장음표시 사용
291쪽
Libeν III. nulla: sed & sublatae in hoc genere disserentiae reliquiae supersunt 3 Quia tamen ab aliis nuper notatas ct subtiliter indicatas eas fuisse audio
non immorabor in iis nunc exagitandis. Porro quo die iussinianus superiorem constitutionem edidit, tulit lx alteram, cujus inulta capita sunt. l. nit. Cucommv. de legat. Primum de secundum caput est de optione legata. Sed non est praetereundum. quod ipse imprimis huic uiae constitutioni ascribit, cum ius argumentum repetit in institutionibus ptionis. de legat. Narrat, olim optionis lega tum tam fuisse personale , ut facultas optandi Et lega ad heredem legatarii non transitet. Verum se tam optio hoc jus vetus reformasse: novaque lege effecisse, ut si legatarius antequam optet, decedat, Iis i. aeque possit eius heres optare.. Atqui in hac Diarii. constitutione hoc proprio de expressim striqptum esse non lego. Imo vero illa apud veteres
simpliciter dubitatum sitisse narrat, si inter plis
res vel legatarios, vel unius legatarii heredes. de optione. vel re , . quae optanda sit, contendatur, quid esset statuendum: quasi re olim heredibus illis optare liceret.' Neque modo in Pandectis nullum occurrit vestigium ullius antiqui iuris, quo id. non licuerit: sed etiam Paulus exprimit, si res duae distinustive legatae sint, heredem legatπii non minus quam lega tarium eligere posse. l: illud aut illud. de opt. leg. Sicuti alibi incerto homine legato,
non minus heredes legatarii, quam legatarium ipsum, eligere posse significat. l. a s . f. si
292쪽
incerto. Famil. ercis. An in hoc quoque gene' re responsa Prudentuin lint interpolata, ne scio. Id equidem temere affirmare non audeo.
Si alteri coinmissa sit electio rei . quae tibi legata est : an illo mortuo. tibi jus ςligendi de- inr, Iustinianus bene definit. Sed id postea vi- Et optio derimus. Quid igitur primo capite principat,nis contro' ter continet ejus constitutio 3 Illam inter plu-vς res eontroversiam optionis,sorte esse dirimen diri ... dain statuit. In institutionibus narrat. veteres vi a quosdam Prudentes sensisse, propter dissensionein eorum, ad quos rei optio pertinet, lin ' gatutu perire. Sed ne illud quidem in Pande- p . istis legor qualiquam Paulus in d. g. si incerto. ita de .legato. incerti hominis, cujus electio erat legatarii, loquatur,quasi unus ejus heres . i. . . sua diuensione possit legatum impedire &perturbare : quo nomine eum suo coherediaeneri ait. Sed si sensit, legatum ipsum ideo in-4ercidere, non erat tale responsum 4n Pande- istas referendum e cum jam Iustinianus cavi -seli ne legatum propterea periret. Si vero Pamlus intellexit, legatum impediri, quia propter dissensionem res minus utilis eleelastr nihil d. muto. Verum, an novum jus saltem es quodus sem Instinianus illius dissensionis iudicem jubraritionis in esse fortunam: & sorte definiri vult, cui potis M. fis simum facultas optandi vel eligendi in sol, oserimo. dxym detur Z Certe veteres sortibus saepe usos frosuri esse conflat, ct quidem in hereditate dividum da saepissime. Nam ct apud Graecos, heredes 8sortibus dicuntur : ct apud Hebraeos, heredu
293쪽
tas ipsa sors appellatur. Et in Theodosiana
constitutione fit mentio sortium cum de rebus hereditariis dividendis agitur.l. 2.C.QVan
do ct qui b. quar. pars, Sc. Sed & tribus locis in Pandectis fit mentio sortitionis. l. si quae sunt.
Famil. ercis c. i. generaliter. 6. quis ergo si inet. de fideicom. liberi. l. sed cum ambo, de judic. Atque hic equidem possem de inrtihus a . . multa repetere ex antiquitatibus Graecis & Romanis. Sed jam talium antiquitatum commentarios non institui. Quam vero vim sertuitionis in proposita I pecto Iustinianus esse velit, videamus. Vult, ut is, cui sors faverit, solus ioptet: & rem,quam optaverit, in .lidum rei, Deat: suis autem sociis aestimationem partium quae debeotur ex lvat. Ac ne quid dubitalio- Et ast manis supelsit, etiam desinit oextam aestimatio. rionemnem mancipiorum, si eorum optio legata fit. Qualem aestimationem quoquo praescripsit, qt ''
cum ageretur de commula, tervo maninmiten His , Igdo. l. I. C. de commvn. ser. manum. definivit.
Sqcundo capite Iustinianus statuit, si rei ti. suidve bi legatae optio vel electio alteri mandata sit, dicendimidi ille toto anno non elegerit : electionem ti' ' 'hi dandam esse. Quod multo magis dicendum est, si illo mortuus sit,antequam eligeret. Tan' etii otio tum abest , ut legatum propterea intercidat. mandata Sed legatarius jubetur fiam hanc electionom est , ita temperare, ut non optimam statim rem e. ligat,sed mediocrem. Sic ct cum legatum g neraliter relicrum esset, veluti servi, jure quoque veteri cautuM fuit, ne vol optimus vel ptam
294쪽
smus acciperetur. l. 3 7. legato generaliter. delegat. libro i. Caeterum illud hic observandum magis est: non modo in arbitrium alterius con ferri legatum posse. sicuti conditio conser resistati. o. tur, ui Upianus quoque dixit l. D. de legat. h. otio iis bro a. sed S si electio sit collata in alterius ar- alteritis :bitrium, non omnino eam pendere ab hujus arbitrium arbitrio: hoc est, si is nolit, aut non possit eli- uoto sς gere, electionem dari legatario. Adeo liber liter Iustinianus interpretatur ultimam volun ratem, ut non intercidat. In contractibus vero & stipulationibus non idem diceretur. Nam tunc a persona ejus, cui arbitrium delatum est, non receditur : & intercidit stipulatio, si omnino non arbitretur, ut Ulpianus Paulusque . , dixerunt l. 43. ix 44. de veria oblig. Quod α. de societate , deque mercede locationis re sponsum est. l. 7s . Pro soc. l. et s. Loc. Idque secutus Iustinianus, etiam flacuit dicendum hoe Atii ubi esse , cum rem ita tibi vendidi, uia ANTI Ti-
venim C. de contrah. empl. Quam quidem constitu tionem ipse profitetur esse Decisionem antiquae controversiae , eamque etiam laudat in suis Institutionibus. In Paude ctis tamen nulla video vestigia ejus veteris dubitationis : Imo
vero veterum responsa tam consentiunt cum
Iustiniani consitutione , ut vix videatur haec Decisio necessaria fuisse. Quanquam non dissimulem, posse ad eam accommodatum videri,
quod legitur in d. l.2 s Loc.ct ibi Tribonianum pro lurς α more suae interpolationis aliquid
295쪽
appinxisse. Illud uero satis constat, Iustinia. num in hoc genere non tribuisse etiam contractibus bonae fidei, quod tribuit legatis &fideicommissis. , Imo vero discrimen aperte tradidisse: & propterea hic confero ct coniungo utramque consitutionem: quanquam altera sit ad Ioannem, altera ad Iulianuin P. P. ct in illa l. ult. C. de contrah. eni p. desideretur dies &Consul. in libris impressis. Redeo ad reliqua capita d. l. ulti C. comm. de leg. 7 Postremum eius caput agit de rebus. quae ρ falsis sub conditione vel diu legatae sunt, interea non alienandis vel obligandis per eum, randiliona qui eas possidet. Alioqui die veniente,vel e vel die tria istente conditione rescindi ipso jure ct alie- gutum usi nationem dc obligationem : neque legatario 'V in quicquam eam nocere. Nihilominus enim eum rem vindicare posse. Cum aliquando lae' ' res ignorans rem esse alteri relictam, eam bo'na fide vendidisset, ct alius similiter ignorans ι 'emisset : respondit Scaevola,propter sustam Uὸ λι
gnorantiam utriusque, rem apud emptorem benedo remanere: solumque precium heredem lega- vendit're,
tario dare debere. I ult. S. ult. de legat. libro secundo. Scaevola hoc tanto maais dixit, quia Mi i β' de fideicommisso agebatur, ex quo res vindi- , abii V cari no9 poterat. Sed cum vindicationem o- mnibus tam fideicommissariis quam legatariis Iustinianus dederit. de nunc omnino statuat eam competere, etsi post rei alienationem existat conditio, vel dies legati veniat, miror.
eum illud Scaevolae responsum, in suas Pande's istas
296쪽
D. Bulduini Iustinianus.ctas retulisse: tamque confuse & generaliteriis quoque ascripsisse illud Vlpiani, Res, quae
ab herede alienatae sint, in quartam imputari heredi. l. 3. S. res. Ad Sen. Trebell. Sane indicat veteres quasdam leges fuisse, secundum quas heres alienare vel obligare poterat remetateri legatam. Sed in Pandectis Iurisconsuli ti veteres longe aliter loquuntur. Si qua eace re iusta fuit dubitatio , fuit cum res sub conditione est legata et quia interpa heres
i rus dominus rei sit, fructusque etiam faciat, i suos. veru in si eam vel alienaverit, vel obli-λ' saverit, vel servitute onerarit, aperte ajunt, te gatario non nocere : ct existente conditionetam esse rem togatarii, quam si heros nihil antea quisquam de ea statuisset.a, io s. si landum. - . i de conditi re deritonstr. l. 8 r. de legat. libro r. ct inferea tamen si quid accesserit rei legatae, veluti si servitus acquisita sit, aut ususse. fu . . Bil consolidatus e hoc profuturum est legatario. . sit cui. q. ult.Qiremad .ser.atnit t. l. t T. si tibi. Quib. mod. ussisse. amitto Itaque veteres
etiam leges consentiunt, in fraudem legatarii nihil fieri r sed in rem ejus aliquid bene fieri.
Conditionem , existenteni in legatis nou re. rotrahi: sed ex die, quo extitit, jus tribuere: in heredum tamen institutionibus retrinrahi. la
Sedoex- lius dixi in Comment. de Conditioiii K Nunc cepit sti' illud tantum dicimus : ex quo tempore condi eausiavi tio ζXt-t, integrum este jus legatam: ct quod Mili interea heres de reflatuerit, esse nihili. Sane pietatis. Iustinianua postea in Nov. D.&M8. singulari iure
297쪽
iure excepit favorabilem & piam causam do tandae filiae, redimendorumque captivorum rquam quidem causam voluit potiorem esse fideicommisso. vel demandata restitutione. Nam ct olim Vlpianus videtur causam dotis antetulisse iuri legati conditionalis. l. mulier. 6. cum proponcretur. ad Sen. Trebel I. ut tanto minus novum jus videri possit, quod Iustinianus in hoc genere promulgavit. x Caeterum est operae precium, conjungere illas duas, quas iam notavi, Novellas cum ipsa l. ult. liauli. C. comm. de legat. ut tanto magis Deris etiam intelligamus, quid, vel quatenus heres φο m quo
alienare possit, qui rogatus est post mortem'
suam restituere alicui vel hereditatem, vel ΓὸMajal quod ex ea reliquum erit. Sed di Nov. conss. poeia heri I s 9. aggreganda est,quae significat quousque res μή - . protendatur mandatum restitutionis, quo in- commisso clusa est prohibitio alienationis. Si enim lusiniauus saepe coactus est hunc locum pertra' istare. Ae illius quidem Novellae clIX. inseri' nisis. ptio in Graeca ct Haloandri Latina editione habet. restitutiones fideicommissorum non ultra primum gradum produci. Vetus antem
Latina, quae quidem excusa est, significat, usque ad quartum gradum protendi. Certe potest utraque inseriptio esse vera. Nam si quis Probibeatur alienare. quod alteri, veluti filio suo, post mortem restituere debet, ipse solus
censetur prohibitus rem alienare. Si vero res
in universum prohibita sit alienari extra familiam , saltem in quarto herede consistit probibitios
298쪽
factos,bitio, ut deinde liberum sit ius alienandi. Sed sum haec duo sint capita illius novethe. inagis placet eruditis, hominibus . retinere quod significat Graeca inscriptio, ut a priori Capite potius intelligatur ea repetita.sNam re audio in manuscriptis libris Latinam illius
constitutionis inscriptionem non QORTUM GRADuM, ted QuoTuta habere, & ita conci
cto hae aetate sunt illi interpretes, quibus O tigit veterum librorum copia: quique iis versantur locis, unde talia prassidia comparare sibi possunt. Nos, qui talibus auxiliis destitui. mur, non habemus hanc expediendarum multarum dissicultatum beatam facultatem. Sed tanto aequiores nostris. laboribus bonos viros
Redeo ad d. l. ult. Non enim praetereundum est, quod postremo Capite ait, eum, qui sciens emit rem restitutioni obnoxiam, veluti quae . alteri legata est sub conditione, posse a ven- . ditore precium repetere, non etiam inar μματα : sed neque posse ex duplae stipulatione
agere propter evictionem. cum legatarius existente conditione rem evicerit. Emptor precium repetit, quia non sit malae fidei, neque scienc emerit rem plane alienam. Nam e laltem pendente conditione , erat heredis vendentis: ct multis casibus fieri poterat . ut non
299쪽
, Liber III. '. 2S 3 existeret conditio legati. Caeterum qui rem a. lienam alioqui sciens emeret, precium datum repetere non posset, si non sibi nominatim caverit de evictione. l. 27. si fundum. C. de evit'. Et ipse Iustinianus l. ult. C. de litig. severiter eum punit, qui sciens emit rem litigiosam. Porro qui sciens emit rem alteri sub conditione legatam, non repetit sua ἐμπονηριατα, quia interea fruitus esse iv propriam tibi rem habuisset, si defecisset conditio. Neque duplae Neque a stipulatio hic committitur : quia non est evi-gere exm ctio,quam emptor non praeviderit, ct cujus pe- ρμω istvericulum quodammodo non susceperit obictio.
Quo die Iustinianus edidit illam, de qua is,
jam dixit, legem, eodem die promulgavit l. penulti C. de inoff. test. Sed hujus legis pri- Et quin mum caput antea exposui. Postremo capite quennium praecipue illud agit , ut querelam inossiciosi st q0 re
quinquennio tantum poli actitam heredita' , ' cisiitiptem durare significet. Quod di anno superiori a ijmpore duobus verbis indicarat. l. 3 4. g. ulti C. de in- adita be. i. off. test. Meminit & hujus quinqtiennii Valeri- ν editatis anus Imp. duobus locis. l. 2. C. in quib. caus in v fve oris integ. restit. St. 36. C. de inofi . test. Neque vero de eo Iurisconsulti dubitarunt. Sed quae sic, fuit, an ab adita hereditate, an vero a tem pore mortis hoc quinquennium numerare tur 3 Ulpianus ab adita hereditate, Modestinus Cum qui a tempore mortis numerandum esse cense. θm Vete hal. Iustinianus Ulpiani sententiam secutus
est, Modestini rejecit. Quid in Pandectis 3 Cer' malus. tu Ulpianus sine ulla dubitatione in iis assi r- seni di
300쪽
mali ante aditam hereditatem nec nasci qU relam : l. 8.6. si conditioni de inoffie. test. Bonorum possessionem tamen contra tabulas dari, etiam antequam adita sit hereditas. tr ditum est. l. S I 9. debon. posses. coni tab. Ut autem certum tempus deliberandi i de quo
posea dicam ) Iiistinianus aliquando praesituit, sic dc adeundae hereditati: ne filius exheredatus diu incertus pendeat. Ulpianus in fragm. narrat, Olim fuisse cretionem vel vulgarem vel continuam : quae dies centum vel utiles vel continuos continebat, quibus cernenda adeundaque erat hereditas Sed consuetudo ct formula cretionis diu ante Iustinianum n, s filio nostrum evanuerat. Interea autem si filius e ,. , ,hq heredatus moriatur, an querelam transmittat, mihi; quh. qm siti in suit. Iustinianus ait, transmittere ad yelum ad suos heredes etiam non praeparatam: ad extra' Dos here- neos vero non transmittere, nisi si praepara--. etiam tionis causa secerit, quod antiquis libris con- ηοη pr tinetur. Libros Pandectarum non intelligit. Nondum enim erant aut collecti aut ediii Sed intelligit libros veterum Prudentu in : ex quihus tamen fateor in Pandectas esse relatum. quod requiritur ad praeparandam querelam, tit
Qitu die Iustinianus de tempore S adeundae hereditatis stinossietosi querelae movendae statuit, quod jam recitavi , eodem die legem is,;.his novam tulit, ut restitutionis in integrum ex A. in ., quacunque tandem causa illa detur tempus. erum o quod Olim erat unius anui utilis is jam sit quadrieu- paratam proga