장음표시 사용
221쪽
quod hic verbis omissum est, omnino habet pro omisso. Quod igitur ait casum omissum non intelligi comprehensum testamento, Ou- sistere non potest cum Iustiniani constitutione. Iurisconsul oriani erat fortasse nonnulla ratio , quod prouiderent inanem &supervacua in fuisse legem Uellaeam, si hujus cautio in oreoi incise comprehendi & contineri altera anti- interpre. qui iuris formula intelligeretur. Sed Iustinia- ωionem nus tam. presse & stricte non putavit verba eLool isti ' ἶς' με Quin favor testamenti postularet ebhibesista ΤψζζRliore in interpretationem, S aliqua con-D Bhiria: istes ut a voluntatis equa adjuvaret. Itaque & u-μggessit . hi e vellaea post humus institutus esset.
. facile lustinianiis dixisset, non rumpi te- flamentum , etsi post mortem in eam ille na- . statur: quia ct in eum casum tacite intelligatur institutus. Unde R in ea rursus specie superior Pomponii regula facessere deberet: i tantoque propterea minus erat a Triboniano Pande-elis inserenda. Sed nihilne Pandectis assutuna et , qllod Iustiniani constitutioni suffragarioti;ιὰ, . V dζ-tyir . Certe in l. 26. de vulg. & pup.
eis,si, ρ.. inqVit Iulianus impuberem heredemeotis isti ipse it, ct ei substituerit, si quis sibi posta non alie- Π Ortem natus erit, deinde vivo fratre posthu's: quae inus natusi fuerit, testamentum vivo rumpe ovo i , turi: Post mortem autem fratris vivo patre na
tus, solus heres patri suo existet. Sane in hac specie videtur post humus sub duplici condi. tione institutus fuisse. Nam substitutio habet suam '
222쪽
suam conditionem: deinde exprem est altera conditio, sub qua posthumus antiquo modo institui solet. Quod ad priorem attinet: s,cum
ea adhuc penderet, posthumus nascatur. rvmpit tanquam praeteritus. Sed quid si ea iam exi-sebat,hoc est, frater mortuus erat: posthumus vero natus sit non quidem post mortem testa. toris, sed eo adhuc vivo post testamentum Iulianus ait, heredem existere. Non rnmpere autem, indicat ipsa quoque aduersaliua parti .cula AuTEM. Certe Terentius Clemens olim respondit. cum posthumus sub conditione innituitur, si prius quam nascatur, conditio extiterit, non rumpi testamentum post humi agnatione. l. 22. de lib. st post h. Sed an haec conis
ditio si posT MORTEM MEAM NATus ERIT,
existere quoque intelligatur, si me vivo natus erit. olim dubitabatur. Verba quidem minime hoc significant. Sed an coniectura voluntatis, ct testamenti conseruandi ratio talem interpretationem admittant, olim quaerebatur: sie- uti & cum tam valde disputatum in foro Romano aliquando fuit , an ex preta substitutio pupillaris contineret etiam tacitam vulgarem. vel e diuerso. Ut autem in meis Scaevolis latius
exposui,quid de hac quaestione dc olim dictum. ct nune dieendum sit : stc iam breviter dico,
Iustinianum in altera quaestione aperte litem diremisse per d. l. ult. C. de post. hered. instit. tametsi imprudentia quadam videatur in pandectis Triphon inire Iuliani ea de re dissimilia iudicia postea reliquita.
223쪽
. Paucis ante superiorem legem diebus, hoe est . xiiii. Kal. Decemb. edidit non ignobilem Tum ei, decisionem, l. vlt. C. de neg. gest. Dubitaboris ...' tur apud veteres, an qui prohibentem egessit ebeiisis meum negocium, sed utiliter, aliqua actionestes esum. repetere possit sumptus in rem meam faelos ius in id Iulianus negabat. alii affirmabant: credo,quod jιιeros de aequitas suadere videretur, me ex aliena iactu neg vii, ra non fieri locupletiorem : S licet me prolii 'oisis bis bςmo gQstu in se negocium, tamen reipsa ge-xsisis s. s Vm est, ct ii rem meam, hoc es utiliter. Iu . xiliter ne. flauianus tamen sententiam Iuliani quem nongotiumst. minus quain olim Adrianus, lubenter sequeba- sur) eonfirmat: credo, quod utilitas mea potius fit ex mea voluntate aestimanda. - o L. Paulo post, hoc est, ipsis Kalendis Decemones iis ἡρ bri S, donationum Inter Conjuges conrirmanda- conjugos rum rationem liberaliter amplificavit. l. vlt. C. captiυiω- de donat. inter vir. ct uxor. Iani olim placuere volMir rat. eas morte donatoris confirmari. An etiam
cst si νβ' ec,ptiuitate confirmaretur: siquidem in ea ille 'Misisfose postea moreretur donator, quaesitum fuit. Iu- mox Meef. ninianus, qui ct alias reprobavit veterum .serit. pinionem, matrimonium propter captivitatem dissolvontium, judicavit donationem confirmari, praesertim cum mors civilis Cum nais turali interveniat. Captivitatem, quae mors civilis appellatur, comparari morti naturali. novum non est. Sed cum veteres ea ratione. tanquam morio, matrimonium dissolvenent. donationem tamen mia confirmabant. Iustiis
uianus, qui matrimonium astrinxit, non dixit
224쪽
donationem captivitate statim eonfirmarii sed ubi captivitatem mors est consecuta. Et atto-xit nobilem hanc sententiam nihil tam peculia- , re esse Imperialis Majestatis, quam sit humani. eas,per quam solam Dei imit tio servatur. P, tuisset fortasse commodius in alia Decisione uti hae ratione. Sed saepe ct passim eam incubeari non moleste fero. Ut insuperiori, sic in hac constitutione .hil causae esse puto,cur diutius immorer. Non enim ociose immorari volo, praesertim cum iam me ad se vocet majoris rei memoria: dico magnum illud & nobile mandatum colligendarum Pandectarum, concipiendorumque Di. Φος
gellorum, quod liniimanus hoc anno men β isahia. se, Yviii. Kal. Ianuar. emisit. Valde autem in' ω-Pam terest, ct ejus mandati conditionem, ct totius de νum compositionis historiam re sta intelligere. Ita. comtogisto. que ut rem paulo altius repetam, ct fusius exponam, di me tamen novo labore liberem, facio non iovitus, ut quae superioribus annis an- Sed bie o. notavi in meis Notis ad Pandectas. & earum to juris
προλεγορονῶ, ea nunc boc iterum loco descri- p bi, R inseri patiar. Magna quaedam & praeclara profecto res est Iuris universi finitique compositio, destri,ptione. Maxima vero in ea colligenda Romanorum diligentia suit. Primum totam civilem Iduamquo scientiam aescriptis omnibus civitatis utili- pomum is
tatibus ac rtibus, xii. Tabulis contentam μ'. fuisse dixit apud Ciceronem Crassus: di liqud huisiuri suo adhuc tempore Livius, non soliuniis ab-
225쪽
188 νη. Balduinἰ Iustinianus. solutum fuisse velut corpus omnis iuris Romani, sed & deinde in hoc immenso aliarum
P μ' s r alias acervatarum legum cumulo fon
hi/υν. tem Omnis pyiblicὲ privatique iuris Diri. Pau. i. ioctis. lo post Xii. Tabulas, ex interpretatione Prustis fori dentum,& sori disputatione, natum praeterea
peperit ius est Ius quoddain ut proprie appellabatur Ci-ς i. - ' vile . Me iam collectulia digestumque tandem
is ita fuit . ut est alterum veluti corpus iuris Rheoissen R'mani, Mucium Pont. Max. generatimi primum ponstit uio rus Civile, in libros xviii. redigen- sumto do, ait noster Pomponius. Huius Mucii Cons.
Ν' - , collega suit Licinius Crassus, qui apud ciceronem fatetur, olim nullos fuisse, qui ius artificiose digestum generatim componerent i proptereaque dissicilem visam eta iuris scien-
'iam,cuius ars uulla emt: quae quidem ars rem dissolutam divulsamque conglutinaret, dc ratione quadam ςonstringeret. Ait, sese iamdiu , . hoc cogitare, ut omne jus civile in genera di. gerat,quae perpauca sunt. Deinde eorum gene-- - Tu in quasi membra quaedam dispertiat : tum
propriam cujusqtie vim definitione declaret. Id si essiciat perfectam artem Iuri Ciuilis M. re magis magnam & ulierem, quam dissicilem ct obscuram. Interea autem dum haec,quae dispersa sun coguntur: licere vel passim carpentem & colligentem undique, repleri scientia Iuris Ciuilis. Non enim multis ea iteris, aut voluminibus magnis contineri. gulem es elata primum a pluribus : deinde paucis commutatis verbis, etiam ab iisdein scriptoribus
226쪽
scripta esse saepius. Ex hoe Crassi sermone intelligimus, ecquae illis temporibus esset conis ditio Iurisprudentiae Rom. & veto quid in ea desideraretur. Credo equidem. Muciuin huius sui collegae informationem secutum esse, cum iis, de quibus dixi, libris Ius Ciuile generatim constitueret. Quid vero Servius Sul--Sempitius, Q. Mucii auditor Magistro etiam suo praestantiorem tandem fuista Iurisconsultum, τὰ ibis Cieero in Bruto seribit. Iuris enim Civilis maris ebis. magnum usum apud Q. Mucium fuisse: artem cuiauia. in uno seruio.Quod eam quoque didicisset artem, quae doceret reici universam tribuere in partes, latentem explicare definiendo, obscuram explanare interpretando, ambiguam primum videre, deinde distinguere: postremo habere regulam, qua vera &falsa iudicaren. tiar : ct quae quibus propositis essent, quaeque non essent consequentia. Servium itaque attu lisse hanc aletem quasi lucem, ad ea, quae confuse ab aliis respondebantur, aut agebantur. Sed ex hac ipsa arte, Iuris artem aliquam euindescripsisse, multos licet de jure libros reliquerit, non existimo. Scripsit re eo tempore Ci' sit.d uia cero de Legibus & Iure ciuili. Scriptisse es de phobis Iure Civili in artem redigendo, testis est Au- Ius Gellius. Sed Quintilianus indicat,non omnino eum absolvisse, quod instituebat. Ait, eum eomponere aliqua de iure coepisse. Si doctissi-inis illis temporigus principes Iurisconsulti nota perfecerunt. quod iam tum desiderabatur : eLfectum id postea profecto nou est, cum etiam
227쪽
rso D. Bainini Iustinianis. illam Servii artem, Dialecticam dico, qui eum alioqui proxime secuti sunt, minime tenerent. Testis est Ciceronis ad Trebatium libellua Topicorum. Quid igitur 3 Cum magis atque magis jus Romanum diffunderetur de eo conis fringendo, cum dispersum esset, de eo colligendo potius deliberarunt Principes Romani : & ut Ciceronis verbo utar ) συναγωγῆ illius quaedam non minus quam ars desiderari coepit. Mitto, quod de Pompeio memoriae pro ditum est. Sed Suetonius Iulium Caesarem lau.
dat, quod ut ait) destinasset ius Civile ad der-
tum modum redigere, atque ex immensa diffusaque legum copia, in pauci ssimos conserte libros. Qualem juris Romani sive ς τομιν'. sive iaλογην is institueret, divinare utcunque possumus: sed cum ne inchoata quidem illa fuerit, nihil est, quod de ea dicamus. Post Iulium magis atque magis aucta multis legibus. re novis Iurisconsultorum di sputationibus cumulata est Iurisprudentia. Sed habuit tan-μhi visis dem teinporibus Adriani Imp. edictum peris Praeso. petuum, quod esset certum quoddam veluti corpus Iuris perpetui. Ius Romanain vel ex xii. Tabulis, vel ex Edicto Praetoris jam suo tempore peti discique solere, Cicero significat. Edictum vocabatur. ipsum Praetoriorum edictoruin volumen. Servius Sulpitius duos
libros, sed perbreves. ad edictum subscriptos, Teliquerat. Sed paul , post clus auditor Aulus Ofilius, cum libros de jure Civili multos, qui omnem partem operis laudareat ut ait no . ser
228쪽
si et Pomponius in conscripsit, tum vero Edictum Praetoris primus diligentir compos 'it. Prima tamen haec Edieli compositio posteritati minime satisfecit. Quid igitur 3 Majori di, suae S ligentia Salujus Iulianus Praetorum edicta omnia, quae quidem perpetuae Iurisdictionis es; με νομα sent, collegit: eamque compositionem Adria nus Imp. senatusque Rom. probavit atquς eis impinconfirmavit, ut ex ea deinceps ius diceretur. mis, Adriis
Aulus Gellius, qui postea vixit, quodam loco anoprob scribit, sibi, cum in bibliotheca templi Traja- tum θει ni forte sederet, ct aliud quid requireret, in 'μ 'manus incidisse Edicta veterum Praetorum. Idem alio loco citat verba Praetoris ex Edicto
perpetuo de flamine Diali, ct sacerdote Uesiae. Cum Edictum perpetuum dicit, intelligit illum, quem dixi, librum Iuliani: sic enim appellabatur. Unde re Eutropius libro octavo: Saluius inquit in Iulianus sub Divo Adriano Perpetuum composuit Edictum. Nihil est,
quod .unc observare magis sit necesse. Fuit e, nim hoe veluti alchetypum Pandectarum, ut paulo post dicemus. i. Fuit nobilissimum corispus juris Romani, & universae Iurisprudentia quae nobis relicta est,caput. Nam ct ad eum inprimis fontem reseruntur ii, quos nunc legi
mus, libri juris civilis: magnaque Pandectarum D m
pars est ex libris ad Edictum, ad Edictum Ur- , a
baniim,ad Edictum Praetoris. Hae enim inscri- nostraptiones sunt. Ordinem Edicti perpetui laudat Pandecta. Hermogenianus, de stat. hom. 2. Auctoritatem Edicti perpetui commendat Severus Imp.
229쪽
Ad edio erum id l. 3. C. de eden. Salvium Iulianum, praetorii E.
dicti perpetui ordinatorem, praedicat Iustinianus l. penuit. C. de condict. indeb. Legum S edicti perpetui lubtilissii num conditorem appellat, in sua ad Senatum & Omnes populos epistola Latina, ubi & compositionem huius Edicti ascribit Diuo Adriano,& S.C. confirmatam se ille significat. In Graeca etiam apertius, quid illud fuerit, indicat. Statim atque Edictum perpetuum edidisset Iulianus, Iurisconsulii Commentarios illi suos assuerunt. Vivebat eo tempore Caius. Huius
ad edictum libri saepe in Pandectis laudan-ς . . 'tur, deinde,atque pauli, multo etiam
mox Itiris. plures. Sed Iustinianus conqueritur, talibus wonsulit. commentariis factum esse , ut rursus confusa, ct in inunensem atque infinitum producta fuerit Iurisprudentia. Utinam vero alia non secessisset aliunde confusica: quae profecto maxima consecuta est. Nam & eae paulo post barbarorum temporum tenebrae fuerunt, divulso Imperio Romano, ut totius tandem Romanae Iurisprudentiae memoria prope deleta sit. Uiuebat temporibus Valentiniani Valentisque
Ammianus Marcellinus. Is libro XXX. narrat suo iam tempore Iuris sc entiam, repugnan
tium sibi Legum dissidiis abolitam fuisse. Qui
eam profitenantur, non tam liomines, quam larvas fuisse re umbras. Sese tamen venditasse. non aliter, quam si Sibyllinorum oraculorum interpretes fuissent. Neque vero doctiores fuisse causidicos. Imo vero tam fuisse rudeuut
230쪽
nunquam se codices habuisse meminisseut. Se cutus est non multo post Theodosius secun .dus, qui veterum Prudentum scripta confir' Sutitos smavit. & legis vim habere jussit. Sed confuse Coriae illa confirmare,neque praeterea quicquam dist Theodosia. cernere , quid aliud tandein fuit, quam Ius nus,ex usu sum mactis atque magis permiscere 3Xon Pr νς 'audebat, opinor, lulcipere cognitionem ςj sit, iotii. rei, aut ad suorum temporum judicium eam bus eon. revocare. Principum quidem, praesertim po- ceptuι. seriorum, constitutiones collegit, ct in codicem unum d gessit. Sed veterum Prudentum
libros attingere nullus tunc andebat, non m a
gis quam Sibyllinos. Ergo licet ejus esseni au-etoritatis , ut prope adorarentur, tamen religionis quaedam pars erat, eos non evolvere. .
In pulvere itaque & situ sepulti jacuerunt, usque ad Iustinianunt. Is in media etiam barba
rorum temporum caligine, ausus est audax υὸierum profecto, a maloris fortasse animi quam con ' quoque silii facinus manum illis admovere: ut etiam Prudo ex iis novam quandam Iutis univeis, quo S tWms 'ipse & pol ieritas uteretur, εκλογην excerpi vel 'ἡubba et: & quod hactenus tentare nullus audebat, eo uoniadescribi posse putaret, unius sui Triboniani que panope dc ingenio fretus. Si habuisset aliquem Mu. Octas.cium, aut Crassum : si, ut Iulius Caesar, Sulpitium aliquem, si aliquem Iulianum, ut Adri,nus fortasse potitisset, quod instituebat, emeere. Sed suci Triboniano est contentus, nulla- que desperatione debilitatus, xviii. GL Ia