Ern. Frid. Car. Rosenmülleri, teol. ... Scholia in Vetus Testamentum. Volumen primum undecimum Partis sextae, Ezechielis vaticinia continentis volumen primum

351쪽

tui, o LParis Symmachus: 'sti αλωπεκες ἐν ἐρειπίοις cim ruinis οἰ προφῆταί σου, 'Iσραὴλ. ,,Juxta Symmachum et

Theodotioliem: in Parietinis atque ruinosa. II IERON UMUs. 5. n x va zn' 3ν M' Non ascend 2is A riapturas. Metaphora ab oppugnatione urbium, ubi, ruptura 1acta ira muro, ocius eo se conserunt obsessi ad arcendum liostem, ne Per rupturam Perr mPat. Cf. Ps. CVI, 26. Apostrophead salsos doctores, cujus seu ius non est obscurus: non consuluistis saluti populi, precibua et intercessione vestra pro eo, nec Ped sanam doctrivm Vera monstrastis media, quibus mala maxima, tum culpae, tum pocnae, tolli de populo et possint et debeant. LXX et Arabar Oυκ εστησαν ἐν στερεωματι. Vulgatus: Non adscendi is ex adpemo. Syrus: u non ascendi is in rυιuram. Chaldaeus: Nn rana Pnua N, non stetista in ruptura. LXX et Chaldaeum Dathius suspicatur cin qu, stetistis, legisse, quod praesert ob consensum locorum Parallelorum' infra XXII, 3o. et Ps. CVI, u3. Symmachus: ουκ ανέβητε εἰς τας διακοπας. N iri' n 'a hq π a in Neo fusi is , t ut sepiretis spem pro domo Israelis. -Ubi hostis moenium partem arietibus disjecit, duo fieri solent: opponi homines, qui hiantia defendant, et muniri interiora. Sic Deo irato ii, qui prophetae dici Volunt, debent opponere consilia et monita. Gnoaeius. Aliis est nova metaphora a munitione vinoarum ad arcendas seras. LXX et Arabs: Καὶ c. in Compl. et Theodor. καὶ ου) συνηγαγον ποίανια ἐπὶ τον οἶκον του 'Ι κῆλ. Vulgatus: Neque opposuisis muriam pro domo '

s cistis Dobia bona opera ad deprecandum ρro domo LPael. 'Bvh quidam post GPotium interpretantur '..ue set scit. domus, i. e. urbs. Sed rectius cum cn 'rv vidstur jungendum:

352쪽

ue saretia ut strenui propugnatores pro Populo Vestro, i. e. ut saIutaribus monitis et deprecationibus mala imminentia Verruncaretis. n n civ I In dio MMae, idem quod supra VII, 19. n nr e div d 'a dis iras Io e. CL Zephan. II, a. 3. LXX et Arabse Οὐκ ἀν- σαν οἰ λέγοντες ἐν ημέρα κυρίου. Vulgatus: Ue faretis in proelio in dia Domini. Syrus: mis G ta; a in citat, et fandum in proelio indis Domini. Symmachus: υπερ του στῆναι ως ἐν πολε- ἐν ἡ μέρα κυρίου. Chaldaeus L Puriri a n hv 'vac, d c, 'r' Num ci 'I ' 2 v I n'hν 'nNn inua Ad standum s. ut sarriis) ad exorandam pro eis misericordiam,

quando Denerunt contra eos bellatores in dis furoris Domini. 6. 2ὶ2 ndi ' Nim η ri Viderunt, Prophetarunt, Manum, et diDinatiouem mendacii. LXX: Βλέποντες 'φευδῆ, μαν-

Videamus mendacium, Mana Praesagiamus. Vulgatus: Vident Dana, eι GMinant men sium. Syrus haec verba praetermisit. Chaldaeus: laandi Daticinamur fassa et docant mendacia. da , h,nΑ Ex pectare faciunt ad sabiliendum Derbum suum, spem faciunt populo, ratum fore, quod dicunt. Falsa spolactant populum, selicia ei promittendo, dum veri prophetae juIIu divino mala minitarentur. Cf. Vs. Io. Alii sensum hunc faciunt: etsi nomine meo abusi, mendacio ingens addun I crimen, Deum auctorem inscribendo, nihilominus exspectant, impleturum esse Deum mendacia ipsorum vaticinia. LXX: Καὶ ἡρφαντο του ἀναστῆσα λογον. Vulgatus t D perfe-ra runt con mars sermonem. Syrus: ci cinis, O et coeperunt asse rara Merbum mendacii. Chaldaeus: I nMU Mimpudanter reum ad consermandum sermonem suum. s. tan tri M ω η nu M ueri Nonne in Onam Oanualia

353쪽

33a Ezechiel. Cap. XIII, 7 - 9.

Midiseis. N'n Syrus non expressit. Ante α' - .copulam ', quam notat l1ubigantius seriem abrumpere, omittunt qua- . tuor codices Kenni cotti, et unus de - Rogii. Verba 'n'an N, n n, ciRa in LXX non haberi, observat Hieronymus , nec leguntur in co4. Rom. et SH. Sed in

cod. AIEM, Arabe, ComHut. et Ald.: και ἐλέγετε Alex. λέγεται , φησὶ, κυριος, καδεμ ουκ ἐλαλησα. Theodoretus: καὶ ἐλέγετε, φησὶ κυριος, κυριος, καὶ ἐγω ου ἐλαλησα. 8. Pro verbis n 'r'N 'EN n, N, LXX et Arabs haec habent: Καὶ διά τουτο εἶπον Theodoretus: εἰπε , ταδε λέγειάδωνα quod in Rom. abest) κυριοe. Quali post i h l

v matri 'hei ecca ego mitio iram meam contra Mos. 9. α'N an FN 'm' nn m Eritque manus mea arii. e. contra Prophetas. LXX et Arabs: Καὶ ἐκτενω τῆν χεῖρα μου ἐπὶ τοῖς προφητας. Vulgatus: et erit manua mea super prophetas. Chaldaeus: Νν 'n'ina nno 'nm pG ''na et erit plaga potentiae meae super pseudoprophetas. ηπὶ 'D: da In concilio populi mei non erunt, i. e. inter Populum meum non censebuntur. De nomine ' u Vid. not. ad Pr XXV, 14. LXX: ἐν παιδεία τουλαου μου ουκ ἔσονται. isPro eo, quod nos Vertimus: in conellio populi mei non erum, Septuaginta transtulerunt: in disciplina, sive in correptione, populi mei non erunt. Alia enim adversari um, alia i siliorum eor optio est coli. Jerem. X, u4. 25. .' HIERONYΜUs. Arabs t

di ci , -- , quasi Iegisset:

ἐν πεδίω του λαου μου, καὶ ουκ Dονται. Symmachus: ἐν ομι-

R . . v v

a n, H, Naub. in fertio bono, quod absconditum es populo

354쪽

Ezechiel. Cap. XIII, 9. io. 555

meo. non erunt. Idem fgnificatur eo, quod statim additur: Irta' an I , phrati a censibus populi desumta, quae et Exod. XXX lI, 32. Ps. LXlX, u9. Jesaj. Iv, 3. rasurpatur. Omnes videlicet Israelitae divino jussu Exod. XXX, II - 6. relati sunt in catalogum, de quo delebantur

nomina mortuorum, semelquo deleti non transscribebantur in alteram chartam, quao quotannis Tenovabatur ex veteri transsumta. Chaldaeus: n A a'nzn Nubv vi' din I

rQnzn' NΝ ΝN'm et in libro Milao amerntia, qtai scriptus es justis domus orariis, non feribentur.

Io. Pruterea, et proPterea, inquam, ut Levit. XXVl, 43., ubi cs. not. Chaldaeus: --,aanNn libri Propterea quod propheta runt falsa. diis 'UN, Meendo: pax, i. e. salva ella omnia. LXX, cod. Rom. et SH. et εἰρηνη. Sed in cod. AIeS., Arabe, Hieronymi versione latina et Theodoreto: εἰρηνη, εἰρηνη. Persuaserunt populo, salva osso omnia, . quum tamen salva non sint. TIIEODOnRTus : γω μεν τῶ λαω πολεμον, καὶ σφαγῆν, καὶ αἰχμαλωσίαν προ γορευον, Π απειλν των κακῶν σωφρο σαι βουλόμενος ερυτοι ξε ταναντία μοι ψωντες, εἰρηνην αυτοδε ἐπηγγέλλοντο μάτην. Ego populo bellum, et caedem, et captiDitatem praedicebam, comminatione malorum cupiens eos ad Janiam mentem reducere: sed isti contraria mihi facientes.. pacem lasa incassism Pollicebantur. an T ra nar N m ni di ridi Et quando ille, populus, asdissimo parietem, tum ilia oblinunt eum caemento. Metaphora a fabris murariis , de sumta, parietem Tuinosum inepta litura oblinentibus, quibus adumbrantur isti pseudovates, qui tum salsam doctrinam ac , religionem inanibus sophismatibus ac coloribus pingere ot veluti fulcire conantur; tum etiam homines imminante eis horribili Dei ira ac poenis, humanis figmentis consolantur et securos reddunt, persuadendo illis adesso favorem Dei et pacem. Illinentibus d'rita pseudo vates significari, expresso dicitur infra Vs. 16. TII EODORETus :'o μεν, λαὸς οἰκοδομεr τοαρον σαθρὸν, δια τῆς πονηρίας καὶ ἀσεβείας ' ουτοι δε τας χρηστας προρρησεις, καὶ

355쪽

Eaeehiel. Cap. XIII, IO.

τας αγα ς timoσχέσεις, οῖον τινα ἀλοιφην καὶ χρίσα α τῶ τοίχω προσφέρουG, δεον καταλυειν τήν σφαλεράν οἰκο&μίαν, καὶ παρασκευα ιν στερεαν αυτ ν γενεσθαι ' ἐπαλείφοντες δε τοιχον ἐνόμιζον αυτὸν ασφαλῆ ὀια τῆς Ποιφῆς

απεργαδεσθαι. Populias, inquit, murum, aedisicat debilem, improbitate et impietalo; isi Dero bonas praedictiones et pollicitasiones, Deluti quoddam linimentum et unctionem muro adhibent, quum opus esset debilem aediscationem dis ere, et operam dare, ut solida ferae. Illinentes autem murum opinabantur, se tuum ea litura lutum essecturos esse. Recte Theodoretus pronomen Nin refert ad populum 'uπ), cujus proxime antea facta erat mentio.

Alii, post Kimchium: his vel ilia pseudo vates, aut: qui

inter eos principem locum tenet. HIERONYMus sensu parum commodo ad Deum refert: isDeus metaphorice aedificabat eis per Iegis mandata sanctorumque prophetarum eloquia et eomminationes maceriam hoo snim verbum Hebraicum

significat His , ut omnem ab illis incursionem bestiarum, et hostilem impetum subinoveret, dum conversi ad Deum hoc quali muro et pariete firmissimo cingerentur. Addit tamen paulo insorius: isIllud: ipse aediscabat parietem, plerique ad popuIam reserunt Israel, qui vanum sibi vel Aegyptiorum, vel P cis promittebat auxilium. Pri quidam parietem luteum, qui ex Iuto materiaque per plateas jacente efformatur, significare existimant. Sed vix dubium,

convenire cum arabico , murus, septum hanpleriquo volunt esse inconditum ut Iob. VI, 6. , ineptum,

quod h. I. do inepta litura, i. e. Iuto mero, nullo intermixto stramine, dicatur vid. quae insta ex Hieronymo asseremus, Equidem non diversum puto a Us V, quod Chaldaeis crusa, tectorium parietis est, a conjungendi, oblinendi significatu, quem verbum Ss: obtinet. Eadem similitudo infra XXII, u8. repetitur. LXX, cod. Rom. : καὶουτος οἰκοδομεῖ τοι χρον, καὶ αυτοι αλεπουσιν αυτον, πεσεῖται.

356쪽

Ezechie/. Cap. XI lI, 3Ο. I i. 355αλλοι Γλείφοικτιν αυτον. In Theodoreto: Και αυτος οἰκοδομεῖ τοι χρογν, ως στερεον, mei αυτοι ἐπαλείφουσιν αυτον, εἰ πεσεBαι. Vulgatus: Et ψse aedi cabat parietem, ilianuιem liniebavi eum luto absqus PaulS. Ipsumque parietem, qui in sequentibus Cir appellatur, linebant Plaudoprophetae absqua temperamento, ut interpretatus est Symmachus, hoc est, puro luto, et quod paleas non haberet,lit nec praebere posset aliquam sortitudinem. Ut vero LXX et Theodotio, linune eum sutiuici videtur intelligendum de IIexaplaribus LXX., in uno enim Complutensi eodico ost αφρο σῶ/ν, sustula J, Aquila autem verbum hebraicum Thaphel interpretatus est αναλω sin a iis libris est αυα- λον aut αναλα J, quod significat absque fale. de translationo transiens ad aliam translationem , ut quomodo Cibus absque salo nullum habet saporem; ita et lutum absque paleis, quibus firmatur et stringitur, nil roboris possit praeberopa i leti. HIERONYΜUs. Symmachus Sit.: lom tam ocio

Te ipse quidem aedi abat Parietem scut inrmum, tali

iaulom Iihi bane eum non condito. Syrus: locn Lin oc ci

ia. 'DU 'EN Dic ad eos, qui eae-memo oblinunt ut cadat. LXX et Arabs: Εἰπον προς τους ἀλsίφοντας. πεσεῖται, Non exprellerunt hian, quod tamen,

nullo praefixo asterisco, tu SH. expressum legitur peruom fm sne ratio . Omisit quoque Syrias, qui vertit:.-ά ,- Quoi, pol dio linientibus eumr corruet. Vulgatus: die ad eoa, qui linium absque temperatura,

357쪽

Ezechiel. cap. XIII,

tura, quod casurus se. Chiadaeus: NX'nu 'din', 'ENNU ,'sa ian 'histri vivs P: χ', P veri dic aedi eanti Parietem et linienti eum luto implici absque paleis, eadet ipse spartes J. 'U 1 dein m n Eril plurata inundans, uti recte vulgatus. LXX et Arabs: Καὶ εσται νετος κατακλυ-

dabo imbrem abripientem. Chaldaeus: 'Iao 'EU Iπὶ Tunc erit pruria inmuscens. HIERONYΜΠs: MDic, inquit, ad eos, qui illis vana promittunt, et cassum pollicentur auxilium, quod casurus sit iste paries ct haec maceria, et immittam imbrem vehementissimum, hostes videlicet saevissimos; Babylonios autem Chaldaeosque significat, et eos dem lapides grandinis desuper irruentes, Omnia per metaphoram , quo instabilem maceriam subitus turbo subvertat

et subruat; et postea dicatur eis, id est, pseudoprophetis: ubi est litura, quam levistis, et ubi est quod polliciti estis

auxilium P Imbri omnia inundanti, parietes ac aedilicia obruenti et evertenti, hostilis incursus et Iesai. Vt II, 8. XXVIII, a. Nalium. I, 8. comparatur. IN MnN nahun D lapiris grandinis cadetis su pur eos. is N Omen Ona,N non occurrit nisi hoc Versu et infra Vs. 13. , sed ex filo orationis manifestum, majoris grandinis nomen esse, solo Ialenta etymo. Mihi quidem nomen Arabicum esse

videtur, servato adeo articulo o l, glaciemque κρυ ιλλο,)sgnificare, ut , Job. XXVIII, I 8. κρυσταλλον, gemmam. ortum putem a concreine, congelatus es, M more Arabum ut B adpellato. Lapides glaciei sunt, grando major. MICIIRELIs in Supplemm. p. 87. Descriptiones poenarum divinarum sumuntur saepius ab illa horribili specie tempestatum, quas nonnumquam Deus iratus rebus humanis immittit, inde eonjunguntur grando, procellae, fulmina, et similia meteora, vid. Ps. XVlII, 13. 14. LXXVII, 18. 19. CV, 32. Apocal. XVI, II. n33 n h. I. pro fecunda Persona capienda est, ut ostendit praemissum nanN' O MossIapides grandinis super eos cadetis. Apostrophe emphalica, qua Digitiroo by'Corale

358쪽

Ezechiel. GP. XIII, II. II. 337

qua significat, quum prophetae isti non audiant, habere Deum Iapidos sibi dicto audiontes, qui cadant in illos. LXX ot Arabs: Καὶ δωσω λίθους πετροβολους εiς τους ἐνδέσμους αυτων. isHoc, quod LXX transtulerunt: in juncturas eorum, In Hebraeo non habetur. Significat autem juncturas Iapidum in pariete, veI adminicula lignorum, quibus parietes roborantur. HIERONYMus. Via Igatus: 'ει dabo lapides praegrandes desuper Druenteε. Syrus:

αPro nanNt LXX, Vulgatum et Syrum nanira et dabo legisso apparet, quod ipsum in codice de-Rossi su3. membris maceo; hispanico, seculi XIV. Iegitur, et a Datilio in Noti

cxit. ad h. l. probatur. Chaldaeus a Inm 'adira m et Iapides grandes descendent. Non expressit nanN', nocria M'. vi nn n 'Pd ri Mentua turbinum perrumpet. Ad verbum vi In Perrumpet plerique subaudiunt pronomenaeelatium et nomen ' ian, hoc sensu: ee procella irruet, quae perrumpet, deturbabit parietem. Malim: se prooelia prorumpet, ut verbum intransitive sit capiendum, quod similiter de luce prorumpente des ij. LVIII, 8. dicitur: is M' N 'riv I Tum prorumpet scut aurora lux tua. LXX et Arabs: Καὶ πνευμα ἐίαῖρον, καὶ ραγησεται. Vulgatus: . et Dentum procellas dis antem. Syrus: ι-o,o et Mantum procellae. Verbum vi 2' ad Vs. I a. trahit. Charudaeus : veta Ph vhv nhri' G Menetas te, satum dirumpet. 12. ''lari h a nan' Ecce igitur eum cecidera illa paries, Vs. I a. Syrus: l Eaol vi atam eo si Leo M Neetircorruetque paries; ac si pn Ss ' νοῦan' legi mei. 'UNA M'n AbN Nonne dicetur ad Dosp LXX, cod. Rom. Et SI .: Καὶ ουκ ἐρουσι προς υμας. Sed in cod. AIeX., Arahe et Theodoreto: καὶ ἐρουσιν προς νής. Symmachus SH.: annon dicetur Mobis p 'QN ri'un nara dinnis Ubi es tectorium illud quod obduxilia Z a Lamia :ἡQuum venerit malum, dicetur vobis: ubi est pax, in qua mech. Υ cisti sin

359쪽

358 Ezechiel. Cap. XIII, 1 - 24.

eonfisi estis Tngononnetvs : 'Oσαν διά των πραγμάτων ψευδει ς τρις υμετέρας προήρ σουις, καὶ πολεαον, καί σφαγῆν, καὶ αιχμαλωσίαν ἀντὶ τῆς ελπισθησεις εἰρηνης, ουκ ἐρου - , Ποῖ οἰ χρηστοι υμων λογοι, καὶ αἰ τῆς εἰρηνης ἐπαγγιλι αι; Quum rebus ipsa didicerim falsas esse Des spraedictiones, et bellum, et caedem, et captiGitatem pro 'sperata pacs Obtigisse, nonne dicent Mobia: ubi sunt Pu hra Mesra tua Morba, et paria Polgicitaruiones pI3. 'nUna n 'vd m' ' Pan Faciam enim Prorumpere ventum turbiniam ita ira mea. Sensum bene expressit

Chaldaeus: 'nuna P, π,v m 2 iatrat 'Νυ 'CiN' et adducam regem, qui forata es in Dento tempessatum in Diam . Pro 'nulan in duobus codd. Εrsurienss. in margine, et in alio a prima manu legitur in Cia 'nVirdit, quam varietatem de - Bosi praetermisit. 'uNA 'dies deript D i- .her inundans erit in ira mea. Chaldaeus: P, ΣΠ PDDv Arahna 'rara. Un2 et populi occidentes quase pluria inundans in furora meo Menient. Ceteri ut G. D. 'anN Odiastis D lapides grandinia. Chaldaeus: a'a'dri' n2 νυ 'diam et reges, qui robust funit, ut lapiaeo gran cinis. Ceteri ut G. II. 14. Νην -- '' defruam parietem, quem obduxi, is tectorio. ChaIdaeus: rinisa 'N' Nn p nr 'a N 'aei 'Nidia ina et defruam urbem, in qua. Dcta P Phetasia propheuas fassa . Recte; nam pariete destiniendo urbem Hierosolymitanam intelligendam esse, res ipsa docet. 'dr Uraa' Ba ut reιWmur fundamentum ejus parietis, funditus eversi, Miesi. 1, 6. Ps. CXXXVII, 7. Verbum semininum nΝm' et sussixum semininum ad mina reserenda sunt ad urbem Hierosolymitanam, non expressam quidem, sed e contextu cognoscendam; os G ss1I Philol. Sacr. P. 258. ed. Dath. Minus placet, quod alii nΝna' ad nn m Vs. 13.) reserunt, ut sit eaque ira irruente etc., quomodo verbum Asa in Ilithpael Genes. XLIII, 18. usurpatur. t m,nti Et eon memini. LXX, cod. Rom. et in Hieronymi

360쪽

Ezechiel. Cap. XLII, I 4- 17. 339

ver no Iatina: Καὶ συντελεσθέσεσθε, et consumemini. Sed in cod. Alex., SV., Arabe, edit. Ald. καὶ συντελεσθε- ,σεται. nn na si medio Duε, Urbis. LXX et Araba: Mar' ελεγχων. BPro na sorte censuerunt legendum nrta na, et credibile est, quod nesciverint, quonam spectaret affixum foemininum. COCcEIUS. 15. hyn n, mnunt Et in eos, qui eum Ohduxerunt emenso. Pro Asn LXX habent πεσειται, si vo ut in cod. AI ex. et Arabe est, καὶ πεσειται, ut supra Vs. Io. zz DN'

Et tunc incam Mobis, s. de Mobis. Syrus: - oleiaciet dicetur Dobis. In codice quodam 'ur legi, notatur ad marg. Cod. Erlart. 5. PN Non es parias. Syrus r

proximo, nηN', ita tamen, ut omissi verbis nu 'nun.

25 di N1 Te re lebis indignatio maia in cloilis est pseudoprophetis qui propnetarunt ira ea Prophetias fassas, et dieatur Dobis: non es cis itas nec Heu Prophetae.16. 'i: drarim Et qui Uident vaticinantur ut supra Us. 7.) illi, pro illa, in gratiam ejus. Verba di, em Amti ei vin LXX et Arabs reddunt: καὶ οἰ οριυντερ αυτῆ εὶρ ν ν, non expresso a r . Chaldaeus: ΔΝω isStira vvlam

et decipiunt eam oraculo Pacis.

17. Quia in populo Israelitico interdum etἱam seminanprophetiae dono donatae fuerant, uti Debora Jud. IV, 4. , Anna I Sara. II, 3.), Iliada a Reg. XXlI, 14.1 ideo et aliao

mulieres hunc lionorem sibi arrogabant, Deo non dante. Igitur et his poenas denunciare propheta iubetur. n d situ ηυρο m I h. Pone faciem tuam ad suas po uti tui. Ponere faciem fuam ad aliquid significat mentem Od ali

라틴어 텍스트