장음표시 사용
81쪽
s D. Balduini Iustimanus. men omnino tolli. Deinde & illud obseruaniadum est . si mihi legatum sit cvM MORIAR, aut ego ita sim stipulatus, eatenus mea bona augeri: sicuti re ubi ita promisissem, ea minuerentura. 32.ad leg. Falcia postremo di hoc dis- D seri ta crimen tenendum est. Si tibi legavero cuMmen lega- MORIERIS, non dicitur conditionale legatum, tum c/- α non poterit non transmitti ad tuum here momerin a quia quandocunque morieris,uiuens mo
.is. h. . si 'tritigari : ct propterea certum sit, te vivo iso icto . diem legati eXistere: & is dies pro certo habetur, quamuis alioqui incertus videatur. Sed si legauero tibi, cuM HEREI MORIETUR, Con 'ditionale est legatum: & si prius moriaris, non transmittitur. l. 4. Quan. dies leg. ced. l. heres meus. De cond. R dem. l. si pecuniam. g. quod Tales vero ita. De legati libro ii. Quae tamen disserentia sipulat '' non obseruatur in stipulationibus, quia &spes,.- 2, ςonditionalis stipulationis ad heredem transse di . mittatur. Itaque siue cvM Molli AR, siue cvMrunt. MORIERIs dari stipulatus sim, aeque rata di ficina est stipulatio. Sed diutius fortasse, quam oportet, hic hae
remus, praesertim cum nos ad se quoque vo cent aliae Iustiniani nouae leges, eodem die, . quo superior, prolatae: hoc est,iii. Id. Decemb. promulgatae, qualis est l. vlt. C. quae res pign. Ivi boiso. Obl. quῖο certe valde liberaliter & effuse pro- eum po- ducit hypothecam simpliciter contractam. theeam ad Nam interpretatur eam generaliter pertinere bonafμμ' ad omnia bona, atque etiam ad ea, quae post acue
82쪽
abligari omnia bona, etiam futura. sed Iussi. i ianus iam statuit, intelligi obligationem ita esse contractam . etsi quis videatur ad praesens empus eam retulisse: veluti, si dixerit se obli .
lare res ad se pertinentes. Sane si non de ob- Vendisio. igatione vel hypotheca, sed de venditione, tremido ridilanatione vel legato ageretur, non eandem φρυς ieri interpretationem dixero: neque existimoustiniano displicuisse, quod Paulus respon- ilem. it, si legauero vestem meam, eam tantum vi eri legatam, quae testamenti tempore fuisset: uia haec demonstratio MEAM, praesens, non uturum tempus ostendat. l. 7. De aur. & aret. 's'
g. Caeterum cum hypotheca ut minoris mO isma agaenti, neque alienationem proprie contineat, Druisiue acile iudicauit Iustinianus, posse liberaliorii terpretatione adiuuari. Ac ipse quidem alii fatetur, moris fuisse, ut generales hypothe e futurorum quoque bonorum mentionem Iininatim facerent. l. vlt. C. de remis pigu.rd iam indieat, non esse hoc necesse. Ut au-m hic hypothecam simpliciter contractamnge producit, sic & singulariter aliquandonare strinxit. Nam ct si quis omnia praeseni ct futura bona sua obligauerit re aliquid Psterito.
inde ex iis consensu creditoris alienaverit, men eonis ea res propter hunc consensum liberatur sensu ere. ligatione, ut& si debitor rursus eam acqui . floris mTit, tamen ea, quae in debitoris dominium z.ρ μ' sidit, non recidat in illam generalem hypo. h. ζ' 'cam. Constituit hoc Iustinianus anno sui tim foro perii sexto l. vlLC. de remis pign. Sed com- statuiti. mode
83쪽
48 D. Batauinἰ Iustisianis. mode id coniungetur cum d. l. vlt. C. quae res pign. oblig. pos quae lex,ut dixi, secundo Iust,
Porro eodem & anno ct die Iustinianus liberaliter simul & temperanter constituit quippiam, quod in causa dotis veteres non vide-hantur satis definiisse. Constat, antiquo iure mulierem potuisse de dote agere, & eam exigere atque repetere, conflante quoque matrimonio , propter inopiam mariti: hoc est,ex quo apparebat, mariti facultates ad dotis exa-ἐtionem non lassicere, ut ait Vlpianust.2Φ. sol. matrim. Papinianus simpliciter dixit, dotem constante matrimonio intelligi deberi v. xori, si maritus non sit soluendo. l. 2 I. De manum. Sane si sua ille nequitia dilapidaret sua bona, non expectabit mulier, donec iam factus sit non soluendo, ct inanis sit actio. Nam di ille tunc indignus est, cui ullo modo parcatur. Atque eo resertur, itaque ut cum iure antiquo conueniat accipitur, quod statuit Iustinianus Nou. constit. xcvii. Sed iam videamus, qualem tandem esse actionem,qua mulier con- nante matrimonio, cum maritus inops est, vititur, esse statuerit secundo sui Imperii anno, Ecquid ad ius illud vetus adiecerit. Legebat quidem, quod & in suum Codicem iam retulerat,
Λlexandri Iinp. rescriptum, propter mariti dein portationem , cum ea non dissoluat matrimonium , non competere ipso iure dotis a Rio- misisti nem sed aequum tamen non esse,mulierem in os ius auri, terea esse indotatam. l. I. C. de repud. verum
84쪽
ngius adhuc esse producendam veteris iuris nitionem prouidebat. Ergo statuit, propteriam inopiae maritalis causam constante inaimonio dotis exactio conceditur, propterim causam & donationem propter nuptias
mal peti posse. Deinde, non modo in perso' amagi posse, sed ct hypothecariam actio: in competere. ita autem contra maritum: i, ut tamen rei dotalis finctus us bus coniui non adimantur.l. 29. C. de iure dot. Ac hy- thecariam quidem illam habere est quod ius aetationis,obiter indicat. Sed quale tandem,c fuerit, alibi magis exposuit, neque iami ius loci est. Quo die statuit, quod iam breuiter perstrin- , eodem die edixit de iure filioriam ex prio- matrimonio susceptorum, & hypotheca inpina ternas, ubi mater secundas nuptias con-ihil. l.-C. de sectanti . nupt. Sed tam Varie, laque perplexe ius illud inuo iit, Spostea in Novellas ederet, ita reuoluit ac permi- iit, ut in eo frustra&verbo se recitando ne. te me neque lectorena iam cum fastidio fa-:are existimem esse operae precium. Postrema huius anni, quo Iussinianus pri- iura coepit operam dare itu i ciuili, constitui est. l. 2 s .C. de donat. inter vir. & vx. quae lex odiit Idibus Decemb. ac principio qui dein nificat donationem inter coniuges, ct a pa- , in filium L collatam, morte donatoris con- mari. Sed obseruandum est, alterum esse iu- antiqui, alterum iuris noui ct Iustinianaei. D Nam
propter nuptias. suis 'provipter haec pothecariam aes
85쪽
Irim δε . Nam ante Iustinianum, donatio a pati e saetinationem filios tam erat inutilis, ut ne morte quidem sit fam patris confirmaretur. De dote ia in non lorium volu- quor, cuius fuit in hoc genere ius singulare, ut q) ς hostea dieam. Sed alia donatio profecticia e-
patri, eou. rat inanis: quia ut re patriae potes latis tam res mori. dibat ad donatorem, ut secti non esse videre. tur : proptereaque nec donatoris patris f. moriste conualesceret. M rum vero,cum Iustinianus
aliud iam sentiat, nihilominus postea in Pandectas relatum esse ius illud vetus, quodque inde dependet, veluti quod Paulus i. i. g. I. pro don. ait : Si pater filio, quem in potestate habet,donet deinde decedat, silium pro donato non usu capere, quoniam nulla donatio fuit. Confirmari tamen talem donationem posse aliqua patris etiam tacita rati habitione, post
emancipationem interueniente, veteres fatebantur. Nam & Papinianus l. 3 i. g. . De donat.
Pater inquit) qui filiae, quam habuit in pote
state, mancipia donauit, ct peculium emancipatae non ademit . ex posita sto donationem videtur perfecisse. Sed & rati habitione here dum talis donatio confirmari potesse l. 4. Prodon. l. 4 6. I. pro suo. Verum cum ab heredibus ita confirmari legimus, morte donatoris non confirmari intelligimus. Atqui Iustinianua morte confirmari iudicauit multo ante, quam de Pandectis concinnandis cogitaret. Qia id igitur postea in iis concinnandi Tribonianus cogitauit Sed huius multo plura in isto genere peccata peccatum Voco, iuris noui, Cuius
86쪽
memoria &obseruatio mandata erat, obliuionem ) postea audiemus. Non solum autem do-Dationem, de qua loquor, morte confirmari sit Justinianus, sicuti & donationem inter coniniuges factam confirmabat oratio Seueri Ιmper. sed & si lex alia non obstet, confirmatio. nem hanc, sicuti alias rati habitio retrotrahi solet, retrotrahit ad tempus donationis factae rvt ex eo die, re non tantum ex die mortis, donatio valuisse intelligatur. Enumeraui hactentis, si non omnes, at cer te praecipuas a Iustiniano ii. Cons. secundo sui Imperii anno perlatas de iure ciuili nouas leges, interea dum Codex Constitutionum colligebatur. Supersunt usque ad tutius editionem tres menses, quibus noster legislator minime cessauit. Nam ct quo magis Codicis edi,tio instabat, tanto ille magis cumulabat, quod in eum referretur. 6. Id. Aprilis, Decio Consule, anno Iustiniani tertio, quem anni in nunc
ingredimur, Codex ille prolatus valere inbetur ex I6. Kal. Maii. Atqui illis ipsis Idi hus, ad. Mennam P. P. ad quem Codicem misit, misit S nouas aliquot leges, ut l. vlt. C. si maior fact. l. penuit. C. de secund. nupt.
Huius Aprilis Kalendis nam Ianuarius&
Februarius eo anno nihil protulisse videntur quasdam nobiles constitutiones etiam ediderat : velut l. I. C. de Praetor. pign. qua lege sta. tuit, Praetorium pignus . non modo in debitoris bonis mobilibus aut immobilibus, sed & in nominibus ct actionibus locum haberetposse.
87쪽
s et D. Ba Iduini Iustinianuo. Veteres nomina non lotinii pignori ob:igat i, sed & in causam iudicati recte capi salebantur. Sed cum Praetorium pignus uiisione in posseisionem proprie contraheretur, non uidebatur rei in corporali conuenire. lusi imanus vero eam rem quasi possideri, & suo modo
capi posse vidit: ct hoc satis esse putauit. Ρignus vero Praetorium multo magis anno sequenti Kal. Aug. auxit atque confirmat ut, cum
ei ius hypothecariae actionis & persecutionis, exemplo aliorum pignorum,etiam dedit. l. vlt. C. de Praetor. pign. Veteres etsi interdum hoc pignus aliis etiam anterioribus hypothecis au- teferre viderentur, l. IS. 6 si qua . De damn . inctamen nullum esse putabant, si coniuncta non esset possessio, ct ex eo retentionem potiusquam actionem dabant. itaque proprie piguisi non erat: sed veluti pignus, ut ait Seuerus Imp. l. 3. C. ut in possess. legat. Sic ini & vice cautionis in possessionem nos mitti dixit Vlpianus d. l. I s. g. si quis damni. Iustinianus vero essedit, ut plane pignus esset: hoc est,ut eY eo actio hypothectria etiam daretur, ad recti pe- .randam possessionem amissam. d. l. a. Quod autem in d. l. i. significat dari hoc pignus a Iu-i dicibus, meminerimus, Iudices ab eo appellari ipsos Magistratus. Iurisconsulti vero iudicem
magis vocant eum, qui datus est. Sic Vlpianos l. 3. f. I. Dereb. eor. dixit, hoc pignus non ex voluntate Iudicis, sed ex Magistratuum aue o
lis dem Kal. Apr. edita est l. vlt. C. ut intra
88쪽
Liber L. J3 gri . temp. Nam etsi Consul in impressis colicibus non ascribamr : tamen cum illa scripta sit ad Mennam P. P. non dubito esse istius arani. Illa vero saluit, causas criminales o. si mi ino finiendas esse intra biennium, alloqui m/ηββ' reum absolui. Olim anno uno illae omnino handis biis definiri debebant: quod vel intelligi posset ex .isaltim inscript. tit. 36. lib. 9. COd. Th. vT 1NTRA tribuit.
ubi ec viriulque Theodosii constitutiones re- Bib Citantur , quae hoc sgnificant. Tribonia. Thest 'si nus vero considerans nouam sui Iustiniani le- 'Vis, is gem, ut Tituli inscriptionem in suo Codice i. at.
mutauit, ct pro INTRA ANNvM, scripsi, IN, TR A cERTvM TEMpvs : sic & in illis legibus. ubi scriptum erat INTRA ANNI TEMPUS , α INTRA ANNi cvs RicvLA, ipse suprM suit, lΗ-
TEMpus. Sic di cum Constantinus in sua lege
22.C.ad leg. Cor. de sel. Caute scilicet,& comis pen8iose. Sed ut vetus prouerbium monet, mendacem memorem esse debere: .sc & obli uiolas esse non deberet interpolator. Atqui Tribonianus nome legis oblitus fuisse videtur, cum Pandectas postea colligeret. Nam in l. T. D e mun. & hon. scripsit, reum post annumquam delatus est, petere honores posse, nisi per ipsum steterit, quo minus caula intra an-
89쪽
Num expediatur. Recte quidem hoc scripserat Marcianus, cuius tempore intra annum finienda erat causa criminalis: & reus alioqui ob lutus, atque ex reis exemptus esse intelligebatur. Sed si Tribonianus ius condere coninstanter voluit, quod cum Iustiniani iureconueniret, hic quoque biennium pro anno supponese debuit. Audiemus postea Iustinianum praefiniisse triennium definiendis causis ciuilibus 9 pecuniariis. Criminalibus non nisi hiennium tribuit. Cur ita λ Gravis S miser esssatus reorum, quem reatum appellamus, in
iudicio criminali. Non enim est sine sordibus, sine squalore, sine luctu e S tristis expectatio. Paenae reum urget, quae ipsa saepe poena est mo- τ' testior. Denique reus interea petere nouos honores psohibebatur. Itaque Subi quis di tino tempore in reatu fuerit, aliquatenus subleuandam eius poenam esse : nec eodem modo puniendos eos esse, qui longo tempore ita reatu agunt,quo eos, qui in recenti sententiam excipiunt, constitutum esse scribit Modestinus, l. 2 3. de poen. Et Suetonius narrat, Augu- num aboleuisse nomina diuturnorum reorum.
Fieri non potest, nisi per reum ipsum, ut ipse longo diutinoue tempore, sit in reatu, si longum ct diutinum tempus intelligamus, sicuti Iurisconsulti solent. Sed S si per reum hoc fiat, ct is tandem sit condemnandus: tamen leuius Punitur: quia poenas iam graues dedisse vid tur, qui tandiu fuit in eo flatu. Caeterum ne vel accu satoris vel iudicis arbitrio aliquis ita suspen
90쪽
Liber Luspensus diu vexaretur: Iustinianus iubet cau- as criminales citius expediri, quam ciuiles. nterea tamen, quia periculosa etiam esse hie,osset festinatio, diction temere olim scriptum
nobili I 'oeta sit: Nulla unquam de morte hominis cunctatio
Ioster legislator biennium indulsit, ubi vete es non nisi annum largiebantur. Certe Vllianus l. vlt. de fer. ait : In pecuniariis causis illationem plus lemel tribui non posse: in crii inalibus reo tres, accusatori duas dilationes lari posse. Et Cicero pro Cecin.&Verr. 3. si nificat, causas saepius ampliatas fuisse. Sed iienniuin concludere potest omnes siue dilaiones,sive ampliationes. Sed neque mutatum
irolatumve est, quod Leno Imp. specialiteriatuit de iudicio statim peragendo, quod ad tersus eum, qui Magistratu iam defunctiis est,
nstituitur eorum causa , quae in magistratu ominissa sunt. l. I. C. ut omnes Iudic. &c. sicuti & singulari iure Iustinianus aliquando editit, quod aduersus clericum intenditur, intra tuos menses decidi debere: Nou. 83. lam vero ut redeamus ad subtiliorem deure ciuili disputationem, transeamus ad eam, piam 9. Id. huius Aprilis Iustinianus promul-rauit nouam legem : qua quidem se magnam egum veterum ob sciuitatem tollere ait. &piam postea iterum commendat in l. a. C. deii. emphyt. Est autem illa l. I 2. C. de contrah.