장음표시 사용
371쪽
uolae, repetierat, fratris sororisve sobolem non concurrere cum alio fratre vel sorore de sun.
isti, neque in stirpes succedere. Haec breviter nunc dicta sint ad d. l. pen. C. de legi t. hered. cujus legis subscriptioni deesse in libris
impressis haec verba ANNO sEcuND 3 , res ipsa indicat. Εjus autem constitutionis interpres
etiam est ipse Iustinianus. Instit. delegit. agia. success. ut jam minus sit necesse, me in eat in morari. Sed non est praetereundum, quod ille deinde ex alia sua, quae erat de jure patronatus, constitutione, quae alioqui iam intercidit , ibi
recitat. Ait, olim in agnatis non fuisse successionem, hoc est, si proximus agnatus delatam hereditatem non adiret, ad eam non fuisse admissum sequentem, neque hunc in illius in- eum successisse. Sed nos inquit) nostra con ajisato dea Bitutione . quam de jure patronatus protuli- latam bemus, sanximus. successionem in agnatorum reditatem hereditatibus non esse denegandam, maxime n' φ et cum ct in onere tutelarum, primo gradu de
ieiente, sequens succedat. Non e X idt illa Ju' sequentisiniani constitutio. Sed post editas Institutiones aliam tulit, quae S hoc jus confirmat i l. Dit. C. de legit, hered. Verum cum hoc tua receptum esset ante editas Pandectas, quo jure nihilominus iis Tribonianus assuit vetus illud Ulpiani: Si sunt consanguinei, licet non aderint hereditatem, legitimis ea non deferturi l. a. de suis & legit. Ventum est ad finerit eius anni, quem dici mus annum secundum post Consulatum Lam
372쪽
324 D. Balduini Iustinianus. padii & Orestis. Scio & ad eum anninra pertinere l. ult. C. de remiis pign. Sed dies in ini- pressis codicibus desideratur : de quod ad eam
legem dicere nunc vellem , superius oblata occasione dixi. Caeterum priusquam ad annum sequentem transeam, non incommoda Extoηt σ-faeiuriis videor, si huc revocavero quas IA.'' . dam Iustiniani constitutiones ad Ioannem vel Consistiti. Iulianum YP. P. quae alioquI line die α Eonis Oue, Me sule sparsim leguntur ct quarum antea ut meis ineo . minissem, nulla sese occasio obtulit, ct quae ta-' inen praeteriri nullo modo debent. Fieri sana potest, ut ad annum sequentem, vel etiam superiorem nonnullae pertineant. Sed interea
dum de tempore non liquet, liceat hoc lo Coeas delibare, praesertim quae continent aliquod juris civilis insigne caput. Ergo jam mihi in primis occurrit1 unica. C. de Sentent. quae pronluti de eo, quod int. pros quae certe sola, si vulgarem
commentariorum morem sequerer, majus es
ficere volumen disputationis posset, quam O . innibur simul Iustiniani constitutionibus jam necessarium esse putem. Sed agam meo more,
ct duobus, si possim, verbis simpliciter exponam legis sententiam, quam quidem proba biliorem esse didici. Quaerebatui, on quidem uando deberetur id quod interest : sed, ubi
ς eberi constat, quatenus veniat in condemnais nempe id tionem: quamquam ex causa obligationis quo veniat in dependeat sententia Iudicis. Doriois.misti, tu ,culpa, mora, evictio, causae sunt hujus obli
praesutir. g ii is ad id, quod interest. Sed ut non o-
373쪽
innium eadem est ratio,sic etiam non est vis ea dem. Ubi dolus est, constat praestari. quant interest alterius,quantumcunque sit illud. l. I g. de act. emp. Et ubi quis omnino suscepit hoc periculum, quod vel praevidebat, vel praevidere debebat, satis intelligitur in solidum sese h- ligasse. Caeterum ubi nulla subest talis obligatio Voluntaria, neque dolus intervenit, sed aliqua fortassis mora vel culpa, propter quam Neque e tamen debeatur quod interest: quaestionis fuit, b'cquatenus id praestaretur. Nam omne omnino. ς π&in infinitum semper praestari, iniquum φος .' , , citis videbatur. Ac veteres quidem iurisconsulti, cum de evictione ageretur, temperanter id Nysi omdefiniisse videbantur. Cum servus,quem eme' agitur deram,& deinde erudieram, evictu I esset, ct cum eo vepreeio repeterem a venditore sumptus, qui W- si in illo erudiendo feceram : Paulus consessis
ell, actione empti non precium tantum cou- in es
tineri, sed omne quod interest emptoris ser plumeac vum non evinci : led inquit si id in tantum dat.
precium excedat , ut non sit cogitatum a uenis
ditore de tanta summa, iniquum videri, hunc obligari in magnam quantitatem. Quid igitur 3 Subjecit Africanus : Cum & forte idem mediocrium facultatum sit, non ultra duplum subire periculum eum oportet. l. 3. θ. ult S l. 44. de act. emp. Ergo hic venditor ad summum non nisi cum precio, tantumdem eius, quod interest, nomine praestabit. Sic enim duplum hic intelligitur : sieuti ct in ordinaria stipulatione d uplae. Sic re illius dupli meminit X a Nera.
374쪽
sci dupli. Et hi qua ses flat sis
vero incer tis rem ju- ieis taxa sioni comominis.
Neratius: l. 48. de evictionibus. Sed illius tantum meminere Veteres, ubi de evictione agitur. Alias vero confuse & infinite dicuntur praestari quod interest, vel quasi interest. Sed cum res ipsa aliquam definitionem postulare
videbatur, tandem Iustinianus edixit in unia ersum, in casibus ceriis observandos esse dupli fines. Utinam vero, qui tam multa verba saepe frustra fundit unci aut altero verbo hic indicasset,quolnam casus certos appellet: ne nos incertiores, quam antea, dimisisse videatur. 1 robabile est, calus illos dino, in quibus neque majus periculum suscepisse videmuri neque saris gravis causa est,cur in majorem quantita. tem condemnemur. Nam cum bonae fidei sum, etsi sortassiis non sim tam diligens quam esse deberem, tamen ad summum satis superaque praestare alteri videor, si cum eo,quod ac cepi, praesto tantundem. In aliis causis, quas incertas VCcal,Justinianus, rem arbitrio ct aequi.
tali judicis committit, si plus aliquid praestan,
dum esse videatur,ejus, quod interest,nomine. Sed modum tamen aliquom adhiberi vult. Non enim infinita esse potest aut debet conde innatio. Nam ct cum in litem juratur, aliqua taxatio adhibetur. Sed & in poenis ut v cant) conventionalibus vult aliquem modum adhiberi: sicuti dictum latius alibi est, eum desipulatione poenali disputaremus. Sed neque novum est, quod flatuit, aestimationem eius. quod interest, ex certo damno accepto, probabilique lucro praerepto esse ineundam. Dixi super
375쪽
nuper, ct scripsi ad legem Aquiliam , quod huc revocari posset. Sed dixisse semel satis est: ει vereor ne si jam plus verborum, quam fe-εit Iustinianus, ipse faciam, duplum excedeu do sim memori & intelligenti lectori mole p, obississus. Huic ego legi, de eo, quod interest, sub st pueri
tingam alteram, quae proxima mihi esse vide. mm vendiaur. vendidi fundum ea lege & conditione, ut nonis, ne emptor in eo sepulcrum non extrueret: hoc ' est, eum religiosum non faceret, neque alia ra- 'γ ' tione eommerciis eximeret. Veteres dubitasse 'narrat Iustinianus, an ea conditio pactioque valeret. Ipse vero pronunciat. valere: quia de forsitan venditoris intersit eam servari, l. ult. C. de pact. inter empl. & venit. Quid in Pand clis 3 Tautum abest ut iurisconsulti dubitent, istit etiam confidenter assirmare videantur pamia . clionem illam non valere, ct Iustiniani con ηοa valuitistitutioni repugnent. N Pomponius i. pem
ult. de pact. Nemo inquit paciscendo est,
cere potest. ne sibi locum suum dedicare liceat , aut ne sibi in suo supelire mortuum liceat , aut ne vicino invito praedium alienet. Hic ego si dicam. Iustinianum rekeisse hano Pomponii sententiam, etsi eam in Pandectis postea editis reliquerit di credo lectores minus iam miraturos esse, quibus ossendi tam multa ejus generis a Triboniano esse commissa. Ne- quo tamen non sentio dici posse. Pomponii sententiam servari , ubi apparet venditoris non interesse,quid emptor de re sua statuat: sic uii dicere solemus, non posse servitute alia
376쪽
tem nostrorum praediorum, ubi alterius non
interest ut serviant. Sed ubi paciscentis venditoris interest, ut certe vix quisquam sine causa hoc paciscitur constitutioni Iustiniani locum esse. Sed facile semper interpretabimur, interesse venditoris, legem venditionis pactio. nemque illam servari. Est quidem aliquis etiam favor religionis, ut sepulchra libera sint. Sed vicini venditoris interesse facile potest, non habere vicina alterius sepulchra, sicuti &non habere vicinum. quein nolite vel etiam rem in eo statu manere, ut eam aliquando, recuperare, di sibi veluti redimere commode possit. StetitI Postremo in hunc locum conjiciam qua probavit tuor illas Ius liniani constitutiones , quae coa mulier - tinent novas quasdam veluti exceptiones ad.; Velleianuira, ct ιnulierum fidejussionein zήλ- sive intercessionem certis in causis admittunt. casibus. Mirarer Iustinianum, qtii tam valde alioqui solitus est mulierum conditionem facere me liorem , ct ejus sexus infirmitatem sublevare, nunc voluisse infringere vim illius Senatus eonsulti. Sed fortasse cogitavit mulieribus gratificari, cum eas aliquando a fidejussione non repulerit. Age vero, quid illud sit breviter videamus , ct simul conjungamus quae hac de re in Novellis cauta sunt. Notum est Senatuscon sustum Velleianum, quo succurritur mulieri bus, quae pro aliis se obligarunt. Succurritur 8utem, data exceptione. Iustinianus vero illud' . ampli-
377쪽
amplificavit duobus saltem casibus, ut m nite. res ipso jure non tenerentur. Primum enim Batuit, nullo modo obligari, si intercesserint ubi publicum & bene contignatum obligationis instrumentum nullum est. l. 23. S. ult. C. ad S.C. Veli. Deinde in Nov. cxxx Im. adjecit, Nam ea
nullam quoque esse obligationem, si se suave Iure veteri bona pro viris suis obligent. Antequam S. C. pro nutu Velleiano prohibitae essent pro aliis se obliga- re, jam edictis Augusti ct Claudii Impp. pro P seri imhibitae specialiter erant pro viris suis interce' si mulierdere. l. et ad S. C. Veli. Iustinianus hanc prohi- pro vir bitionem ita intendit, ut ipso jure nullum sit, suo inter quod contra fiet. Magis itaque pro marito cus i mulier, quam pro alio adhibetur fidejubere.
Sicuti & marito donare prohibetur, quae aliis donare posset. Et vero majus est periculum, ne a viris suis mulieres impellantur ad temera 'riam fideiussionem. Caeterum ut in hiscedno-γbus casibus Iustinianus auxit intenditque vim S. C. Velleiani, sc& aliis nonnullis eam remi cim ueti, sit. Iurisconsulti obscure visi erant admittere Misa miscautionem, qua mulier cavet sese non Usuram eonsitititiis esse hoc Senatusconsulto. l. ult. g. penuit. Ad S. Vestri
C. Veli. Quid noster legislator λ Si ex interval- πη lo, hoc est, post biennium, cum jam mulier se iis ad deliberandum habuit temporis, iterum se obliget pro alio, prioremque obligationem obligatione
confirmet, cessare Senatusconsultum statuit. l. 1sese iterum 22. C. ad S.C. Veli. Ait,ea in re fuisse magnam obligovi , veterum legrim varietatem. Sed nullas ejus generis leges in suos libros retulisse videtur. Ipse
378쪽
DI utela vero in Nov. cxv lv. meminit mulieris, quaso Hrum tutelam filiorum suscipit. renunciantis Velle. sc ,. f. iRRO, Nequdimen dicam, quod vulgo dicorse,issis consus e S generaliter solutat, mulierem semis per posse huic Senatusconsulto renunciare. Vbi evidi. Parro si mulier aliquo lucro impulsa fidejurate quoq; beat: placuit,cessare Senat:isconsultum,ne haec iteri relis. merces fideiussit mis mulieri eriperetur. l. 23. 'si C. hoc tit.Fortasse periculum nihilominus sub- μὴ est, quod vetus proverbium denunciat: Spondo, noxa praesto est. Sed hanc noxam tam non eis e reformidandam mulieribus putat Iusti-Dianus, ut di sponsiovis praemium amittant. Aue fide. Nam neque semper noxa praesto est. Sane si in mulier in rem suam fidelubeat, aut ex fidejus ρο οβ' sone non fiat pauperior, cellare S. C. Vellei num. Veteres quoque Iurisconsulti responde. m' ' runt l. ia. at .aa et . Ad S.C.Veli. Sed etsi inu- obligisiuis her non. tam novam suheat 'obligationem nes epos quam veterem nantet, veluti si delegari se P. Des dele. tiatur ct consentiat, non esse locum buic S.C. S si iudicarunt. l. p. g. ult. l. debitrix. Ad S. C. Vel Postremo Iustiriasius favori lihertatis & do- Ais sis v. sis cedere voluit Velleianum: hoc est, si mulier hortato ' intercedat, ut servus manumittatur: vel pro ea, Aejussit aut quae nubit, dotem promittat: aut pro eo, qui pro dote a promittiti spondeat, placuit, non esse locumosi qm huic Senatusconsulto. l. penult. ct uti. C. hoc tit. Non persequar alios juris antiqui casus, quibus hoc S. C. cessat. Certe pupillari intelaet*ntum veteres non tribuerunt, ut mulier pro
tutore sid/jubensi suo etiam stio teneretur,
379쪽
nisi salioqui tutor daretur periculo matris. l. 6. C. hoc tit. l. I. S ult. C.si mat. indemni. proin Iaais. Aristius quidem obligari solent fidejusso, reS tutorum, quam aliorum. Non enim j vantur epistolia Divi Adriani. I. ult. de fidejusrtiat. Mulieres tamen ut ne ex ea quidem causa teneantur, hoc S. C. defenduntur.
T,Andem ventum est ad annum septimum Dipem Imperii Justiniani: quo anno mit ille stinianae, iii. Consul in Oriente. ct sine collega. -- θ' Nam GothorumRex, qui in Italia regnabat. iam facile patiebatur nullum in Occidente esse disjλου. Constitem. Imo vero superioribus duobu. ia, oeannis ne in Oriente quidem fuit quisquam. Pandectis. Sed ea res Iurisdictionem Jusiniani minimo impe i sua perturbavit. Iam vero cum is, ut dixi, iii. s, Consul fuit. quod prioribus annis quinque
continuis fecerat , intermisisse videtur. Nol' 'hebis laminum hoc anno editam ejus novam ct sinis gularem constitutionem lego. Non dicam, eonsit euiti bellis distractu in fuisse. Nam ct in Ori. tionem. ente confectum erat bellum Persicum, ct in Asriea Vandalicum. Gothicum in Italia vix adliuo erat natum. Sed suspicor & eum occupatum , ct ejus togatos assessores atq; cons Iiarios impeditos fuisse recognoscendis Pandoctis, componendisq Institutionibus: quarum certo editione hic annus satis superq; nobilitatus
380쪽
D. Rilduini Iuslin antu. est. Ac hae quidem serius quam illae con Cinna . tae sunt,& paulo tamen prius editae: sed non nisi ex eo die. ex quo & Pandectae, in foro jus histi. s. suu uin re auctoritatem consecutae sint. Ut au- ivtur, uetem raudeclarum conditione compositio. de Instituis neque dictum antea est, sic ct jam de Institu. tionum itonum informatione dicendum est aliquid. concinna' Nam ct hic est ille libellus, de quo tam valde lique i*' gloriatur sibiqua placet auctor nosser. QUOM his primum die mandarit abs suis. Triumuiris utiquo pG stui a concinnari, nescio : neque ejus mandati Pandecta. extat formula. Sed ipse satis significat. post UMm opus congestum opus Panductarum, inchoatas In-ν chsto stitutiones fuisse : ct exponit, quibus eas COR ditionibus componi, ct qua fini quosve in v sus,voluerit. Salix jam superque pervulgata, ct ad taedium usque deeantata ejus prooemia sunt, quibus gloriose praedicat hoc suum opus:& nos alias satis verbosos in eum libellum
commentarios edidimus, quo tempore videbantur illi meis aequalibus &necessarii re utiles. Multa enim tunc desiderabantur, quae se mel excitata, tam copiose paulo post prove nerunt. ut jam redundent. Nunc itaque haec arta breviores ut simus, monet. Qiaid enim attinet. eam Obtundere ociosa r.etitione multa Tum rerum, quae jam vulgo quoque uotae sunt,
i ct prope protritae 3 Illud solum jam, quod hujus maxime loci est, dico. Iustinianuna profiteri. hunc libellum ita compositum esse,ut esset quidam veluti index utriusque iuris, antiqui μ ερ s& novi , ct perfringeret summa capita complurium