장음표시 사용
361쪽
Porro xii. Kal Novemb. duas quoque novas Alecturuleges edidit. l. unicam. C. de oper. no. nunc. l. etiumuit. C. unde vi. In Pandectis Iurisconsulti, Praetoris edictum secuti, simpliciter tradunt, si μ quis novum opus facere adversus nunciatio' notitiano.nem velit, aut remissionem aut satisdationem ne esse necessariam. Remissionem appellant,cum Magistratus remittit nunciationem , ct eam veluti summovet di tollit: ut quia is,qui novum OPus nunciavit, jus nunciandi non habuit. Satisdationem vero hic appellamus, cum is, qui
aedificare vult, satisdat de opere diruendo, si nunciatio justa ct utilis esse pronuncietur. Haec inquam Iurisconsulti tale exponunt in Pand.
Tit. de Oper. no. nunc Sin Tit. de remissionib. Iam vero Iustinianus narrat, quosdam contendisse, nunciationem intra annum vale re, post annum non valere. Nam eo recidit,
quod illi dicebant. Hujns opinionis nulla video in Pandectis vestigia. Imo vero, si hoc re cte dicebatur, consistere non poterat, quod Iurisconsultos dixisse admonui. Quid lustinianus P Vidit esse iniquum,non solum nunci tionis vim post annum solo tempore instingi : sed & interea hoc est, anno toto, qualiscunque illa sit,perdurare,neque remitti. Ergo sta' N. . tiatuit, ut nunciationis caula, si fieri potest, intra eatissis tres menses dijudicetur, ne diutius pendeant nuntiatio opera interrupta. Si vero lis longior sit. satis- nis rari
dantem posse nihilominus aedificare. Atqui in APandectis nulla sit mentio horum trium men' maturi
362쪽
sium : 1ed nunciationis vim oblata satisdatione statim suspendi posse simpliciter in iis traditur. Debuisset fortasse Tribonianus. si mandatae interpolationis memor semper esse debebat, aliquid ex hac constitutione at pergere responsis Prudentum. Nam ex ea videtur nua-cians posse tribus saltem mensibus rejicere oblatam sapsdationem, suamque n unciationem ct ejus vim non intermissam tueri. dum contendit lese paratum esse probare jus suum. Albavis Quo die Iustinianus hoc adjecit ad Edictuino inter de novi operis nunciatione, eodem die quip-incto unde piam quoque addidit ad Interdictum uNDE vlo q*ρή vi , vel us D vi Aur cLAM. Neutro inter dicta tenebatur, qui vacuam possessionem occupabat. Non enim vim faciebat, neque vi aut clam possidebat. Iurisconsulti tamen dixerant, eum usucapere nos posse, quia intelligat sese rem alienam possidere, a mala fide propterea potaleat. Vacuam autem sive vacantem po Liessionem describunt, quae vacat vel domino ab aliis dejecto, vel negligente, vel quia longo tempore abfuerit, vel sine successore moris tuus sit, i. q. g. si tu me vi. l. 37. f. l. l. 38. deu- Ἐκῖρου surpatinusucap. Nunc lus linianus respondens uistioni Illyricianae Advocationis, a qua &oeevise alias contuitum Iuvie lupra cl xl pCaeter aesio-novs eri. nem in rem, quae competit dotnino adversus Mn condia talem possetarem, tribuit novam quandam
363쪽
de vi. Non tamen vi possidere ait: neque rem
tanquam vi semel posIesiam, negat ab alio b mae fidei possessore posse usucapi: a quo posse usucapi, non modo in Pandectis, sed ct in Ia. Di tutionibus scripsit. Non est magni fortasse momenti, quod hoc mense, hoc est, v. Kal. Novemb. adjecit ad legem Iuliam de adulteriis ; sed non est tamen Plane praetereundum. Quod antea Constantinus addiderat, qui eapitalem mortis poenamodulterio irrogari voluit, magnum quippiam fuit. Iustinianus in quadam Novella nescio G tum Quomodo id invertit: α cum Veteres lenius
punirent adulteros quam adulteraS , I ple la- - en capitalem adulterii poenam in masculis stippheio. probans, adulteram verberibus caesam mona- βed monais serio tantum includit. Sed monasticas ine-sticis coer-
ptias omittamus.Aliud quippiam est, quod jam Tq'isi'
Iustiniano acceptum ferre volo. Lex illa Iulia tuetuerat, servos, qui quaestioni postulari potuerant, intra sexagesimum diem ex die diuor. iii manumitti : sicuti latius exponit Ulpianus, ct ante eum Imp. Caracalla, l. 3. C. ad leg. Iul. de adult. l.ia. Qui ct a quib. Sc. Iustinianus ait, Et rei meam interea voluisse suspendi libertatem i, beri fer lium servoruna, l. ult. C. ad leg. Iul. de adult. Quod certe non incommode dixit. Nam inter x vitiis ea manumissi altem sunt flatu liberi.l. t 3. Qui diem μ&aquib. Sc. N eorum statum extrinsecus se. die divo spendi dixit Papinianus, i. 6. l. 4. de legat. t/δ οπμ
libro et . Ac si quidem non divortio, sed morio p f. his
mariti dissolutum fuisset matrimonium, intra' insisses o
364쪽
316 μ. Balduini Iustinianis. numissio non impediebatur. l. I . q. I. Qui S a qui b. Quid igituri si post divortium intra sexagesimum diem maritus moriatur ξ Nihilomi. Dus mulier manumittere prohibetur. Nain caesi accusatore marito jam destituatur, tameti ab ejus patre accusari poterit. d. l. 4. Quid vero, si mulier ipsa intra sexaginta dies illos moria-Aene mor- tur Z An quia ejus morte crimen extinguitur, tuo:tiam manumissio valebit 3 Hic tacebat lex Iulia. Ivi πο Τή si in ianus uero & eo casu nihilominus manu' isti. . inlisionem inhibet intra dies sexaginta. Curi. montimis ta 8 Propter dotis inquit quaestionem: hoc est, sis probata propter civilem de lucro dotis controversiam. Et quam quae nihilominus moveri potest a marito, &. V m, in quam vocabitur ipsit in crimen adulterii mulieris, ad cuius crimitiis probationem servi torquendi erunt. Propter talem vero causam maritus dotem lucratur : α lex Theodosiana Iermittit ei dotem retinere vel vindicare, ut upra dictum est suo loso. Porro ad finem hujus anni secundi post Consulatuin Lampadii, pertinent aliquot non ignobiles de legiti imis heredibus novae Iustiniani leges: & tu primis occurrit t. 12. C. de legit. her. edita I x. Kal. Novemb. quae ct nos admonet cujusdam alterius anteriori sque constitutionis, nempe l. 27. C. de nupt. cujus alioqui dies & Conlul desideratur in libris impressis. Sed ut utraque est ad eundem Ioan-D abfua. nemwP. ct altera ex altera veluti dependet. iis L Itiua nunc de utraque breviter videamus. Illa, quam Popia priorem esse dixi, brevissime statuit, N uptias. quae
365쪽
genariis vel quinquagenarὲls lege Iulia Vel , iis θPapia prohibitae sunt, nullo modo impedieu- quinqua.das es1e. In impressis codicibuε legitur MAio- genaria- RES VEL M1NOREs : sed inepte. Nam istud usti rum ma- MINOR Es expungandum esse, res ipsa clamat. Π ἐμψ iupSane lex Iulia re Papia non omnino prohibebat conjugium sexagenarii ct quinquagenari aer sed justiam non esse, neque ad evitandam coelibatus poenam valgro, quod tam servum e cetumquς esset, judicabat : ct sentiebat esse γαμον αγαριον : qua de lege alias latita. dispula. vi. Post eam vero placuit, viruin quidem sexagenario majorem posse uxorem recte ducere: sed majorem quinquagenaria non recte nube. re. Quod quidem cautum fuisse denatusconsulto Claudiano, testis est Ulpianus in fragm. Ratio autem hujus differentiae videtur petita ex ipsa natura: cujus legem Aristoteles libro quinto de histor. Anim. exponit, cum ait, vi xum usque ad annos septuaginta generara posse, mulierem usque ad quinquaginta. Neis 'que Iurisconsulti, qui talibus Philosophorum praemonitionibus facile cedebant, reclamarunt. Certe Paulus ancillam majorem annis
quinquaginta habet pro sterili : l. 2I. de areempl. Verum etsi Iustinianus hoc agno erit, suis ,
tamen cum & naturam aliquando esse posse, Disei. Meundiorem intelligeret.& coniugium alio- vit impeα
qui esse quoque legitimum posse sciret . etsi ratorῖkecundum non si sunt enim & alii honesti sines nuptiarum noluit senibus intercidere 4 ,
366쪽
3 18 D. Batauini Iustiniania. suod θ eonjugio: ct ut legis Iuliae alia capita de poena foecundo coelibatus & orbitatis sublata esse sciebat, sienοπην ' & hoc, quod dixi, caput sustulit. Cum autemgμφ' obstea accidisse diceretur. ut mali ess major sit. nee Iis annis quia qua ginta peperisset, X de hoc partu proles nu quaereretur ab Advocatis Caesariensibus, utptiarum hos saepe consuluisse Iustinianum supra dixi Diui si non potuit partum, etsi insolens esset, non αε g' agnoscere,& inter legitimos heredes referre.. 'in .e l. Iz. C. delegit hered. Certe quae moliarem istitiis so. gis faeli quam juris esse videbatur. aerebaώpeperisse tur enim, an esset partus suppositus, ubi nullus
diceretur, alioqui esset partus : quia verisimile non erat, legitim m-editu in ab anu effoeta. Iustinianus non uin
... v. g't, ς sturiri posse: sed ita re dubia sentit pro p. Atim bationem ab eo exigendam, qui dicit supposi-
pronunci. tum, neque probationem certam esse, si quis obtendat naturae consuetudinem. Posse enim aliquando etiam naturam efficere . quod alio. qui non solet: cumque mater certa esse dicatur, & in re quoque dubia potius favendum partui sit, judicat, videri legitimum & natura, lem partum, qui suppositus non probatur: dilicet sit insolens , tamen per naturam potest esse editus. Nam & rara quaedam S extraor. dinaria naturae opera sunt. Cum quaerebatur an undecimo post mortem mariti mense natus esset legitimus partus, dubitatio maior erat: quia non solum de naturae lege quaestio erat, sed di de fide mulieris, cum pater fit incertus, ct mater facile fallere dc mentiri tunc possit. Quid autem de ea quaestione judicaud umesset,
367쪽
esset, sapienter & caute lusinianus statuit in mulier ωει- Nov. XXXIX. Ac cum de matre, non de patre δες ρqo aestio est, minus est quaestioni , cum res ipla matrem ostendat. Atque hic quidem commo' in sede milii in mentem venit illustre eXemplum, perit.
quod suppeditant historiae Siculae ct Neapolitanae . de Constantia uxore Henrici Suevi v. Imp. matre Fri deiici ii. quae major quinqua-
Renaria nam annorum quinquaginta quatuor fuisse dicitur praegnans tacta est: & ne qua su spicio esset hippo sim partus, publice a custo dibus adservata palam peperit, enixaque est
Fridericum illum, qui paulo post patri succedens magnus S Rex ct Imperator fuit, anno Christi Moc. ct legem nostri Iustiniani re ipsa fatis superque confirmavit, septingentis pro-Pe annis postquam perlata primum illa I uisset. An ulla est Glossa. quae magis quam haec historia, illustrare possit constitutionem, quadu nunc agitur 3 Sed reliqua persequamur.
Non immorabor in altera de legitimis heredibus constitutione , quae non multo post, hoc est, ipsis Kal. Novemb. lata est. l. I 3. C. delegit. hered. partim quod antea, cum agerem de l. ult. C. ad S. C. Tert. R de l. ult. C. comm. de successsi annotaverim quae ad eam pertinente
partim quod novi uri postremumque ius dehisee successionibus ab intestato, potius repetendum sit ex Novellis, quae permulta in hoc alioqui genere ascripta Codici, abrogant : αnos Nov. cxviii. quae id maxime facit. suo loco ct tempore exposituri postea simus .Quae etiam
368쪽
sexus diis scrimine foemin ad legitimam fuc. cessionem
32o I . Ualduini Iustinianis. res facit, ut jam diutius haerere non instituam in l. penuit. C. de legit. hered. quae v. Kal. Decemb. promulgata est: eam licet in institutionibus Iustinianus valde commendet: ct rursus in l. ult. C. de legit. hered. magis atque magis collaudet, divinamque appellare audeat: nec ejus se temere in institutionibus mentionem fecisse jactitet. Videamus vero, ecquid illa sibi voluerit: & breviter id videamus, quia saepe alias de ea dixi: ita tamen, ut quod hic valde observandum est, & vulgo non explicatur, not mus. Ait illa, sese novum jus novissimo jure i. , ta corrigere,ut antiquam legem xii. Tab. quin dammodo restituat, cum quaeritur de foeminis ad legitimam successionem vocandis. Lex xii. Tab. neque in suis heredibus, neque in a gnatis ullum sexus di scrimen fecerat. Secuta est lex Voconia, quae sceminas scribi heredes vetuit: sed ab mtestato succedere non vetuit. Quia tamen ejus legis ratio videbatur legitimis quoque earum hereditatibus obstare. Iu
risconsulti medium quiddam secuti sunt: ut in suis quidem ct consanguineis simpliciter se.
querentur legem xii. Tab. In reliquis vero gradibus agnatorum, Voconiae legis rationem: hoc est, filiam neptemve, ut filium nepotem. ve, inter suos& legitimos heredes numerarunt : itemque sororem consanguineam ut fratrem, ab intestato iure succedere dixerunt : sed
fratris filiam, ut filium fratris, iure agnationis heredem esse noluerunt Ulpianus in suis fragmentis ait: Si sui heredes non sunt, ad con
369쪽
sanguineos, id est, fratres re sorores ex eodem patre: si nec hi sunt, ad reliquos agnatos promximos, id est, cognatos virilis sexus, per mares descendentes. ejusdem familiae, intestatorum ingenuorum hereditates pertinent. Id enim
dem agnosco, haec ejus legis fuisse verba. Sed i ut ingenue agam nego, iis probari discrimen, quod Ulpianus notat. Non enim agnatos serparat lex p consanguineis. Deque in illis magis, quam his ctatuit aliquam sexus differemtiam. Issa vero distinctio potius descenditeX ,. . iure civili. Voconiana ratione: sicuti Paulus ipse fatetur libro quarto Sentent. & latius dixi in Comment. ad legem Voconiam. In Pande- istis Ulpianus i. a. de suis& legit. cum simpliciter dixisset, post consanguineos admitti agnatos: subiecit; agnatos esse cognatos virilis se-Xus, ab eodem ortos. Sed qua fronte Tribo- suorum nianus in Pandectas hoc retulit . quod tanto. ramen osi pere Iustinianus repudiaverat, antequam Pan. P rmo de stae ederentur 3 Dico istud, viMLis sExus. Cum agebatur de legitima tutela agnatorum, intrusit. quae ad mulierem non desertur, sicut hereditas, recte hoc adjectum fuisset, ubi agnati describebantur. Aiqui tunc adjectum id notaest, i. . de legit. tui. Adeo praepostere S in seliciter haec descripta sunt. Quam quidem quere iam saepius ingeminare cogor. Non esse agna
tos, nisi qui per inares descendunt ab eodem X orti.
370쪽
, orti, sensit etiam sex xii. Tab. ct in eo genere. - cnm de parentibus quaeritur, magnam disterentiam inter steminasivmares statuit Iu sinianus in ea confirtutione, de qua nunc agi
mus, utcunque probat. Sed in ipsis alioqui prognatis neutra lex putavit esse aliquam sexus disserentiam, ubi de hereditate legitima quae rebatur. Itaque legitimos esse agnatos utriusque sexus dicendum scribendumque in Pandectis erat, cum quidem eo, quo edebantur, tempore tale jus etiam esset. Neque vero Justinianus tam se astrinxit legi xii. Tsb. quia hac sua constitutione etiam siquid, quod illa Editia es- negaverat, tribuerit prognatis ex foemina, qui iam a bIm proprie agnati dici non possunt. Nam dc labrerat ore tein filium filiamve sororis, tam etiam uterinas Uit tist quam consanguineae, voluit admitti adlegiti G cons δ' mam suceessionem , non minus quam sestris.,1 ... ' filium filiamve. unod vero ιχ antecedens. α
sorum multo magi' admittendum erat, non nil In al
fratrum- tera ejus constitutione, post editas Pandectas successis- ct Institutiones promulgata legimus: nem
pe, sororem uterinam non minus quam con sanguineam, & uterinum fratrem non minusquam consanguineum, succedere. l. Dit. C. de
Ae Δnisi legit. heres. Caeterum noster legislator post.' Mὸm juae ea, cnin ederet suam Nov. cxviii. longius in agnationis boc genere progressus est, neque substitit in cog σ- uno aut abero gradu ; sed & in aliis gradibus ἔρη- ' cognationis idem jus esse voluit, quod erat a'
: Ahis, gnationis: sicuti ct illud tunc sustulit, quod stilis. ex antiquo jure in ea,quam tractamus,constitu.