis exitio fuit. Nam id sine magna multorum optimorum invidia fieri nequit. Et sane dubitare non possuum S, quin Senatus, cujus Prudentia non a Sonatorum, sed ab administiorum consilio derivatur, maxime ab inertibus frequentetur, et hujus imperii conditio non multo melior erit, quam imperii Monarchici, quod pauci Regis Consiliarii regunt, de quo Vide Cap. 6. Art. 5. 6. et T. VerumenimVero imperium, prout recte, vel prave institutum fuerit, eo minus, aut magis erit huic malo obnoxium. Nam imperii libertas, quaei non satis firma habet fundamenta, nunquam sine periculo defenditur; quod Patricii ne subeant ministros gloriae cupidos ex plebe eligunt, qui povextentibus rebus', v elusi hostiae, caeduntul'd placandam eorum iram, qui libertati insidiantur

At ubi Iibertatis fundamevia satis firma sunt, ibPatricii ipsi ejusdem tui aiadae gloriam sibi expetunt

studentque , ut rerum agendarum prudentia aeorum tantummodo consilio derivetur : quae dii

in jaciendis hujus impexi iundari emis appri

443쪽

observavimus, Dempe ut plebs tam a consiliis, quama suffragiis ferendis arceretur: υid. Art. 3. et 4.Iι iis Caρ. Atque adeo ut suprema imperii potestas peries omnes Patrici OS; auctoritas autem penest Syndicos et Senatum, et jus denique Senatum convocandi, reSque, ad Communem salutem persinentes, penes CODsuleS, ex ipso Senatu electos,

esset. Quod si praeterea statuatur, ut qui a Secretis in Senatu, vel in aliis Conciliis est, in quatuor, aut quinque ad summum aDDOS eligatur , atque ei secundus, qui a Secretis in idem tempus designatus sit, adjungatur, qui interim laboris portem ferat; vel si in Senatu non unuS, sed plures a Se cretis sint , quorum alius his, alius aliis δ' ' Jnegotiis detinetur, nunquam fiet, ut administrorum potentia alicujus sit momenti. XLV. Aerarii Tribuni ex pIebe etiam eli gendi sunt, qui eius rationem non tantum Senatui, sed etiam Syndicis reddere teneantur. g. XLVI. Ad Beligionem quae spectant, satis prolixe 0stendimus in Tract. Theologico - Politico. Quaedam tamen tum omisimus, de quibus ibi non erat agendi locus. Nempe quod omnes Patricii ejusdem Religionis, simplicissimae scilicet, et ma- xime Catholicae, qualem in eodem Tractatu descripsimus, esse debeant. Nam apprime cavendum est, ne ipsi Patricii in sectas dividantur, et ne alii his ali1 aliis plus faveant, et deinde, ne superstitions capti libertatem subditis dicendi ea, quae sertiunt, adimere studeant. Deinde quamvis unicuique Iiber- tas dicendi ea, quae sentit, danda est, magni tamen conventus prohibendi sunt. Atque adeo iis, qui alii Beligioni addicti sunt, concedendum quidem est, tot, quot Velint, templa aedificare ; sed parvo, et i Certae cujusdam mensurae, et in locis aliquantulum, quae Patriae Re

ligioni

444쪽

TRACTAT. POLIT. CAP. VIII.

Iigioni dicantur , multum refert , Ut magna et sumptuosa sint, et ut praecipuo ipsius cultui solis

Patriciis vel Senatoribus mamus admovere liceat, atque adeo ut solis Patriciis liceat baptiZare, matrimonituri consecrare, manu S imponere, et absolute ut templorum veluti Sacerdotes, patriaeque Religionis vindices et interpreteS agnoscantur. Ad concion and una autem, et ecclesiae aerario, ejusque quo

tidianis negotiis administrandis aliqui ex plebe ab ipso Senatu eligendi sunt, qui SeDatus quasi vicarii

sitit, cui propterea rationem Omnium reddere tene,

antur.

g. XLVII. Atque haec IIIa sunt, quae hujus

imperii fundamenta spectant; quibus pauca alia minus quidem principalia, sed magni tamen momenti addam; nempe ut Patricii veste quadam seu habitu singulari, quo dignoscantur, incedant, et ut singulari quodam titulo salutentur, et unusquisque ex plebe iis loco cedat, et si aliquis Patricius hora a sua aliquo infortunio, quod vitari nequit, amiserit, idque liquido docere poterit, ut in integrum ex publicis bonis restituatur. Sed si contras' ''J constet, eundem largitate, fastu, ludo, scortis, etc. eadem consumpsisse, vel quod absoIute plus debet, quam est solvendo, ut dignitate cedat, et omni honor e officioque indignus habeatur. Qui enim seipsuria resque suas privatas regere nequit, multo mitius publicis consul exe Poterit,

g. XLV L Quos IeK iurare cogit, a periurio

multo magis cavebunt , si per salutem patriae et

libertatem, perqiue supremum Concilium, quam si per Deum iuvare jubeamur. Nam, qui per Deum jurat, privatum bonum interponit, cujus ille aestimator est: at qui iureiurando Iibertatem patriaequa salutem in xponit, is rex commune omnium bonum,

445쪽

DE AM8ΤOCRATIA. 393euius il Ie aestimator Non est, iiirat, et, si peierat, eo ipse se patriae hostem declarat. g. XLIX. Academiae, quae sumptibus Rei p.

fundantur, non tam ad ingenia colenda, quam ad eadem coercenda instituuntur. Sed in libera Rep. tum scientiae et artes optime eXcolentur, s1 uilicuique veniam petenti concedatur publice docere, idque suis sumptibus, suaeque famae periculo. Sed haec, et similia ad alium locum reservo. Nam hic de iis solummodo agere constitueram, quae ad solum imperium Aristocraticum pertinent. C Λ P v T IX. I. I. Huc usque hoc imperium consideravimus, quatenuS ab una λIa urbe, quae totius imperii caput est, nomen habet. Tempus jam est, ut de eo agamus, quod plures urbes tenent, quodque ego praecedenti praeferendum existi in o. Sed Dintriusque disserentiam et praestantiam noscamus, singula praecedentis imperii fundamenta perlustrahimus, et, quae ab hoc aliena sunt, rejiciemus, et alia, quibus niti debeat, eorum loco iaciemus. g. II. Urbes itaque, quae Civitatis iure gaudent, ita conditae et munitae esse debent, ut unaquaeque sola sine reliquis subsistere quidem non possit; sed contra etiam, ut a reliquis deficere nequeat absque magno totius imperii detrimento; hoc enim modo semper unitae manebunt. At quae ita Constitutae sunt, ut nec se conservare, nec reliquis ''' formidini esse queant, eas sane non sui , sed reliqua, rum juris absolute sunt. IO. Praec. Cay. Aristocratici na

tura Ouae autem Art. 9. et

446쪽

tura deducuntur, ut et ratio numeri Patriciorum adnumerum multitudinis, et qualis eorum aetas, et

conditio esse debeat , qui Patricii sunt creandi. ita ut nulla circa haec oriri possit disserentia, sive imperium una, sive plures urbe8 teneant. At supremi Concilii alia hic debet esse ratio. Nam, s1 quae imperii Urbs supremo huic Concilio coDgregando destinaretur, illa revera ipsius imperii caput esset; atque adeo vel vices servandae essetit, vel ta is locus

huic Concilio esset designandus, qui Civitatis jusmon habeat, quique ad omneS aeque Pertineat.

Sed tam hoc, quam illud, ut dictu facile, ita factu dissicile est, ut scilicet tot hominum millia extra Urbes saepe ire, vel ut jam hoc, japi alio in loco

convenire debeant. f. IV. Verum in recte, quid in hac ro fieri oporteat, et qua ratione hujus imperii Concilia in stituenda sint, ex ipsius natura et conditione Concludere post mus, haec consideranda sunt, nemps quod unaquaequa Urbs tanto plus iuris, quam Vir Pri VatuS habeat, quanto viro privato potentior est Per Arb. 4. Call. 2. i et Consequenter Unaquaeque

jus imperii Urbs , Dide Art. 2. hujus CDP.) tantum juris intra moenia, seu sua se iurisdictionis limites habeat, quantum potest. Deinde quod omnes 1rbeS Iam ut confoederatae, sed ut urium imperium constituentes invicem sociatae et uia itae sint; sed ita, ut unaquaeque urbs tanto plus juris in imperi-Mm, quam reliquae obtineat, quanto reliquiS est Potentior; nam qui inter inaequales aequalitatem qu erit, absurdum quid quaerit. Cives quidem aequaleS merito aestimantur , quia Uniuscujusque Potentia cum potentia totius imperii comparata nullius est considerationis. At urbis cujuScunque Potentia magnam partem potentiae ipsius imperii sonstituit, et eo majorem. quo ipsa urbs major est; proinde omnes urbes aequales haberi nequeuDt.

' Sed

447쪽

Sed ut uniuscuiusque potentia, ita etiam eiusdem jus e* ipsius magnitudine aestina ari debet. Vincula vero , quibus adstringi debent, ut unum imperium Componant, apprime sunt Per Art. I. Cay. 4. f ''J

Senatus , et forum. Quomodo autem eae um-nes his vinculis ita copulandae sint, ut earumtamen unaquaeque sui juris, quantum fieri potest, maneat, breviter hic ostendana. 3. V. Nempe uniuscujusque urbis Patricios, qui pro magnitudine urbis et Art. 3. hujus Cay PlureS, aut pauciores esse debent, si amum in suam urbem ius habere concipio, eo sque in Concilio, quod illius urbis suprenuam est, summam habere potestatem urbem muniendi, ejusque moenia dilatandi, vectigalia imponendi, leges condendi et abrogandi, et Omnia absolute agendi, quae ad suae urbis conservationem et incrementum necessaria esse tu dicant. Ad communia autem imperii negotia tractam da Senatus creandus est, iis omnino conditionibus, quas in praeced. Cap. diximus; ita ut inter hiano Senatum, et illum nulla alia sit disserenxia, quam quod hic authoritatem etiam habeat dirimendi quaesiones, quae inter urbes oriri possunt. Nam hoc in hoc imperio, cujus nulla urbs caput est, non PQqtest, ut in illo, a supxemu Concilio si xi ride Ar

38. Praec. CGF. . cf. VI. Caeterum in hoo imperio supremum Concilium convocandum non est, nisi opus sit ipsum imperium reformare, vel in arduo aliquo nego tio , ad quod peragendum Senatores se impares esse

cxedent, atque adeo raro admodum fiet, ut omneSPatricii in Concilium vocentur. Nam praeCiPUUΠΑ supremi Concilii officium esse diximus Art. 17. Pr es Cap. leges condere et abrogare, et deinde imperii ministros eligere. At Ieges, sive communia totius

imperii jura, sin latque instituta sunt, immutari

448쪽

n on deberit. Ouod si tamen tempus et occasio ferat, ut novum aliquod ius insti tuendum sit, aut acri sta intum mutandum, potest prius de eodem quaestio in Senatu haberi, et postquam Senatus in eo Convera rit, tum deinde legati ad urbes ab ipso Senatu mi antur; qui uri ius cuius ire urbis Patricios Senatus sententiam doceant, et si denique major urbium pars dia sententiam Senatus iverit, ut tum ipsa rata maneat, alias irrita. Atque hic idem ordo in eligεndis ducibus exercitus et legatis in alia regna mittendis, ut circa decreta de bello inferendo , et pacis cotiditionibias acceptandis, tene-

-''J ri potest. Sed in reliquis imp strii ministris eligendis, quila ut in Art. 4. hujus Cap. ostendimus UNA quaeque urbs, quantum fieri potes , sui juris

manere debct, et in imperio tanto plus juris obtinere, quanto resiquis e si iam tentior, hic lordo necessario servandus est. Nempe, Senatores a Patriciis linius iijusque urbis eligendi sunt ; videIicet linius urbis Patricii in silo Concilio certum SenatOxiam numerum ex suis Civibus collegis eligerat, qui ad numeriam Patriciorum ejusdem urbis se habeat, ide Art. 3o. Praeced. CaP. ut I ad 12. Et quos primi, secundi, tertii, etc. ordinis esse volunt, designabunt; et sic reliquarum urbium Patricii pro magnitudine sui numeri plures paucioresve Senatores eligent, et in Ordines distribuent, in quot Senatum dividendum esse diximus et id. Art. 34.

Praeced. CGP. : quo fiet, ut in unoquoqiae Senatorum ordine pro magnitudine cujuscunque urbis plures paucioresve ejusdem Senatores reperiantiar. At ordinum praesides , eorumque Vicarii, quorum Du

merus minor est urbium numero, a Senatu eXCOII

fulibus electis sorte eligendi sunt. In Iudicibus Praeterea supremis imperii eligendis idem ordo vetinendus est, scilicet tit uniuscuiusque urbis Patricii ex suis collogis pro magDitudine sui numeri plinyeS aut Pauciores Iudices eIiganti Atque adeo fiet,

449쪽

DE ARIsTO BATI ut ima quaeque urbs in eligendis ministris sui iuris quantum fiexi potest, fit, et ue UM. quaeque quo potentior est, eo etiam plus iuris tam in Senatu, quam in foro obtineat; posito scilicet, quod Senatus et fori ordo in decernendis imperii rebus, et quaestionibus dirimendis talis omnino sit, qualem Art. 35. et 34. Praec. Cap. descripsimus. g. VH. Cohortium deinde Duces, et militiae Τribuni e Patriciis etiam eligendi sunt. Nam quia

nequum est, ut unaquaeque urbs pro ratione suaε magnitudini S certum militum numerum ad comis munem tolius imperii securitatem conducere tenea tur, aequum etiam est, ut e Patriciis uniuscujusquo urbis pro numero legionum, quas alore tenentur,

tot tribunos , duces, signifero S etc. eligere liceat, quot ad illam militiae partem, quam imperio suppeditant, orditiandam requiruntur. I. VIII. Vectigalia nulla etiam a Senatu subditis imponenda; sed ad sumptus, qui ad De- '''Jgotia publica peragenda ex Senatus decreto requi-xuntur, non subditi, sed urbes ipsae ab ipso Senatu ad censum vocandae sunt, ita ut unaquaeque urbs pro ratione suae magnitudinis sumptuum partem majorem, Vel minorem ferre debeat; quam quidem partem ejusdem urbis Patricii a suis Urbanis ea, qua Velint, via eXigent, eos scilicet Vel ad censum trahendo, Vel, quod multo aequius est, iisdem vectigalia imponendo. g. IX. Porro quamvis omnes hujus imporii

urbes maritimae non sint, nec Senatores eX 'solis urbibus maritimis vocentur, possunt tamen iisdem eadem emolumenta decerni, quae Art. 31. Praec.

Cap. diximus; quem in finem pro imperii constitutione media eXcogitari poterunt, quibus urbos invicem a mas c utentur. Caetexum reliqua ad

450쪽

1M eTΑΤ. Potii. ca P. IX. geri litum, et forum , et absolute ad universum imperium spectantia, quae in praec. Cap. tradidi, huic etiam imperio applicanda sunt. Atque adeo videmus, quod in imperio ; quod plures urbes tenent, non necesse sit , supremo Concilio convocando certum tempus aut Iocum designare. At Senatui et foro Iocus dicandus est in pago, vel in urbe, qua suffra

gii ius non habet. Sed ad illa , quae ad singulas

urbes spectant , revertori X. ordo supremi Concilii unius urbis in ligendis urbis et impexit ministris, et in rebus decernendis idem ille, quem Art. a T. et 36. Prae Cap. tradidi, esse debet. Nam eΗdem hic, quam illic, est ratio. Deinde Syn dicorum Concilium huic sub ordinandum est, quod ad urbis Concilium se habeat, ut illud Syn dicorum praeced. Cap. ad Concilium totius imperii, et cujus ossicium intra limiles jurisdictionis urbis idem etiam sit, iisdemque emolumentis gaudeat Quod si urbs, et consequenter Patriciorum numerus adeo exi uus fuerit . ut

Non nisi iunum , aut duos Syndicos creare possit, qui duo Concilium facere nequeunt, tum Syndicis in cognitionibus pro re nata Judices a supremo iurbis Concilio designandi sunt, vel quaestio ad supremiam Syndicorum Concilium deferenda. Nam ex unaquaque urbe aliqui etiam ex Syndicis in locum, tibi Senatus residet, mittendi 'sunt ι qui prospiciant, iit jura universi imperii ira violata serventur, quique in Senatu absque jure suffragii sedeant. XIι Urbium Consules a patriciis setiam eiusdem urbis eligendi sunt l, qui velliti Senatum δ' ' illius urbis constituanti Horum autem munexum determinare non possum, nec etiam Decesse esse Oxistimo , quandoquidem ejusdem urbis negotia, quae magni ponderis sunt, a supremo ejusdem Cone illo, et, quae ad universum in a

ii spectant, a magno

SEARCH

MENU NAVIGATION