장음표시 사용
351쪽
co tam aeris alieni, quam legatorum. Sed de Irre alieno nunc non quaeritur. Quaeritur, ad quem pertineant onera legatorum vel specialium fideicommistorum, cum quis rogatus est hereditatem rectituere. Ad eum cui pars hereditatis ex Trebelliano restituitur, legatorum praestationem pro competenti portione spe,
clare, indubitati juris esse, rescripsit Philippus As seeu-Imp.l. 2.C. de S. C.Treb. Quid si rogatus fuerit 'm se, heres totam hereditatem restitueres Etsi retinu- at, quod deducere iussus est, in fideicommissa-rium transsert omnes actiones, Omniaque O- totam heis
nera: & ipse legatarii loco magis habetur fidei- reditatem comminarius vero heredia. sicuti Iustinianus resiluere
ipse tradit Institui. de fideic. hered. Quid si he- res non jussus sit quippiam deducere, sed qua- δὲ: .is
drantem retineat ex Senatuscon sulto 3 Certe Aleom.
summo iure tanquam solus heres sustinebat missarium totum onus hereditatu : ct fideicommissarius Omnes a- magis habebatur loco legatarii. Sed stipulati- ' onibus interpositis ante restitutionem dividebantur onera. Postea placuit. vi sine stipulati. onibus ipso jure tanquam inter id uos heredes pro rata cujusque parte dividerentur, non minus cum is quartam tinebat, qui rogatus e- irat restituere totam hereditatem, quam cum partem duntaxat jussus erat restituere. Quid gitur, si totam hereditatem, sicuti rogatus est, :restituat 3 Certe omnes actiones in fideicom- amissarium transferri constat. Ergo ct legatariis hic solus tenebitur. Λtque hoc illud esse videtur, quod Iustinianus statuit in s. ult. C. de f
352쪽
3 o4 IP. B.r Muiui Iussislanis. S. C. Treb. S in Institutionibus ni gi , eXpo. suit quamquam non videatur esse jus novom rsed ex Prucentiun quoque responsis, quae sunt in Pandectis, idem repeti possit. Minus habet dissiduitatis , sed memorabile Itemque tamen est, quod eodem die Iustinianus edixit alicui, a Minterpretatione, a deluti amplificatione Se. natusconsulti Silaniani. Ulpianus l. I. de S. C. Silan. scribit, cum aliter nulla domus tuta esse posset, nisi periculo capitis tui custodi.im dominis tam a domesticis quam ab extraneis servi pristare cogantur, ideo Senatusconsulta imtroducta esse de publica quaestione a familia 11ecatoriam habenda. Hic Upianus non unum in hoc genere fuisse Senatusconsultuni significat. Et vero inscriptio in Pandectis est de Senatuseonsulto Silaniano,& Claudiano. Et Paulus Pisoniani atque Neroniani quod unum idemq; fuit) meminit,l. deS. C. Silan.&lib. 3. Senistent. Silanianum autem himum fuisse videtur factum anno Urbis occinu. Dolabella de Si-hno Cog ct flauebat, doinino occilo, de seris vis. qui sub eodena tecto fuissent, quaestionem haberi, suppliciumque sumi oportere. Iustinia. mis ait, quaesitum fuisie, quomodo acciperentur haec verba, suB EODEM TECTO : narratque,
Veteres non satis eam rem exposuisse. Ipse ita. nam servι que definit omnes servos teneri, qui ex quo- sub eoAE m eurique loco potuerunt clamorem eXaudire,
trist Dufφ .Et insidia, sentire, nec auxilium domino tui runt. l. ult. C. de his,qui b. ut indig. Mirum vero, Iustinianum hane suam interpretationem in His
353쪽
nus ait, EODEM TECTO: qualiter accipiatur vl nostim deamus,utrum intra eosdem parietes, an Sul' non uideritra Z intra eandem diaetam, vel cubiculum, vel comproba. eandem domum, vel eosdem hortos, vel to. roritam villam λ Et ait Sextus, sic saepe esse judica tum, Ut quicunque eo loci fuerunt, unde vocem exaudire potuerunt, hi puniantur, quasi sub eodem tecto fuerint. l. I.f. i 3. de Sen. Silan.
Sed ec Paulus libro tertio Sentent. Servi inquit de proximo. si cum possent serre auditis
clamoribus auxilium domino, non tulerunt,
puniuntur. Equidem non video, quid hic Iu Dinianus ad S. C. Silanianum adjecerit, qnod veteres Iurisconsulti non expresserini: qui quidem di totam hujus Senatusconsulti sententiam tam Idiligenter illustrarunt, ut supervacua sit alterius interpretis opera. Nondum e rat factum illud Senatii sconsultum, cum Cicero pro Milone, volens quod negare nolebat minime odiose dicere, Clodium, qui Milonem aggressus in via erat, fuisse occilum a seris vis Milonis: Fecerunt inquit servi Milonis. quod suos quisque servos in tali re facere voluisset. Caeterum post tempora Ciceronis hoc officium factum esse necessarium, S Senatus, cum voluntate dominorum suam conjungens imperavit, servi ut id facerent : alioqui poenas darent. Annis post Silanianum compluribus factum fuit alterum S.C. quod Tacitus lib. I 3. commemorat, ubi ait, Nerone ii. α L. Pisone
tanquam novam jactare, cum eandem Pande ctis ascripserit a Veteribus repelitam. Ulpia
354쪽
go 6 n. Baldurni Iu stin anas. Coss. factum elle Senatusconsultum, in si quisa suis servis interfectus esset, ii quoque,qui te stamento manumisi sub eodem tecto man sissent, inter ser vos supplicia penderent. Ut planust. 3.f. to de Sen. Sil. & Paulus lib. 3.Se tent. jus illud commemorant, sed Senatusconsulti tunc non meminerunt. Meminit vero
SMisI Paulus Pisoniani R Neroniani, cum aliud prae- qui fomi' terea quippiam in hoc genere recitat. Sed re βα 6 pque deo ad Iustinianum et di quam de significati ctis, hia De Familiae lagem eodem die ediderit, comiti,' d.Dii uinode nunc annotabo. Non fuit ea de re r Ois: gatus ab ineptis aut ociosis Grammaticis , sed a prudentissimis Advocatis lilyricianis : ut hanc de verborum significatione constituti nem ad Iuris Civilis causam pertinere intelligamus. Atque utinam magis atque magis talum grammaticam cum Iurisprudentia con-ὸ jungere possemus. olim Tlius Gallus Iurio con l. laudabatur, qui scripsisset de verborum, quae ad jus Civile pertinent, significatione.
Inter ea vero verba in primis occurrit Familiae verbum, quod ct in legibus, ct in testamem iis, de in stipulationibus frequens est, ct lato patet. Ulpianus libro quadragesimo sexto ad Edictum annotavit , familiae appellationem varie acceptam osse, ct diligenter exponit varias ejus significationes: l. I9s. de verb. figai- se. Quid iustinianus 3 Brevius quidem, sed nimis fortasse confuse, ait: parentes & liberos. omnesque propinquos & substantiam. libertos etiam ct patronos, nec non servos, per hanci
355쪽
Liber III. go appellationem significari. l. ult. C. de verb. signis. Sed prout res subjecta postulat, oportethoe verbum commode accipere, & significationes apte discernere. Quaestio autem, de qua HelutἐIllyriciani Advocati Iustinianum coulalve. cu mi runt, proprie fuisse videtur, cum familiae ali. si quia
quid esset relictum legatumve. Iumnianus respondet, non soluin propinquos, sed etiam tigatur. his deficientibus, generum nurum disso. Iuta alioqui assinitate, & posea libertos vocari. Ius certe novum S liberale videtur, quod ad generum & nurum attinet. Quid enim illi amnes alioqui ad familiam 3 Idem in Nov. I s 9.
Cum loqueretur de rebus, quae extra familiam alienari prohibentur, uxorem familiae ascribere videtur, & suis lagibus non solum uxores.sed di sponsas in familia censeri ait. Non extinnimo aliam, quae eo pertineat, extore Iustiniarini legem,quam hanc l. vlt.C. de verb. sign. quae quidem cum nurum in proposita specie ascribit familiae soceri, multo magis uxorem famiαliae mariti ascribere intelligitur. Et vero apud Gellium Labeo noster ait, mulierem nubendo transire in familiam mariti. Quo modo & nuo rus in filii mei. mariti sui familiam transit: &ut uxor, sic nurus, hac quoque ratione accedit ad nomen meum. Magis mirum est, quod &generum dissoluta amnitate Iustinianus non putat esse alienum a familia soceri. Ad emit
inquit Cicero Albino soceri nomen mors
filiae. Sed praeteritae assinitatis memoriam noster valere voluit in quaestisne proposita.
356쪽
gog μ. Balduini Iustinἱanus. Atque hoc illud novum jus est, quod in hac
constitutione notare possumus. Reliqua enim a Iurisconsultis veteribu' tradita etiam Deis.' runt. Sane emancipatos quoque liberos fami
sunm- liae appellatione hic contineri, dixit Papinia- quom θ nust. 69. l. ultimo. de legat. libro secundo. Porre Nam etsi civiliter familiam mutarint, tamen vis, ebis. Homon propterea non mutant. Denique quod stistitioisis histini/nus ait, libertos postremo hic compreis non pVL hendi, antea satis Papinianus signi ficaverat. l. anum a L. cum pater. S. fidei. de legat. libro secundo. Eestimano vero hi,erti olim patronorum suorum, a qlli' p γυῖ manumissi erant, uomina accipiebant: sic uti odoptati eorum , a quibus adoptabantur. Nominis autem rationem in primis habuisse videntur Iurisconsulti, cum de familia quaeritur in proposito casu. Itaque S illas tanquam
smiles formulas coniungunt, NE RES EXTRA
FAMILIAM ALIENETUR , NE DE NOMl NE EM
EAT. Porro quod Iustinianus ait, familiam gradatim hic vocari, idem Papinianus antea
expresserat. Cum enim rem, quae extra familiam alienata erat, multi ejusdem familiae peterent , qui non erant eiusdem gradus, respon .dit, ita rem temperari debere, ut proximus quisque primo loco videatur invitatus. d. g. ult. Postremo quod Iustinianus interpretatur, Rem, quam cum alicui relinquo. extra famuliam alienari veto, familiae relictam intelligi, di ab ea peti posse, si extra familiam res alienata esset, jam olim Papinianus eodem loco tradiderat: ct ut noster legislator aliis etiam constiis
357쪽
constitutionibus, ct postremo Nov. constit. CLiY. sic & in Pandectis Iurisconsulti nullus locis nobilem hanc Iuris civilis Decisione aiinculcarunt. Ac quidem Marcellus recisa , rescriptum esse ab Imperatoribus, i unc demum hanc alienandae rei prohibitionem esse utile ira, si non nudum testatoris praecept tua sit, sed causa ut aliquam probabilem contineat l. 1iq. h. n. delegat. labro I. Et Scaevola idem reis spondit, ubi α plura, quae ad hunc locum perintinent,exponit: l. 38. de legat. libro tertio. Sed Di ab: Lissiniano nunc longius non discedam, subjiciam alteram ejus constitutionem , quae alienationis verbum m hisce prohibitionibus alienandi, sicuti familiae verbum, late interpre
tatur. I. ult. C. de reb. alien . non aliena n.
Constat, alienationem proprie dici dominii Gis his
translationem: sicuti etiam expressum est l.l C. Os Hosa defundo dot.& l. 6 . de ver b. signi f. Ut aulem super alieo inter vivos traditione, sic I testamento domi-υσν 'pronia transferri, manifestum est. Interdum ta- 2 imen' alienationis prohibitio non pertinet ad testamentaria in alienationem, veluti heredita tis institutionem aut legatum. Nam lex Iulia, quae vetat rem dotalem alienari, & Edictum Praetoris, quo coercetur alienatio mutandi judicii causa facta, eo non protenditur. l. I. defun. dot. l. hoc edicto. de alien. mul. judic cau. fact. Res tamen,quae extra familiam alienari
prohibita est, relinqui non posset heredi extraneo, & ab ea familia alieno. Illud vero novum est, quod Iustinianus generaliter fatuit.
358쪽
sua prο- eum, qui alienare non potest, non modo nota revontur posse vel dominium transferre, vel usum fru-
illa μή Ῥ quin dare, uel servitutem imponere, sed ne
fis.. O . quq pignori obligare. Nempe ille providit, amilia j iis pignore ad alienationem esse facilem transi-cotio, tum. Itaque principiis obseat. Sic& lex Iulia,qμ quae vetat alienari fundum dotalem, etiam Va-ες. - tat obligari : ct oratio Severi, quae res pupillo'rum alienari prohibet. Sane edictum, Ne alienatio mutandi judicii causa sat, solius quoque possessionis translationem prohibet. l. q. f. l'M-dius. de alie n. mul. iud. dic. Alioqui tametanon dicitur alienare, qui solam possessione iri Omittit. Seneca lib. s. de benes desinit alienationem esse, non inodo rei suae, sed & sui iuris in alium translationem. Sed ut familiae ver- . bum, sic dc alienationis significatio in re praesenti, ex quaestione proposita aestimari debet. Nam & ea est Iurisconsultorum Gramma tica, quae non modo Verborum proprietatem
sed & voluntatis & sententiae conjecturam se. quitur. Illud postremo notandum est genera liter, ubi prodiibetur alienatio, magis intelligi
eam esse prohibitam, quae voluntaria est r non etiam eam, quae est necessaria. I. I. de sun.dot. l. Tuneo a. - 'res eor. 6. l.
cautum, Eodem die, hoc est xv. Kal. Novemb. edita adventitio est lex nova, quae jus collationis imminueret. l. fliorum ult. C. de collat. Iustinianus iam antea leges ερη- ἔμοι duas ediderat, definiens, an quae a patre donM ... ta sunt, veniant in collationem. Nunc simpli.
is, citer edixit , adventicia bona siliorums non magis
359쪽
magi ου quam castrentia, vel quasi castreusia, Cocifer i. Itaque sila lupersunt pro se licia, RHoz Conferantur. Castrensia vel quali castrensia non conferri. veteres etiam Iurisconsulti dixerant. Adventicia, saltein qDod ad proprietatem attinet, non acquiri patri, Iuthnianus' jam natuerat: l. q. C.debon. quae lib. Unde intelligi facile poterat, quod erat conlequens: DemPe illa non venire in collationem , sed mortuo patre propria filio inanere, & piaeci-Poa esse. Veruiu ne qua dubitatio lupere det, tandem Iustinianus judicavit utilius esse , id quoqde propria ct peculiari lege exprimere. Neque vero dubium est, idem diei re de dote
adventicia. Caeterum tanto magi8 miror, eui δ
ce, quem deinde recognovit, resiqnisse veteris '. Iuris expressa vestigia, quae aliud quippi/m υλέ-, , -- docent. Nam in l. I. g. penult. de collat. dot. e- lituit Triutiamnum legimus dotem conferri, sive pater bonianiιs sive extraneus eam dederit. Atqui illud de ex- veteris Iu
Iraneo eXpungendum erat. Item in l. 4. C. decollat. proponitur Gordiani rescriptum Certi 'juris esse, dolean non minus adventici in quom pro laeticiam conferri fratribus, . qui in pote sate morientis fuerant. Nonne illud de ad. venticia dote delendum erat . praeserti in Cum in eodem. Codi eis Titulo interia sit lex nova. quae jus aliud statuit 3 Certe dixi antea, Tribo nianum in simili quaestione de dote, non das bitasse affingere Ulpiano atque appingere.
quod tamen potius erat Iustiniaui: idque se-
360쪽
g Iet D. Patauini Iustimanus.ctile, ne in Pandectis jus exoletum tradere videretur. l. 2. f. quod i i in patris. Sol. matrina. Illud postremo videndum est, an haec consitutio prosit emancipalis . lurisconsulti jubent eos omnia bona, exceptis castrensibus. conferre, ubi concurrunt cum suis heredibus. Itaque & Ulpianus Tit. 28. Emancipalis inquit liberis ex edicto datur honorum possessio, si parati sunt cavere fratribus suis sic enim ibi legendum esse jam constat) qui in potestate manserunt,bona,quae moriente patre habue- Caterum runt, se collaturos. Sed cum Iustinianus hic vi-q-ορμ' deatur a collatione eximere, quae patri omni iis no non sequiruntur: emancipati autem nihil
eonserὸisi ii acquirant : an iam nihil conferent, si cum titnitie o suis succedent 3 an vero antiquo jure adhue mancipa- omnia conserent 8 Equidem existimo, etsi quaeri, ex meu a patre ad eos proficiscuntur, tam sint eorum, minuis' quam quae aliunde adveniunt, vel etiam In ea stris quaesita sunt, di propterea in emancipatis non soleant di cerni bona profecticia, adventi Cia, castrensia: tamen in proposita quaestione discernenda esse, ut quae a patre profecta sunt, conserant emancipati: caetera non conserant. Unde quatenus hanc iis constitutionem prodesse putem, satis liquet : neque dissimile est, quod Leo imp. significavit in l. i7. g. ult. C. decollat. Sed haec distinctio rursus significat. Iu- sinianum non solum in Pandectis, sed & in Codice delere debuisse, quod a seripsit de emancipatis omnia bona conserentibus. Nam &in l. 6. C. de collat. tale quippiam etiamnum te aitur. itar