장음표시 사용
281쪽
Liber III. dem sine conditione esse nollet. Redeo ad Iustinianum, & perlubenter sa-
Cio, ut jam commemorem duas eodem illo die. hoc est vi. Kalend. Aug. evulgatas Decisiones, quarum altera Sabini sententiam confirmat, altera Ulpiani quaestionem dissolvit. l. Pen. S ult. C. de impub. ct aliis subst. Sic enim,
interea dum Pandectae concinnantur, operam dabat, ut inulta componeret atque decideret, quae in iurisconsultorum veterum libris erant controversa. Prima quaestio fuit, cum pater
duobus filiis heredibus ita Titium subsi itui s. o bis, uo
alteri substitutus Titius videretur λ Iustinia. g
nus respondet, substitutioni locum non nisi cum uterque impubes decesserit: sique Sa eenseat κνhinum ita olim judicasse, quia videatur pater aliter sub voluisse, unius morientis fratrem alterum essesitutus
heredem, quas ct ipsi invicem sibi subsit uiis ms' prius fuissent. Non extat in Pandectis haec Sa- idni sententia : sed extat Iuliani, idem respon' Meriseris dentis, cum pater tam aperte illud expressi Lset, ut vix ulla quaestio esset. LI s. de vulg. Spup Caeterum ut ex conjectura voluntatis repetiit Sabinus, quod in superiori specie respondit: se ct Scaevola nou dissimili ratione a' subie is liqvando contra respondisse videtur, nempe,sententia deberi aliquid, etsi in altera tantum persona Mavola conditio extiterit. Pater fidei suorum filio. rum commiserat, ut si quis eorum fine liberis Vsic μr decederet, partam suam fratri superfilii daret. Si vero uterque sue uberis moreretur, no Plem
282쪽
et 36 D. Bilduini Iustin anus. plein heredem esse jussit Defunctus deinde est unus relicto filio superstite.& alter sine liberis: quaerebatur, an nepti aliquid deberetur 3 Fatetur Scaevola, neptem prima facie pro pter verba conditionis non admittendam vi. deri. Sed cum in fideicommisis voluntatem spectari conueniat: respondit absurdum esse. cessante prima substitutione, partis petitio. nem nepti denegari, quam totam habere volvit avus, si novissimus fratris quoque portionem sit scepisset. l. 3 7. heredes mei. 3.1. Ad Sen. Trebell. Movit Scaevolam coniectura pietam i iis: ut neptis partem haberet, sicut nepos ex Llio habet. Sed non idem credo respondisset. si non neptis, sed extraneus aliquis ita substitu. tus sitisset. Altera quaestio duplex est,& ad substit,
tionis institutionisque interpretationem per tinet. Duos meos heredes & Titium filio im. Utque per
qui isse TD. Dubitabatur apud Ulpianum, an ita tres mihi heres substituti viderentur, ut quisque in trientem it, o Ti' vocaretur. Iustinianus, non esse dubitandum ' μό. Atqui eodem tempore in Pandectasa , h. is reserebatur Labeonis responsum , quod non quisque - modo dubitationem auget sed &diuersam &rriente contrariam sententiam edere videtur. l. 9.s pa-Decedat. ter. de vulg. ct pup. Si inquit Labeoὶ pater filio impuberi eosdem . quos sibi, & te unum praeterea heredem instituit, honorum filii te dimidiam, caeteros patris heredes communi-
puberi ita substitui : Quisquis Milli HERES
283쪽
Ubὸν III. -- 37 te dimidiam ita haberi, ut unus semis apud te maneat : alterius semissis pro his partibus inter heredes paternos divisio fiat, quibus ex partibus hereditatem paternam haberetit. Quis si ingenue loqui velit) non diceret hoc Labeonis responsum non convenire Cum Iu niniani judicio λ Neque vero non video, quid dici probabiliter possit, propter illud in .s eie a Iustiniano proposita verbum, QuISQUILSed vellem, Tribonianus, cum has .eodem; tempore leges duas ederet, discriminis causam aliquam ipse notasset : quod uno verbo
NUn dissimilis fuit & haec quaestio,apud
Ulpianum controversa, quam Iustinianus de. cidit. Scriptum erat, Ti Tius urua cuM pictis Et in alia SUI3 ET SEMPRONIus HEREDEs Miui sura nec e so
Tin Quaerebatur, an duo forent lemisses: quo rum alterum Titius cum suis filiis, alterum Sempronius haberet. Iustiniano placuit duos fore: quia pater & filius intel ligantur esse eadem persona. Atqui eodem tempore Pande. Elis ascribebatur Scaevolae responsum, quod a. iam partitionem sequi videtur. Scriptum intestamento erat , PRAEDiuM LEGO LIBERTis . 'MEIS, ET SEI AE ALIMNAE. Quaerebal ur, an Seiaeum libertis in communione haberet portiO- .nem, an vero partem dimidiam 8 Scaevola re. spondit, inanisessam esse voluntatem testata. ris, Omnes vocantis ad partes viriles. l. 88. g. 6. de legat: lib. a. Hic rursus locus videtur cum Iustiniani judicio parum convenire: & nescio. quomodo
284쪽
et 38 D. Batauini Iustinianus. quomodo fiat, ut in utramque partem habea Iustinianus tu suis Pandectis, eodem tempo re compositis , obscuros veluti adversarios Neque tamen nulla fingi potest ratio concili'ationis, ab interplete ingeniolo. Sed facilius Triboniano fuisset. nobis non objicere tales/ scrupulos, vel scopulos p0tius. Duobus aut tribus post diebus, hoe est iii. Kalend. Aug. rursus ad explicanda quaedam in Ulpiani commentariis perplexa non dissimilis cum superioribus argumenti capita, Iustin ut it nianus nova responta dedit. Quidaio Titius
risistit '' ita scripserat: sEMPRONIuS PLOTHimεRMU' ' τὶ, is, ESTO. - , Veteres errorem nominis non nocereT'dieebant: & pLorii pro Tirii lcriptum deri. Iustinianus, homo valde acutus, sententiam iit bere. hanc nimium crassam esse pronunciat : quiadem es)ς non ' quis nomen suuin ignorare. Talem
sis itaque institutionem ct inanem ct inutilem
iare statuiti nisi si Plotius quidam heres scriptus fuerit. Cui Sempronius intelligi possit substitutus: vel testator antea Plotii heres fudirit, ut ejus hereditatem intelligatur ad Semis pronium transmittere voluisse.l. ult. C. de heri Sustulit' innit. Bene hahet. Nihil video in Pandectis Ulpto tμς quod reclamet. Itaque: No. Nam &oecur Abitalis. ru, quod eodem die ad Ulpiani Papinianique dubitationem tollendam. , pronunciavit in quaestinae nobili, ct eo argumento, quod olim tu nobilissima causa Curiana tam valde exeriscuit nostrum Q. Mucium S Crassum, sicuti l lius exposui in meis Scaevolis. Eum, quit 13l- 'I gari
285쪽
. . t. Liber III. .gariter .substinatus est, pupillariter quoque intelligi substitutum , Ulpianus non dubitabati l. 2. g. ult. de vulg. N pup. Nam ct nota illi erat consit utio Divorum ti atrum: cum pater impuberi filio in alterum calum substituit, in inrumque substitui e videri. l. 4. de vulg. SPup. Sed an hoc quoque diceretur, si mater obstaret S intercederet, qRaerebatur. Quidqm uxorem ct filium instituit heredem. Filio Tibtium vulgariter: substituit, si vi Lius ΗEREsNON ERiT: vel cum de posthumo ageretur,ita, Utrum I FILIus NATus 1 NON ERIT. : Filius natus, i eum quis
heres factus, decessit adhuc impubes. An Ti μxorem qaius tauquam pupillariten substitutus matri '' i 'Coheredi praeseretur Papinianus di Ulpianus '' .
dubitabant: quanquain .ad matris causam alto' Ilo titilla. qui magis inclinarent. Cenumerat,mat TemeX- mite, μι-
cludi, si sit expressa pupillaris substitutio : nec stituit θde inoffetoso etiam posse queri , sicuti Papi. Νῖui δε-nianus ipse in Pandecti sit. l. 8. fi s. dei nome. ς 2D Certum est quoque excludi, si sit reciproca substitutio : ueluti si duos silios scribam he ς' popillissi desi& eos invicem substituam. Nam tunc in- ter subsitelligitur expressa duplex substitutio, vulgaris tutus ma- ct pupillaris. Sed cum quis ita instituisset, sub- trem cob siluissetque fili uin legitimum .ct alterum naturalemr Papinianus rei pondit . tantum esse ' . substitutionem vulgarem . Don etiam pupilla. rem: quia in persona naturalis filii duplex subsitutio Iocum habere non poterat: ct ideo ad matrem legitimi filii, qui impubes deeeuerit. hereditatem ab In testato pertiues' l. 4s. ι
286쪽
nivit auistem. quid soluendum tibi militaris
cius. de vulg. dc pup. Quid si sit substitutio generalis sive communis, veluti FILlO TITIuM sutari Tuo 3 Certum est . tune excludi matrem in proposita quaestione, perinde atque si expressa fuisset substitutio pupillaris. Sed quaesto est, ubi simplex substitutio vulgaris fuit expressa, ct impubes heres decessit, an etiam matri .' quae ab intestato heres legitima esse vult, substitutus praeseratur λ Nihil hie definiunt veteres Iurisconsulti. verum postea cum prinponeretur tale testamentum militis r. Diocletianus Imp. rescripsit, non esse incerti juris, matrem esse heredem. l. 8. precibus. C. de im. pii b. & al. substit. Quid ergo dubitationis reliquum filii, propter quam lustinianus consuleretur λ An quaerebatur, num idem dici posset, si paganus fuerit testator 3 Certe Iustinianus in specie proposita tanto minus dubitat et quod testator dans filio matrem coheredem, dabat non obscura in signifiς tionem hujus suae voluntatis, cupere se, eandem matrem filii her dem legitimam esse, fi filius impubes morere. iiii : sicuti re talem interpretationem ratio pietatis confirmat. Si mater non sit,ium vero sub. stitutum vulgariter, impuberis quoque filii heredem fore, sicuti jam olim definitam fui s. se dixi, pronunciat Iustinianus l. ult. C. de in. stit. di substit. Sed vellem etiam definiisset. quod praeterea quaeri solet, & inter Papinimnum Diocletianumque controverti etiamnum
creditur : quid statuendum sit, si sit militaris substitutio, qua Titius filio, quandocunque is
287쪽
moriatur, substitutus sit: ct filius post puberta tem sit mortuust Papinianus simpliciter dixit, ex privilegio militum, Titium paterna illius filii bona capere posse. l. IS. Centurio. de vulg. ct pupill. Diocletianus vero ait, eum a matre sua millius filii herede, ea bona petere veluti ex cau-qYstione se fideicommissi. Cur non dicit, jure substitu. 'β.
tionis militaris, sicuti Papinianus 3 Quod inj se is, .
rem attinet, nihil hic interest, sed credo, Dio. lit, D .. cletianum idem sensisse, etsi non iisdem ver- cletianus. his utatur. Neque video, cur tantopere interia pretes hic tumultuentur. Ridicula vero illa ανιτορησία est, quae vel Bariolum impulit, ut non dubitaret Papinianum legisse Diocletia. ni legem: cum Papinianus plus quam ducentis annis mortuus sit, antequam ea nata esset e vel Castrensem, ut assirmaret Papinianum vixisse temporibus Augusti, hoc est, plus quam ducen Hiis annis antequam sit natus: ct a M. Antonio esse occisum, quia forte per somnium audierat iussu Antonini suisse jugulatum. Pueri lio. die in scholis vapularent, si tam essent veteris memoriae imperiti,tamque οινμορτrοι. Neque vero haec commemoro, quod majores illos nostros, ct ut ingenue confiteor) praecepto res, velim ignominiose notare. Absit haec a meis moribus labes. Sed cum historiae cognitionem saepe cogar commendare studiosis iuris : notatis talium virorum foedis in ea eriori. istas , etiam aliquando nos commonefieri ne,
Redeo ad Iustinianum. Nam&quo die su-I ' peri
288쪽
periorem legem iusit, eodem die aliam adiunxit, ad Ulpiaui alteram dubitationem tollendam l. penuit. C. de condit. iosert. Ulena cov.
ribus propositam cta scriptam, non posse nisin omnibus simul persoreis existere, ait Pom- μης pq '-nius i. penult. de condit. α demonstr. Sed ab omisi. in eo tamen genere praecipuam elle volunt bus imo latis quaestionem , ex ejusque conjeetisrarem pleri, hanc totam pendere , Ulpianus eleganter o- se mense flendit. l. 33. si ita fuerit. de manum. test. At rem oliom que hinc sortasse illa Ulpiani dubitatio, quampis is, Iustini/πui ct commemorat, ct, ut definiat, respondet, eos, qui conditioni parere volunt, aliis cessantibus,totam implere debere. Quid autem dicendum alioquii putem de conditionum individuitate, dixi in Commentario de
Atque ut quae consequuntur, utilius perse n/os υο- quar,n mus immorabor in ea, quae deinde ocique jussi. currit, iii. Kal. Septemb. edita nova Decisio. ces in inte ne, i. ult. C. ubi & apud quem cognit. in intengrum res rest. Nam etsi vulgo interpretes, forensium Me puD, antiquitatum re veteris Iurisdi stionis imo
Ia mandis rili perperam interpretentur legem illam, laista est juris- men docti hac aetate homines satis superque dictis: ea in re explicanda elaborarunt: neque res est tamen digna tanta contentione, neque jurisa mouteo ea perpetiti est. Ut breve faciam: Iustititaniauiius .hs,' dico liberiorem facilioremque reddere vo. .issi. luisse executionem restitutionis in integrum. nitio . Erat olim haec restitutio iurisdictionis, oc spe-
289쪽
cialiter mandabatur. Iustinianus etiam eos judices, quibus hoc mandatum specialiter non est, ct quibus nulla est jurisdictio mandata, in integrum restituere posse statuit. Utinain vero ct in Pandectis rem hanc totam magis com planasset. Sed in describendo jure jurisdictio. nis, quam nullam Tribonianus habuerit sui temporis rationem: & quam non cogitarit, quo vel jure vel more Res p. uteretur, satis no tum est. 'i Transeo ad Septembris Kalendas, quae no- , biliores utilioresque leges dederunt: ct in pri' p. ζ i ismis illam l. 4. C. de lib. praeter. qu*: lex etism perinde a corrigere voluit quippiam, quod in libris Et-stios μι- piani occurrebat, quodque tunc a Tribonia- ρου testa- . no& aliis sui ait compositoribus Iuris enta .m uri Viercleati, hoc est, Pandecta rum . prolaturiI nota tuinque est. Nam ct eo tempore Pandectaeis .colligebantur, ct earum colligendarum Causamm eon. evolvebantur veterum Prudentum Commen-tra rubu tarii. Non est necesse, ut argumentum illius M . novae constitutioiali, vel antiquum in eo ge- inere jus, cum utrumque Iustinianus verbosissime exponat, atque etiam in Institui. de exhered. liber. suo more repetat ct inculcet. pluri hiis verbis describam. Cur enim vel lectorem Ionga & ociosa descriptione obtundam atque . onerem, vel has chartas inani repetitione conis taminem S expleam 3 In summa, Iustinianus tollere unit quoddain sexus discrimen, quod olim, ubi de exheredatione vel praeteritioneogebatur, antiqua post xii. Tabulas Iurispru l, dea.
290쪽
dentia introdugerat. Filius praeteritus testa mentum totum rumpebat, vel contra tabulas
bonorum possessionem in solidum accipiebat. Filia vero praeterita, quodam jure accre scendi, cum fratrhus suis scriptis heredibus
concurrebat, ut tantundem, quantum singuli eorum,consequeretur: cum extraneis vero, ut
semissem haberet: in quo tamen usque ad dodrantem onerari legatis poterat , ita quidem, ut non nisi totius hereditatis sescunciam reti. neret: & propterea minus habetet, quam si plane exheredata suisset. Quam iniquitatem
Centumviris hi enim de inossiciosi querela. de testamentis, de hereditatibus judicabant
acceptam ferre videtur Iustinianus. Quid igi. i , ' turὶ Statuit,filiam praeteritam non minus,quam, , sitius habeat, juris habere, sive ad testamentum rumpendum, sivh ad petendam bonorum possessionem contra tabulas. Neque vero se
Ium in hoc genere mirabiliter sabit huic se. aeui. Sed de legislatoris affectibus disputaren finis nunc Dihil attinet. Sed & vult filias post humas, νιφbismis rite sicutis masculi essent. esse exheredandas,
nisi rite tit ut pro praeteritis non habeantur. Et quod in mares. m. filiabus statuit, ad nepotes quoque, ct neptes here o filio producit. Memini me paulo ante quip Φρὰ is, is pi/in ηtu sto, quod ad hanc quoque legem hab. i. Novam pertineat. Sed cum Iustinianus hie vo. luerit filias, reliquosque liberos eodem iure uti, quo filii ut tintur i cur in lyandectis,ubi de praeteritione agitur, non solum filiorum tantum sit mentio . filiarum autem aut nepotum