장음표시 사용
321쪽
Liber m. a se re Civitatis, agnovit. Quinimo & postea o
mnes, qui manumitterentur , inget uos potiusquam libertinae eonditionis homines elia voluisse, quibusda in videtur, per Nov. I 8 Quod certe jus novum infinitos Iuris prioris locos expungeret. Sed & quod recitavi de ordine Iuris in hoc genere, id eo feci.quod haec memoria antiquitatis alioqui sit obleui a, ct in Institutionibus praepostere propositum sit S. C. Largianum edicio Trajani, cum hoc illi super, venisse,imperite dicitur. Nam nono anno Pii
Imp. factum fuisse, Largo di Messsalino Cos
annotarunt docti hoin legi, in historia Rouu i . . , paulo diligentius versati qua in Tribonianus. Sed hujus alia sunt graviora peccata. Interea quod ad rem ipsam attinet, prodest haec brevius. praemonitio, ut intelligere commodius possi i . iritus ecquid illa sibi velit constitutio de Lauin ibertate tollenda. Sunt S in ea lege quaedam antiquitatis Rom. reliquiae, veluti de servis: με. nus praecedentibus. Hi autem erant, quos de, funis his testamento unanumisisset directo Namp. sonatos
ct hune molem pilei accipiendi describit Diovemittites nysius lib. 4. & Appianus in Mithrid. Atque ii pertinentAquidem appellabantur liberti Orcini. Quan- ρη quam non sola pilai in positio sufficeret, sedi ire aditio hereditatis requireretur: ut ipse Dib. Deniq; Ii Clelianus ait, i. ro. C. de testam . manu. Sed ta. bertati θlium Atiliquitatum memoriam nunc non COLligo. Iustituantis in causa libertati', cui libera--itistini. liter farebat. iustulit multas veteris Inris dissi hisus im- cultates qua ivdi manumissioaibus obstabant.spense a
322쪽
2'4 M. Balduini Iustiniansu. Et ge lege servi. Alqtie hoc qujdem jus dulcendebat ex IuniaNor- lege Iunia Norbana: quae temporibus Tiberii ν' Imp. lata est ab iis, qui tunc erant Consules. Itaque appellabantur Latini Iuniani. Caeterum ea lex & ejus antiqui interpretes, significa
bant fieri multis modis posse, ut Latini liberti
fierent cives Rom. Suetonius commemorat quandam Latinae conditionis mulierem mox ingenuam ac civem Romanam recuperatorio
judicio pronunciatam, duxisse Vespasianum. Fleba ut autem Latini liberti facile cives Romani, saltem ut jureQuiritum fruerentur quan.
Et de eri' diu viverent. Sed ne in eo consequendo labo oo ιη βη rarent nostea Traianus iis generaliter Con'
iij jti, Levit ju Qxuratum, quamdim viverent. Iosteasti,tium. factum est S. C. Largianum, imperante ADto. Et de S. C. nino Pio Imp. ut Latini liberti, qui manumissi Largiano. essent S ea aetate , ct ab ejus aetatis domino, quae lege Mia Sentia compreliensa erat, sed non solenniter veluti per vindictam aut te. namentum: possent jure liberorum fieri cives Rom. atque etiam jus civitatis morientis haberent. Illud vero saltem supererat, ut si liberorum jure non essent facti cives Romani, inorientes non uterentur jure Quiritum: hoc est.
jus testamenti faciendi non haberent: sicuti re Latinos libertos id suo tempore non habuisse, significat Salvianus, episcopus ille Massi.
liensis, qui centum annis ante Iustinianum vixit. Tandem vero Iustinianus has sive dissidui. tates sive ambages plane sustulit, & non aliam libertatem quam quae conjuncta esset cum ju- i
323쪽
re Civitatis, agnovit. Quinimo ct postea o mnes, qui manumitterentur, inge mos potiusquam libertinae conditionis homines et se voluisse, quibusdam videtur, per Nov. I 8.Quod certe jus novum infinitos Iuris prioris locos expungeret. Sed & quod recitavi de ordine Iuris in hoc genere, id eo feci.quod haec. memOMria antiquitatis alioqui sit obleui a, ct in In stitutionibus praepostem propositum sit S. C. di Largiamini edicto Traiani, cum hoc illi super. venisse,imperite dicitur. Naiti nono anno Pii Ilii p. factum fuisse, Largo & Messalino Cos
annotarunt doeli homineς, in his lollia RONI. 'i . . - . . ,
paulo diligentius versati quam Tribonianus. sed hujus alia sunt graviora peccata. Interea quod ad rem ipsam attinet, prodest haec brevius. praemonitio, ut intelligere commodius possi i , ritus ecquid illa sibi velit constitutio de Lati a ibertate tollenda. Sunt S in ea lege quaedam antiquitatis Rom. reliquiae, veluti deservis: λ- ρμ . . nus praecedentibus. Hi autem erant , quos de . functus testamento manumisisset direm Nam p., sonuissct hune mobem pilei accipiendi describit Dio-semittitonusius lib. 4. & Appianus in Mithrid. Atque ii pertinentAquidem appellabantur liberti Orcini. Quan- νον quam non sola pilei in positio lassiceret, sed lct aditio hereditatis requireretur: ut ipse Dio. Deniq; Ii cletianus ait, i. IO. C. de testam . manu. Sed ta. bertori liuin Antiquitatum memoriam nunc non col. m δμη is'
ligo. Ius liniamis in causa libertati', cui libera- ρItast hi. liter fime usustulit multas veteris Iuris dissi hisus imincultates, qua ivssi manum Oaibus obstabant.ipense a
324쪽
vel earum vim infrii gcbant: dc tam relaxavi vincula servitutis, quam libertati viam aperuit. Hinc tot constitutiones, quae abrogati innum formam nomenque prae se ferunt: de te
ge Fusia Caninia tollenda, de assertione tollenda. de dediticia libertate tollenda. de Latina libertate tollenda. de tollendo nudo ju-Multis re Quiritum. Nullam inscripsit de lege AEliaqueque k- Sentia tollenda: quia et ii aliquot eapita hujus -gΠ ης/- ee leois sustulerit. plura tamen retinuerit. Su
pisibis, ah, unt Ula ejus capita, quae Iahertati erant adia rogatis, de versaria: de aetate eius,qui manumittit: de ejus, quibus his. qui manumittitur aetate: de servo, qui vinelus tortusve suit,manumita. Multa tamen,quae ad haec capita proprie pertinebant, non dubit 4 vit Tribonianus ex Iurisconsultorum commentariis descripta, suis Ι'andectis insarcire. Vetabat lex illa, ne dominus minor xx. annis servum manumitteret, nisi causam apud Consilium probasset. Eoque pertinebat,quod scriptum est l. I . I6.39. de manum. vind. l I6. Quicta quih. l. 66. de verb. oblig. Iustinianus primum flatuit sussicere annos i 7. Ponea in Nov. Ir9. fuit contentias annis I : hoc est. ea aetate, qua testamentum fieri potest. Vetabat eadem lex. ne minor annis xxx manumisius vindicta vel testamento, fieret civis Romanus. Eoque pertinet, quod de annis xxx. alcriptum fuit. l. 66. de manum. test. l. ag. 6 s. de statu lib. t et v. f. I. Famil. emi se. l. 2 9. de reb. duh. Iustinianus nullam voluit haberi rationem aetatis. eius. qui mauumittitur. Itaq; α infantem manumitti, α
325쪽
eivem Rom.statiin fieri posse voluit. Eadem lex servum . qui ob de Elium a domino aliquando vinctus fuisset, non nisi Dediticiorum numero haberi statuit,si postea manumitteretur: ita quidem,ut nunquam civis Rom.fieri posset.EO autem pertinebat, quod Ulpianus ad eam legem
raliter proponat, alii viderint. Certe sublato βιε. hoc capite legis Tliae sentiae, salsum illud est. ineuitam Nam neque in alio argumento id dici posse, o Pau- alii in Pandectis loci testantur. l. 3. g. 4. de S. C. Silan. l. s. Ex quib. cau. major. Et quorsunt 'Tribonianus praeterea illud inculcavit. Fidei. commissam libertatem non deberi ei, quem postea dominus vinxit 3 L43. de fideicom. liberi. Sed & quod Ulpianus scripserat de carcere, non niti de privato intelligebat. Nam servuidi in custodiam conjectum, pro vincto in lege Tlia Sentia habitum fuisse testatur in
Fragma Porro magnum discrimen olim erat utrum eum
servus esset meus ex jure Quiritum, an vero 1 tantum in bonis meis esse diceretur. Dominium ex jure Quiritum, quod re in formula isisse .cvindicationis nominabatur, erat, si res mihi se fisa disse. lenni& civili ritu mancipata, aut in jure cessa rentias ο- esset, aut saltem usucapta. Alioqui tantum in mnes abo' bonis meis erat, ut si simpliciter a domino ini- s hi fuisset vendita di tradita. Sic enim Vlpianus , in Fragm. docet. In bonis tantum alicujus in
scripsit, verum esse, eum, qui est, non videri vinctum: l. 216
326쪽
quill servus est, si civis Rom. a cive Rom. ser' viam emerit, isque traditus ei sit, neque tamen mancipatus, neque in jure cessus, neque anno post eisus sit. Nam quamdiu horum quid fiat, is servus tu bonis quidem emptoris est, ex jure
Quiritum aute in venditoris est . Fortasse re- . quas ibi legeretur , .Q9AMinu i HORUM Qui DNON FIAT : vel certe, QuAMDiu Fiar dictum
est, pro DONEc FiAT. Sed ad rem. Ex Ulpiani fragmentis didicimus, serix quiderii ei ex omhibus causis acquisiteta, cuius in bonis e Tat, potius quam illi, csus erat xjure Quiri tum dic enim hic dona irru, lis starius praese. rebatur Qtiiritavi, ut Sheophili verbis utar. Sedetani, qui tantunae in bonis, non etiam ex iure Quiritum servum habet, manumittendo tantam fecisse Latinum, Iiistinianus non solam Latinam illam libertatem sustulis, S uuam inflam , quae cum pleno civitatis jure; est, esse Iibertatem voluit: 1ed & nomina thra sustulit illud nudqvi dominium diversinn, a jure lQui ritum totumque hoc dominiorum discrimen: R. dominium naturale, etiam Jegitimum esse latuit. Nescio, an ip te satis intullexerit ipsam antiquitatem: sed confuse clamitat, fuisse ina ne & veluti fabulosum senigma, cto. Atqui Tribonianus etiam cum ageretur de manu missione. nescio, quid in Pandectis, proposuit, quod hinc dependet: Generalitem pignori ser, vias datus, sine dubio pleno jure dςbitoris est, ct iustam libertatem ab eo consequi potest. l: ap Qui cta quib. Illa, PLEdo IuRE, IuSTAM
327쪽
LiBERTATEM, verba sunt, quae alludunt ad an- Et desistittiquitatem, de qua dixi. Sane alibi plenum qui ut dominium opponitur vel nudae proprietati, ς' η , sit
vel uiuitr. l.3. de altin. leg. umd igitur, si qui tio aliis, proprietatem servi haberet, alius usumst Z Ul- osis esu. planus ait, a proprietatis domino manumis, elum bais sum, liberum non fieri, sed servum sne domi. bet,domino esse. Iustiniano placuit, libertum fieri proprietarii, sed sine fraude fritictu rii, qui eo tan .. V ' 'quam servo,ut antea, Itetur. l. i. C. com . de manum. Unde apparet, hunc etiam invito seu fhiario fieri liberum licet non omni modo. Atqui in Pandectis Tribonianus audet recitare Pru. dentum responsa, pertude atque si fructuarii consensus ad libertatem omnino esset necessarius. l. 2. de manum. vindes. 6. de manum. tes i. l. 9. g. ult. de hered. instit. Quid autem, si Demq; ubi servus sit duorum, S unus manumittat 3 Si vel unus indicta velles lamento eum ptae sertim pasta m misist
Niri manumitteret, tantum abest, ut aliqua 1 vel , , juris acquireret vel libertatis conferret, ut e- cisis, i. 'tia in tuam portionem amitteret, eaque scae Oserit :accresceret. Placuerat tamen antea, ut si miles servum communem ita manumitteret, sociugcogeretur partem suam vendere, & seruus ita solidum consequeretur plenam libertatem. Quid noster Iustinianus 3 Quod in milite pla- Sive miles,cuerat, in pagano quoque locum habere vultoive pago l. I. C. de conun. ser. man. g. ult. Inst. de do. m
nat. Ergo in l. 6 3. l. pen. Pro soc. ita scriptum est : Si servo communi legatum sine libertate unus ex dominis. reliquit, hoc d solum s S 4 .ci a
328쪽
αgo n. Balduini us .eium pertinet. Credo equidem istud siNE Li. BERTATE esse Triboniani. Nam & lib. 3. Sent.
Pauli ascriptum est, ETga cuM UBERTATE. Nempe tempore Pauli in ulla erat jus illud acerescendi, quo servus communis ab uno manumissus, totus fiebat socii. lustinianus vero, eo jure sublato,voluit iervum illum plane fieri liberum. Itaque Tribonianum non enim semper fuit obliviosus memorem novi Iuris, ind. 6. pen. appinxisse quod diyi, suspicor. Sed & affertionis, quam lustinianus lusiu-lerat, nulla vestigia in Pande 'is reliquit. Lat-Abolevit terum in o di eo Th. tit. de lib. ea u. supersunt si' leges antiquae, ex quihus intelligere, Vel con
δεδι jicere salteiri possimus. quid Iustinianus sustu-
in lib.ram terit, cum de assertione tollenda legem te petenda. tulit. Non licebat olim servo de libertate a.
gere, nisi per assertorem, qui vindex erat alie- D, q*alis nae libertatis. Primδε antem assertore aut victo, aut causam deserente, liberum erat alteri
Ut ' agere ea viain liberalem, sicuti & Paulus lib. Sentent. significat. Unde & secunda assertio
apud Quintilianum. Iusinianus non putavit esse necessarium talem alienae libertatis sive vindicem, sive procuratorem. Sane institui. lib. 4. Tit. I o. scribit,non licuisse olim pro alio agere, nisi pro populo, pro libertate, pro tute inla. Sed ut pro libertate ageretur, non nisi per alium agi poterat. lam vero minime hoc estne eesse. ordinem vero ct rationem liheralis judicii nunc pluribus verbis si describam, magis antiquum quam novum jus explicare vi-
329쪽
derer itaque hic non immoror: & cum pro perem ad novas Iustiniani leges, quae & utilio es sunt, ct ius, quo utimur, magis continent, evertar ad Kalendas Novembris: N an eae non protulerint nobiliorem aliquam de Iure Ci.
Vili legem, inquiram. Et ecce statim sese of seco seri illa, quae Caesariensis Advocasionis quae isseis hastioni respondet L ult. C. de pact. Caesarea
Cappadociae, quae olim Mazaca appellabatur, advo- insignem habuit ordinem togatorum in sero coto , Iurisconsultorum. Ac eos quidem aliquando a Tigrane rege Armeniae abductos in barbaram servitutem fuissse, narrat Strabo libro Ia. Sed eosdem postea restitutos veluti postliminio, suam in foro pristinam dignitatem recuperasse, etiam narrat. Quam quidein dignitatem annis deinde plus quam quingentis . hoc est, usque ad tempora Iustiniani, conservasse videntur. Solebant autem hi de jure contro- 'erso saepe consulere Iustinianum. Nam&eo- suibustum fit mentio in l. ra. C. do legit. hered. ct muris duobus locis in Institutionibus Qnib. alien. lic. 1 q
& de inutilib. stipulat. sicuti re Palestinae ct 7 h. u.
Illyricianae Advocationis, controversiam d. st Iustini. jure ad Iustinianum referentis, alibi libri ju- anum. Iis mentionem faciunt. Quod attinet ad quaestionem , & Iustiniani legem nunc propositam: haec non tam novum ius continet, quam veteris Iuris partim amplificationem, partim restrictionem, & hanc tamen ex veteri quoque ure repetitam. Itaque tantia minus erat eausae,cur Caesarienses advocati tam valde du-
330쪽
et Ia D. Balduini Iustinianus.
Sane mei. bitarent. Vetus fuit sententia Iuriscontultosti queu rum, conventionem de alterius adhuc viven-
quo tis bonis di hereditate non modo esse inuti hereditato tam esse turpem & nefariam ut paui. φροbibuὸ scentes ipsi propterea indigni judicentur, quirat jam aliquando sint heredes: sed propterea amit-σηνου ira ς tant, qualecunque jus succedendi alioqui ex lege habebant. l. 2. g. ult. de his, quae ut ind. l. 29. g. ult. de donat. Nam ct improbum esse eum, qui sit solicitus de vivi successione, dixit Iulianus l. 2. g. interdum . de vulg. Et tales heredipetae olim appellabantur Vultures. Sed proverbium vetus fuit, cujus Seneca in epistola xcvi. meminit: Si vultur es,cadaver expe ista. Itaque & accusatur filius, qui ante diem patrios inquirit in annos & propterea S.C. Macedonianum factum est. Iubetur ergo ex
peffare, ut de ea re non cogitet: non autem
expellare. ut appetat: sicuti est apud Quinti. lianum. Sic heres proximus expedi ue,& non expediare debet. Certe si quis avide expelles mortem alicujus, ea expectatio est mali& periculosi exempli, & impellit ad captandam a l. terius mortem. Spem quidem, ut jacium retis, vendere aut donare possumus. I. spem. C. de donat. Sed improba est spes alienae heredita- .s,d ab illis iis, si de ea tanquam recerta statuamus, non quaereba- consentiente eo, de cujus re agitur. Quod e
ruran sub nim dieitur in l. n. de hered. vend. de heredutate jam delata intelligitur. l. a. illo tit. Sed duri hospita Ni/bant Caesarienses advocati, an pactio tole. D pactum. rMi posset, quae mollius concepta esset sub