장음표시 사용
121쪽
hatur', an inter eos esset ius accrescendi. Ne
gat Paulus, idque duplici ratione. Prima ose, quod sit legatum per damnationem 2 e X quo singulis ab initio partes lanium debentur. At, qui Iustinianus iam hoe discrimen sustule.
rat, ct legata per damnationem interpretatus
erat etiam per vindicatiouem relicta videri, si hoc legatario sit utilius. Non debebat ergo Tribonianus priorem illam Pauli rationem pandectis assuere. Altera ratio est, quod altercapere non possit. . Quid tum' Hoc iure pars non capientis, qua a principio non consiste. bat, sed magis pro iion scripta habebatur, ne coniuncto quidem legatario accrescebat. Atqui ct hoc ius ante ipsum quoque Iustinianum fuisse mutatum, sublatumque, postea probabo ex ipsa etiam Iustiniani constitutione de caducis tollendis. Itaque nee in altera illa Pauli ratione Tribonianus haerere debuit. Sed sit. pius fecit, ut antiquum illud in hoc genere ius in Pandectis temere secutus sit: sicuti postea
ostendam suo loco. Nunc illud tantum urgeo, non minus in legato per damnationem, quam per vindicationem . eum debuisse ius accrescendi agnoscere, si sui Iustiniani legem obseruabat. Qia id 3 Leguntur etiamnum in Pandectis haec duo tapita: Si coniunctim res legetur, constat partes ab initio fieri. Coniunctim te gari est, tota legata singulis data esse, partes autem ex concursu fieri. L 34. l. s. de legat. li-hm i. l. 8o. 84 legat. libto 3. Haec certe minime conueniunt. Si priori loco per damnationem.
122쪽
Liber II. posteriori per vindicationem legatum elle intelligatur .' Optime conuenient.Tiibonianus, ut optemperet constitutioni Iustiniani, dele-
DicΛTIONEM. Sed interea relinquit esseelum eius differentiae, & contraria capita temere consuit, quae sine illa distinctione conciliari non possunt. En qualis fuerit concinnatio Pandectarum. Nos vero miseri, uec bis terque miseri, qui tales inter scopulos iactamur. Sed multo illi etiam miseriores, qui neque vident, Deque sensiunt suam miseriam: ae ne perlOmnium quidem cogitant quicquam de Triboniani siue flagitio, liue stulticia, siue audacia, in Pandectarum capitibus non iam dico componendis, sed potius cauponandis. Atque ut redeam ad Iustiniani constitutionein, qua tol- Iit differentiam inter legatum per damnationem. & per vindicationem : infiniti sunt in Pandectis loci relicti , qui ex ea tamen differentia dependent, . cum modo legatarium ipso iure doininum esse proniniciant, ec ius vindLcandi habere aiunt: modo ea testamento per' sinalem ei tribuunt actionem in heredem Uic vero praetereundum non est, quod qui dem non Iegimus in ea, qua de nunc agimuS,
constitutione, sed quod ipse alibi Iustinianus Iden Pri Dilli acceptum serre videtur, i .ult. hinittit. de ς piserum
Obligat. quae quasi ex contr. Narrat, veteres ea 'lega a, quae per damnat Iouem relicta erant, bibuit per
propter inficiationem heredis duplicas et r. indebitii deoque repeli noluisse quasi indebita, qtiae eondictio F iani se .
123쪽
iam soluta per errorem fuissent. Sese vero uadecisione, qua unam naturam omnibus legatis & fideicommissis indullit . quoquo modo relicta sint, non in omnibus alioqui legatis ius illud vetus seruari voluisse : sed tantum in legatis piis & religiosis, ut soluta non condicantur, tanquam indebita. Sane Paulus lib. I. sentent. Tit. xviii. commemorans quinque actiones, quae propter inficiationem duplantur, in-l ter eas refert actionem legati per damnationem relicti . sicuti R de iis dixisse memini ad legem Aquiliam. Videntur autem veteres de hoc genere legati hoc statuisse , quia magna videbatur perfidia heredis improbe infician.
tis. quod a testatore tam diligenter rogatus.s io bine iussus damnatus erat bona fide praestare. Iam p μpςη ἔπ' vero illud consequens erat, ut quibus eX Cau ωθω dis inficiando crescit, ex iis indebitum so pluri eotia i tum non condieatur, l. . C. de cond. inde b. suit,quo. Iam autem etsi hoc totum ius Iustinianus tan-cunq; mo. tum habere locum velit in legatis piis, suedo relicta per damnationem, Iiue per vindicationem re
εν licta sint: tamen haeret ille scrupulus, cur in iis . hoc dicatur, & quae sit huiusce iuris ratio, revero quomodo hic dicantur inde bim. Iam Olim dixi, quod mihi videbatur aequissimum, posse indebita dici contemplatione illius, qui soluit,quamuis alioqui ab alio deberentur. Nu. per quidam, cum hoc improbant, tradiderunt, potius indebita appellari, quae legata quidem erant, sed iure non debebantur: veluti quae supra id, quod per legem Falcidiam licet, legata
124쪽
sint. Sed si eo iuris errore soluta silit,coinmu nis regula iuris condictionem impediret. qualecunque tandem legati genus esset. l. 9. g. pen. de iuris & fac. ignor. l. error. C. illo tit. Itaque illos censores non sequor. Redeo ad Consti . . tutionem, cuius postremo capite Iustinianus non solum utramque omnibus legatariis dat actionem, in rem dico, R in personam, sed &Praeterea quandam hypothecariam. Nam S si testator de hypotheca nihil nominatim caue rit, tamen noster legislator interpretatur tacite eum videri, ei, cui quid legat, eo etiam nomine obligasse omnia alia sua bona , quae ad eum , a quo legat, ex testamento peruenient. Iurisconsulti in Pandectis saepe meminerunt hypothecae testamentariaedegatorum causa, & pignoris testamento constituit. Sed loquuntur, ubi nominatim testator ita cauit, i. 26. de Pign. ae . l. 8. g. idem est. de transae . l. I 2. & l. fundus. de annuis legat. Qtii a vero testatores
hoc solebant adiicere: Iustinianus, qui ct alias liberalis erat in hoc genere interpres vltimae. Voluntatis, ct tacitum pignus facile introducebat, habet pro cauto & facto, quod fieri solet, licet nominatim cautum non sit. Papinianus in l. 4. de separat. scribit, legatarios in ea tantum parte, quae de bonis seruari potest,ha. bere pignoris causam. Non cogitabat sane de pignore tacito: sed ubi nominatim testatores ius quoque pignoris dederant legatariis. ad quae bona restringatur quaerit: & in primis deduci aes alienum significat. Nos vero idem di-
Iterum de concess. D. gatoriis tuis re taciti
125쪽
portioni. htis berediis tariis,
pore quaerem sequi- eur, Dr ita
cemus, ct ubi expressim nihil de pignore ascriptum fuit. Ac Iustinianus quidem tacitam suam hypothecam hic ita restringit, ut ea non obstringat alias res eius,qui legatum prae, stare debet, si aliunde quam abs testatore eas habeat. Quiniuio si ab herede duobus res duas separatim testator legauerit, facile dixero non videri, quod uni legat, alteri obligasse. Nam de cum legatorum seruandorum causa quis mis, sus esset in possessionem, S iam teneret rem mihi relictam: responsum olim fuit, aequius esse, me,cui est relictaeam habere, qus m eum, qui alterius legati nomine ingressus in eam es h l. si fideicommissVt in possessiegat. Quamquam propter moram non praulantis legatum suo tempore , missio fiat in possessionem omniuin eius bonorum. l. certa. C. ut in possi legat. sic enim Praetorium hoc pignus longius protenditur, quam tacitum te flamentarium. Illud postremo singulariter obseruandum est: quod iussinianus in sua constitutione, tactis tam hypothecam, qua de nunc agimus, diuidat inter heredes: sicuti & inter eos diuideretur ipsa in personam actio, qua legatum peteretur. Ut ergo singuli tantum. conuenirentur pro qua parte sunt heredes, sic & eatenus tantum hic res ipsa obligabitur, quae ad eos peruenit. Individua quidem esse solet actio hypothecaria , sicuti latius exposui in Comment. de pignorib. Sed vidit Iustinianus, liypothecam,de qua agit, non Omnino hereditariam esse, ne
que a defuncto descendere, sed rebus iam divisis
126쪽
visis inter heredes primum imponi: re quando imponitur, sim iit cunHis diuidi. Neque tam legatariis fauenJum esse, ut etiam nimium onerentur heredes. Ne tamen sine ullo exemplo videatur estinxisse speciem hypothecae, ita ut dixi, diuiduae: potest non dissu nilis diuisio pignoris etiam obseruari in l. 2. C. de debit. ciuit Superest ut persequamur alias Iustiniani nouas leges, quae eodem die, hoc est, xv. Kal. Octobr. ct eodem anno, hoc est, Decio V. C. Cons. ct eodem loco, hoc est, Calchedone, sunt editae, quo d. l. I. C. Comin. de legat. His . m
naque mihi occurrit t. Vlt. C. Comm. de iuc' titim feee.
cess. sed per Iustinianum ipsum tribus modis prum es postea correctam esse video: hoc est, quatenus de legitin fratres uterinos, vel consanguineos tantum, mo viericum germanis coniungit, ct eodem loco ha- ρ μm vesbet, ubi de fratris intestati legitima successo ne agitur : α quatenus iis patrem postponit: fratrum postremo, quod bona dea um materna aduen cum gerisiicia silliff. acquiri significat. Ac priora manisconis quidem duo capita post secundum Codicem currenti- aeditum vix tandem per Nouellas correcta μ Iμς esse sunt. Sed tertium caput Iustinianus non modo cuia sis. ante editionem eius fecundi Codicis, sed & -is iis is Barim, hoc est, decem aut duodecim diebus capita post editam superiorem legem, hoc est, iii. qu dum Kal. Nou. Decio Vo C Cons. correxit, eum e. fg ευς'rderet l. 6. C. de bou. quae lib. ut valde mirari cogar, non fuisse expunctum in secunda Codicis editione. Caeterum quod in d. l. vlt. Q
127쪽
sa M. Balduini IustinianuF. Spurior
pulit a Dingitima be. reditate matris II. Asris,
tos pro ingenuis haberecoepit.
tuit, ne narit qui. dem odio infantem
ri posse. conam. de success patri in successione filii sal
tem tribuit viam se. rerum maternarum, qua
rum proprietas fratribus datur: postea ita confirmauit, ut idem statuerit de aliis bonis filii emancipati : & hanc ea in re legem laudarit. Interea in bonis maternis uterinos fratres praefert consauguineis l. I 3. C. de legit. hered. Sed quia tandem postrema sua Nouella quadam plane nouam successionis ab intestato rationem praescripsit lic iam non haerebo. Nihil verra detraxit alteri, quae eodem die hoc est xv. Kal. Octob. est perlata: qua quidem placuit, mulier: illuseri intestatae non succedere spurios cum legitimis liberis. Sed naturales ex conetibina lusceptos cum legitimis concurrere in materna hereditate. l. pen. C. ad Senat. Orphit. Quo quidem etiam die constituit ina. turales fieri legitimos. scit in ea concubina 'pa, ter nuptias postea contrahat : ix eodem . eos plane iura uti, quo utuntur qui ex iis deinde nuptiis suscipientiata l. I o cum quis. C. de natural lih Item filios expositos pro liberis & iu- genuis haberi. l.3. C. de infant. expos Vt autem eo quoque tempore utcunque definiit, quinam ingrati liberi habendi sint, ut vel edi heredentur, vel aliquid amittant. l. ro. C. deIgcsund.
nupt. se paucis post diebus , hoc est, xii. Kal. Octob probis it quidem, quod Paulus in libris Quaestionum scripserat . infautem non posse
ingratum vocari a matre, neque abs in aterna
hereditate repelli: repudiabit tamen quod idem adiecerat, posse hoc fieri si odio mariti
128쪽
mulier filium exheredem seri plerit. Itaque statuit, alieno odio aliquem onerari non debere, ct infantem iudicari ingratum non posse. l. 3 3. C. de inosi test. & propterea exheredari non
posse: vel . si exheredatus sit,semper habere querelam inosticios. In Pandectis nihilominus sepe si mentio ranc dis exheredatorum etiam posthumorum. Sed & sis
exheredatio habeatur iusta, ut pro praeteri- 'tione non habeatur : tamen Iulia etIam non potiri rueti, ut per querelam testamentum non rescin- mentio ex
datur. Iustinianus aliquot post annis alia coli. heredato. si tutione edixit, eos, qui sunt in utero, nomi. rμm post natim, hoc est pol humorum se sta mentione, ' η' exheredandos esse. l. vlt. g. vIt. C. de lib. prae t. Sed hoc dicit, vi rite exheredati non habean- tur pro praeteritis. Recte autem posse exhere. dari, ut non habeant querelam, minime existiniat. Itaque ineptum est, quod eam legem su- . Periori interpretes obiiciunt. Et est ridiculum. quod Accursius eam fingit esse priorem, S altera tanquam posteriori correelam. Atqui eam post Consulatum Lampadii & Orestis: superiorem vero, Decio Conseditam esse, ipsa subscriptio testis est. En quo recidant, qui
legum chronologiam contemnunt. Sane& o-liin post humi nominatim erant exheredandi: posthumae vero etiam inter caeteros ex Ieredari poterant , si earum alioqui testatorem non oblitum fuisse appareat. Iustinianus primum voluit tam has, quam illos exheredari nomi natim : ideoque creditur Tribonianus,ubi scri-
129쪽
94 2 h. Balduini Iustiniantu.ptum erat simpliciter de posthumis virilis sexus, ascripsisse S supposuisse post humos per virilem sexum descendentes, l. 3. de iniusto
rup. vi tam de sceminini quam virilis sexus posthumis hoc intelligeretur, modo suorum ius habeant, hoc est, ex masculis descendant. Sed cum lustinianus postea in Nou. cxv. eXheredationem fieri velit cum causa iusta, causa autem nulla sit in posthumis,apparet iam exhe- redari nullo modo posse, nec iis necessariam esse querelam. Mirifica vero fuit nostri legislatoris varietas, testes ius mutantis.
Qua lege Iustinianus flatuit, infantes dici Mohatas ingratos non posse: etiam statuit,heredem, qui item heres, legitimam portionem liberis relictam exsol-
qui legiti- uere differt, vixque iam condemnatus eam eX-inam por' huius morae ct contumaciae causa acces
, ι. II is sionem tertiκ partis tanquam scenus etiamstae. etiis. pendere. Sed postea damno totius hereditatis turi talem heredem multari voluit, sicuti dicam,
cum ventum erit ad Nou. constit. I. Praeterirem, quod hoc anno v. Kal. Octob. statuit, neminem & assessorem & aduocatum
δες *tμ esse vel duobus magistratibus assidere posse, i. nili mirarer, nihilominus in
istilo ad. Pandectas postea ex Paulo relatum esse, consi-ώoeati σι- harios eo tempore, quo assident, negocia in ali- eis funga- eno saltem auditorio tractare posse. l. pen. tur,vel ' nit. de assessi Certe noua constitutio lustinia-οb mvi' ni Tribonianum admonere debuerat, ne id frutibus ossidem. Pandectis ascriberet. Praeterirem praeterea, quod vi. Kal. Nov.
130쪽
slatuit, iudicialem aliquam sententiam prin- Tum ut Cipis, vim generalis legis habere. l. vlt. C. de diciolis legib. nisi si rursus mirarer in eodem titulo. l. Is tmno 3. proponi Theodosiana mandata, quae a. liud quippiam significant. Recte quidem CO habeatur. dici inserta erant, antequam ea Iustiniani constitutio ederetur. Sed hac postea inserta G, dici, an illis nihil detrahendum fuit Τ Verum
persequamur,quae maioris sunt momenti:qualia sunt , quae iii. Kal. Nouemb. Iustinianus de .dit , & septies in eius palatii nouo Consistorio rccitata dicuntur. Cuius generis est,qnod Pa piniani nobilissimum responsiim non qui dein vel corrigendum vel restringendum, sed confirmandum potius & amplificandum edixit: l. 3O. C. de fideicomm. Cum auus filium, &ex altero filio nepotem heredes institui siet, a nepote petiit, ut si intra annum tricesimum moreretur , hereditatem patruo suo restitueret. Nepos intra aetatem supra scripta in , relictis liberis, vita decessit. Papinianus respondit,coniectura pietatis . fidei commissi conditionem, desecisse. Coniectura haec erat, proauum pronepotibus quoque stis considere voluisse, si qui superessent, iisque paternam hereditatem tribuere, potiusquam iis spoliatis quod impium esset omnia transferre ad filium alterum. Itaque etsi fideicommisso expressim ascripta non sit illa, quae ascribi solet, conditio.
.eite intelligendam esse. Hoc Papiniani re sponsum, merito in Pandectas est relatum. l.