장음표시 사용
171쪽
j, i diderat Dominus in conosceu Israelitarum. nullos verba haeo eo Teferre, quod gentes nc Iegem a Deo, IDaelitas vero illam is se xeeuansgressi sinL GROTIUs: hGentibus aliis dexunt Iudaei; illae enim ritus suos ab hominmelius observarunt. quam isti datos divinitus.
.. gentibiall, es leguιma mea de regionibus, quaι cultu ejus, non habere consequentiam, etiaperspicuum est. HIERONYMUs. Vulgatus: Eldicia me' ut plua esset impia quam genteε. ex Hieron. ): CommutaDit judicia mea i ididicia a gentibus. Idem in SII. l. . . .
judiciis meis impietatea, quaa a gentibus. ad Nn, ni Chaldaeus et Syrus, vid. supra. 7. 'm'ad 'UN n, an di ann quod tuminuamini magis quam populi gi Dissentiunt interpretes de voco α22Uri. Plesinitivus verbi auri , nusquam quidem in sed cui a nomino i uri, copiae, multa G, . tiplicandi significati m Infinitivum enim et Nomen, ΚιMCm cognosci inde ait, quod incInfinitivo, ' pn, in serviens, anto sustixum lmeg. matuli, quum in nominibus Cholein Tiatum, ut az, didicimi , cs. BUXTORPII ID malis. L. II. Cap. XVl I. p. 5ib. . Hinc alii x propterea quod muti*ucmia scit. mala prae g
172쪽
Ezechiel GP. H, 7. 1513nagnus populus facts estis, dum multiplicavi et bonis vos
nuxi prae gentibus sinitimis, nec tamen statutis meis obsequuti estis, coll. Deuter. XXXII, I 5. Jhauriar quia Moametipsos destinastis scit. ad male agendum, ta auri ad Verbum ii D, de iseu undo iv,1 Dan. I, 5. J reserens, Plane contra Grammaticam normam. 1lectius B. NENAΠ2M, a Jarcilio 'Commemoratus, coli. Pr. XLVI, 7. 4.: proprer cumultuari frum, nam et verbum riun et nomen puri tam riuuia . tudinem, s. ιurbiam inultam, quam Irrepitum multum fgnificat, vid. Jesaj. XVII, 12. XxXΙ, 4. virnoNYΜus: MEst sensus, vel superasse Isrusalem sceleribus suis cunctas in circuitu nationes, vel mulsitudinem ejus, non populum Israel, sed turbam ceterarum gentium esse dicendam. Aut certe in numorum ceterarum gentium, quae in circuitu ejustant, eos ense convcvscis, s vo omnem occasionem habuisse dpgentibus, quas magis in boliam Partem docere debuerint En RH. SCIiLIDI Us in Specim. Iby roale. ad quaedam V. T. Oa ad calcem Dissertat. in Cantic. Nishias, Lug l. Batavor. 1769. 8.ὶ Cap. I. verbo lud collato cum arabico nam literas la et i in plurimis verbis invicem permutari, demonstrarunt multis exemplis LuDov. aiE Dinu in Animad- Mers. in V. T. p. 94. et I 56., A. ScHULTENs in Clarat Dialector. p. 253. Et u58. , Nic. GUIL. ScUR MERus in Comm. de Vesuu mutierram Hebraearum, p. 34 7. seq. et Scheidius ipse l. o. p. 6. noti , quod primo di ruue, inin Goagari denotat, locum nostrii in sic explicat: grata νοε libere di-- .hiati esis huc illuc, i. e. libidinibus quibuscunque=nduI- gentes, brutorum ad insar animalium, me vero et unico Israelis pastore relicto, Per omne nefas impetu Vesano ruistis, magis quam gentes elo. Pro eo, quod nos interpretati sumus: Quia fuerasis gentes, quae in circuitu Mesim funi, Symmachus transtulit: Quia multitudo Destra
circuitu Mesro fune. Aquilao secunda editio: Eo quod numerati esis in gentibus, quas in circuitu MUIro sunt. Porro
173쪽
ων η μορφάε υμων ἐκ τῶν ἐθνων των κυκλω tin Commentario ita explicat: .ἐπε mi γὰρ τονανεμάεασθέ χαρακτῆρα. Chaldaeus: N:UEV luit 'a fine a 'n pro eo quod peccasia magis, qι
sui in circuiau Des o An . Hrua:- odi ista sar propterea quod aestate
ivv N , imo et feciandum natuta gentiunms habitant non egisὶis. Infra XI, II., ubi Verba repetuntur, negandi particula ub ante et titur, et h. l. in plus quam biginti Keunicolt Rodii codd. in quatuor codd. Omisi'. a Prima Inon in Bibliis dioncinensibus et Brixiensibus. Οque, Bollio reserente, hin quatuordecim MD. Viapud Lucum Brugeii sem in Notationibus p. 3cginti duo: no,n .sis operati, quos sequitur mel statur Brugensis, so ii, nullo M s. liebraico omi II negationem, in Pogniniana tamen versione ex h' 15u7. et 1542. oam abesse. Sic sane legi delhac postrema ex celebri ad rurissima Serveti edibina apud met extant exempla, unde eruitur, Ι'im s. codicem habu se ob OcDIOs sic legentem, veli utili vh est, alterutram ex allatis unabus editio icons. Kenni cotti Disseriae. generiat. p. 49. I
et fecisis statuta populorum, qui cir
N h geriminum esse, vix sh qnod dubitemus. Nailoco XI, II. mores gentium inali , hic quatenus Iiguntur. Senius Ost: ne quidem omnibus citat tirae immanae inlitas lcges observatis. Alii bis limitia. ae majori observantia et religione
174쪽
deos, quam vos vestrum Deum. Ita IAnctii: hNam illa non mutant Deos suos, qui tamen Dii non sunt; vos a uicincommutastis gloItym meam cum eo, quod non prodest. Cons. Jerent. Il, Io. II. CoccLaus ad Xl, I a. ita: sellaec probe concordant. Imitabantur Judaei gentiles, vel fovendo opiniones, vel etiam assumendo ritus et Iacra gentilium. Sed non faciebant ut gentes, quas integre Diis suis servie-hant. Nam Israelitae nomine Dei abutebantur, et iplius Populus videri volebant. HIERONYMUs: hQuid, inquit Dominus, causer,. quod in praeceptis meis non ambulaveritis, et judicia mea non seceritis, quum etiam Omnes in circuitu nationea viceritis scelere vel iro, et non seceritis, quae illi naturali lege scripta in cordibus suis saepe fecerunt 8. 'ν 'a In Ens me contra les Chaldaeus: N:NnΝν ' atri Udies eas mitio iram meam in te.
s. 'rom hi, 'QN Qualia non feci, sciI. in gento alia. Sicut vos fecistis ea, quae nou fecit gens alia, sic etiam ego in vos exercebo supplicia, qualia nec seci, nec facturus sum. Aequum enim est, puniri gravius, quibus majora contigerunt beneficia.
Io. NA Meo patres comerine Uios, pro quo Chaldaeus posuit i nua 'da carnem Iliorum suo
rum; ut mox pro zq IN idem l NN qa carnem patrum Dorum. . IbXX sine suffixo πατέρας. η N ba N in rix' - , , Et dispeream omnes reliquum tui ira Omnem Men sum, in omnes mundi plagas', ut nusquain sint populus rem publicam habens. IIos IlI, 4. Metaphora ducta a tritico, quod exponitur vento, ut repurgetur, ut in si a xlI, 44. XVII, ui. Jerem. XLIX, 32. 3 3. ui ERONYMUs: ,,Possumus Patres, qui comedorint filios, et silios, qui comederint patres, non 1 oluin in Babylonia, sed et in Romana obsidione intolligere. Illud autem quod dicitur: Et Mentitabo uni erfias reis liquias tuas in omnem Oenium, magis ad Romanam portinet captivitatem, quando in toto orbe terrarum dispei 5 sulit. Et baec est in omnem ventum capillorum barbaeque disper
175쪽
alii Babelem, et sui etiam ad Moabitas, Armaeos, atque in reliquas regiones. Cons. ISed vid. quae supra sub ta. not. ad Vs. 4. mII. 'IN 'm GDO ego, ita Vivam, conXXXII, uo. N N Si non, q. d. non habe hac Deus verus, si non I NUN 'utriRu nNSanctuarium meum poluisti, idolis in tei Manasse rege, vid. v Reg. XXI, 4. 5. 7. Aγια καλεῖ ου μονον τα νομιμα, αλλα και Iαυτω ναον, ον τῆ τῶν εἰδωλων ἐβεβνLχαταν σ1Macas, non forum praecepta legis, sed et Fbi temptum, quod idolis in eo colloca nnb:rin hnnii Vr pei - , a Omnibus tui abominandis, idolis et eorum cultu, qria I Beg. XI, 5. 7. u Reg. XXllI, 13. et saepLXX in cod. Rom. et Sil. alterutrum tantunbulorum exprimunt: ἔν πασι τοῖς βδελυγμα Od. Alexandr. et Theodoreto: ἐν πῆσι τοῖς σου, και ἐν πασι τοῖς βδελυγμασι σου. D TM ego subtraham scit. 'I'v Oculum meum, coli. Job. XXXVI, 7. v m. p Sudeflectit, a juso oculos suos, non desinet ejiuic vero dicit Deus, se curam pro populonore. Sed pro D N legunt νη N, exscinde tuor Rossit, et quinque a Prima manu, sorte mero I 58. signatus, et alius a correctoris Biblia Brixiensia a Kenni cotto omi Isa, i et sne anno et loco, ut monet de-Rossit, qui, ait, seprocuI dubio Kennicollianorum codiem et in eorum numero non est u24. , seu Rei jam a Lilien thalio productus Commentae. Cra1ectionem hanc praeseri, quum de plenarsermo, saveantque ei antiquae versiones fl
σε, quod Hieronymus abjiciam is vertit. AIAnga te remo bo. Vuuatus: confringam
176쪽
olius Su. confregi es. Chaldaeus ' ' ui rem a Pu et conteram robur bracΛii tui. Syrus: rυι- ciam te J. Per ' scribunt Orientales Judaei fi . e. Babylonii J, leguntque per '. Nongius ad h. l. et ritu plerisquo mas. Cum ' , ut exponit Κimchius in Commantiar. et Libro radicum. JOnathan autem vertens. ', videtur legiIse in suo exemplari eum Daleth, sicquo legitur in uno manuscr. Cum Daletli otiam legit ras. aliud, sed notato ad marginem alios libros legere amar ; cum Relah. d nn . M a'ν Parcere est animi, tribuitur vexo oculis, quasi indici bus, ut infra VII, 4. 9. VIII, 18. Chaldaeus: V 1 'u 'rirneo Parcet Merbiam meum. ἡProprio hoc ad Jerusalem dicitur, quia sancta mea uiolasti me deserens, et in Templo meo idola coluisti, ego quoque confringam omnia idola tua, et conteram, atque concidam, sive abjiciam famaM Llo, quia prius abjecisti me et et non Parcet oculus meus, quum te videro fami,. gladio, servituti colla submittere;
una pars tui. LXX iterum, ut supra R. u. τα τεταρτον σου, et Arabs: , quod ipsum et verbis η,di, diu di praeponunt. Ad quam interpretationem HIERONYMus: MSeptuaginta quia supra quatuor Partes posuerant, quas in descriptione incendii, gladii, et dispersionis tr. s tantum esse, sermo prophetisus approbavit, ut superflua una pars incondit in duas partes divideretur, in hoo quoquo loco eamdem primam partem diviserunt in duas, ut dicerent:
Quarta pars tui morte alteretur, et quarta para tui fiamst consumetur in medio tui, et quarta pars tui cadet incireuisu tuo, et quartam partem, tui in omnem Mentum
dispergam: licet hoc, quod posuimus: ee quarta para cui in gladio cadet, de Theodotionis editione sub asteriscis additum sit fasteriscis et in cod. Si I. haec verba notata sunt J.
177쪽
Perspicuum est autem, ut Hebraeu veritas Continet, tres es partes. De quarum prima digatur : Et tertia tui pars pessmorietur, at fama consumetur in medio tui. Multoque melius fuerat, transferre quod scriptum est, quam rei male translatae patrocinium quaarere. Nec hoc distimus ab illis factum , quibus vetustas auctoritatem dedit ; sed per inulta saecula, scriptorum atque lectorum vitio depravatnm. Onamquam et Aristeus, et Josophus, et omnis schola Judaeorum, quinque tamen libros Moysis a Septuaginta translatos asserant. Envariis Et gladium e campos eos , stricto gladio et ipsos ngientes persequar. Syrus r
I3. ' H n I' Sic consum Neur, i. e. plene se exseret contra illos, ira mea, ut infra VII, 8. Chaldaeus: isinora manebit fiaror maust. I 'ncri 'nnam D quiescere faciam furorem meum in iis, ut in iis diu haereat, nec cito transeat, ut inlia XVI, 42. XXI, aa. muria ' Praeteritum BithpaeI pro 'muria ri , confoliabor me, quod alii pro promissione veniae habent, q.i solatio quasi erectus obliviscar omnium peccatorum, quibus me ad iram concitarunt; sive, ut ABENDANA explicat: poena erit tanta, ut Deum quoquo, illius tandem poeniteat. Ita Chald eus: NdN' ει Iniam. Alii pro comminatione habent, quod est contextui antecedentium et consequentium convenientius, hoc sensu: ΩIatium capiam vindictam sumendo acceptae contumeliae, quoia modo eadem phrasis desaj. I, 24. sumendα Verba ' in, at a et Araho non sunt expressa. '' is
fotone DLXX et Arabs και ἐπιγνοσνJ non illi, qui consumti
sunt famo et pestilentia, Deo qui gladio ceciderunt in cis euitu urbis, sed illi, qui dispergentur in Omnem ventum; . aliorum mortibus, suisque miseriis sentietit iratam Doum
178쪽
I a et frient, quod ego, Dominus, decreri in Derbo meo, et exsequar, cum resederit ira mea in eis. I 4. nn rn, Dabo te in Dastitatem, dosolationem, cf. infra XXXV, 8. Jerem. VII, 34. , quam subsequutam esse testatur Ieremias' Thron. II, I. socio. di Az nn ri, i m 'ad' aera Et in opprobrium inter gentea c=ae Circa triC1 derem. X IV, 9. Κ1ΜcIi Ir ,,quia erit terra ceterarum henis tum habitata, tua autem vastata. LXX: Καὶ θησομαί σa εχ ερημον, πιαὶ ως θυγατέρας σου κυκλφ σου. Consentit Arabs. Non exprelicto nomen ris m, , quod tamen in codice SH. OxpreIliam voce Pro α an legerunt ,,Et dabo te in desertum; quodque sequitur: cein VProbrium gentibus, quae tu circuitu tuo sunt, in Septuagitiis non habetur, pro quo addiderunt de suo: et initias luas in circuiau tuo. Ili ERONYMus: Theodoretus: Θυγατερας καλεῖ τας υποκειαένας πολεις καὶ κω αας. Quod
in edit. Aldina polst ερημον sequitur, καὶ εἰς ονειδισμον τοῖς ΕΘνεσι, Iiaud stubie alius interpretis est. I 5. 'd'D Casigaιio, L exemplum castigationis Proverb. XXIV, 3a.), ut erudiantur gentes illius eXemplo, et justitiam Dei ex poena ei inflicta agnoscentes discant indonon peccare. . CL Deut. XX lX, 24. seqq. et infra XXIII, 48. Et supor gentibus quae circa es, obstupescent ad tot et tanta mala, quae tibi accident. Verba 'Πn IV d a LXX in cod. Rom. ita reddita leguntur: Και ἔσοστενα τη καὶ δνλαὶστῆ ἐν τοῖς ἔθνεα τοῖς κυκλω σου. Arabst
fas fuspirabunda et misera in gentibus, quae circa te. ΗlΕRONYMus e MD eria opprobrium et blasphernia, Memplum et supor in gentibus, quae in circuitu tuo fiant. Pro quo in Septuaginta legitur: Et erit στενακτη, id est, gemGilis squod solum et in eo cod. graeco, quo interpres SΗ. usus, extiterat J. Et de Theodotione additum est,
ἡ 'λαιστν, cujus verbi notitiam non habemus. Pro quo
179쪽
tres alii Interprotes blasphemiam transtulerunt,
Hebraico dicitur Geddupha in D J. Δηλαιστ,
λαίαν quidam ' infelicem et miseram , alii perori evomam ad mi striam intelligi volunt. Theodorati eam versionem a LXX plane diversam exhibet: ἰστενακτη, και δολν παιδείφ, και ἀφανισμοχ , καὶ a έρες σου κυκλφ μυ ἐν τοῖς ἔθνεσι τοῖς κυκλω σου. 'αι Θυγατερες σου κυκλω σου librarii alie jus I. Versu superiori huic videntur inserta, neo reperiu eod. Sll. IIIa ta inen Theodoretus in explanatio praetermittit: 'Eπισροον σε, σιν, ἐν τοῖς κακοῖς, ως τε παντας τους ακουοντας τον αφανισμον σου, συποκειμένων σοι πολεων και κωαων, μένειν καὶ ο
Ceterum pro α' ab LXX et Vulgatum it egisseret, quod ipsum et in pluribus Kennicotti et do-Bossideprehenditur. nucim 'mu Theodotion vertit παιcαφανισμος. Pro posteriore nomine in SH. ι cimo, i statio, L. anxie αδ legitur. Potest tamen vox Syrylanctum notare; vid. d. D. MacΠΑELrs ad Caselli LeP. 74 I. ita uv*R In 'niuia Quum faciam in te is cum poenas tibi irrogabo. Verba nuri 'IN a LXX inom. et SIL non exprimunt. Sed in cod. Alexandedit. Ald. et Complut. nec non in Theodoroto Iogiti οργῆ καὶ ἐν π Uri n 'I na Caslationibus a. descentias, irae, i. e. Non castigatione qualis ast Illi sed ultione tanquam hostium. LXX: si ἐκδικνσει ,
μου. Syrus: statarum. est in eorreptioni
meas, quasi ad muri Iussixum legissenti vinan n n o.. M a, sequutus fum. TIIEODORETΠs: Το αὐδεικνυς των ε νμένων, 'Εγω κυριός, φησι, λελαληκα, γαρ η του προσωπου Aiλωσις την αληθειαν δεσαι. V. mendacis, quas dixit, Ostenrina, Ego Dominus, o Ioquutus fiam; es enim personae Eeclaraιio foeten Meratalem Ofendendam. Chaldaeus totum 'Versum ita
180쪽
rit 'I' Undi navi tuum s Ma PH n, urinenη Ninuque 'U'UI n'nya n MN o i mpna eris in opprobria, et ut magni irantur fuer te, et in desolationem et Ruporem gentibus, quae in circuitu tuo sint, cum fecero in ta utationem judiciorum in furore et indignatioue, et lita ira furoris. Ego Dominus decre i in Derbo meo. I 6. 2Imri 'aeri vi via Cum misero fagulas famis. Quibus non est opus, ut cum GROTio intelligamus sulmina, Ventos, procellos, locustas, aeruginem, quibus quasi sagittis Deus siemnit segetes, . famemque immittit. Sed fami ipsi. tribuit tela, quod ea undique, instar hostis, eos premet, et quasi telis conficiet. oena 'rmn Cum mala in eos misero, iquae fames asserre hominibus solet, maciem et pestem. n, n LXX et Arabs non exproIserunt. nviae 'n 'um Quae sunt ad perdendum, mortis era. zznritu, Ad pem dandum Mos, mutata partana per assectum. Verba 'EN lendi', ndri diu i Ezrnes' diri in ri UM LXX in codice Rom. Alex. et SII. atque Ar. non ex phellerunt. Sed in edit. Complutonsi legitur: καὶ ίποστελῶ αυτους διαφωραι υμας, καὶ λιαὸν συναλ ἐφ' υμας. tanΝ 'nnaae' di 'dN ID mn, neti U Et famem addam, L augebo, continuabo fueri os, et frangam vobis scipionem Panis, cf. not. ad IV, I 6. Syrus: .ci ita Titar ι - . Imi JI ', o et famem augeoo super te, et frangam culmum frumenti Destri 17. nu' n'n' di ' cito ν 'n'him Quumque ita emia faro eontra Mos famem et besiaa malas. HIERONYMUs eoBostias pessimas induci super terram solitudinisy quas fama et gladio, et peste vastata est, praesentia quoque ostendunt tempora, quando familiaria animalia canes in dominorum Carnes Tabie concitantur, et ursis ac lupis cunctisque aliis generibus bestiarum terra completur; .pestilentiamque et sanguinem tranai re per eam, morbum gladiumque sgnificat. Alii malis bestiis violentos intelligunt hostes. Ita TiIEODORETus : Θηρία δε πονηρα τους ωμοτατους Xαλδαιουσ