Ern. Frid. Car. Rosenmülleri, teol. ... Scholia in Vetus Testamentum. Volumen primum undecimum Partis sextae, Ezechielis vaticinia continentis volumen primum

141쪽

Ezechiel. Cop. IV. 5

multa secula protractae. Quam sententiam tamen haud ad mittit dierum, per quos Hierosolyma ob Isa est, numeru 4 Etenim quum Hierosolymae obsidio anno Zedeciae non , mense decimo, ejusquo decimo dis sit coepta vid. insi a XXIV, 1. 2Reg. XXV, i. Ierem. XXX G , i. LIl, 4 ), finita autem anno ZedeLiae undecimo, die nono menses quarti a Reg. XXV, 3. Jerem. XXXIX, η. LII, 6. ; prodibunt 53odies annorum Iunarium. Neque igitur illorum probanda est sententia, qui tot suppliciorum annos intelligendos volunt. quot vates decubuit dies. Verba cimv ma η, ' naa LXX in cod. Romano sic reddita leguntur: mxὶ ἐγὼ δέδαναασοι προ αδικίας αυταν. Et sic et Arabs :s --8 A M.-L. Sed in cod. Alex. et blI. καὶ ἐγὼ ia vegsio αδικίας αυτῶν. Quasi 'a s esset a duo. Eodem modo et Chaldaeus: a matria in m 'ri I, mare: N HI Gego dedi essi pro uno duo fecundum psc ata eorum. Ne

pon Syrus: - δεί- lo. Eandem intera Pretationem et Iarchi commemorat. Similis sententia Iesaj. XL, 24 Ierem. XVI, IK - avi 'Noci' nu χ'inum n No es,qhN im n a dies trecentos et nonaginta ut portes iniquitatem domus I assis. Annos 39o peccatorum Israelis, a vateὲateri sini liro incumbante vepraesentandos, varii computant Vario modo. Nobis quidem coteris probabilior illorum videtur ratio, qui iudo a regno bipertito, Rohabeamo et Iero-hoamo regibus, usque ad Hierosolymae expugnationem, undecimo dedekiae anno, illos numerant. Emuxerant quidem ab initio regni JerObeami, anno 975 ante Christ. nati, usque ad obsidionem Hierosolymao ber Nebucadnezarem, manO 58b ante Chr. nati, tantummodo anni 386 ; sed pro eo numero hic quem dicunt rotundum poni, in poetico sermone nemo mirabitur. Ceterum Vid. Notarum ad h. I. Additamentum, ubi et alias' quasdam computandi rationea recensebianus. Pro t 3in' n Ru ivbies LXX in cod.

142쪽

Rom. et Alex. exhibent ἐννεν κοντα καὶ ἐκατον ξαερας. Sio quoque legit Theodoretus; at Complut. habet τριακοσιων, et ponit ante ἐννενν καντα. Aldina: καὶ τριακοσίας ημέρας, quomodo legit Polychronius, et haec notat: αλλη εκθοσια περιέχηι ἐννεν κοντα καὶ ε κατον ημερας. Origenes in Schol. odit. Iloria. ουκ αγνοουμεν δε τινα των αντιγραφων ἔχεινηαερας ' καὶ αλλα I9o ηαέρας ' καὶ τα πλείονα δε, I9Ο quε- ρας. αλλ' επισκεψαμενοι τας λοιπας ἐκ8όσεια ευρομεν Zoo καὶ 9o xi αερας. Unde Lamb. Bos recto collegit, plura Oxemplaria των LXX liabuille ἐκατον, et τριακοσιας ex aliis editt. sive vorsionibus e Ise. Sane in voteri Latina versione, quae ex Graeca τῶν LXX expressa erat, centum extitisse, elii uteronymus. in .surs των LXX codd. τριακοσίας legerit,

ex hisco ejus verbis in Commentar. ad .li. l. apparet: hSatis mirox, cur Vulgala eXemplaria centum nonaginta cinuos

imo dies J habeant, et in quibusdam 1criptum sit centum quinquaginta; quum Perspicue et Hebraicum, et Aquila,

Symmachusque et Theodotion, trscentos nouaginta annos

dies J teueant; et apud ipsos LXX, qui tamen non stitit seriptorum vitio depravati, idem numerus reperiatur. In PH. tantummodo ilico et centum legitur, nullo addito donario numero; sed infra Vs. 9. additur 9o. Eadem in LXX varietas insta I s. 9. 6. -n Quum vero alsi Deris cui infra XLIII, u7. illos scit. dies 39o. decumbendo in latere sinistro, decumbes iterum in lius tuum dexterum. Alii vertunt: et ab Des illos, et decumbes, i. e. ita absolves hos dies, ut per quadraginta dies decumbas in latus dexterum. Ιii universum decubitui vatis assignandos putant 39odi , in quibus quadraginta sint proprii tribus Judae, id qnod inde colligunt, quod insea Vs. 9. Propheta parato pro obsidionis tempore cibo 39O dies duntaxat vesci jubetur, nulla addita quadraginta dierum mentione. Verum absolutis Suo diebus per alias quadraginta dies vati decumbendum suis Ie, inaui sella indicat additam h. l. iterum, seconda. Vice .

. . . a.

143쪽

o aei LXX non expressere. - lj portabis iniquitatem domus Iudae gietilos dies ρω fugiatis annis constet tum tu iam decubitum in latero dextro peccatorum Judae, et, qui eis responddies computandi ratio minua est expictum tentamina vid. in Notar. Additat cultatis adesset, si, quae STAEUm.I- εquadragenarius in uriiversum indetermiluin indiearet, quod quidem saepQ a Dpquenti illius numeri usu in libris I, II iiuNs ita peculiari commentatione iiim A. T. in den memorabilien, P. I et eundem Ioquendi morem Perss u qui itidem numerum quadragenarium multitudine indeterminata frequenta;

illud palatium Persepolitanum , Cui uiconspicuae, Plurimorum, qui oras istibus sunt nobilitatae, Persae Iit hiat merear, i. e. domum quadrat solent. Sic spatiosum atrium multis

Iychnuchum multis instructum Incer Vehihi cherah, i. e. quadraginta lun yages en Persa Ea CHARDIN, VOl. Illelodam. 1735. 4. Et hestiolam illai Latinis centipeda vel miliapeda . Per Genihl pcij, i. e. quadraginta pedes Vodraginta dies plui IIe in narratione d Gones. VII, 17. Jonas Ninevitia quadra; concedit, don. .II, 3. Christus quadragistrahebat, Mattii. IV, 2. et quae hujusce

144쪽

quum ita sint, Sineudlin prophetam nostrum simpliciter hoc

turum esse, supplicii causa, tempus calamitosum. Verum quum numerus superior 39o pro definito sit habendus, idem ut de Loc quadragenario statuainus, poscit analogia. Quo pacto autem quadraginta annorum, quibus Iuda peccavit, summa conficiatur, vix quisquam certo 'demonstrave-Hις nobis computandi Iationem, quam sequutus est vates, ignorantibus. Verili inite tamen est, quod sumit d. G. FaAN-xius iii No . S 2. Chri noι. fundamaeniat. 13. 165. , quem

tequitur ErcurionN dis bibl. Propheten P. II. p. 369. 3,

computare vatem annos illost quadraginta inde ab eo tem pore, quo cultum Jovstnram, templo purgulo, restituit Iosias, quo pii regis facto Iova motus quae antea peccata commi- Iisnt Juda, ei condona orat, spe concepta, fore ut ΡοPulus iii Iuo cultu sit perstiturus. Jam vero inde a duodecimo Iosaό .egum is anno, quo ill sacra purgavit, anno su9 ante Chr. nai., Usque ad initium obsidionis anno 589 ante Chr. nat. numerantur quadragi uta anni, Per quoa Juda denuo. in Jovam deliquerat. I 2. PQ *- i acu 'n ad ob dionemniem Uostmiae divone faciem tuam, i. e. in hoo tuo decubitu latqxem, in quo delineasti obIidionem urbis Ilierosolymitanae,. .lixe intueberis, ut significes, haec omnia mira, quge facis, Porteudexu obsidionem a vilissimam Hierosoly-1uae. nsylpri Ru,ra Ed brachium tuum sit nudatum. Brachium suum vatea jubetur nudare, id est exserere, nam quum veterum tunicaη viriIes, in caput iniectae, et praeci notae cingulo, Vix summa tegerent brachia, qui brachium exseruit, id nudum Ollendit. Exsertus braclitus vero pugnantium cst habitus. G. Jesaj. LII, o. I N n n' 'iura. 'Uni denudarit, i. e. exseruit, δε- brachium suum functum. isPraesigni sicavit hoc Nebucad negarem, qui pugna-

145쪽

Syrus: γ , O, quod utrumque valet: et brachium

tuum roborabis. Symmachus S II. tyta,r pones faciem tuam et brachium tuum nudum. τὴν PNaa' La Prophetabis eontra illam, aiori verbis, erat enim mutus III, 26. , sed hisce lacua; ictipso videlicet, tuoquo gestu, reseres Chaldaeos 1lierosolymam oppugnantes.

8. Jam propheta gerit personam civitatis, et civium mox obsidendorum et Vinciendorum, ut supra personam Dei et obsidentium. MNeo convertit so de altero in altorum latus, ut nulla cruciatuum requies indicetur, donec impleatur supradictorum dierum persecta concluso. Ili BGΝYMUs. Pro η'viXU exhibent v itara, in plurali, plures codice4 Et Iibri editi. Sunt quoque codiccs, in quibus R NU cum vatilh munitionis tuae, i. e. munitionum , quibus te obsidentium exercitus inclusum tenet. s. oJubetur prophetam samem suturam et inopiam populi Israel opere demonstrare. Sicut eri; in in rerum omnium penuria non quaeruntur Ciborum diversitates et deliciae, sed quomodo Venter impleatur; sic nunc propheta frumentum, et hordeum, fabam, Ientem, et milium, avenamque mittit in unum Vus, sacitque trecentos Nonaginta panes, quos per nugulos dies comedat. Misium ci rusticorum, et agrestium, et altilium cibus est. AMena, suo Diciti et obra, cta 'ud , Vid. infra , bruta pascuntur animalia. Ilii nor variis. Pro l uri triticum codices nonnulli ta,un forma hebraica habent. De I , O, hordeo, ejusque usu ad cibum vid. CL .sIUM uerobol. P. II. p. I39. seqq. hin, Praeter hunc locum semel, u Sain. XVII, 28. obvium, esse fabam, reliquarum dialectorum consensus do. eeL PL1Naus V . niat. Lib. XVIII. Secti Jo. Intest legumina maximus honos fabae ' quippe ex qua tentius se etiam panis. Frumento etiam miscetur apud plerasqua ge ees , et maximo Panico solida, as delicialius Meta. Do

146쪽

'emu lantibus, vid. Celsium I. c. p. Io . seqq. Quod Hie- Touymus milium interpretatur, Irpi, ex Arabicae dialecti risu ad eam plantarum speciem pertinet, quam rei herbariae periti holoum vocant. Vid. FORsΚAI.II Flora inexpliO-Arab. P. 174. , ubi holeum Dochn pluribus describit. Cons. OgDMANNI Vermi his Saminungen aua der Natur-

P. 92. Vers leuton. α Edn pluralis nominis Goz: er

eleum spetia Linnaei. vid. noti ad Iesaj. XXVIII, u8. CL das alte v. neue Morgentand P. lv. No. Io44. p 3 I. hQuam nos ritiam interpretati Iumus, urci quo in Hebraeo dicitur Mu mim, Septuaginta Theodotioque posuerunt onγραν, quam alii apenam, alii Fgatam s. fecaum putant. Aquilae autem prima editio et Symmachus sive ζείας interpretati sunt, quas nos vel far, vel gentili Italiae Pannoniaeque sermone Apiciam Dellamqua dicimus. uixnoNY-

Mus. Arabs Chaldaeus , Syrus stia overtit, de quorum nominum significationibus non satis certo constat.1Ο. Pondera erit; Non quantum voles, sed Certo Pondere, ut in magna 1anie obsessae urbis seri solet, cibum tuum edes. ci' vidi' Viginιi solos, . sequi decem, Vel duodecim tantum uncias et dimidiam essiciunt, quae sunt tres quartae partes librae, nam siclus pendit semunciam, Vel potius quinque drachmas. d. D. MICHAELI s. tia, Mn riv v num A tempora ad temρua comedea illud, i. e. de die in diem, a principio 39o dierum usquo ad finem eorum. Phrasis haec tantummodo I Cliron. IX, 25. OPanes habent Dicenos fietis, id est, saleres. Siclus autem, id est, sater, habet drachmas quatuor. Drachmaae autem octo Latinam unciam faciunt, ita ut unus Panis decem uncias habere dicatur; quo trahitur magis anima, quam suste

II. nnaen D cae Et aquam mensum scit. certa bibes, videlicet Priri me ei feriam Nini panem. BSterilia. talem

147쪽

tatem ethi aquae anget nexilitas. Sextam enim partem mensurae Hebruacae quae appellatuae δελ, jubetur per sinos dies bibere. Porro Aio duos Uri Atticos sacit, quos appellaria priuinus duos textatios Italicos, ita ut λιnmensura sit Iudaici sextarii, nostriquo castrensis, cujus sexta pars facit tertiam partem sextarii Italici Leotis

et , P L Vol ΙΙ. f. 137. p. 45. J. Qui cibus et

potus iuxta anclytum Oratorem Γ Ciceronem J non virea tribuit, sed mortem prohibeti Quod autem dicit a tem pora usqua ad te ὶJ comeria, veI Bibos, Illud, a vespere usque ad vestieram significat; licet quidam Me ab anno usque ad annum intelligi putent. Sed es L ad Vs. ao J Notandum quoque, quod juxta numerumilierum 1 stri lateras, trecenti nonaginta Iubcinericii pati aubeantur seri et per singulos dira comedi, et da quadra ginta dieram dextri lateris panibus omnino taceatur ut oeeulte Sancta Scriptura insinuet, non eandem poenam populi esse peccRtoras, si tamen notitiam habeat Dei si fregni Iudae J, et ejus, qui a religione veri Dei omnino di,

: iebus cubationis D latere prophetae comeden das fuisse placentas subcinericias hordaceas, de quibus

exspectandum habeant, exastimat Grotiua Ouis voν

nostrum vi singiua quaedunque

eare solet, aliud non diserte monuisse, ut Vs. o fecit Veram Tal1onem, cur de quadraginta diebus cotationi, 2 sileat, Ia. De mau, Pane, s. placenta subcineris , ab damodo tales parandi, Vid. not. ad Genes. X vlII, 6 et Io

quitur, latet in canere sepultus, ObseTyante Bocnanaeo meros.

148쪽

calidus, ani feroba in Wo facta, in quo Pania, aut caro, 'coqucitur. Vulgatus: et quas subcinericium. Chaldaeusto'n,' NTrn' tostim Panis, nam 'Dri est torrere, undo et ri pars tossa panis apud Talmudicos. Syrus ια ii. q. Rrab. Symmachus SH. labiis ais, . quod Norberg complementum vertit. Suspieor legendum esse

..ticia o, Participium formae Scliaplici a verbo frixit,

alludit, quomodo ad n a ab alludit verbum Iah, liba, vel placent, coquere, quasi libare dixeris, Vel Placentare. Binc Amnon pd patrem, Davidem, uSam. XII l, 6. Veniae nunc Thamar, foror mea, n an, 'Reti 'a'v, 2 h, quali dicat, et libet in oculis meia duo liba, aut, placentes duas placantas. Graeci: κολλυρισα ταν δυο κολλυρίδας. Quum igitur par sit allusio inter nau et naavn, eam Graeci inter-Pretes, quantum poterant, exhibentes, ut mν ἐγκρυφίαν. ita n avn ἐγκρ/kεις reddiderunt. Ac si Latine quis dice-xet: fulcinericium panem subcinerabis. Et ne putetur Deus a propheta id exegisse, ut eanem comederet, humano stercore coopertum, quomodo videtur accepi Te Hieronymiis. Tantum vult, ut panem, Pro carbonibus humano Ilercore coctum comedat, quo miseri homines quandoque pro ligna aluntur. Idque symbolina de causa, et ut significaret Isra litis, lare, ut tu captivitate Babylonica in sumnia rerum Omnium inopia versarentur, et cogerent ut .etiam immundia

149쪽

Tona. I. I. 338. edit. Lips. Quodsi r

humani cinero coquendi erant, in illique cooperiri debuerunt. Nec aliud cronymus voluisse, dum di xit: ridici stercore operiat eos. din 'r' Coran ignorantibus his, qui comessuri suntini Ierias temperare , sed videntibus, ante aspectus horeorem, quam gust

immundum e contactu stercoris. Lexpressere Un h. ci' i a Inter gentea. a contactu gent.

Quo ejiciam eos. LXX et Arabs haec in SII. leguntur non addito asterisco. 3Un, ad quos ego transmigrara fecit. 4. n re is uod Vs. I 3. ipsi irpheia didicillet, juxta Aquilam tertio ; juxta Symmachum vero et LX

quod Latine dicitur nequaquam. Pro itulit: o Domina Deus f IIi Enos vupolluta es. LXX: Ου μεαίανται ἐν cada Der morticinum, Detit. XIV, ut. quod absque ellii lio ne Ianguinis amimoritur anima , laceratum ' bestiis appellatur θνριαLατον. HIERONYMusligit omnes per legem tinnyandos cibo uti re .per naturam im naun υ. hyaz

etiam non Meneria ira Oa meum μὲ

Pro nisa LXX ponunt πῶν κρέας.15. Post 'DMη' addunt ri .n' Met inuis de - Rossit a Prima manu, ne Alexandrino ei Arabs. Sed in codici

150쪽

MDia pro excrementis humanis. ,,Quia Prophetae graviua videbatur, panem, humano stercore coctum, comedere.

Deus, illius precibus sexus, concessit, ut humano bubulum substitueret. Quod hodieque in Frisiit ad ligni materiam siceari, testatur Erasmus in Proverbio Bositi poenam. Bo-tili, id est, bubuia sereoris, quod Graece βόLτον dicitur, et βολβιτον, Hebraico in Levitico generali nomine iuris, sed in Mechiela speciali Et Vocis, aliunde ignotae, Arabes originem apeHunt. Arabico scilicet iisdem

indiealibus, est sercus verres, ut nomen, fercua, non tamen bovis, sed elephantis. BocΗAarus I. I. A ethi pibus quoque Triph est flereus. Quod hodienum illarum terrarum incolae eis in locis, ubi exigua vel nulla est ligni copia, excrementis utantur animalium ad solerti siccatis, a talia pIuribus testimoniis eorum, qui oras illas adiere, ostendit ΚNΕPPEGIouet in Dissert. ad Vs. II. Iaudat. g. IX. P. 39. seqq. CL das a. u. n. Morgent. P. IV. No. 1O45. p. 313. Ut faciae, coquas. 16. dirih nuc 'ra iv Dan Ens frangam baculum pania. Non est sensus: tollam a pane vim nutriendi et 1 ustenἀ andi, uti quidam volunt; sed hic potius: tollam ipsuin panem nutrientem, tollam. fruges et frumenta, inducam sterilitatem , et annonae inopiam. Taciatus s. fustentatio panis ex Hebraismo est panis sustentans. Apposite Si studiis hosce LucnETII Versua IV, 948. seqq. attulit: Et quoniam non est quasi quod suffulciat artus, Debile sit corpus, languescunt omnia membra, Brachia palpebraeque cadunt, poplitesque Procumbunt. CL desaj. III, I. et ad eum loe. not. isVerbia in hebraicum I te fruaUJ prima Aquilae editici baculum, secunda et Symmachus Theodotioque στερέωμα, id est, uermamentum interpretati sunt. HIERONYMus. LXX: στ ριγαα αρτου. Hatina disi sit edent panem ponderes scit. RI Pei. sum, et quidem tenuiter; cf. Vs. I . . mN'I' Et in moε- meeh. I

라틴어 텍스트