장음표시 사용
91쪽
DE DEO. Naturae, quae etiam necessario deberet existere; Ver μορ. T. adeoque darentur duae substantiae ejusdem attributi quod est absurdum. Per ErOP. 5. Existit ergo infinita. Q. E. D.
ScHOL. I. Cum finitum esse revera sit ex parte negatio et infinitum absoluta aflirmatio existeritiae alicuius naturae, sequitur ergo ex sola 7. Pro omnem subitantiam debere esse infinitam. Sciroi. IL Non dubito, quin omnibus, qui de rebus confuse judicant, nec res per primas suas causas noscere consueverunt, dissicile sit, demonstrationem 7. Pro . concipere; nimirum quia non distinguunt inter modificationes substantiarum et ipsas substantias, neque sciunt, quomodo res ProduCuntur. Unde fit, ut principium, quod reS naturales habere vident, substantiis assingant ; qui enim veras
Terum Carisas ignorant, omnia confundunt et fine ulla mentis repugnantia tam arbores, quam homines, loquentes fingunt et homines tam ex lapidibus, quam ex semine, formari et, quascunque formas in alias quascunque mutari, imaginantur. Sic etiam, qui naturam divinam Cum humana confundunt, facile Deo assectus humanos tribuunt, praesertim quam diu etiam ignorant, quomodo assectus in merite producuntur. Si autem homines ad naturam substan- fritiae attenderent, minime de veritate 7. Pro . dubita-xent ; imo haec Prop. omnibus axioma essΘt et inter
notiones Communω numeraretur. Nam per substantiam intelligerent id, quod in se est et per se concipitur, hoc est, id, cujus cognitio non indiget Cognitione alterius rei. Per modificationes autem id, quod in alio est et quarum conceptus a Conceptu rei, in qua sunt, formatur: quocirca modificationum non evisitentium veras ideas possumus habere; quanctoquidem , quamViS non existatit a tu eXtra iri telle-Ct'iri, earum tamen essentia ita in alio cotu prehenditur, ut per idem concipi possint. Vetum substan
92쪽
FΥΠICES PARs I. tiamm veritas oxtra intellcctum non est, nisi in seipss. quia per se concis iantur. Si quis ergo diceret, se claram et distinctam , hoc est, veram ideam substantiae lis bere et Nihilomitius dubitare, num talis subflantia existat, idem hercle esset, ac si diceret, se veram habere ideam et nihilominus dabitare, num falsa sit, ut satis attendenti fit manifestum); vel, si quis stat tiat, substantiam creari , simili statuit, ideam falsa a factam esse veram, quo sane nihil absiarclius coracpi potest adeoque fatendum neci sario est, sub-
sanitae existentiam, sicut ejus essenti8m , aeternam esso veritatem. Atque hinc alio modo concludere possumus 'non dari, nisi unicam, ejusdem naturae, quod hic ostendere, operae pretium esse duxi. Ut aiatem hoc ordine faciam, notandum est. Ι. Veram uni 1μo Ditisque rei definitionem nihil involvero nequo exprimere praeter rei di finitae naturam. Ex quo 1equitur hoo ΙΙ. nempe nullam desiti itionem certum aliquem numerum individuor iam in Volvere, Deque ese
primere . quandoquidem nihil aliud exprimit, quam naturam rei definitae. LX. gr. definitio triangul 1 nihil aliud exprimit, quam simplicem naturam triam guli ;at Dora certum aliquem triangulorum numerum III.
Notandum, dari necessario uniuscujusqtie rei existentiS certam aliquam causam, propter quam eXistit. IV. Denique notandum, hanc causam, propter quam aliqua res existit, vel debere contineri in ipsa natura
et definitione rei exissentis, nimirum quod ad i si/s naturam Pertinet eae stere o vel debere extra ipsarii dari. Eis positis sequitiar, quod, si in Datura certus aliqui S D merus individuorum exilitat, det, 'at necessario dari causa, cur illa individua et Cur non plura, 7 nec pauciora exili an L. Si ex. gr in rern m natura fluo homines eta istant q&OS, mrajoris Perfllicraitatis cratija, Iim ono simiai existere, Nec aliOS aritea IH Na
satis erit, sub scilicet rationem
reddamus, cur 2 o. homines eaestand) Causam natu acthumanae in genere ostendere, sed insuper necessu
93쪽
DE DEoo erit, causam Ostendere, cur non Plures, nec piticiores, qriam sto. existant; quandoquidem sydr ΙΙl. Notam 3 uniuscujusque debet necessario dari causa, cur existat. At haec causa Per Νotm ι IL et III ) non potest in ipsa natura humana contineri, quandoquidem vera hominis definitio numerum vicenaritim non involvit; adeoque Per Notam IV. in causa, Cur hi viginti homines, Oxistunt. et Consequenter Cur uDHS- quisque existit, debet necessario extra unumquemque dari et propterea absolute concludendum, omne id, cuius naturae plura individua existere possunt, debere necessario, ut existant, causam externam habere. Iam quoniam ad naturam substantiae Per jam ostensa in hoc Schol. pertinet existere, debet ejus desinitio necessariam existentiam involvere et consequentecox sola ejus definitione debet ipsius existentia concludi. At ex ipsius definitione sui jam ex Nota II. eo III. ostendimus) non potest sequi plurium substantiarum existentia, sequitur ergo ex ea necessario, unicam tantum ejusdem naturae existere, ut Propone
PROPOS. IX. Quo Plus realitatis, aut esse, uua quaeque reS habet, eo Plura attribrata i is comPetunt. DEMONSTR. Patet ex Desin. . PROPOS. X. Unumquodque unius sui, lantiae attributum Per je conci i debet. DEMONSTR. Attributum enim est id, quod intel- Iectus de substantia percipit, tanquam ejus essentiam
consiti tuens, er Desn. 4.) adeoque per D siri. 5. Per se concipi debet. s'. E. D. SCHOL. EX his apparet, quod, quamvis duo
attributa realiter distincta concipiantur, hoc est, unum sine ope alterius, Don p0ssumus talpen indUConcludere, ipsa duo entia, sive duas diversas sub-Hantias constituere; id enim est de natura substani unumnuodque ejus attributorum Per se Coor, quandoquidem omnia, quae habet, attributa
94쪽
ΕΤΗΙ Εs Pans Dbuta simul in ipsa semper fuerunt, nec unum ab alio produci potuit; sed unumquodque realitatem, sive
esse, substantiae exprimit. Longe ergo abest, ut absurdum sit, uni substantiae plura attributa tribuere; quin nihil iri natura clariuS, quam quod unum quodque ens sub aliquo attributo debeat concipi et, quo plus realitatis, aut esse habeat, eo plura attributa, quae et necessitatem , sive aeternitatem et infinitatem exprimunt, habeat; et consequenter nihil etiam clarius, quam quod ens absolute infinitum necessariosi dosiniendum sui Desin. 6. tradidimus) ens, quod confiat infinitis attributis, quoriam unumquodquctae ternam et infinitam certam essentiam exprimit. Si quis autem jam quaerit, ex quo ergo signo diversitatem Tubstantiarum poterimus dignoscere, legat sequentes Propositiones, quae ostendunt in rerum natura non, nisi unicam substantiam, existere, eam ψque absolute infinitam esse, quapropter id signum
PROPOS. XI. Deus, sive substantia eonstans
infinitis attributis, quorum uriumquodque aede Hamet in initam essentiam e rimit, necessario eaestit. DEMONSTR. Si negas, concipe, si fieri potest, Deum non existere. Ergo iner Axiom 7.) eius essentia non involvit existentiam. Atqui hoc er Pro ο- D. I.) est absurdum: Ergo Deus necessario existit.
Aliter. Cujuscunque rei assignari debet causa, seu ratio, tam Cur existit, quam cur non eXistit. EX. pr. si triangulus exissit, ratio seu causa dari debet, cur existit; si autem nota existit, ratio etiam, seu causa dari debet, quae impedit, quo minus existi ' sive quae ejus exilientiam tollat. Haec Nero rntio
seu causa, vel in natura rei contineri debet, vel extra ipsam. Ex. gr. rationem , cur circuluS quadratus non existat, ipsa ejus natura indicat; nimirquia contradictionem involvit. Cur autem
95쪽
substantia existat, rix sola etiam eius Natura sequitur, quae scilicet existentiam involvit. vide ProP. 7. Atratio, cur circulus, Vel triangulum eXistit, vel cur Non existit, ex eorum natura non sequitur, sed ex ordine uDiversae naturae corporeae; ex eo enim sequi
debet, vel jam triangulum necessario existere, vel impossibile esse, ut jam existat. Atque haec per se manifesta sunt. Ex quibus sequitur, id necessario
existere, cujus nulla ratio, nec causa datur, quae impedit, quo minus existri. Si itaque nulla ratio, nec causa dari possit, quae impedit, quo minus Deus existat, vel quae ejus existentiam tollat, Omnino concludendum est, eundem necessario existere. At si talis ratio, seu causa daretur, ea, vel in ipsa Dei natura, vel extra ipsam dari deberet, hoc est, in alia substantia alterius naturae. si ejusdem natura esset, eo ipso concederetur dari Deum. At substantia, quae alterius esset naturae, nihil cum Deo commune habere, Per Q. Pro adeoque neque ejus existentiam ponere, neque tollere posset. Cum igitur ratio, seu causa, quae divinum existentiam tollat, extra divinam naturam dari non possit, debebit
necessario dari, siquidem non existit, in ipsa ejus
natura, quae Propterea contradictionem involveret. Atque hoc de Ente absoluto infinito et sunmae perfecto affirmare, absurdum est; ergo Nec in Deo, nec extra Deum ulla causa, seu ratio datur, quae ejus
existentiam toIIat, ac proinde Deus necessario extitit. Q. E. D. liter. Posse non existere impotentia est et contra posse existere potentia est. ut Per se notiam). Silue id, qMod jam necessario existit, non nisi eri- inita sunt; sunt ergo eritia finita potentiora Eo tesolute infinito: atque hoc ut Per Je notum absurim est ; ergo vel nihil existit, vel Ens ab sol te in- tun, necessario etiam existit. Atqui nos, vel in
96쪽
Nid. Axiom. I. edi Pro . 7.) Ermo Ens absoluto in s nitum, hoc est Per Desin. 6.b Deus necessario existu. se. E. D. Scuo L. In hac ultima demonstratione Dei existen- δῆ riam a pomeriori ostendere volui, ut demonsi ratio
1acilius P rciperetur ; Non autem propterea, quod eKhoc hodem fundamento Dei existentia a priori cion sequntur. 'Nam, Cu In Posse exis re potentia sit seqvitur, qu , plus realitatis alicujus rei Daturae competit, eo plus virium a se habere, ut existat; adeoque Erib absolute infinisum, sive Deum infinitam absolute poteritiam existendi a se habere, qui propterea ab sol te ex si it. Multi tamen forsan non facile hujus demorali rationis evidentiam Videre poterunt, quia a Rsueti suset, eas solumnio do res contemplari, qua a causis externiS fluunt; et ex his, quae cito fiunt, hoc est, quae facile exiliunt, eas etiam facile perire vident et contra eas res facta dissiciliores judicant, hoc est, ad existendum non adeo faciles ψ ad quas plura sertinere Concipiunt. Vorum, ut ab his praejudi iis L herentur, non opus habeo hic ostendere, qUa ratione hoc: en uncia tum, quod cibo st, cito Perit, Verum sit, nec etiam, an respoctu totius naturae omnia aeque fas ilia sint, an secus. Sud hoc tantum notare fusti ait, me hic non loqui de rebus, quae a causis eK- ternis fiunt, sed de solis substantiis. quae Ῥer Pro . G ) a nulla causa externa produci postiirit. Res enim, qHae a Causi, exi a Di S sfiunt, sive eae multis partibus Constent, sive Pali' is, quicquid per se tioni , sivereatitatis habent, id omne virtuti causae eX terrano debetur, adeoque earum existentia ex sola Perfectio
ne Causae externa'. non autom stiae orithar. Cori ra.
quicquid substantia perfectionis habet, nulli causae CXLerciae debetur ; quare ejus etiam existetit a ex sint aejUS natura sequi debet, quae proinde nihil aliud est, quam ejus essentia. Perfectio igititio rei cxii L H-tiam Don tollit, sed contra ponit; imperiectio is m
97쪽
DA DEm contra eandem tollit, adeoque de nullius rei sexistentia certiores esse possumus, quam de existentia Entis ab Iblute infiniti, seu perfecti, hoc est, Dei. Nam quandoquidem ejuS essentia omnem imperfectiori 6m secludit, absolutamque perfecti a Dem involVit eo ipso Omnem causam dubitandi de ipsi iis ex istonita tollit, summamque de eadem certitudinem dat, quod mediocriter attendenti perspicuum fore caedo. Pnovos. ΣIΙ. Νullum subsantiae attributum Potelli Nere conci i, eae quo Jequutur, subsan tiam Posse dii iiii.
DEMONSTR. ParteS enim, in quas substantia, sic conoespta, divideretur, vel naturam substantiae retinebulat, Vel non. Si Primum, tum Per 3. ProP. unaquaeque pars debebit csse infinita et Per Pro . 6.)causa sui et ber Pro Ost. 5. constare debebit ex diverso attributo, adeoque eX una substantia plures constitui poterunt, quod Per PrOP. 6.9 est ab tardum. Adde, quod partes Per Pro . Q.) mlial commuDecum tuo toto haberent et totum Per De Im. 4. eι Pro . io. absque suis partibus et esse et concipi potaset, quod absurdum esse, nemo dubitare poterit. Si
autem secundum ponatur, quod findicet partes naturam substanti ie non retinebunt; ergo, cum tota su stantia in aequales partes esset divisa , naturam substantiae amitteret et esse desineret, quod Per Pro . I. est absurdum.
Pno Pos. XIII. Substantia ab Iolute in sinita est indirisbilis.
DEMONATn Si enim divisibilis essest. partes,
ruas divideretur, vel Daturam substantiae abscitu bitu e ritinebunt, vel non. Si primum, da-itur ergo plures substantiae ejiasdem Dalmae, quod Persero . 5.) est absurdum. Si secundum pota a Mir, er ait )MPrra poterit substan Da absolute infinii ade- siue Pelle, et fou er Pro . 11. est etiam ubi tardum.
98쪽
et consequenter nullam substantiam corpoream, quatenus substantia es , esse divisibilem. Scuo L. Quod substantia sit indivisibilis, simplicius ex hoc solo intelligitur , quod natura substantiae non potest concipi, nisi infinita, et quod per pariona substantiae nihil aliud intelligi potest, quam Iub- -J stantia sinita, quod Ver Pro . B. manifestam
contradictionem implicat. Pnovos. XIV. Praeter Deum nulla dari, neque
DΕΜONSTR. Cum Deus sit ens absolute infinitum, de quo nullum attributum, quod essentiam substantiae exprimit, negari potest, er Defri. 6.)isque necessario existat; Per Pro . 12.) si aliqua substantia praeter Deum daretur, ea explicari deberet per aliquod attributum Dei , sicque duae substantia0 εjusdem attribuli existerent, quod Oer Pro ' 5 est absurdum ; adeoque nulla subitantia extra Ueum dari potest et conseqlienter non etiBm concipi. Nam si posset concipi, deberet necessario concipi, ut exiis stetis ; atqui hoc Per Primam Partem hujus Demonstr. est ab Hirtium. Ergo extra Deum nulla dari, neque concipi potest substantia. p. E D. Conor L. I. Hinc clarissime sequitur Ι0. Deum osse unicum, hoc est Per Desil. 6.) in rerum natura Doti, nisi unam substantiam, dari, eamque absolute infinitam esse, ut in Scholio ProP. 1 o. jam in
CopoLL. II. Sequitur ΙΙ'. rem extensam et rem cogitantem, Vel Dei attributa esse, Vel Per Axiom. i. allectiones attributorum Dei.
PROPOS. XV. Quicquid est . in Deo est et nihil sne Deo sise , Neque concisei Potest.
DRΜONSTR. Praeter Deum nulla datur, Deque
concipi potest substantia, Per I 4. Pro . hoc est er
99쪽
DE DEO, De fm 3. res, quae in se est et peν se concipitnx Μodi autem Lyer Desin. 50 sine substantia nec esse, nec concipi possunt; quare hi in sola divina natura esse et per ipsam solam concipi possunt. Atqui Pra
ter substantias eC modos nil datur. QPer. Axiom. 1.
Ergo nihil sine Deo esse, neque concipi potest. Γ--J Q. E. D.
ScHori. Sunt, qui Deum instar hominis corpore et mente constantem, atque pasfionibus obnoxium fingunt; sed, quam Ionge hi a vera Dei cognitione aberrent, satis eX jam demonstratis constat. Sed hos mitto: nam omnes, qui naturam divinam aliquo modo contemplati sunt, Deum esse corporeum, negant. Quod etiam optime probant ex eo, quod ter corpus intelligimus quamcunque quantitatem, Iongam, Iatam et profundam, certa aliqua figura terminatam, quo nihil absurdius de Deo, en te scilicet absoluta infinito, dici potest. Attamen interim aliis rationibus, quibus hoc idem demonstrare conantur, clare ostendunt, se substantiam ipsam corpoream, sive extensam a natura divina omnino re- moVere, atque ipsam a Deo creatam statuunt. Ex qua autem divina potentia creari potuerit, prorsus
ignorant; quod clare ostendit, illos id, quod ipsimo dicunt, non intelligere. Ego saltem satis clare, meo quidem judicio, demonstravi, Uide Coroll.
FrOP. 6. et Schol. 2. Pro . 3. nullam substantiam ab alio posse produci, Vel creari. Porro Pro . 14. Ostendimus, praeter Deum nullam dari, neque concipi posse substantiam ; atque hinc conclusimus, substantiam extensam unum ex infinitis Dei attributis esse. Verum, ad pleniorem eXplicationem, adversariorum argumenta refutabo, quae Omnia huc redeunt. Primo, quod substantia corporea, quatenus substantia, constat, ut putant, partibus; et ideo eandem insi-nitam posse esse et consequenter, ad Deum pertinere
possia negant. Atque hoc multis exemplis expli-
100쪽
Cant, qDibeas laniam, aut alterum asseram. Si substantia corporea; aiunt, est infinita, concipiatuc in duas partes dividi; erit unaquaeque pars, vel finita . vel infinita. Si illud, componitur ergo infinitum ex duabus partibus finitis, quod est absurdum. Si hoc, datur ergo infinitum duplo majus alio infinito, quod etiam est absurdum. Porro, si quantitas infinita mensuratiar partibias pedes aequantibus, infinitis taIibus partibus constare dobebit, ut et, sipamibus mensuretur digitoS aequantibus; ac pro- Pterea UNUS D umerus insiti itus erit duodecies major alio infinito. Denique, si ex uno puncto infinitae cujusdam quantitatis conci-
' piatur, duas' lineaS, Ut A B , A C , certa ac determinata in initio distantia in infinitum protendi ; certiam est, distantiam inter B et C continuo a Ugeri et tandem ex detρrminata in determinabilem fore. Cum igitur haec absurda sequantur, ut putant, CX eo, quod quantitas infinita suppiinitur: inde concludunt, substan tia in corpoream debere esse finitam et consequenter ad Dei essentiam non pertinere. SPCundum argumentum Petitur etiam a sui tima Dei perfectione. Deus enito, inquiunt, Cum sit dri S summe perfectum. pati non potest: atqui substantia corporea, quandoquid tim divisibilis est, pati potest ; sequitur ergo,
ipsam ad Dei essentiam non pertinere. Haec si Di, quae apud scriptores invenio argumenta, quibus Oitendere conatatur, substantiam corpoream divina Datura in digriam esse, nec ad eandem Posse pertinere. ertim enim vero si qUis recte attendat, me 'ad ha o ljam respondisse comperiet quandoquidem haec argum ema in eo tam iam fucidantur, quod lia Dites Di iam corpoream eta partibus Componi scipi ontant,